II SA/Gd 911/23

II SA/Gd 911/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 lipca 2023 r., numer GD.RPU.533.3.2023.PG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasypania rowu i wykopania w jego miejsce zbiornika wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego J. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gdańsku (organ drugiej instancji) z 31 lipca 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ pierwszej instancji) z 20 lutego 2023 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zasypania rowu i wykopania w jego miejsce zbiornika wodnego, na terenie działki nr [...], w obrębie S., w gminie K.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący pismem z 8 lipca 2020 r. zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z wnioskiem o przeprowadzenie sprawdzenia prawidłowości wykonawstwa zbiornika wodnego w postaci stawu na działce nr [...]. Obręb S., woj. P. We wniosku wskazano, że w miesiącach jesiennych 2019 r., właściciel działki nr [..] dokonał zasypania rowu melioracyjnego przebiegającego przez tę działkę, a następnie wykonał w jego miejscu zbiornik wodny (staw), podnosząc przy tym grunt na wysokość 1 m., co z kolei spowodowało zalewanie gruntu – działki skarżącego o nr [...].
Organ pierwszej instancji wskazaną na wstępie decyzją umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zasypania rowu i wykopania w jego miejsce zbiornika wodnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ prowadził postępowanie w sprawie, której przedmiot określono jako zasypanie rowu i wykonanie zbiornika wodnego na działce nr [...] w obrębie S., pod kątem wypełnienia hipotezy art. 191 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Organ pierwszej instancji wskazał, także że przeprowadzone dwukrotnie oględziny terenu nie pozwoliły stwierdzić istnienia zarówno na działce nr [...] jak i nr [...] urządzenia wodnego w postaci rowu, który miałby odprowadzać wody. W przypadku pierwszej z działek było to tym bardziej niemożliwe, że wskutek rozplantowania na niej mas ziemnych doszło do podwyższenia terenu, lecz śladów rowu przy granicach działki w miejscach sugerowanego przez wnioskodawcę przebiegu rowu też nie stwierdzono. W celu wyjaśnienia sprawy poddano analizie dostępne organowi materiały w postaci map archiwalnych, map sporządzonych na podstawie zdjęć lotniczych jak i ewidencji melioracji wodnych, prowadzonej przez Wody Polskie na podstawie art. 196 ust. 14 ustawy. W toku tych czynności nie stwierdzono istnienia na działkach objętych postępowaniem rowu, poza działką nr [...] i [...] - w pewnej odległości od działki nr [...]. Co więcej, mapy i zdjęcia wskazują jedynie na istnienie we wcześniejszych latach tzw. "obiektu liniowego", którym to pojęciem określa się również naturalne podłużne zagłębienia terenu w postaci rynny/niecki. Podczas pierwszych oględzin teren był suchy, natomiast podczas ponownych oględzin występowało na działce wnioskodawcy nr [...] było zastoisko wodne po opadach. Inną rzeczą jest wg organu, że do zalegania wody na działce wnioskodawcy może dochodzić wskutek podniesienia terenu na działce nr [...] - już to z racji samego podwyższenia jak i ewentualnego wypełnienia wskutek prac ziemnych istniejącego wcześniej zagłębienia terenu, czego organ prowadzący postępowanie pod kątem naruszenia art. 191 ustawy nie przesądza. Jak wynika z akt sprawy - zwłaszcza zgromadzonej dokumentacji zdjęciowej - prace ziemne skutkujące miejscowym podwyższeniem terenu wykonywane były na obu sąsiadujących ze sobą działkach. Pan S. wskazał na legalność prowadzonych przez siebie prac, powołując się na pismo Starosty Kartuskiego z 18 października 2019 r., które nazywa pozwoleniem na wykonanie bagrowania nieużytku i wywodzi stąd, że nie doszło do wykonania nowego urządzenia wodnego, lecz do odtworzenia istniejącego wcześniej zagłębienia terenu. Istnienie zagłębienia potwierdza wgląd w mapę hipsometryczną terenu. Zdaniem organu, w tym stanie rzeczy postępowanie prowadzone przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku w trybie art. 191 ustawy stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nie zachodzi tu jego kompetencja. Nie oznacza to bynajmniej, że sprawa nie może być rozpoznawana przez właściwy organ pod kątem wypełnienia dyspozycji art. 234 ust. 1 ustawy, bowiem niewątpliwie wykonanie prac ziemnych z jednoczesnym podwyższeniem terenu na obu działkach doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie oraz kierunków jej odpływu.
Po rozpoznaniu wniesionego od powyższej decyzji odwołania, organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, m.in., że postępowanie administracyjne w sprawie dotyczy zasadności zastosowania art. 191 ust. 1 prawa wodnego tj. nałożenia obowiązku przywrócenia drożności rowów i urządzeń drenarskich na podmiot, który jest właścicielem nieruchomości, na której się znajduje się urządzenie. Organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił okoliczności faktyczne istotne w kontekście rozpatrzenia przedmiotowej sprawy oraz zastosował właściwą podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Organ ocenił przy tym cały zebrany materiał dowodowy, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, czego wyrazem są pisemne motywy zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 K.p.a. Wynika z nich wprost jakie ustalenia zadecydowały o wydaniu zaskarżonej decyzji i na jakich podstawach dowodowych zostały one oparte, a także zawierają odniesienie do argumentacji powołanej w odwołaniu. Wnioski te są logiczne, a zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji proces dedukcyjny jest jasny i precyzyjny oraz odnosi się do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, znajdując w nim całkowite oparcie. Materiał nie daje podstaw do ustalenia, że przed wykonaniem prac na działkach nr [...] i [...] znajdowało się urządzenia wodne. Treść powołanych w odwołaniu pism nie pozwala na jednoznaczne ustalenie czy mowa w nich o urządzeniu wodnym w rozumieniu powołanych wyżej przepisów prawa wodnego, czy też o naturalnym zagłębieniu terenu. Jakkolwiek na pierwszą z tych możliwości wskazuje użycie słowa "rów", to na drugą mapy i zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy oraz brak ujęcia rowu na działce nr [...] w ewidencji urządzeń melioracyjnych. Powoływane przez skarżącego pisma nie zawierają bliższych informacji dotyczących podstaw dokonanych w nich ustaleń, a w szczególności nie wynika z nich przebieg i parametry techniczne "rowu", o którym w nich mowa. W konsekwencji pisma te nie pozwalają na dokonanie ustaleń sprzecznych z wynikami analizy map, zdjęć i ewidencji urządzeń melioracji wodnej, a także przeprowadzonych oględzin, podczas których nie ujawniono żadnych pozostałości urządzeń wodnych. Co więcej, przedmiotowe pisma na pozwalają również na ustalenie parametrów technicznych rzekomego urządzenia, które miałoby zostać odbudowane, a tym samym nie mogą one stanowić wystarczającej podstawy do ustalenia zakresu ewentualnego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego w sposób pozwalający na wykonanie decyzji. Skoro zatem brak jest dostatecznych podstaw do ustalenia, że doszło do likwidacji wcześniej istniejącego urządzenia wodnego o określonych parametrach technicznych.
We wniesionej do Sądu skardze zarzucono organowi obu instancji niedopełnienie wymogom przepisów K.p.a. w zakresie prawidłowego, obiektywnego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz prawidłowej oceny stanu sprawy na podstawie dowodów zawartych w tym postępowaniu. Skarżący podniósł, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie dokonał oceny dowodów w postaci dokumentów zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. Nie uwzględniono dowodu w postaci dokumentu - pisma Starostwa Powiatowego w Kartuzach z 18 października 2019 r. nr R.6122.28.2019.KMW, w którym znajduje się ustalenie, że z lasu, zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu, w czasie wzmożonych opadów, roztopów itp. nadmiar wody, poprzez przepust pod drogą, odprowadzany jest na działkę nr [...], wypełniając obniżenie terenu, skąd za pomocą rowu melioracyjnego, woda spływa w kierunku studzienki melioracyjnej na działce nr [...] a następnie, systemem drenaży, rowów, poprzez nieużytki wodne odpływa w kierunku południowym. Z tego dokumentu wynika wprost, że przed dokonanymi pracami ziemnymi związanymi z wykopaniem stawu, na działce nr [...] znajdował się rów odprowadzający wody z tej działki. Nie uwzględniono także dowodu w postaci dokumentu - informacji z dnia 14 grudnia 2020 r., nr GD.3.5.502.100.2020.SB sporządzonego przez Kierownika Nadzoru Wodnego w Lęborku. Istotny ustaleniem jest: z oględzin terenowych wynika, że fragment rowu na działce [...] jest częścią większej całości. Ponadto nie uwzględniono dowodu w postaci pisma Burmistrza Kartuz z dnia 6 maja 2021 r., nr OŚ.6331.1.2021.NL, w którym znajduje się ustalenie, cyt. Zdaniem tut. Organu, problem z utrzymaniem reżimu wodnego na działce nr [...] obr. S., związany jest ze zmianą stanu wody na okolicznych gruntach, która spowodowana została przerwaniem ciągłości urządzenia wodnego (rowu) oraz niedrożność przepustu pod działką nr [...] obr. S. Według skarżącego, analizując powyższy dokument w zestawieniu z ustaleniami zawartymi w 2019 r., wynika, że w 2019 r. na działce nr [...] był rów melioracyjny, natomiast w roku 2021 r. ciągłość tego rowu na działce nr [...] została przerwana przez współwłaścicieli przedmiotowej działki, co spowodowało zmianę funkcji tego urządzenia wodnego. Organ drugiej instancji dokonał bezprawnie zmiany treści przedmiotu odwołania oraz zakresu umorzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP dotyczyła umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zasypania rowu i wykopania w jego miejscu zbiornika wodnego na terenie działki na [...]. Regionalny Zarządu GW PGW WP w Gdańsku bezprawnie dokonał zmiany zapisu zawartego w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie złożonego odwołania, w sprawie zasypania rowu odwadniającego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K., oraz wykonania na tej działce zbiornika wodnego przez podniesienie niwelety terenu na wysokość ok. 1 m. Dalej wskazano, że z treści uzasadnień podjętych decyzji w sprawie wynika, że organy nie oparły się o dowody potwierdzające fakt zasypania przez właścicieli działki nr [...] rowu melioracyjnego i wykopania w tym miejscu stawu, a bazowano jedynie na domniemaniach i przypuszczeniach, że prawdopodobnie w tym miejscu nie było rowu melioracyjnego, co stanowi o nierzetelnym prowadzeniu postępowań i tendencyjnej ocenie materiału dowodowego. Skarżący podniósł także, że organ drugiej instancji odmówił mu uzupełnienia decyzji.
Skarżący domagał się:
1. Uchylenia aktu administracyjnego w postaci Postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w Gdańsku z 14 kwietnia 2023 r., nr GD.RPU.533.3.2023.PG o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie złożonego odwołania od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie zasypania rowu odwadniającego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S., gm. K. oraz wykonania na tej działce zbiornika wodnego przez podniesienie niwelety terenu na wysokość ok. 1 m.
2. Uchylenia decyzji z 31 lipca 2023 r., nr GD.RPU.533.3.2023.PG Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gdańsku, orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku.
Organ drugiej instancji odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając odpowiedź organ w skrócie powtórzył stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Państwo M. S. i J. S. – uczestnicy postępowania, odpowiadając na skargę wnieśli o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wedle uczestników w pierwszej kolejności należy odnieść się do pisma Starostwa Powiatowego w Kartuzach z 18 października 2019 r. o numerze R.6122.28.2019.KMW, z którego skarżący wywodzi, iż na działce nr [...] znajdował się rów odprowadzający wody z tej działki. Jest to informacja nieprawdziwa, bowiem przepust znajdujący się pod drogą odprowadzał wody bezpośrednio na działkę nr [...] należącą do J. M., zaś ukształtowanie terenu spowodowało, iż woda ta spływała przez działkę nr [...] do studzienki na działce nr [...]. Zostało to spotęgowane działaniem J. M., który podwyższył teren własnej działki nr [...], wskutek czego wody z przepustu pod działką nr [...] były kierowane na działkę moich uczestników. Nigdy jednak na działce nr [...] nie zostały wykonane żadne urządzenia melioracyjne, w szczególności nie został na niej wykopany rów (taka sytuacja miała miejsce od 2001 roku - bowiem z informacji uzyskanej od poprzedniego właściciela P. F., na działce tej nie znajdował się rów, ani też taka informacja nie została ujawniona w księdze wieczystej nieruchomości). Co istotne, podczas oględzin w dniu 30 września 2022 r., skarżący oświadczył, iż to on wykonał przepust pod działką nr [...], pomimo iż nie uzyskał w tym zakresie żadnych pozwoleń, tym samym kierując wodę na działkę moich Mocodawców. Odnosząc się do dowodu w postaci dokumentu - informacji z 14 grudnia 2020 r., nr GD.3.5.502.100.2020.SB sporządzonego przez Kierownika Nadzoru Wodnego w Lęborku, wskazać należy, iż na mapach archiwalnych, jak i w ewidencji melioracji wodnych brak informacji o występowaniu na działce nr [...] urządzeń melioracji wodnej. Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, aby fragment zagłębienia na działce [...] miał być fragmentem większej całości, bowiem musiałoby to zostać odnotowane w dokumentach urzędowych. Niezasadnie też skarżący J. M. zarzuca, iż nie uwzględniono dowodu w postaci pisma Burmistrza Kartuz z dnia 6 maja 2021 r., nr OS.6331.1.2021.NL. Zgodnie z treścią tego pisma, nie sposób przyjąć, iż poprzez działanie uczestników doszło do zmiany stanu wody na działce nr [...]. Inną okolicznością, którą niezasadnie podnosi skarżący jest wykonanie przez właścicieli działki nr [...] zbiornika wodnego. Uczestnicy uzyskali zgodę Starosty Kartuskiego zawartą w piśmie z 18 października 2019 r. oznaczonym R.6122.28.2019.KMW (w aktach sprawy) na wyczyszczenie nieużytku, na podmokłym obszarze na działce nr [...] poprzez usunięcie osadów, mułu, piasku oraz materii organicznej do głębokości nie większej niż 2,5m. Jednocześnie otrzymali nakaz rozplanowania urobku pochodzącego z dna na gruncie stanowiącym własność uczestników z zakazem ich wywożenia poza teren ich gruntu. Dlatego też uczestnicy byli zobowiązani rozplanować urobek na działce nr [...], tym samym jednak w żaden sposób nie wpłynęli na przepływ wód opadowych przez grunt skarżącego.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, pomimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były uzasadnione.
W pierwszej kolejności odnieść należało się do zasadności umorzenia postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (wyr. NSA z 1.3.1984 r., II SA 2085/83, ONSA 1984, Nr 1, poz. 23). Inny przykład wskazuje się w tezie wyr. WSA z 31.1.2014 r. (II SA/Gl 1353/13, Legalis): Stosownie bowiem do przepisu art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyr. NSA z 21.2.2006 r., I OSK 967/05). Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyr. NSA z 23.1.2006 r., II SA 428/01) – por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 18, Warszawa 2022).
Powyższe oznacza, że stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania odnosi się zawsze do normy prawa materialnego, zakreślającej przedmiot tego postępowania. W niniejszym postępowaniu organy obu instancji jako podstawę materialno prawną postępowania wskazały art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) dalej jako "p.w.". Zgodnie z jego brzmieniem, w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (ust. 1). W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2). Jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację (ust. 3). W postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 i 3, przepisy art. 401 i art. 402 stosuje się odpowiednio (ust. 4). Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w ust. 1 i 3, jest wnioskodawca, właściciel urządzenia wodnego oraz właściciel wód (ust. 5).
Z treści ust. 1 powyższego przepisu jasno wynika, że podstawowym warunkiem zastosowania procedury określonej w art. 191 ust. 1 p.w. jest istnienie urządzenia wodnego. Jeżeli urządzenie wodne nie istnieje - nie można mówić ani o jego utrzymywaniu, ani badać, czy owo utrzymywanie jest "nienależyte" i jakie są następstwa owego nienależytego utrzymania urządzenia wodnego (por. Wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 lutego 2020 r., II SA/Bd 944/19). Błędnym jest zatem wskazanie przez organy administracji jako podstawy prawnej prowadzonego postępowania art. 191 ust. 1 p.w., w sytuacji gdy już z samego wniosku o jego wszczęcie wynikało, że sporny rów melioracyjny nie istnieje (został zasypany). Okoliczność ta (nieistnienie rowu) potwierdzona została w toku prowadzonego postępowania i nie była kwestią sporną w niniejszej sprawie. Spornego rowu na działce nr [...] brak, zatem oczywistym jest, że nie można rozważać nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie, w sytuacji, gdy urządzenie takie nie istnieje. Z tego wynika, że stan faktyczny sprawy nie uzasadniał stosowania przez organy art. 190 ust. 1 p.w. Nie ma przy tym znaczenia ustalenie, czy przedmiotowy rów istniał, czy też nie.
Skoro jedną z kwestii spornych prowadzonego postępowania było, zasypanie rowu melioracyjnego, to sprawę należało rozważyć z puntu widzenia przesłanek określonych w art. 191 ust. 1 pkt 1 p.w. Zgodnie z tą regulacją zakazuje się niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych. Przy czym stosownie do art. 477 pkt 7 p.w., czyny takie zagrożone są odpowiedzialnością karną. W takiej sytuacji, organ administracji zobowiązany jest do zawiadomienia organów ściągania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa – stosownie do art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Jednocześnie, jako że w takim przypadku, w p.w. brak jest normy prawnej uzasadniającej prowadzenie postępowania przez organy administracji, to po analizie treści wniosku i ewentualnej wstępnej jego weryfikacji, organ administracji powinien rozważyć odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a K.p.a. (w zakresie prawnokarnym), bądź udzielenia skarżącemu stosownej informacji.
Okoliczność zasypania spornego rowu należało także przenalizować z punktu widzenia przepisów dotyczących rozbiórki lub likwidacji urządzenia wodnego. Rozbiórka lub likwidacja urządzenia wodnego podlega bowiem reżimowi p.w. w takim samym zakresie jak wykonanie urządzeń wodnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 p.w.). Jednakże analiza takiego stanu rzeczy byłaby dopiero możliwa po niebudzącym wątpliwości ustaleniu, czy na działce nr [...] sporny rów faktycznie istniał i jak ewentualnie należało go zakwalifikować z punktu widzenia p.w. Sam fakt istnienia takiego obiektu był kwestią sporną w sprawie. W ocenie Sądu organy administracji ustalając w tej części stan faktyczny sprawy, nie dopełniły wymogów art. 7, 77 § 1 K.p.a., dotyczących obowiązku wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W sprawie zebrano istotny materiał dowodowy, jednakże nie wyczerpano wszystkich możliwości dowodowych. Nie można było stracić z pola widzenia, że wskazywane w skardze pisma Starostwa Powiatowego w Kartuzach z 18 października 2019 r., informacja z dnia 14 grudnia 2020 r., Kierownika Nadzoru Wodnego w Lęborku czy pismo Burmistrza Kartuz z dnia 6 maja 2021 r., co najmniej sugerują istnienie rowu melioracyjnego na działce nr [...]. W konfrontacji z pozostałym zebranym materiałem dowodowym oraz stanowiskiem uczestników postępowania, w ocenie Sądu, należało zwrócić się do właściwych organów o udzielenie informacji, co było podstawą sporządzenia wskazywanych pism. Nie można wykluczyć, że w wyniku tego udałoby się organowi administracji uzyskać dodatkowe dokumenty pozwalające na rozstrzygnięcie tej spornej kwestii. W ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu zabrakło także próby ustalenia potencjalnych świadków (np. mieszkańców okolicy), którzy mogli by wskazać istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Do oceny zaś organu drugiej instancji należało pozostawić, czy uzupełnienie postępowania dowodowego, będzie w jego ocenie możliwe w trybie art. 136 K.p.a., czyli przez ten właśnie organ. Jednoczenie brak umieszczenia określonego urządzenia melioracyjnego w ewidencji, o której mowa w art. 196 p.w., nie przesądza o tym, że takie urządzenie nie istniało. Ewidencja ma charakter wyłącznie informacyjny, a informacje w niej zawarte mogą być weryfikowane poprzez inne środki dowodowe.
Nie można również nie zauważyć, że w przedmiotowej sprawie w istocie pominięto podnoszoną od samego początku kwestię wykonania zbiornika wodnego w postaci stawu. Organ administracji w trakcie oględzin stwierdził m.in. istnienie na działce nr [...] zbiornika wodnego, a następnie uznał jego naturalne pochodzenie. Nie poczyniono jednakże żadnych ustaleń odnośnie charakteru prawnego tego zbiornika. W szczególności nie wyjaśniono, czy zbiornik powstał w sposób naturalny, jak twierdzą uczestnicy, czy też należy go zaliczyć należało do urządzeń wodnych w rozumieniu art. 16 pkt 65 p.w., jak wskazywał skarżący. Kwestia ta jest o tyle istotna, że pozwala na określenie, czy wykonanie takiego zbiornika powinno być poprzedzone uzyskaniem, którejś z form zgody wodnoprawnej, o których mowa Dziale IX, rodz. I p.w. Organ administracji zobowiązany był przeprowadzić postępowanie administracyjne celem ustalenia tych okoliczności i dopiero w następstwie poczynionych ustaleń rozważyć zasadność zastosowania norm p.w., bądź umorzenia postępowania – w zależności od wyników postepowania. W tym miejscu wyjaśnić należało, że wskazywane przez uczestników postępowania pismo Starosty Kartuskiego z 18 października 2019 r. nie przesądza o legalności spornego stawu z punktu widzenia wymogów p.w. Starosta nie jest organem właściwym w zakresie wydawania zgód wodnoprawnych (art. 397 p.w.). Wyjaśnienia z pewnością wymaga wskazywana okoliczność podniesienia terenu działki nr [...] i wpływu tego stanu rzeczy na powstanie zbiornika wodnego. Nie można bowiem wykluczyć, że bagrowanie terenu w połączeniu z podniesieniem poziomu gruntu spowodowały powstanie stawu. Organy powinny były zweryfikować, czy w istocie doszło do wybagrowania istniejącego uprzednio zbiornika wodnego, czy jednakże całość dokonanych prac doprowadziła do powstania urządzenia wodnego.
Na marginesie, odnosząc się do żądania skargi dotyczącego uchylenia "Postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w Gdańsku" z 14 kwietnia 2023 r., nr GD.RPU.533.3.2023.PG o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie złożonego odwołania od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wyjaśnić należało, że dokument ten nie jest postanowieniem a jedynie informacją dla skarżącego, że odwołanie będzie rozpoznawane. Informacja taka nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako - P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gdańsku posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku, w szczególności uprawniony jest, stosownie do art. 136 § 1 K.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od organu drugiej instancji na rzecz skarżącego kwotę 300 zł, na którą składa wpis sądowy od skargi. Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.