II SA/GD 906/03

II SA/Gd 906/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 sprawy ze skargi J. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2003 r. nr [[...]] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Gd 906/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 października 2002 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J. i S. S. rozbiórkę oszklonej ściany zewnętrznej klatki schodowej oraz ścianki maskującej rury spustowe wód opadowych w budynku mieszkalnym przy ul. M. w G.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że oględziny przeprowadzone na przedmiotowej nieruchomości, w dniu 20 sierpnia 2002 r., wykazały, że wypełnienie frontowej ściany klatki schodowej wykonane z luksferów zostało rozebrane. Istniejące podesty betonowe przedłużono ażurowymi podestami stalowymi, a następnie wykonano nową ścianę osłonową z aluminiowej stolarki, wypełnionej niebieskim szkłem. Ściana ta została wysunięta do końca bocznych ścian klatki schodowej oraz podwyższona o wysokość 0,5 do 1,0 m. W konsekwencji dokonanej przebudowy powstała dodatkowa kubatura istniejącego budynku mieszkalnego. Przy tym samym budynku wykonano również ściankę maskującą rury spustowe. Przedmiotowe roboty budowlane wykonano bez pozwolenia na budowę bądź też skutecznego zgłoszenia inwestorów.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że w dniu 16 kwietnia 2002 r. S. S. zgłosił Prezydentowi Miasta, na podstawie art. 30 ust 1 i 2 Prawa budowlanego wykonywanie następujących robót budowlanych:
• budowę obiektu małej architektury (według załączonego szkicu), polegającą na budowie oczek wodnych przy wejściu do budynku;
• wymianę stolarki okiennej z drewnianej na aluminiową, według załączonego szkicu; kolor profili – RAL5002 mat, szkło refleksyjne;
• przebudowę ogrodzeń od strony ulicy, według załączonego szkicu (karta 17).
Pismem z dnia 7 maja 2002 r. Prezydent Miasta wezwał inwestorów do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia przez dostarczenie:
• mapy do celów informacyjnych z uzbrojeniem podziemnym terenu, przedstawiającej lokalizację ogrodzenia oraz bramy wjazdowej i furtki wejściowej;
• wydzielonego miejsca na pojemniki na odpadki stałe;
• oczek wodnych;
• widok ogrodzenia od strony ulicy uzupełniony o wymiar określający wysokość podmurówki;
• przekrój poprzeczny przedstawiający sposób i głębokość fundamentów ogrodzenia oraz oczek wodnych;
• opis uzupełniony o informację dotyczącą istniejących otworów okiennych, w których będzie instalowana nowa stolarka, tj. czy planowana wymiana wiąże się z ich powiększeniem i w jakim zakresie oraz aktualny dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane; (k. 18 akt administracyjnych)
Inwestor nie udzielił odpowiedzi na to pismo.
W dniu 23 lipca 2002 r. S. S., powołując się na przepisy art. 30 ust 1 i 2 Prawa budowlanego zgłosił ponownie zamiar wykonywania prac związanych z budową obiektu małej architektury, wymianą stolarki okiennej z drewnianej na aluminiową, przebudowę ogrodzeń oraz dodatkowo – remont elewacji z wymianą luksferów w klatce schodowej na przeszklenie fasadowe, aluminiowe, wydłużenie trzonu wentylacji grawitacyjnej, remont rur spustowych pionów odprowadzania wody deszczowej oraz wskazał miejsca wydzielone na pojemniki odpadów stałych (k.27 akt administracyjnych).
Organ administracji wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 sierpnia 2002 r., czyli przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia zamiaru wykonania prac określonych w zgłoszeniu z dnia 23 lipca 2002 r. stwierdzono wykonanie tych prac związanych z przebudową klatki schodowej oraz elewacji.
W ocenie organu administracji przedmiotowe roboty wykonane zostały bez pozwolenia na budowę oraz skutecznego zgłoszenia, a zatem na podstawie art. 48 Prawa budowlanego należało orzec nakaz rozbiórki zewnętrznej ściany klatki schodowej oraz ścianki maskującej rury spustowe budynku.
Odwołanie od decyzji wnieśli J. i S. S., zarzucając, że roboty wykonane przy przebudowie klatki schodowej oraz rurach spustowych nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący, zgodnie z wymaganiami zgłosili zamiar wykonania przedmiotowych prac w dniu 23 lipca 2002 r. lecz faktycznie podjęli prace przed upływem 30 dni od tej daty. Rozpoczęcie tych prac przed upływem terminu zgłoszenia spowodowane było możliwościami wykonawczymi. Roboty, które wykonali były w istocie remontem części budynku, a zatem nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołujący się wywodzili, że gdyby nawet przyjąć, że wykonane przez nich prace nie były remontowymi, to zgodnie z wyrokami przywołanymi w uzasadnieniu odwołania brak byłoby podstaw do wydania nakazów rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy. "Jeżeli budowa dobudowanej części została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim trwale w taki sposób, że ewentualna rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, to naruszona byłaby konstytucyjna zasada państwa prawa."
W ocenie odwołujących się w sprawie tej powinien mieć zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 stycznia 2003 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że skoro z oświadczenia inwestorów wynika, że konsekwencją wykonanych przez nich prac nie jest wybudowanie obiektu budowlanego ani jego części, to brak było podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Inwestorzy informują, że prace rozpoczęli przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia robót, lecz ich zdaniem, w przypadku rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub modernizacji istniejącego obiektu budowlanego ma zastosowanie tryb przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
WINB wskazał, że ze stanu faktycznego ustalonego z udziałem stron podczas oględzin w dniu 20 sierpnia 2002 r. wynika, że "mur ogniowy nad klatką schodową został rozebrany i od nowa odbudowany w innej formie. Od strony ul. T., na ścianie elewacyjnej klatki schodowej, została wykonana ścianka z pustaków betonowych maskująca rury spustowe. Wypełnienie frontowej ściany klatki schodowej z luksferów zostało rozebrane. Istniejące podesty betonowe przedłużono ażurowymi podestami stalowymi. Na podestach tych została wykonana nowa ściana osłonowa z aluminiowej stolarki wypełnionej niebieskim szkłem. Ściana ta została przesunięta do krawędzi bocznych ścian zewnętrznych klatki schodowej i podwyższona o 0 ,5 m do 1,0 m".
Oceniając opisany wyżej zakres robót wykonanych przez inwestorów bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia organ odwoławczy wyraził pogląd, że zastosowanie do tych prac art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe, gdyż nakaz rozbiórki może być orzeczony wyłącznie do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanej bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Tymczasem opisane wyżej roboty budowlane związane były z przebudową klatki schodowej, tj. z istniejącą częścią budynku. Uzyskana w wyniku przebudowy dodatkowa powierzchnia nie stanowi nowej części budynku, włączona została do ciągu komunikacyjnego. W ocenie organu odwoławczego, w takich okolicznościach sprawa powinna być rozpatrzona w trybie art. 51 w związku z art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, które dotyczą innych przypadków, niż określone w art. 48 ustawy.
W dniu 28 stycznia 2003 r. A. i A. H. oraz O. W. wnieśli skargę do Sądu na opisaną wyżej kasacyjną decyzję WINB z dnia 7 stycznia 2003 r., w której zarzucono, iż roboty budowlane przeprowadzone przez inwestorów, polegające na rozbiórce istniejących ścian osłonowych klatki schodowej i budowie nowej ściany osłonowej od strony frontowej budynku, zwiększające jego kubaturę, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem w sprawie tej miał zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
W ocenie właścicieli sąsiedniej nieruchomości tak dokonana rozbudowa i podwyższenie budynków inwestorów narusza ich prawa jako właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wskazywali oni również, że już w dniu 16 lipca 2002 r., tj. przed ponownym zgłoszeniem robót budowlanych przez małżonków S. zgłosili fakt prowadzenia tych robót budowlanych bez pozwolenia na budowę.(por. k 28 akt organu pierwszej instancji).
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 38 ust 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz art. 48 Prawa budowlanego uwzględnił w całości skargę A. i A. H. oraz O. W., orzekając o:
1. uchyleniu własnej decyzji kasacyjnej z dnia 7 stycznia 2003 r.
2. utrzymaniu w mocy decyzji PINB z dnia 15 października 2002 r., nakazującej rozbiórkę oszklonej ściany zewnętrznej klatki schodowej i ścianki maskującej rury spustowe wód opadowych przy budynku mieszkalnym przy ul. M. w G.
Organ odwoławczy wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że występuje obiektywna przesłanka do uwzględnienia skargi na własną decyzję kasacyjną, uchylającą nakaz rozbiórki organu pierwszej instancji.
Ponowna analiza z zakresu prac wykonanych przy przedmiotowym budynku wykazała, że w wyniku rozbiórki ściany zewnętrznej klatki schodowej budynku mieszkalnego i wybudowaniu nowej ściany osłonowej, która przesunięta została do krawędzi bocznych ścian zewnętrznych klatki schodowej, podwyższona została ona o od 0,5 do 1 m. W konsekwencji powstała dodatkowa część kubaturowa obiektu. Takie powiększenie klatki schodowej oraz zakres wykonanych prac stanowi rozbudowę budynku, wymagającą uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
Skoro zatem inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem, to prawidłowe było rozstrzygnięcia organów pierwszej instancji, oparte na treści art. 48 Prawa budowlanego, tylko w części w jakiej samowolnie przebudowano budynek mieszkalny.
Uzasadniało to zdaniem WINB uwzględnienie skargi w całości, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki.
J. i S. małżonkowie S. wnieśli skargę do Sądu na opisaną wyżej decyzję, w której zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 48 i 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej nieważności. Skarżący wywodzili, że podczas przebudowy klatki schodowej i elewacji ich budynku mieszkalnego nie wykonywane były żadne roboty wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, o jakim mowa w art. 28 Prawa budowlanego.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust 2 pkt 1 i art. 30 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie powoduje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcji budynku. Wykonane przez nich roboty były w istocie remontem, a zatem w sprawie tej nie ma zastosowania obligatoryjny nakaz rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wywodził, że wykonany zakres robót, polegający na rozbiórce ściany zewnętrznej klatki schodowej i wybudowaniu nowej ściany osłonowej, która została przesunięta do krawędzi bocznych ścian zewnętrznych klatki schodowej i podwyższona o 0,5 do 1,0 m wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
W wyniku tych prac nastąpiło powiększenie klatki schodowej o nową kubaturową część budynku, co zobowiązywało organ administracji do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Art. 28 tej ustawy stanowił, ze roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Ponadto przywołany w skardze przepis art. 29 ust 2 pkt 1 ustawy przewidywał, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast.
Gdyby nawet przyjąć, że prace te miały charakter remontu, to zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego można było je rozpocząć po upływie 30 dni od dokonania skutecznego zgłoszenia tych prac.
W świetle przytoczonych wyżej norm prawnych nie ulega wątpliwości, że zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie były objęte prace przeprowadzone przez inwestorów, których konsekwencją była gruntowna przebudowa istniejącego na nieruchomości przy ul. M. w G. obiektu budowlanego, polegająca między innymi na powiększeniu jego kubatury, wysokości, a nade wszystko powodująca zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy. Roboty budowlane inwestorów obejmowały również przebudowę i powiększenie garażu, co było przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia organów administracji i sądu w sprawie II SA/Gd 96/03.
Zakres prac wykonanych przez inwestora wynika z niekwestionowanych w skardze ustaleń faktycznych opartych na ustaleniach dokonanych podczas oględzin, opisanych w protokole z dnia 20 sierpnia 2002 r. i wielokrotnie przytaczanych w uzasadnieniu decyzji organów nadzoru budowlanego. Konsekwencją rozbiórki istniejącej klatki schodowej i wybudowania jej nowej zewnętrznej ściany była nie tylko zmiana kubatury budynku lecz również zmiana elewacji, której zakres i charakter ilustrują załączone do akt sprawy zdjęcia. Skarżący w warunkach samowoli budowlanej wykonali bowiem nową elewację budynku, opartą na elementach stalowo – aluminiowo – szklanych, całkowicie nie harmonizującą się z istniejącym otoczeniem. Dotyczy to również zmienionej wysokości ich domu.
Oczywiste jest, w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa budowlanego, że wszystkie te roboty budowlane zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, gdyż inwestor najpierw dokonał gruntownej przebudowy budynku, a dopiero następnie zgłosił zamiar wykonania prac i to takich, które stosownie do art. 28 i 29 Prawa budowlanego wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika również, że po pierwszym zgłoszeniu robót budowlanych inwestorzy nie dostosowali się do żądania organu administracji uzupełnienia zgłoszenia, a następnie samowolnie przystąpili do wykonywania prac i to w jeszcze szerszym zakresie.
Oczywiste jest, że zakres prac opisanych w protokole oględzin z 20 sierpnia 2002 r. nie może być uznany za remont budynku, skoro faktycznie dokonano jego przebudowy, z powiększeniem jego kubatury i wykonaniem całkowicie nowoczesnej elewacji, nie harmonizującej się z otaczającą zabudową.
Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.