II SA/Gd 892/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku K.K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji publicznej, w tym Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca nie wykazała związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką a niemożnością podjęcia zatrudnienia. W szczególności, organy wskazywały na możliwość podjęcia przez skarżącą aktywności zawodowej pomimo sprawowania opieki. Sąd administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę, uznał jednak, że uzasadnienia decyzji organów były wadliwe. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przyznania świadczenia jest wykazanie, iż zakres i rozmiar sprawowanej opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie lub kontynuowanie pracy zarobkowej. Organy nie przedstawiły wystarczających ustaleń faktycznych ani logicznego wywodu, aby uzasadnić brak tego związku przyczynowego. W szczególności, nie wyjaśniono, jakie konkretnie czynności opiekuńcze są wykonywane i w jakim zakresie, ani czy matka skarżącej jest w stanie funkcjonować samodzielnie. Sąd stwierdził naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń socjalnych, w szczególności w kontekście oceny związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaniem opieki a niemożnością podjęcia zatrudnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy o świadczenie pielęgnacyjne, ale zasady dotyczące uzasadnienia decyzji mają charakter uniwersalny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji prawidłowo oceniły brak związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną a niemożnością podjęcia zatrudnienia przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie uzasadniły prawidłowo tej oceny, naruszając przepisy proceduralne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie przedstawiły wystarczających ustaleń faktycznych ani logicznego wywodu, aby uzasadnić brak związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką a niemożnością podjęcia zatrudnienia. Brak szczegółowego opisu czynności opiekuńczych i oceny samodzielności osoby niepełnosprawnej uniemożliwia kontrolę prawidłowości decyzji.
Czy decyzja administracyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzje organów obu instancji nie spełniają wymogów art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Uzasadnienia decyzji nie zawierały wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów ani przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. Brak było również wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa w sposób umożliwiający zrozumienie toku rozumowania organu.
Czy przesłanka wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych) jest nadal stosowana po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13?
Odpowiedź sądu
Przesłanka ta utraciła cechę konstytucyjności w odniesieniu do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia, i powinna być interpretowana z uwzględnieniem tego wyroku.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim ograniczał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia. Organy mają obowiązek stosować przepisy z wyłączeniem tej części.
Przepisy (25)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2022 poz 615 art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 2 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 20 § 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23 § 4a i 4aa
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 25 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 26 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 28 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 29 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie uzasadniły prawidłowo braku związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaniem opieki a niemożnością podjęcia zatrudnienia. • Decyzje organów nie spełniają wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Godne uwagi sformułowania
rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie wyklucza aktywności zawodowej skarżącej • brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną • pomoc jaką świadczy skarżąca na rzecz swojej niepełnosprawnej matki nie wyklucza jej aktywności zawodowej • pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą nad matką a rezygnacją przez nią z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie zachodzi związek przyczynowy • rozmiar sprawowanej przez nią opieki nad matką uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, nawet pracy dorywczej • nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu • świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej • opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. […]
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń socjalnych, w szczególności w kontekście oceny związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaniem opieki a niemożnością podjęcia zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy o świadczenie pielęgnacyjne, ale zasady dotyczące uzasadnienia decyzji mają charakter uniwersalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na błędach proceduralnych organów, co jest częstym problemem w praktyce administracyjnej. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji.
“Brak uzasadnienia decyzji kosztował ją świadczenie pielęgnacyjne. Sąd wskazuje błędy urzędników.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.