II SA/Gd 885/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionych obiektów sanitarnych, uznając, że mimo budowy przed 1995 r., nie można ich zalegalizować ze względu na brak możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę M. K. na decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych (sanitariatu i w.c.) wzniesionych w 1993 r. bez pozwolenia na budowę. Obiekty te były nietrwale związane z gruntem. Sąd uznał, że mimo budowy przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy z 1974 r. Kluczowe było ustalenie, że teren, na którym znajdują się obiekty, nie jest przeznaczony pod zabudowę zgodnie z obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym, a próba uzyskania decyzji o warunkach zabudowy zakończyła się odmową. W związku z tym, skarga została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych: drewnianego sanitariatu (natrysku) i toalety, wzniesionych w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekty te były nietrwale związane z gruntem. Sąd podkreślił, że ponieważ budowa miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., a postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, które znajdują się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z planowaniem przestrzennym, podlegają przymusowej rozbiórce. Sąd, powołując się na dominującą linię orzeczniczą NSA, stwierdził, że zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. W tej sprawie, mimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, próba uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla działki zakończyła się odmową, co oznacza, że teren nie dopuszcza tego typu zabudowy. W związku z tym, sąd uznał, że przesłanki do nakazania rozbiórki zostały spełnione i oddalił skargę, stwierdzając, że nie można uwzględnić argumentów o długim okresie istnienia obiektów czy nierównym traktowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekty te podlegają obowiązkowi rozbiórki, jeśli teren, na którym się znajdują, nie jest przeznaczony pod zabudowę zgodnie z obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym, a próba uzyskania decyzji o warunkach zabudowy zakończyła się odmową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo budowy przed 1995 r., zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Kluczowe jest, że zgodność z planowaniem przestrzennym ocenia się według stanu prawnego z daty orzekania, a brak możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oznacza, że teren nie dopuszcza zabudowy, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt. 1
Prawo budowlane
Przesłanka zobowiązująca do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego to wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. Zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym ocenia się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane
Przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.p.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekty budowlane zostały wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę. Teren, na którym znajdują się obiekty, nie jest przeznaczony pod zabudowę zgodnie z obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym. Nie było możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowych obiektów.
Odrzucone argumenty
Obiekty nie stanowią obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Wydane decyzje ograniczają prawo własności w sposób nieuzasadniony. Organy administracji publicznej nierówno traktują właścicieli w podobnej sytuacji. Obiekty istniały na nieruchomości od bardzo dawna, a decyzje o rozbiórce wydano po latach.
Godne uwagi sformułowania
przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej nie można wykluczyć, że na skutek skargi okaże się, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana nie ziściły się przesłanki przewidziane przez ustawę Prawo budowlane do nakazania rozbiórki nie było możliwe zalegalizowanie przedmiotowych obiektów, bowiem zostały posadowione na terenie, na którym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dopuszczają jakiejkolwiek zabudowy
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Mariola Jaroszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego (art. 103 ust. 2) w kontekście samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r., a także stosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym (w tym decyzji o warunkach zabudowy) do oceny zgodności z prawem takich obiektów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy przed 1995 r. i braku możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów przejściowych w prawie budowlanym i jak ważne jest aktualne przeznaczenie terenu, nawet dla obiektów istniejących od lat. Jest to przykład, jak prawo może być rygorystyczne.
“Nawet 50-letnie obiekty budowlane mogą podlegać rozbiórce, jeśli teren nie jest przeznaczony pod zabudowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 885/18 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2019-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/ Magdalena Dobek-Rak Mariola Jaroszewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 3143/19 - Wyrok NSA z 2022-10-20 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 ust. 1 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 28 września 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 października 2017 r., nakazującej M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonego w obrębie ewidencyjnym K. gmina K. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego decyzją z 25 października 2016r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) nakazał M.K. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, wybudowanych w 1993r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w miejscowości K., gmina K. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 12 stycznia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, że należało umożliwić aktualnemu właścicielowi uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, czyli zobowiązać M. K. do wystąpienia do Urzędu Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla legalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych i przedłożenia organowi nadzoru budowlanego w określonym terminie potwierdzonej przez Urząd Gminy kopii wniosku, a następnie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 24 stycznia 2017 r. wskazał, że inwestor może wykazać w toczącym się postępowaniu decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] położonej w ob. ewidencyjnym K. gmina K. oraz poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesieniu ewentualnych uwag. Pismem z 28 lutego 2017 r. M. K. poinformował organ I instancji, że zwrócił się do Urzędu Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i budynku gospodarczego działki nr [..] położonej w obrębie K. W związku z powyższym pismem organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy z pytaniem czy jest lub było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki. W odpowiedzi Urząd Gminy z 20 lipca 2017 r. poinformował, że wpłynął wniosek M. K. W związku z brakiem uzupełnienia wniosku pismem z 28 kwietnia 2017 r. sprawa pozostała bez rozpoznania. Decyzją z 13 października 2017 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,1 Om, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonego w obrębie ewidencyjnym K. gmina K. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K. Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z akt sprawy wynika, że na terenie działki nr [..] w miejscowości K., w roku 1993 poprzedni właściciele L. i L. K. wybudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m. W toku postępowania L. i L. K. zmarli. Obecnym właścicielem w/w działki jest M. K. W związku z faktem budowy przedmiotowych obiektów pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) oraz pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) przed 1994, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zgodnie, z którym przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 bądź 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) był obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych, przez które, zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy rozumiało się "roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego". Zaś zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przez obiekty budowlane rozumiało się "stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle" wraz z przykładowym ich wyliczeniem. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Organ odwoławczy przywołał tezę dominującego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1230/09 (LEX 587201) oraz wyroku NSA z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. II OSK 234/09 (LEX 597505), zgodnie z którą "organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, winny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu - z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy". Również w wyroku NSA z dnia 17 maja 2010 r., sygn. II OSK 878/09 (LEX 597928) wskazano, że wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy przepisów obowiązujących w dacie podejmowania decyzji przez organ administracji. Ta linia orzecznictwa ma obecnie charakter dominujący. Z brzmienia przepisu powołanego art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. Podkreślił przy tym organ odwoławczy, iż pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08; z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1320/09). Wskazał organ odwoławczy ponadto, iż jeśli w dacie orzekania przez organy w sprawie samowoli budowlanej obowiązują przepisy o planowaniu przestrzennym, które w braku planu przewidują możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, to możliwość taka istnieje niezależnie od tego, czy zastosowanie w danej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane czy tez przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Możliwość stosowania przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest uzależniona od obowiązywania w dacie orzekania przez organy przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Nadmienił również organ odwoławczy, iż zgodnie z uchwałą NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13, oraz przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decydujące są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. Badając sprawę w oparciu o przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności ocenia przesłankę wynikającą z ust. 1 pkt 1, tak jak zostało to wskazane, powyżej czyli zgodność wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Dopiero stwierdzenie, że ta przesłanka nie zachodzi uprawnia do analizy w oparciu o pozostałe przepisy, czyli art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Rozważając pierwszą przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, której zaistnienie warunkowałoby wszczęcie procedury w trybie w/w artykułu ustawy Prawo budowlane z 1974 r., przyjęły organy, iż została ona spełniona, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Oceniając drugą z przesłanek dotyczącą zgodności przedmiotowego obiektu z aktualnie obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalono, iż w omawianym przypadku nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu w/w działki w miejscowości K. Z akt sprawy wynika, że w okresie budowy w/w obiektów obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzony uchwałą nr 162/XXXVII/93 Rady Gminy z dnia 30 lipca 1993 roku ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 16, poz. 90 z dnia 16 sierpnia 1993 roku dla obrębu geodezyjnego K. teren, na którym położona jest działka nr [..] wchodzi w skład łąk, bez prawa zabudowy. W związku z powyższym organ I instancji pismem poinformował M. K., że może wykazać się w toczącym postępowaniu w sprawie samowolnej zabudowy, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] położonej w obrębie geodezyjnym K., gm. K. Jednakże inwestor nie przedłożył w/w decyzji. Skutkiem występowania w/w przesłanek zgodnie z treścią przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jest obligatoryjny nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej wydany w drodze decyzji organu nadzoru budowlanego. Taka decyzję wydał organ I instancji, a organ odwoławczy utrzymał ja w mocy. Odnosząc się do argumentu odwołania wyjaśniono, iż odesłanie do przepisów dotychczasowych w cytowanym na wstępie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie pozostawia wątpliwości, że konsekwencje samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy likwidować używając instrumentów prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. i dotyczy to wszystkich samowoli wówczas zaistniałych. Prawo budowlane z 1974 r. przewidywało możliwość zalegalizowania samowoli, jeżeli wybudowany bez zezwolenia obiekt budowlany spełniał wszystkie wymagania przepisów prawa, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku, gdy brak jest dokumentów potwierdzających legalność wybudowania obiektu, co ma miejsce w niniejszej sprawie, natomiast z ustaleń organu wynika, że obiekt został wybudowany niezgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami w okresie jego budowy, obowiązkiem organu jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z 14 marca 2018 r. Wójt Gminy, odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i budynku gospodarczego na działce nr [..] w obrębie K., gm. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W złożonej skardze na powyższą decyzje M. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wniósł o uchylenie decyzji w całości i wcześniejszej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 października 2017 r., zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W opinii skarżącego wydane decyzje są niesłuszne. Usytuowane na nieruchomości skarżącego obiekty posadowione zostały przez jego rodziców. Nieruchomość tą nabył jako ich spadkobierca. Zdaniem skarżącego obiekty te nie stanowią obiektów budowlanych, których posadowienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji brak jest podstaw do wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki. Zaznaczył skarżący, ze wydane decyzje ograniczają jego prawo własności w sposób całkowicie nieuzasadniony, w szczególności w sytuacji, w której w K., na innych podobnych działkach, istnieje wiele podobnych obiektów i - jak skarżącemu wiadomo - co do których nie zostały wydane podobne decyzje. Okoliczność ta powoduje, że organy administracji publicznej nierówno traktują właścicieli znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Dodał skarżący, że zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [..], w której odmówiono mu wydania decyzji o warunkach zabudowy. Sprawa ta toczy się w Sądzie pod sygnaturą akt II SA/Gd 527/18. Z powyższego wynika, że nie ziściły się przesłanki przewidziane przez ustawę Prawo budowlane do nakazania rozbiórki. Nawet gdyby uznać, że posadowione obiekty to obiekty budowlane, to nie można wykluczyć, że na skutek skargi okaże się, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana. Podkreślił skarżący, że przedmiotowe obiekty istniały na nieruchomości już od bardzo dawna. Niezrozumiałym jest dla niego, że po tylu latach od ich posadowienia dopiero teraz wydawane są decyzje o nakazie rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa, a tym samym skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niesporne jest, że w 1993 r., poprzednicy prawni skarżącego – L. i L. K. wybudowali bez wymaganego pozwolenia na działce nr [..] położonej w K., gmina K., obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (natrysku) o wymiarach 1,20m x 1,10m oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,10m, (vide: protokół oględzin nieruchomości sporządzony w dniu 17 marca 2008 r. k. 2 akt administracyjnych). Ponieważ przedmiotowe obiekty wybudowane zostały, jak prawidłowo ustaliły organy, przed dniem 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, t.j. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Będący w przedmiotowej sprawie podstawą wydanego rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z brzmienia powołanego art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. W tym miejscu wskazać należy, że zagadnienie dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym do obiektów samowolnie wybudowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. zostało bezpośrednio poruszone w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 pr. bud. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 pr. bud. z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Naczelny Sądu Administracyjny wskazał zarazem, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela to stanowisko. Rozważając pierwszą przesłankę zawartą w hipotezie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, należy wskazać, iż na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych (rok 1993), zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wskazuje, iż przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Z kolei w art. 28 ust. 4 stwierdza się, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), które przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62, ze zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Z powyższego wynika, że organy dokonały w przedmiotowej sprawie prawidłowej oceny, co do tego, że wybudowanie znajdujących się na działce nr [..] obiektów budowlanych, nietrwale związanych z gruntem, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Niesporne zaś jest, że poprzednicy prawni skarżącego o pozwolenie na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych nie ubiegali się. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. W świetle przytoczonych wyżej i podzielanych przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie poglądów judykatury, ponieważ w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., chodzi o przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w chwili załatwiania sprawy administracyjnej dotyczącej samowolnie postawionego obiektu budowlanego, organy prawidłowo zatem zastosowały w sprawie obecnie obowiązującą ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.), zwaną dalej u.p.z.p. Na podstawie u.p.z.p. pod zabudowę przewidziane są nie tylko tereny objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z treści art. 4 ust. 2 u.p.z.p. wynika, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania terenu następuje również w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji trzeba przyjąć, że inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego decyzją o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa. Wskazać przy tym należy również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007 r. (sygn. akt P37/06 ogłoszony w Dz.U. z dnia 29 grudnia 2007 r. Nr 247, poz. 1844), na skutek którego dopuszczono możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany podlegający rozbiórce. W niniejszej sprawie pozostaje także poza sporem, że obecnie na terenie K. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, prawidłowo umożliwił skarżącemu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] położnej w K. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że Wójt Gminy decyzją z 14 marca 2018 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 13 czerwca 2018 r. utrzymało rozstrzygniecie organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. oddalił skargę na tą decyzją, czyniąc tym samym rozstrzygnięcie prawomocnym. Oznacza to, że nie było możliwe zalegalizowanie przedmiotowych obiektów, bowiem zostały posadowione na terenie, na którym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dopuszczają jakiejkolwiek zabudowy. W przedstawionych okolicznościach Sąd uznał, że skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy prawa regulujące omawiane kwestie należą do kategorii bezwzględnie obowiązujących, zatem Sąd nie może wziąć w niniejszej sprawie pod uwagę żadnych okoliczności słusznościowych czy uwzględnić że obiekty te od wielu lat pozostają na działce. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, 1302 t.j.) skargę jako niezasadną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI