II SA/Gd 881/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych, uznając, że organy błędnie obliczyły dochód rodziny, nie stosując prawidłowo przepisów dotyczących dochodu uzyskanego.
Skarżąca M. G. wniosła o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres od stycznia do października 2023 r., jednak organy odmówiły, uznając, że dochód uzyskany w grudniu 2022 r. przekroczył kryterium dochodowe. Skarżąca zarzuciła błędy w obliczeniu dochodu i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy wadliwie oceniły sytuację dochodową skarżącej, nie stosując prawidłowo art. 5 ust. 4b ustawy, który wymaga kontynuacji uzyskiwania dochodu.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń rodzinnych skarżącej M. G. na okres od stycznia do października 2023 r. Organy administracji uznały, że dochód uzyskany przez skarżącą w grudniu 2022 r. z tytułu zatrudnienia (2651,82 zł) spowodował przekroczenie kryterium dochodowego na członka rodziny (674 zł). Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że organy błędnie obliczyły jej dochody i nieprawidłowo zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności dotyczące okresu zasiłkowego i dochodu uzyskanego. Podkreśliła, że rok bazowy dla ustalenia dochodu to rok 2021, w którym nie osiągała dochodów, a dochód z listopada 2022 r. był jednorazowy i nie podlegał doliczeniu w sposób, który skutkowałby utratą prawa do świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny powinien być ustalany na podstawie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, czyli w tym przypadku roku 2021. Choć skarżąca uzyskała dochód w grudniu 2022 r., organy nie ustaliły, czy dochód ten był kontynuowany w miesiącu następującym ani czy był dochodem uzyskiwanym w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń. Sąd powołał się na orzecznictwo, które podkreśla, że art. 5 ust. 4b ustawy wymaga nie tylko uzyskania dochodu, ale także jego kontynuacji, aby wpłynął na prawo do świadczeń. Wobec braku takich ustaleń, Sąd uznał, że organy wadliwie stwierdziły przekroczenie limitu dochodu i uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dochód uzyskany jednorazowo w jednym miesiącu po roku bazowym, który nie jest kontynuowany w okresie zasiłkowym, nie powinien być uwzględniany w sposób skutkujący odmową przyznania świadczeń rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz orzecznictwo, zgodnie z którym dla uwzględnienia dochodu uzyskanego po roku bazowym kluczowa jest jego kontynuacja w okresie zasiłkowym. Jednorazowy dochód, który nie jest kontynuowany, nie wpływa na prawo do świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.ś.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674,00 zł.
u.ś.r. art. 3 § pkt 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny.
u.ś.r. art. 3 § pkt 2a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c.
u.ś.r. art. 3 § pkt 10
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Okres zasiłkowy to okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego.
u.ś.r. art. 5 § ust. 4b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 11a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie obliczyły dochód rodziny, nie stosując prawidłowo przepisów dotyczących dochodu uzyskanego (art. 5 ust. 4b u.ś.r.), które wymagają kontynuacji dochodu w okresie zasiłkowym. Rok bazowy do ustalenia dochodu powinien być rokiem 2021, w którym skarżąca nie osiągała dochodów, a dochód z listopada 2022 r. był jednorazowy i nie podlegał doliczeniu w sposób skutkujący utratą prawa do świadczeń. Decyzja SKO była lakoniczna i nie zawierała pełnego uzasadnienia, naruszając art. 107 § 3 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na przekroczeniu kryterium dochodowego z uwagi na dochód uzyskany w grudniu 2022 r.
Godne uwagi sformułowania
uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jednym miesiącu (jednorazowo) nie wpływa na prawo do świadczenia rodzinnego, gdyż doliczeniu podlega dopiero dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Warunkiem kontynuacji uzyskiwania dochodu jest jego uzyskiwanie nie tylko raz, ale przez okres świadczeniowy, który ma wpływ na sytuację dochodową rodziny w dłuższym przedziale czasowym. Organy wadliwie stwierdziły przekroczenie limitu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Jakub Chojnacki
asesor
Krzysztof Kaszubowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny na potrzeby świadczeń rodzinnych, w szczególności w kontekście dochodu uzyskanego po roku bazowym i wymogu jego kontynuacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i sposobu ich stosowania przez organy administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących dochodu przy przyznawaniu świadczeń socjalnych i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Czy jednorazowy dochód pozbawi Cię świadczeń? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się kontynuacja.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 881/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-01-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-08-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Jakub Chojnacki Krzysztof Kaszubowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 390 art. 5 ust. 4b Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 lipca 2024 r., nr SKO Gd/1590/23 w przedmiocie świadczenia rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej M. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M. G., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tczewa w przedmiocie świadczenia rodzinnego. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 24 listopada 2022 r. M. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na dziecko O. G. na okres zasiłkowy 2022/2023. Decyzją z dnia 19 stycznia 2023 r. nr 000572/ZR/01/2023 Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tczewie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Tczewa, ustalił, iż M. G. jest uprawniona do świadczeń rodzinnych w następującej formie: 1. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat, przyznany na O. G., w kwocie 124,00 zł miesięcznie, na okres od 2022-11-01 do 2022-12-31; 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznany na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, przyznany na O. G., w kwocie 193,00 zł miesięcznie, na okres od 2022-11-01 do 2022-12-31; 3. odmówił prawa do zasiłku rodzinnego na O.G. w okresie od 2023-01-01 do 2023-10-31; 4. odmówił prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznawanego na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, na O. G. w okresie od 2023-01-01 do 2023-10-31; 5. odmówił prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na O.G. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśnił, że w dniu 18 listopada 2022 r. wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie i w grudniu 2022 r. osiągnęła z tego tytułu dochód w wysokości 2651,82 zł. Zdarzenie to stanowi uzyskanie dochodu w rozumieniu ustawy. Na podstawie załączonych do wniosku zaświadczeń i oświadczeń o dochodach osiągniętych w 2021 r. ustalono, że dochód rodziny wyniósł 0,00 zł, co wraz z dochodem uzyskanym w 2022 r. w przeliczeniu na osobę daje kwotę 883,94 zł miesięcznie (od 1 stycznia 2023 r.) i tym samym przekracza kwotę kryterium dochodowego, określoną w ustawie. Następnie organ powołał art. 5 ust. 3 i 3a, 3b i 3c ww. ustawy i wskazał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w 2021 wyniósł 883,94 zł miesięcznie i przekroczył tym samym kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę 692,82 zł. Łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami wyniosła 325,33 zł. Kwota przekroczenia jest wyższa od łącznej kwoty zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie wobec czego art. 5 ust. 3 ww. ustawy nie może znaleźć zastosowania. Wobec przekroczenia przez rodzinę kryterium dochodowego stwierdzono, iż strona nie spełnia określonych w ustawie przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, reprezentowanej przez radcę prawnego, decyzją z dnia 1 lipca 2024 r. o sygn. SKO Gd/1590/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na stosowne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przypomniał, że dodatki do zasiłku rodzinnego mają wobec niego charakter akcesoryjny, co oznacza, że nie mogą zostać przyznane, jeżeli nie zostanie przyznane świadczenie główne. Następnie Kolegium przypomniało, że z przedstawionych przez organ I instancji akt sprawy wynika, że w dniu 24 listopada 2022 r. M. G. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na O. G., ur. w dniu 30 czerwca 2016 r. Złożenie wniosku skutkowało koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia dochodu rodziny. Z treści wniosku wynika, że w skład rodziny strony wchodzi wnioskodawczyni oraz dwoje dzieci: O.G. i K. S. Kolegium wskazało, że okres zasiłkowy to okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 u.ś.r.). W badanej sprawie będzie to okres zasiłkowy 2022/2023. W świetle przedstawionych powyżej przepisów rokiem "bazowym" mającym znaczenie dla ustalenia dochodu rodziny będzie więc rok 2021. Z akt sprawy wynika, że dochody strony osiągnięte w 2021 r. zostały w całości utracone. Dochód rodziny wynosił 0 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z systemu informatycznego ZUS wynika, że strona od 18 listopada 2022 r. podjęła zatrudnienie w V. Sp. z o.o. Z przedstawionej przez pracodawcę informacji o wynagrodzeniu za grudzień 2022 r. wynika, że strona uzyskała dochód netto w kwocie 2651,82 zł. Dochód ten podlega podziałowi przez liczbę członków rodziny co oznacza, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 883,94 zł. Kwota ta przekracza ustalone kryterium dochodowe, tj. 674 zł miesięcznie na członka rodziny. Zastosowanie opisanego powyżej mechanizmu "złotówka za złotówkę" w badanej sprawie nie pozwala na przyznanie świadczeń rodzinnych. Kryterium dochodowe to 674 x 3 daje kwotę 2022 zł. Dochód rodziny wynosi 2651,82 zł. Różnica, tj. 629,82 zł jest wyższa niż suma przyznanych rodzinie świadczeń rodzinnych (zasiłek rodzinny na O. G. 124 zł + dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka 195 zł). Zgodnie z art. 24 ust. 7 u.ś.r. w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W związku z tym organ I instancji zasadnie przyznał świadczenia rodzinne na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Skoro strona podjęła zatrudnienie w listopadzie 2022 r. i uzyskała z tego tytułu dochód, który przekracza ustalone kryterium dochodowe, to świadczenia rodzinne nie przysługują od 1 stycznia 2023 r. Kolegium ustaliło, że opisany powyżej dochód nie został utracony a opisane powyżej zatrudnienie trwa. W skardze na powyższą decyzję wnioskodawczyni, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1) art. 3 pkt 2 i 2a, art. 3 pkt 23 i 24, art. 5 ust. 1, 3-3d i 4, 4a, 4b, art. 8, art. 11a ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej jako u.ś.r.) poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznania skarżącej następujących świadczeń: a) prawa do zasiłku rodzinnego na syna skarżącej O. G. za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r., b) prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2 na jej syna O. G. za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r., c) prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na jej syna O. G., podczas gdy skarżąca wypełniła wszystkie przesłanki, stanowiące podstawę do przyznania jej ww. świadczeń, ponieważ nie osiągała dochodów w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., w związku z tym należny jest jej również zasiłek za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. 2) art. 5 ust. 3, 3a, 3b, 3c i 3d u.ś.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych w wyniku nieprawidłowego wyliczenia jej dochodów, kwoty zasiłków i pomniejszeń podczas gdy prawidłowe wyliczenie dochodów skarżącej i określenie okresu zasiłkowego doprowadziłoby do przyznania jej należnych świadczeń rodzinnych. II. przepisów prawa procesowego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: 1) art. 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich naruszenie i niewyjaśnienie przez SKO wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie stanu rodzinnego skarżącej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznanie świadczeń skarżącej, podczas gdy prawidłowe ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienie wszystkich faktów doprowadziłoby do przyznania jej należnych świadczeń, 2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób lakoniczny bez pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z pominięciem istotnych faktów oraz podstawy prawnej, co było obowiązkiem SKO, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznanie świadczeń skarżącej bez uzasadnienia, podczas gdy prawidłowe sporządzenie uzasadnienia doprowadziłoby do wskazania przyczyn utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznanie świadczeń skarżącej, 3) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji bez koniecznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, podczas gdy organ powinien przeprowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie. Skarżąca wniosła o zmianę w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie skarżącej wnioskowanych świadczeń oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca przypomniała, że organ uznał, iż skarżąca, która zatrudniła się w dniu 18 listopada 2022 r., osiągała taki dochód, który wyłącza możliwość pobierania wnioskowanych zasiłków za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 października 2023 r. W ocenie skarżącej organ nie zastosował art. 3 pkt 2 i 2a, art. 3 pkt 23 i 24, art. 5 ust. 1, 3-3d i 4, 4a, 4b, art. 8, art. 11a ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 6 u.ś.r., podczas gdy skarżąca wypełniła wszystkie przesłanki stanowiące podstawę do przyznania jej wnioskowanych świadczeń. Skarżąca wskazała, że w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r. nie osiągała dochodów, a do przyznawania świadczeń rodzinnych brany jest pod uwagę dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dlatego też skarżącej należne są wnioskowane świadczenia również za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r., co organy obu instancji całkowicie pominęły. Następnie skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 5 ust. 3, 3a, 3b, 3c i 3d u.ś.r., ponieważ organ nieprawidłowo wyliczył jej dochody i nie zauważył, że nie osiągała dochodów za okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r. Tymczasem skarżąca podjęła pracę dopiero w dniu 18 listopada 2022 r., w związku z czym należne są jej świadczenia również za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. Przypomniano bowiem, że zgodnie z przepisami u.ś.r. okres, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych jest od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego. Z kolei dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Zatem w niniejszej sprawie do ustalenia prawa do świadczeń powinien być wzięty pod uwagę dochód za okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., tj. rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy. Skarżącej przyznano świadczenia do 31 grudnia 2022 r., ale od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r. już nie. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że w decyzji SKO wskazano, iż rokiem bazowym dla ustalenia dochodu rodziny będzie rok 2021, a mimo to nieprawidłowo ustalono okres składkowy. Ponadto, powołując się na orzecznictwo, skarżąca wskazała, że obliczenie dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, od którego ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 5 ust. 1 uzależnia prawo do świadczeń, następuje przez zsumowanie składników wymienionych w art. 3 pkt 1 u.ś.r., które zostały osiągnięte w danej rodzinie w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, a następnie podzielenie uzyskanej sumy przez liczbę członków rodziny. Tak obliczona kwota, z uwzględnieniem ewentualnego dochodu utraconego, o którym mowa w art. 3 pkt 23 u.ś.r. odnoszona jest do kwoty stanowiącej, w myśl art. 5 ust. 1 u.ś.r., kryterium ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego. Następnie skarżąca zarzuciła Kolegium naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło o utrzymania w mocy błędnej decyzji. W przedmiotowej sprawie nieprawidłowo ustalono okres zasiłkowy wskazując, że w tym okresie skarżąca osiągała dochody, co nie jest zgodne z prawdą. Prawidłowe ustalenie okresu składkowego doprowadziłoby do zmiany decyzji MOPS i przyznania należnych świadczeń, bo obowiązkiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze było wyjaśnienie wszystkich faktów, mających wpływ na wynik sprawy, co w tej sprawie niestety nie miało miejsca. W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji Kolegium nie wykazało żadnej aktywności w zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy, a twierdzenia MOPS wzięło za pewnik, w związku z czym niewątpliwie można mu zarzucić naruszenie ww. przepisów. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została ponadto sporządzona w sposób lakoniczny bez pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z pominięciem istotnych faktów oraz podstawy prawnej, czym Kolegium naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. Podobnie również w decyzji MOPS nieprawidłowo wskazano okres składkowy. Tymczasem zdaniem skarżącej prawidłowe ustalenia w tej sprawie doprowadziłyby do przyznania skarżącej należnych świadczeń, a obowiązkiem SKO było zbadanie zaskarżonej decyzji w szczegółowy sposób, czego nie uczyniło. Powołując się na orzecznictwo skarżąca zauważyła, że wymagane jest, aby uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżona decyzja została wydana po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 8 k.p.a., ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji bez koniecznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia i utrzymanie w mocy błędnej decyzji MOPS. Zasada zawarta w art. 8 k.p.a. określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Wynika z niej bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do władzy publicznej jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tczewa z dnia 19 stycznia 2023 r. ustalającą uprawnienie skarżącej do świadczeń rodzinnych za okres od 1 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz odmawiającą prawa do zasiłku rodzinnego na O. G. w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 października 2023 r., odmawiająca prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka O. G. oraz odmawiająca prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla tego dziecka w tym okresie. Powodem odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego za okres od 1 stycznia do 31 października 2023 r. było uzyskanie przez skarżąca w grudniu 2022 r. dochodu w wysokości 2651,82 zł z tytułu umowy o prace i skutkiem tego przekroczeniem limitu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 – dalej jako u.ś.r.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Przy czym stosownie do art. 3 pkt 2 u.ś.r. dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a art. 3 pkt 2a tej ustawy definiuje dochód członka rodziny jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Natomiast okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W przedmiotowej sprawie organy orzekały o prawie skarżącej do świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. Zatem co do zasady określonej w art. 3 pkt 2a u.ś.r. winny były ustalić dochód rodziny na podstawie dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającego okres zasiłkowy, a zatem w roku 2021. Bezspornie w 2021 r. dochód rodziny skarżącej w 2021 r. nie przekroczył kwoty 674,00 zł miesięcznie. Bezsporne jest również, iż skarżąca uzyskała dochód w grudniu 2022 r. z tytułu umowy o prace w kwocie 2651,82 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Sąd pragnie zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do interpretacji art. 5 ust. 4b u.ś.r. wyrażono stanowisko, iż jego treść wskazuje na to, że uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jednym miesiącu (jednorazowo) nie wpływa na prawo do świadczenia rodzinnego, gdyż doliczeniu podlega dopiero dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie jest jednak jedynym warunkiem doliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Jest to warunek pierwszy. Drugim warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b u.ś.r. jest warunek kontynuacji uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Na taką, właściwą również z językowego punktu widzenia, wykładnię analizowanego przepisu niejednokrotnie zwracały uwagę sądy administracyjne w licznych orzeczeniach (por. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 860/19; w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 909/19; w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/19; w Lublinie z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 487/19; w Poznaniu z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Po 481/19; w Gdańsku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 495/19). Jednocześnie wyjaśnić należy, że wprowadzenie do przepisów ustawy pojęć dochodu uzyskanego, jak i dochodu utraconego służyć miało urealnieniu dochodu rodziny w dacie przyznawania świadczeń ale także w okresie faktycznego ich pobierania. Poza dochodem z roku bazowego, tj. roku poprzedzającego rok świadczeniowy, ustawodawca przy ustalaniu kryterium dochodowego uznał, że z uwagi na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach, niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem wprowadzenia tych pojęć było nadto umożliwienie weryfikacji, czy już po przyznaniu świadczenia, w trakcie jego pobierania, nie nastąpiły w sytuacji dochodowej rodziny zmiany skutkujące brakiem podstaw do pobierania świadczenia. Z powyższego jednak wynika, że ustawodawca miał na celu ustalenie dochodu na osobę w rodzinie w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom tego dochodu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 295/22). Przyjąć zatem należy, że spełnienie warunku kontynuacji, wobec zaprezentowanej wykładni art. 5 ust. 4b u.ś.r. jest o tyle istotne, że eliminuje doliczanie dochodu jednorazowo uzyskanego, który miałby wpływ na prawo do świadczenia a byłby dochodem epizodycznym, niemającym wpływu w dłuższej perspektywie na ogólną sytuację dochodową rodziny, w przeciwieństwie do dochodu uzyskiwanego nie tylko raz, ale przez okres świadczeniowy, który ma wpływ na sytuację dochodową rodziny w dłuższym przedziale czasowym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1280/21). Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organy nie ustaliły, aby skarżąca osiągnęła dochód w miesiącu następującym po grudniu 2022 r. (kiedy to uzyskała dochód z tytułu umowy o pracę), a także aby nastąpiła kontynuacja uzyskiwania tego dochodu. Tym samym w ocenie Sądu organy wadliwie stwierdziły przekroczenie limitu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym stanowi art. 5 ust. 1u.ś.r. skutkujące odmową przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.). orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem organu oraz wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI