II SA/Gd 880/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Wójta odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organy administracji argumentowały, że skarżąca nie udowodniła związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką, a także, że posiada ustalone prawo do emerytury, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało w lipcu 2021 r., przed zmianą przepisów od 1 stycznia 2024 r., która ograniczyła świadczenie do opieki nad osobami do 18. roku życia. Sąd podkreślił, że w okresie od lipca do sierpnia 2021 r. nie istniał zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, a kwestia wyboru świadczenia powinna być prawidłowo przedstawiona skarżącej. Sąd wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez SKO, w szczególności błędną wykładnię art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz brak należytego pouczenia strony o możliwości wyboru świadczenia i konsekwencjach zawieszenia emerytury. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście zmiany stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r., kwestia zbiegu świadczeń (emerytura a świadczenie pielęgnacyjne) oraz obowiązki informacyjne organów administracji.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. i jego zastosowania w sprawach wszczętych przed tą datą, ale rozstrzygniętych po niej. Wnioskodawczyni opiekowała się dorosłym mężem, co po 1 stycznia 2024 r. wyklucza świadczenie pielęgnacyjne, chyba że prawo powstało wcześniej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., pomimo posiadania przez wnioskodawczynię prawa do emerytury, która nie została zawieszona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., ponieważ w okresie od lipca do sierpnia 2021 r. nie istniał zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, a organ odwoławczy powinien był umożliwić skarżącej wybór świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało w lipcu 2021 r., przed zmianą przepisów od 1 stycznia 2024 r. W okresie od lipca do sierpnia 2021 r. nie istniała przeszkoda w postaci zbiegu świadczeń. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy i nie poinformował skarżącej o możliwości wyboru świadczenia.
Czy organ administracji miał obowiązek pouczyć stronę o możliwości wyboru świadczenia i konsekwencjach zawieszenia emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ miał obowiązek pouczyć stronę o możliwości wyboru świadczenia i konsekwencjach zawieszenia emerytury, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych oraz udzielania wyjaśnień. Brak takiego pouczenia uniemożliwił skarżącej świadomy wybór i naruszył jej prawa.
Czy zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie opiekującej się dorosłym niepełnosprawnym członkiem rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 u.ś.r. od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku opieki nad osobą do 18. roku życia. Jednakże w sprawach, gdzie prawo powstało do 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w przypadku, gdy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do końca 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, nawet jeśli decyzja została wydana po 1 stycznia 2024 r. Kluczowe jest powstanie prawa przed tą datą.
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu, rodzinie zastępczej lub innym osobom zobowiązanym do alimentacji, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty lub innych świadczeń wymienionych w przepisie.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym art. 63 § ust. 1
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (u.ś.r.) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej podejmują wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r., mimo posiadania prawa do emerytury. • Organ powinien był umożliwić wybór świadczenia i prawidłowo poinformować o konsekwencjach. • Zmiana przepisów od 1 stycznia 2024 r. nie wyklucza przyznania świadczenia, jeśli prawo powstało wcześniej.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką (argument organów administracji, odrzucony przez WSA). • Posiadanie prawa do emerytury jako bezwzględna przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (argument organów administracji, odrzucony przez WSA).
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało istotne znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia • nie jest on związany jej zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami • nie jest możliwe przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż wnioskodawczyni nie opiekuje się niepełnosprawnym członkiem rodziny w wieku do 18 lat • prawo do świadczenia pielęgnacyjnego niewątpliwie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. • prawidłowa wykładnia przepisu art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym doprowadziłaby organ odwoławczy do wniosku, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. • obowiązkiem organu będzie poinformowanie skarżącej, że przeszkodą do przyznania tego prawa w drodze decyzji jest pobieranie emerytury i umożliwienie stronie dokonania wyboru, które świadczenie chce pobierać.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Katarzyna Krzysztofowicz
sprawozdawca
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście zmiany stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r., kwestia zbiegu świadczeń (emerytura a świadczenie pielęgnacyjne) oraz obowiązki informacyjne organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2023 r. i jego zastosowania w sprawach wszczętych przed tą datą, ale rozstrzygniętych po niej. Wnioskodawczyni opiekowała się dorosłym mężem, co po 1 stycznia 2024 r. wyklucza świadczenie pielęgnacyjne, chyba że prawo powstało wcześniej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i pokazuje, jak zmiany prawne mogą wpływać na prawa obywateli. Pokazuje również, jak kluczowe są prawidłowe procedury i informowanie stron przez organy administracji.
“Zmiana prawa pogrzebała szansę na świadczenie pielęgnacyjne? Sąd wyjaśnia, kiedy można było jeszcze skorzystać ze starych przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.