II SA/GD 879/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-02-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowanieewidencja ludnościzawieszenie postępowaniaprawo do lokaluTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisuKPApostanowienieWSA

WSA w Gdańsku uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania wymeldowaniowego, uznając, że przepis stanowiący podstawę prawną zawieszenia został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania o wymeldowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania, powołując się na spór o prawo do lokalu i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, wskazując, że art. 9 ust. 2 tej ustawy został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania G. G. z dziećmi. Zawieszenie nastąpiło z powodu sporu o podział majątku wspólnego, w tym prawa do lokalu, w którym zameldowane były osoby podlegające wymeldowaniu. Organy administracji uznały, że spór o prawo do lokalu uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy wymeldowania i zawiesiły postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, powołując się m.in. na art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Sąd administracyjny, działając z urzędu, uchylił zaskarżone postanowienia. Kluczową podstawą uchylenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją. Sąd zastosował art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, nawet jeśli podstawa ta nie istniała w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i orzekł o niewykonywalności uchylonych postanowień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie takie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet jeśli podstawa wznowienia postępowania nie istniała w czasie jego wydawania.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją ma skutek dla postępowań sądowych, umożliwiając uchylenie decyzji/postanowień wydanych na podstawie tego przepisu, zgodnie z przepisami PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

KPA art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem TK z dnia 27.05.2002 r. (K 20/01).

KPA art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PWU art. 97

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawa prawna zawieszenia postępowania (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności) została uznana za niezgodną z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji opierająca się na niekonstytucyjnym przepisie.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania w niniejszej sprawie ma ten skutek, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) zaskarżona decyzja (postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym nie ma znaczenia, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w czasie podejmowania zaskarżonego postanowienia.

Skład orzekający

Anna Orłowska

przewodniczący-sprawozdawca

Alina Dominiak

członek

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów prawa uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny w postępowaniach administracyjnych i sądowych, nawet jeśli niezgodność została stwierdzona po wydaniu zaskarżonego aktu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych i sądowych, w których stosowano przepisy uznane za niekonstytucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania administracyjne i sądowe, nawet te dotyczące rutynowych kwestii jak wymeldowanie.

Niekonstytucyjny przepis z lat 70. uchyla zawieszenie postępowania wymeldowaniowego po latach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 879/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Anna Orłowska (spr.) Sędziowie WSA: Alina Dominiak Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2001 r. Nr Sygn. akt [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Burmistrza Gminy z dnia 4 listopada 1999 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. G. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania III. postanowienia wymienione w pkt. I nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 879/01
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 123 - 124, 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 15 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz.U. Nr 32 z 1984 r., poz. 174 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy nr [...] z dnia 4 listopada 1999 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego w K. przy ul. [...] G. G. z dziećmi.
Jak wynika z uzasadnień postanowień zawieszenie postępowania nastąpiło w związku ze sporem toczonym przez M. i G. G. o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi również prawo do lokalu spółdzielczego (lokatorskiego).
Jest to ten lokal, w którym G. G. z dziećmi jest zameldowana.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dochodach osobistych, niezbędnym warunkiem wymeldowania jest, oprócz stwierdzenia opuszczenia lokalu, ustalenie, że osoba podlegająca wymeldowaniu, utraciła uprawnienia do przebywania w danym lokalu. Sporu o prawo do lokalu nie mogą rozstrzygać organy administracji, zatem do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o prawie do lokalu spółdzielczego w K. przy ul. [...], postępowanie w sprawie wymeldowania z tego lokalu podlega zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. wnosił o uchylenie postanowień i kontynuowanie postępowania o wymeldowaniu z przedmiotowego lokalu byłej żony G. i małoletnich dzieci stron. Skarżący podniósł, że nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do zawieszenia postępowania o wymeldowanie, gdyż w sprawie bezspornym jest, że G. G. z dziećmi wyprowadziła się z mieszkania spółdzielczego dobrowolnie i - zawarłszy taką umowę ze skarżącym - zrzekła się uprawnień do lokalu.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wskazanego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu.
Umocowanie do takiego działania Sądu wywodzi się z treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Jak wynika z akt sprawy, organy orzekające o zawieszeniu postępowania o wymeldowanie ze spornego lokalu G., P., S. i S. G., powołały, jako podstawę prawną postanowień m.in. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dochodach osobistych (publ. jw.), a przyczyną zawieszenia postępowania był nierozstrzygnięty spór o prawo do lokalu.
Wymieniony przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - jw. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K20/0 1 uznany został za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2002/3/34).
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania w niniejszej sprawie ma ten skutek, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publ. jw.) zaskarżona decyzja (postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym nie ma znaczenia, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w czasie podejmowania zaskarżonego postanowienia, jak i to, że zgodnie z art. 147 KP A wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4a KPA następuje tylko na żądanie strony (tak: wyrok SN z dnia 04.12.2002 r. III RN 200/01 i NSA OZ w Gdańsku z dnia 21 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 186/00 - nie publikowany).
Zasady, o których mowa wyżej, z mocy art. 126 KPA mają zastosowanie również do postanowień.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy z dnia 4 listopada 1999 r. na podstawie cyt. art. 145 § 1 pkt 1b i art. 135 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy.
Stosownie do art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonywane.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że organy w toku ponownego rozpatrywania sprawy o wymeldowanie G. G. i dzieci stron obowiązane są do stosowania aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dochodach osobistych (publ. jw.) z uwzględnieniem wskazówek wynikających z niniejszego orzeczenia Sądu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI