II SA/Gd 878/20

II SA/Gd 878/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1607/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2021 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. O. na postanowienie Wojewody z dnia 15 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga D. O. na postanowienie Wojewody z dnia 15 września 2020 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Kierownik Urzędu Rejonowego– Oddziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z siedzibą w P. decyzją z dnia 6 maja 1995 r., nr [..], udzielił J. J. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz dobudowę schodów na nieruchomości położonej w P. przy ul. Ż. na działce nr [..], obręb [..], zatwierdzając jednocześnie załączony do wniosku projekt budowlany.
W piśmie z dnia 11 lutego 2020 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, składając przy tym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.
Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżąca wskazała, że termin do wniesienia odwołania upłynął bez jej winy, albowiem decyzja z dnia 6 maja 1995 r. nie została jej skutecznie doręczona. Wykonane prace zauważyła zaś, gdy w głębokiej traumie po śmierci małżonka stwierdziła, że budynek J. J. jest dużo wyższy. Wcześniej, skarżąca zajęta była długotrwałą chorobą małżonka, który od 2012 r. był osobą niepełnosprawną, wymagającą pomocy osoby drugiej. Ponadto, skarżąca podkreśliła, że nie zna się na prawie, w tym w szczególności na Prawie budowlanym, a wszystkie sprawy na nieruchomościach prowadził małżonek. Skarżąca wskazała także, że małżonek nigdy nie poinformował jej, aby podpisywał jakąkolwiek zgodę na nadbudowę a do końca swoich dni nie wiedział, że nadbudowa sąsiada została wykonana i nie dzielił się z nią tym faktem z uwagi na swój stan zdrowia i tragiczne zdarzenia.
W piśmie z dnia 13 lutego 2020 r. skarżąca wskazała dodatkowo, że jej zmarły małżonek nie mógł odebrać i nie odbierał korespondencji, gdyż korespondencję adresowaną na adres ich zamieszkania odbierała tylko skarżąca. Poza tym jej małżonek nigdy nie przebywał w domu w godzinach pracy listonosza, gdyż prowadził działalność gospodarczą.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2020 r., wydanym na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., Wojewoda odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając wydane postanownienie, Wojewoda wskazał, że od decyzji z dnia 6 maja 1995 r. przysługiwało stronom odwołanie do Wojewody za pośrednictwem Kierownika Urzędu Rejonowego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. D. i E. O., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, decyzję z dnia 6 maja 1995 r. odebrali skutecznie w dniu 11 maja 1995 r. Tym samym, termin do wniesienia odwołania upływał dla skarżącej w dniu 25 maja 1995 r.
Dalej, Wojewoda stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła dowodów mogących uwiarygodnić jej stanowisko o nieotrzymaniu korespondencji. Trudno przy tym usprawiedliwić bierność skarżącej trwającą blisko 25 lat. Sam zaś fakt wystąpienia choroby małżonka skarżącej nie uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca nie wykazała bowiem aby z uwagi na chorobę małżonka nie mogła złożyć odwołania osobiście, jak i posłużyć się innymi osobami w celu dokonania tej czynności. Ponadto, Wojewoda wskazał, że w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 5 kwietnia 1995 r., skierowanego również do D. i E. O., poinformowano o zakresie inwestycji, podając numer działki oraz adres nieruchomości objętej inwestycją. Zawiadomienie to E. i D. O. otrzymali w dniu 12 kwietnia 1995 r. Tym samym, skarżąca miała wiedzę o prowadzonym postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Z kolei, nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda uznał, że skarżąca nie wykazała należytej staranności i dbałości o własne interesy, co stanowi negatywną przesłankę przywrócenia terminu.
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując na jego niezgodność z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia 8 lutego 2021 r. skarżąca podkreśliła, że była zajęta długotrwałą chorobą małżonka, który był osobą niepełnosprawną, wymagającą pomocy osoby drugiej. Ponadto, z uwagi na nieznajomość prawa oraz w związku z tym, że do tej pory takimi sprawami zajmował się jej małżonek odwołanie skarżąca złożyła w przekonaniu, iż zachowuje ona wszystkie terminy przewidziane prawem.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Wojewody z dnia 15 września 2020 r. nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c p.p.s.a., a więc z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stanowiący podstawę prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia przepis art. 58 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).
Z regulacji powołanego art. 58 k.p.a. wynika, że są cztery przesłanki przewrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, które muszą wystąpić łącznie, tj.: brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której ustanowiono przywracalny termin.
W ocenie Sądu, w kontrolowanym postanowieniu Wojewoda prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała we wniosku o przywrócenie terminu braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego– Oddziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z siedzibą w P. z dnia 6 maja 1995 r., a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony postępowania wymaga się bowiem staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 547). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia.
Okoliczności, które przywołuje skarżąca na swoje usprawiedliwienie, tj.: nieskuteczne doręczenie jej przesyłki zawierającej decyzję z dnia 6 maja 1995 r., choroba męża oraz nieznajomość prawa, nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 6 maja 1995 r.
Przede wszystkim bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie otrzymała przesyłki zawierającej decyzję z dnia 6 maja 1995 r. W tym zakresie ograniczyła się wyłącznie do niczym niepopartego własnego twierdzenia, że jej mąż nie odbierał korespondencji, gdyż korespondencję adresowaną na adres ich zamieszkania odbierała tylko skarżąca. W żadnym razie samo stwierdzenie nie może być uznane za uprawdopodobnienie. Poza tym, twierdzenia skarżącej nie mogły zostać uznane za prawdopodobne w świetle ustalonych w sprawie okoliczności. Wskazać bowiem należy, że w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 6 maja 1995 r., z którego wynika, że przesyłka zawierająca tę decyzję została doręczona D. i E. O. w dniu 11 maja 1995 r. Ponadto, do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy strony zaliczyć niewątpliwie można m.in. nieprawidłowości w doręczeniu pisma (por. Barbara Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, s. 283 i 557). Chodzi tu jednak wyłącznie o takie nieprawidłowości, w konsekwencji których doręczenie jest wprawdzie wadliwe, jednak skuteczne (np. pozostawienie przesyłki małoletniemu domownikowi, który z opóźnieniem przekazał przesyłkę adresatowi). Nie mogą to być natomiast takie nieprawidłowości, które skuteczność doręczenia w ogóle wykluczają.
Jednocześnie, w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że nie każda choroba czy niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 310/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, opieka nad chorym członkiem rodziny nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, jeżeli nie wykazano, by wskazana przeszkoda była okolicznością wykluczającą możliwości zwrócenia się o pomoc do innych osób. Skarżąca nie wykazała zaś także, aby choroba jej męża spowodowała, że nie mogła ona nadać przesyłki zawierającej odwołanie na poczcie albo wyręczyć się inną osobą w celu nadania tej przesyłki.
Natomiast, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw ani też nieznajomość prawa. Nieznajomość prawa nie może być uznawana za usprawiedliwioną przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności w terminie zakreślonym przez odpowiednie przepisy.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że podnoszone w skardze zarzuty są niezasadne. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., ponieważ Wojewoda podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Sąd nie dostrzegł także, ażeby w niniejszej sprawie Wojewoda uchybił wymogom praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, wynikającym z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W niniejszej sprawie zasada ta została zrealizowana, albowiem organy ścisłe przestrzegały prawo, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i zastosowania do poczynionych ustaleń właściwych konsekwencji prawnych.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że postanowienie Wojewody z dnia 15 września 2020 r. jest zgodne z prawem a wniesiona skarga zasługuje na oddalenie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.