II SA/GD 873/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza w sprawie uzgodnienia projektu podziału działek, uznając brak rażącego naruszenia prawa.
Wspólnota Mieszkaniowa domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza dotyczącego uzgodnienia projektu podziału działek, argumentując niezgodność z planem miejscowym i przepisami o warunkach technicznych. Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że postanowienie Kolegium nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca sama pozbawiła się kontroli sądowej poprzez nieuzupełnienie braków formalnych skargi na wcześniejsze postanowienie Kolegium.
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku, które odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Redy z 2017 r. w sprawie uzgodnienia projektu podziału działek. Wspólnota zarzucała, że projekt podziału jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) oraz przepisami dotyczącymi warunków technicznych, w szczególności w zakresie procentu zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej, a także wymogu urządzeń miejsc postojowych na działce budowlanej. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając projekt za zgodny z m.p.z.p. i wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest postępowaniem merytorycznym. Wspólnota wniosła następnie o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO z 2021 r., zarzucając mu nierozpoznanie istoty sprawy i brak odniesienia się do podniesionych zarzutów. SKO ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Wspólnoty. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma na celu eliminowanie z obrotu prawnego aktów dotkniętych najpoważniejszymi wadami, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd uznał, że SKO prawidłowo oceniło, iż postanowienie Burmistrza nie naruszało prawa w sposób rażący. Co więcej, Sąd wskazał, że Wspólnota sama pozbawiła się kontroli sądowej postanowienia SKO z 2021 r. poprzez nieuzupełnienie braków formalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. W ocenie Sądu, wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO z 2021 r. był próbą sanowania tego zaniedbania i nie mógł być uwzględniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie jest rażące. Jednakże, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, sąd bada jedynie, czy organ prawidłowo ocenił istnienie wad kwalifikowanych, a nie merytoryczną zasadność pierwotnego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie bada merytorycznej zasadności pierwotnego postanowienia, lecz ocenia, czy organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności z powodu braku rażącego naruszenia prawa. W tej sprawie, skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia prawa, a ponadto sama pozbawiła się kontroli sądowej przez nieuzupełnienie braków formalnych skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, w tym wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa.
u.g.n. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wymóg zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu bez podstawy prawnej lub z przekroczeniem podstawy prawnej.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu skierowanego do osoby niebędącej stroną.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu, który nie może być wykonany.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu, którego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu zawierającego wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania aktu dotyczącego sprawy już poprzednio rozstrzygniętej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 93 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Postanowienie opiniujące zgodność projektu podziału nieruchomości z planem miejscowym.
u.g.n. art. 93 § 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Postanowienie opiniujące zgodność projektu podziału nieruchomości z planem miejscowym.
rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. art. 18 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymóg urządzenia miejsc postojowych dla samochodów na działce budowlanej.
rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. art. 3 § 1a
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja działki budowlanej.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu administracyjnego przez sąd.
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony rozpoznawania spraw.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w oparciu o przepisy prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów o decyzjach do postanowień.
k.p.a. art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO prawidłowo oceniło, że postanowienie Burmistrza nie naruszało prawa w sposób rażący. Skarżąca sama pozbawiła się kontroli sądowej poprzez nieuzupełnienie braków formalnych skargi na wcześniejsze postanowienie SKO. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy merytorycznemu badaniu pierwotnego rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Burmistrza było rażąco niezgodne z planem miejscowym i przepisami technicznymi. SKO nie odniosło się do wszystkich zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności, co stanowiło rażące naruszenie prawa proceduralnego. Postanowienie SKO z 2021 r. było wadliwe z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
WSA w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Stwierdzenie nieważności decyzji jako nadzwyczajny środek kontroli stosowany jest tylko w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca - poprzez brak starannego prowadzenia własnych sprawy (nieuzupełnienie braków formalnych skargi) - sama pozbawiła się kontroli sądowej postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r.
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
przewodniczący
Diana Trzcińska
sędzia
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście rażącego naruszenia prawa i obowiązku organu do odniesienia się do zarzutów strony. Podkreślenie znaczenia starannego prowadzenia własnych spraw przez stronę."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego trybu postępowania (stwierdzenie nieważności) i procedury podziału nieruchomości, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na analizę przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz znaczenie starannego prowadzenia spraw przez strony. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna ze względu na proceduralny charakter.
“Niedbalstwo strony pozbawiło ją kontroli sądowej: WSA w Gdańsku o stwierdzeniu nieważności decyzji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 873/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/ Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 1861/23 - Wyrok NSA z 2024-08-08 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2022 r., nr SKO Gd/1440/22 w przedmiocie nieważności postanowienia w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego uzgodnienia projektu podziału działek oddala skargę. Uzasadnienie Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 18 września 2015 r. Starosta Wejherowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił "S." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i halami garażowymi oraz otwartego zbiornika wodnego na działkach nr [...]-[..] obręb [..] w R.. Wnioskiem z 26 maja 2017 r. (uzupełnionym 18 lipca 2017 r. i 11 sierpnia 2017 r.) Spółka wystąpiła do Burmistrza Miasta Redy (dalej: "Burmistrz") o wydanie postanowienia zatwierdzającego wstępny projekt podziału działek nr [...] położonych w R. przy ul. M. Postanowieniem z 23 sierpnia 2017 r. Burmistrz, na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", stwierdził zgodność projektu podziału działek nr [...] i [...] (obręb [...]), położonych w R. przy ul. M., dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz działki nr [...], dla której notariusz w dniu 10 sierpnia 2017 r. złożył wniosek o odłączenie z księgi wieczystej nr [...] obszaru 313 m2 i założenie nowej księgi wieczystej, z wpisem w jej dziale II prawa własności na rzecz Spółki, z ustaleniami zmiany fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") miasta R. w rejonie ulic O. i M., zatwierdzonego uchwałą nr V/68/2015 Rady Miejskiej w Redzie z dnia 25 marca 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2015 r., poz. 1488) - dalej: "Uchwała V/68/2015". Wnioskiem z 19 grudnia 2019 r. Wspólnota Mieszkaniowa "A." w R. (dalej: "Wspólnota", "Skarżąca"), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "Organ") o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. w części dotyczącej zgodności wstępnego projektu podziału działek nr [...] i [...] obręb [...], położonych w R. przy ul. M. oraz decyzji Burmistrza z 19 września 2017 r. w części dotyczącej zatwierdzenia podziału działek nr [...] i [...], obręb [...], dla których była prowadzona księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku podziału działek nr [...] i [...] (obręb [...]) zatwierdzonego decyzją Burmistrza z 19 września 2017 r. powstała działka nr [...], na której została zrealizowana budowa budynku wielorodzinnego pod nazwą "A.", a właściciele lokali mieszkalnych w tym budynku tworzą Wspólnotę Mieszkaniową "A.". Wspólnota jest zatem stroną niniejszego postępowania. Wskazano następnie, że z § 11 Uchwały V/68/2015 wynika, iż dopuszczalny procent zabudowy działki wynosi do 50, a procent powierzchni biologicznie czynnej powinien wynosić min. 30 z wykorzystaniem do 50% powierzchni całkowitej tarasów, dachów, konstrukcji urządzonych jako powierzchnie zielone. Zwrócono uwagę, że z ww. decyzji Burmistrza wynika, iż zabudowana działka nr [...] ma powierzchnię 4.480 m2, zaś jej powierzchnia zabudowy wynosi 3.263,05 m2. Zatem działka ta nie spełnia powyższych parametrów, przez co podział działek zatwierdzony decyzją Burmistrza jest rażąco sprzeczny z art. 93 ust. 1 u.g.n. Wspólnota zwróciła uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu Burmistrz wskazał, iż projektowane działki nr [...]-[...] (wraz z drogą pożarową na nich) są przeznaczone do wspólnego zagospodarowania, w tym na działce nr [...] realizowany jest wielorodzinny budynek mieszkalny, a na działkach nr [...] i [...] zlokalizowany jest zespól parkingowy z drogami dojazdowymi i zielenią obsługujący realizowany budynek. Podkreślono, że wszystkie realizowane obiekty są objęte tą samą decyzją o pozwoleniu na budowę i stanowią jedno nierozerwalne przedsięwzięcie inwestycyjne. W konkluzji Burmistrz stwierdził, że projektowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami oraz rysunkiem zmiany m.p.z.p. miasta R. w rejonie ulic O. i M.. W ocenie Wspólnoty stanowisko Burmistrza jest rażąco sprzeczne z art. 93 ust. 1 u.g.n., z którego wynika, że wymogi wynikające z m.p.z.p. powinna spełniać każda z działek budowlanych powstałych wskutek podziału nieruchomości. Przyjęta przez Burmistrza wykładnia tego unormowania zakładająca, że wymogi te może spełnić łącznie kilka działek, na których realizowane jest jedno nierozerwalne przedsięwzięcie inwestycyjne nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem Wspólnoty oceniając możliwość realizacji celu, dla którego następuje podział nieruchomości na działki budowlane, organ powinien wziąć pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 965 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.", które definiuje działkę budowlaną jako nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego (§ 3 pkt 1a), wskazuje również, że zagospodarowując działkę budowlaną należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne (§ 18 ust. 1). A zatem wymóg urządzenia miejsc parkingowych dotyczy działki, a nie terenu poza nią. Podsumowując Wspólnota podniosła, że kwestionowany podział nieruchomości uniemożliwia spełnienie ww. wymogu w odniesieniu do działki nr [...], a oczywistym naruszeniem tego unormowania jest przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że miejsca postojowe obsługujące zrealizowany budynek mają być ulokowane na działkach nr [...] i [...], a więc poza działką, na której zrealizowano ten budynek. Postanowieniem z 26 stycznia 2021 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 156 k.p.a. i przeprowadził wywód prawny dotyczący instytucji stwierdzenia nieważności decyzji koncentrując się na przesłance wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydaniu aktu z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium przytoczyło następnie treść przepisów art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. wskazując, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, przy czym zgodność z planem dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Organ podał, że postępowanie opiniodawcze sprowadza się do porównania wstępnego projektu podziału nieruchomości z częścią tekstową i graficzną m.p.z.p., a następnie oceny, czy projektowany podział nieruchomości odpowiada przeznaczeniu nieruchomości określonemu w planie oraz czy wydzielone w wyniku podziału działki gruntu będą nadawały się do zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem w planie. Innymi słowy, na tym etapie postępowania w sprawie podziału nieruchomości organ dokonuje oceny, czy projekt podziału realizuje przeznaczenie nieruchomości wynikające z m.p.z.p. oraz czy służy temu przeznaczeniu. Opiniując zatem zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetycznie możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie. Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 u.g.n., jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Organ opiniujący nie wypowiada się w innych kwestiach, w kwestiach merytorycznych, nie wykracza poza ocenę, czy proponowane do wydzielenia działki gruntu spełniają planistyczne wymogi dopuszczalności ich zagospodarowania na cele określone w planie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium wskazało, że wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym może podlegać jedynie postanowienie, które nie uwzględniło postanowień m.p.z.p. wypowiadając się co do zgodności sporządzonego projektu podziału nieruchomości. Organ wskazał, że z Uchwały V/68/2015 wynika, iż działki nr [...]-[...] (obręb [...]) przy ul. M. w R. położone są w obszarze planistycznym oznaczonym symbolem 02, na którym funkcją podstawową jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (MW), usługi (U), funkcją dopuszczalną jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, dozwolona jest lokalizacja usług jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. W szczegółowych zasadach i warunkach podziału nieruchomości (§ 11 pkt 7) dopuszczono podziały i podziały wtórne, minimalna wielkość działki to 1.500 m2. Oceniając część opisową i graficzną planu miejscowego zatwierdzonego Uchwałą V/68/2015 Kolegium stwierdziło, że każda z działek wydzielonych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, tj. działka nr [...] o powierzchni 4.480 m2, działka nr [...] o powierzchni 18.521 m2, działka nr [...] o powierzchni 3.822 m2 oraz działka nr [...] o powierzchni 5.394 m2 odpowiada ustaleniom planu miejscowego zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Pozostałe działki przeznaczone są pod drogę pożarową oraz zbiornik wody opadowej. Organ ocenił tym samym, że w sprawie brak jest oczywistej sprzeczności postanowień obowiązującego w dacie wydawania postanowienia z 23 sierpnia 2017 r. planu miejscowego z treścią tego postanowienia. Podsumowując Kolegium uznało, że w rozpoznawanej sprawie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienie nie zawiera żadnej z wad określonych w art. 156 k.p.a., dającej podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Na ww. postanowienie Kolegium Wspólnota wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który postanowieniem z 18 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 206/21 odrzucił ją z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi (postanowienie uprawomocniło się 19 sierpnia 2021 r.). Wnioskiem z 2 marca 2022 r. Wspólnota wystąpiła do Kolegium o stwierdzenie nieważności postanowienia tego organu z 26 stycznia 2021 r. odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z 19 grudnia 2019 r. Wspólnota wystąpiła do Kolegium o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. zarzucając, że: 1) jest ono w sposób oczywisty niezgodne z art. 93 ust. 1 u.g.n., z którego wynika, że wymogi wynikające z m.p.z.p. powinna spełniać każda z działek budowlanych powstałych wskutek podziału nieruchomości, 2) jest ono oczywiście niezgodne z m.p.z.p. zatwierdzonym Uchwałą V/68/2015, która w § 11 stanowi, że dopuszczalny procent zabudowy działki wynosi do 50, a procent powierzchni biologicznie czynnej wynosić powinien min. 30 z wykorzystaniem do 50% powierzchni całkowitej tarasów, dachów, konstrukcji - zatem działka nr [...] nie spełnia tych parametrów, 3) kwestionowany podział nieruchomości w odniesieniu do działki nr [...] uniemożliwia spełnienie wymogu z § 18 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., który ustala wymóg urządzenia miejsc parkingowych na działce, a nie poza nią, a oczywistym naruszeniem tego unormowania jest przyjęcie w postanowieniu Burmistrza, że miejsca postojowe obsługujące zrealizowany budynek mają być ulokowane na działkach nr [...] i [...], a więc poza działką, na której zrealizowano ten budynek. W ocenie Wspólnoty w uzasadnieniu postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r. nie zajęto żadnego stanowiska wobec powyższych zarzutów. Organ stwierdził jedynie, że postanowienie Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. jest zgodne z m.p.z.p., w myśl którego opiniowany teren jest przeznaczony do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a plan ten dopuszcza podziały i podziały wtórne, zaś minimalna wielkość działek powinna wynosić 1.500 m2. Kolegium uchyliło się zatem od rozpoznania zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza, przez co rażąco, bo w sposób oczywisty uchybiło przepisom art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odwołując się do judykatury podniesiono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto nawet jeśli uważa, że zgłoszone we wniosku przesłanki nieważności nie są zasadne, zobligowany jest dokonać oceny decyzji pod kątem tych przesłanek, co więcej - ma obowiązek zbadać z urzędu, czy nie zachodzą wszystkie przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko te, które wskazano we wniosku strony. Zdaniem Wspólnoty w postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. Kolegium nie tylko nie spełniło powyższego wymogu zbadania z urzędu także innych niż wynikające z zarzutów wnioskodawcy przesłanek ewentualnej nieważności postanowienia Burmistrza, ale nie zajęło żadnego stanowiska wobec zarzutów wniosku. Końcowo wskazano, że podstawą stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego może być naruszenie przepisów proceduralnych, zaś nierozpoznanie istoty sprawy przez Kolegium kwalifikuje postanowienie z 26 stycznia 2021 r. jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z 19 sierpnia 2022 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności swojego postanowienia z 26 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 156 k.p.a. i przeprowadził wywód prawny dotyczący instytucji stwierdzenia nieważności decyzji koncentrując się na przesłance wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydaniu aktu z rażącym naruszeniem prawa. Odwołując się do orzecznictwa sądowego Kolegium podniosło, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty i bezsporny został naruszony przepis prawny i jednocześnie niemożliwe jest dokonanie jego odmiennej wykładni. Wskazano, że rażące (a nie jakiekolwiek) naruszenie prawa zachodzi w wypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą przyjęcia wystąpienia tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. A zatem, rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne, można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Zaznaczono, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, nawet oczywiste. Aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada tkwi w samej decyzji. W postępowaniu tym niemożliwe jest zatem rozstrzyganie sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium wskazało, że w postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. przeanalizowało, czy opinia Burmistrza o zgodności projektu podziału nieruchomości z planem miejscowym, wydana na podstawie art. 93 ust. 1 u.g.n., rażąco narusza prawo. W postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. przytoczono przepisy będące materialnoprawną podstawą wydania postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r., tj. art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz wskazano na przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby projekt podziału uzyskał pozytywną opinię o zgodności z m.p.z.p. Wskazano również, że wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym może podlegać jedynie postanowienie, które nie uwzględniło postanowień m.p.z.p. wypowiadając się co do zgodności sporządzonego projektu podziału nieruchomości. Kolegium przytoczyło także zapisy Uchwały V/68/2015. W szczególności wskazano, że plan przeznaczył ww. teren pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (MW), usługi (U), dopuścił zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN), dozwolił lokalizację usług jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego oraz dopuścił podziały i podziały wtórne, określając minimalną wielkość działki na 1.500 m2 (§ 11 pkt 7). W postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. stwierdzono, że każda z działek wydzielonych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną odpowiada ustaleniom m.p.z.p. zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, zaś pozostałe działki przeznaczone są pod drogę pożarową oraz zbiornik wody opadowej. Kolegium uznało wobec tego, że brak jest oczywistej sprzeczności ustaleń m.p.z.p. z postanowieniem Burmistrza. Wskazało też, że postanowienie to nie zawiera żadnej z wad określonych w art. 156 k.p.a. dającej podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Zdaniem Kolegium postanowienie z 26 stycznia 2021 r. nie jest obarczone wadą dającą podstawę do stwierdzenia jego nieważności. W oparciu o prawidłowo powołane przepisy u.g.n. i przepisy prawa miejscowego (m.p.z.p.) Organ ocenił, że postanowienie Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. nie narusza rażąco prawa, jak również, że nie zachodzi żadna inna przesłanka dająca podstawę do stwierdzenia nieważności tego postanowienia określona w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że w niniejszym postępowaniu nie może oceniać ponownie, czy postanowienie Burmistrza rażąco narusza prawo, gdyż nie jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie postępowania zakończonego postanowieniem z 26 stycznia 2021 r. (Wspólnota nie skorzystała z takiej możliwości). Zaznaczono, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie zbadanie, czy postanowienie Kolegium z 26 stycznia 2021 r. rażąco narusza prawo, o co wnosiła Wspólnota. Mając to na uwadze Organ stwierdził, że postanowienie z 26 stycznia 2021 r. nie zawiera wad tkwiących w samym postanowieniu, nie zostało wydane wbrew nakazowi ustanowionemu w powołanych przepisach prawa i nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią tych przepisów prawa. Wobec tego nie zachodzi podstawa do stwierdzenia jego nieważności, w szczególności z uwagi na rażące naruszenie prawa. Kolegium stwierdziło także, że postanowienie z 26 stycznia 2021 r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Postanowienie to nie dotyczy bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym albo sprawy, którą załatwiono milcząco (pkt 3), nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną postępowania (pkt 4), było wykonalne w dniu jego wydania (pkt 5), wykonanie postanowienia nie wywołałoby czynu zagrożonego karą (pkt 6), nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa (pkt 7). Tym samym, w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., która mogła stanowić podstawę prawną do stwierdzenia nieważności. Organ podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu zostało uregulowane przez ustawodawcę odmiennie niż postępowanie odwoławcze. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności niemożliwe jest rozstrzyganie sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może także dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej aktem stanowiącym przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym. Ewentualne błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy należy oceniać jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalnością, ale w trybie zwykłym. Z powyższych względów podniesione we wniosku zarzuty dotyczące rażącego naruszenia art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. uznano za nieuzasadnione. Kolegium powtórzyło, że wada wskazująca na nieważność aktu musi tkwić w samym akcie, a to znaczy, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego, co w przypadku postanowienia z 26 stycznia 2021 r. nie ma miejsca. Zaznaczono, że Organ zbadał z urzędu, czy nie zachodzą pozostałe przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza, o czym świadczy stwierdzenie na s. 3 postanowienia, że nie zawiera ono żadnej z wad określonych w art. 156 k.p.a. dającej podstawę do stwierdzenia jego nieważności. W skardze na postanowienie Kolegium z 19 sierpnia 2022 r. Wspólnota, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzuciła mu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez pominięcie wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Organu z 26 stycznia 2021 r. Stawiając ten zarzut wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że we wniosku z 19 grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza zarzucono, że: 1) jest ono w sposób oczywisty niezgodne z art. 93 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że wymogi wynikające z m.p.z.p. powinna spełniać każda z działek budowlanych powstałych wskutek podziału nieruchomości, 2) jest ono oczywiście niezgodne z m.p.z.p. dotyczącym działek nr [...]-[...] (obręb [..]), który w § 11 stanowi, że dopuszczalny procent zabudowy działki wynosi do 50, a procent powierzchni biologicznie czynnej wynosić powinien min. 30 z wykorzystaniem do 50% powierzchni całkowitej tarasów, dachów, konstrukcji - zatem działka nr [...] nie spełnia tych parametrów, 3) kwestionowany podział nieruchomości w odniesieniu do działki nr [...] uniemożliwia spełnienie wymogu z § 18 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., który ustala wymóg urządzenia miejsc parkingowych na działce, a nie poza nią, a oczywistym naruszeniem tego unormowania jest przyjęcie w postanowieniu Burmistrza, że miejsca postojowe obsługujące zrealizowany budynek mają być ulokowane na działkach nr [...] i [...], a więc poza działką, na której zrealizowano ten budynek. Zdaniem strony skarżącej w postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do powyższych zarzutów. Argumentacja Organu sprowadziła się do stwierdzenia, że postanowienie Burmistrza jest zgodne z m.p.z.p., gdyż opiniowany teren jest przeznaczony do zabudowy mieszkaniowej, a minimalna wielkość działek powinna wynosić 1.500 m2. Przywołanie tak wybiórczo potraktowanych wymogów m.p.z.p., których naruszenia nikt w tym postępowaniu nie kwestionował, stało się podstawą uznania przez Kolegium, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza. W ocenie Skarżącej zabieg Organu polegający na usunięciu z pola widzenia rzeczywistych zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia doprowadził do nierozpatrzenia tych zarzutów, co istotnie naruszyło art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że Kolegium rozpoznało w ogóle sprawę w jakiejkolwiek części, pozbawiając stronę prawa do obiektywnego i bezstronnego załatwienia sprawy. Tego rażącego charakteru naruszeń obowiązującego prawa nie dostrzeżono jednak w postanowieniu z 19 sierpnia 2022 r., w którym stwierdzono, że postanowienie z 26 stycznia 2021 r. nie zawiera wad tkwiących w samym postanowieniu, nie zostało wydane wbrew nakazowi ustanowionemu w powołanych przepisach prawa i nie jest oczywiście sprzeczne z treścią tych przepisów. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone postanowienie - wskutek pominięcia istoty sprawy - nie mogło doprowadzić w dalszej konsekwencji do ustalenia, czy zarzucane naruszenie prawa materialnego zaistniało, a tym samym pozostawiły sprawę merytorycznie niewyjaśnioną. Odwołując się do judykatury wskazano, że "rażące naruszenie prawa" ma miejsce m.in. wtedy, gdy organy w ogóle pominęły prowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo też prowadziły je w sposób niepozwalający na ustalenie podstawowych kwestii stanu faktycznego w danej sprawie. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 19 sierpnia 2022 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z 26 stycznia 2021 r., którym z kolei odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Redy z 23 sierpnia 2017 r. stwierdzającego zgodność wstępnego projektu podziału działek nr [...]-[...] obręb [...], położonych w R. przy ul. M. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 16 zasady trwałości decyzji administracyjnej dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy administracji publicznej wydanych przez nie decyzji. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 145-152), a także o stwierdzenie nieważności (art. 156-159) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania). Instytucja ta służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ostatecznych dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Katalog tych wad został w sposób wyczerpujący określony w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie innych przesłanek nie jest dopuszczalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 70/95, OSNP 1996/18/258). Stwierdzenie nieważności decyzji jako nadzwyczajny środek kontroli stosowany jest tylko w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Należy również podkreślić, że organ wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej uruchamia to postępowanie w nowej sprawie, nie orzeka natomiast co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Skoro zatem istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, nie zaś merytoryczna kontrola podjętego w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięcia, również sąd administracyjny nie może prowadzić postępowania zmierzającego do skontrolowania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej, a jedynie powinien ocenić, czy organ prawidłowo przyjął, że w sprawie wystąpiły bądź nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1179/12, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem, należy jeszcze raz wyraźnie zaakcentować, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie to ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie nieważności. Z kolei rolą sądu administracyjnego w prowadzonym wskutek skargi strony postępowaniu jest zbadanie, czy odmowa stwierdzenia nieważności była uzasadniona i zgodna z prawem. Sąd nie może natomiast oceniać rozstrzygnięcia, którego stwierdzenia nieważności odmówiono. Nie ma więc obowiązku (ani podstaw) do badania legalności decyzji ostatecznej (bądź postanowienia), bowiem wówczas wykroczyłby poza granice sprawy, poza zakres naruszeń prawa zakreślony wnioskiem o stwierdzenie nieważności (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 714/11 i z 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 1161/09). We wniosku z 2 marca 2022 r. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r. powołując się na przesłankę sformułowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa było - w ocenie strony skarżącej - nierozpoznanie przez Kolegium istoty sprawy, tj. nie odniesienie się przez Organ do zarzutów sformułowanych we wniosku z 19 grudnia 2019 r., którym domagano się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. W odniesieniu do przesłanki "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w nauce prawa administracyjnego prezentowane są trzy różne stanowiska, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 2/08 (ONSAiWSA 2008/5/76). Zgodnie z pierwszym z nich naruszenie prawa ma charakter rażący wtedy, gdy przepis prawa ma treść nie budzącą żadnych wątpliwości, jego treść może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu słów, z których się składa (zob. J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, Łódź - Zielona Góra 1997, s. 102; H. Poleszak, Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, Nowe Prawo 1984/1/25). Przedstawiciele drugiego poglądu wskazują, że naruszenie prawa dopiero wtedy będzie rażące, gdy skutki społeczno-gospodarcze naruszenia prawa są nie do pogodzenia z zasadą praworządności, co oznacza, że nie ma przesądzającego znaczenia kwestia oczywistości naruszenia przepisu prawnego, charakter przepisu, który został naruszony (por. A. Zieliński, O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., PiP 1986/2/104). Natomiast ostatnie stanowisko wyraża się w tym, że rażące naruszenie prawa oznacza podjęcie rozstrzygnięcia negującego jakiś element normy prawnej i dlatego zawsze powoduje ono usunięcie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego (por. Z. Cieślak, O "rażącym naruszeniu prawa" w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986/11/111). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd opisany jako pierwszy. Stanowisko to przeważa też w orzecznictwie sądów administracyjnych. W jego świetle rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy został on wydany wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (zob. wyroki NSA: z 18 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1812/09, z 16 października 2008 r. sygn. akt I FSK 1237/07, z 6 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 439/05, czy z 16 września 2004 r. sygn. akt FSK 484/04). Taka linia orzecznicza jest następstwem gramatycznej, językowej wykładni tego pojęcia. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t. III, s. 24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności aktu z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Podobne stanowisko zostało wypracowane w doktrynie, gdzie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, s. 237; A. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 716-721). Przenosząc poczynione dotychczas uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie została spełniona. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska Skarżącej, że podstawą stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego może być naruszenie przepisów proceduralnych należy zauważyć, że istotnie w literaturze przedmiotu podnosi się, iż przesłanka nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczy zarówno przepisów materialnych, jak i proceduralnych (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wolters Kluwer Polska, 2022, s. 329). Według przedstawicieli doktryny rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odnosi się również do przepisów proceduralnych, ale jedynie tych, które mogą stanowić podstawę prawną wydawanych decyzji merytorycznych i - zwłaszcza - niemerytorycznych (np. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, decyzji kasacyjnej organu odwoławczego). Przyjęcie takiego założenia byłoby najbardziej logiczną interpretacją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (w którym umieszczono dwie niezależne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, tj. brak podstawy prawnej i rażące naruszenie prawa), a jednocześnie wykluczałoby możliwość konkurencyjności obu trybów nadzwyczajnych (wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji) w odniesieniu do okoliczności wskazanej w tym przepisie (tak: R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Wolters Kluwer Polska, 2014). Wskazuje się również, że za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (tak: M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023). W orzecznictwie sądowym podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (zob. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II GSK 847/14). Jakkolwiek - co do zasady - nie jest wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, to jednak naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tego właśnie powodu. Innymi słowy - musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji i w niej tkwić (zob. też wyrok NSA z 28 września 2021 r. sygn. akt III OSK 568/21). Wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (podobnie NSA w wyroku z 18 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 1773/19). Jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, we wniosku z 19 grudnia 2019 r. Wspólnota domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. wskazując na rażące - w ocenie Skarżącej - naruszenie prawa, tj. art. 93 ust. 1 u.g.n., zapisów m.p.z.p. zatwierdzonego Uchwałą V/68/2015 oraz przepisów rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Do zarzucanych przez Skarżącą naruszeń Kolegium odniosło się w uzasadnieniu postanowienia z 26 stycznia 2021 r., uznając ostatecznie, że postanowienie Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. nie narusza prawa w sposób rażący (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie jest dotknięte również żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przez co odmówiło stwierdzenia jego nieważności. Natomiast we wniosku z 2 marca 2022 r. Wspólnota zarzuciła, że w postanowieniu z 26 stycznia 2021 r. Kolegium nie odniosło się do jej zarzutów sformułowanych we wniosku z 19 grudnia 2019 r., przez co nie rozpoznało istoty sprawy zainicjowanej wnioskiem z 2019 r. Tym samym, zdaniem Skarżącej, postanowienie z 26 stycznia 2021 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy zauważyć, że na postanowienie Kolegium z 26 stycznia 2021 r. Wspólnota wniosła skargę do sądu administracyjnego, jednakże - z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych - została ona odrzucona przez WSA w Gdańsku postanowieniem z 18 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 206/21. Zażalenie na to rozstrzygnięcie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OZ 241/21. Z powyższego wynika, że Skarżąca - poprzez brak starannego prowadzenia własnych sprawy (nieuzupełnienie braków formalnych skargi) - sama pozbawiła się kontroli sądowej postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r. Gdyby Wspólnota uzupełniła braki formalne skargi, postanowienie to zostałoby poddane merytorycznej kontroli sądowej i w przypadku uznania, że np. narusza ono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) postanowienie to mogłoby zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Kolegium. Jedynie w takim zakresie, tj. ewentualnym naruszeniu przepisów postępowania, można by rozważać podnoszoną przez Wspólnotę wadliwość postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r., w którym - zdaniem Skarżącej - nie odniesiono się do wszystkich zarzutów sformułowanych przez nią we wniosku o stwierdzenie nieważności z 19 grudnia 2019 r. Nie można jednak w tym przypadku twierdzić, że przez fakt nie odniesienia się do wszystkich zarzutów wniosku postanowienie Kolegium z 26 stycznia 2021 r. obarczone jest kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności, co miałoby wyczerpywać przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu składając wniosek z 2 marca 2022 r. strona skarżąca próbowała ponownie wzruszyć postanowienie Burmistrza z 23 sierpnia 2017 r. Takie postępowanie należy uznać za niedopuszczalne, gdyż w realiach niniejszej sprawy stanowiło ono próbę sanowania zaniedbania Wspólnoty polegającego na nieskutecznym uruchomieniu merytorycznej kontroli sądowej postanowienia Kolegium z 26 stycznia 2021 r. W związku z powyższym, za niezasadne należało uznać sformułowane w skardze zarzuty, albowiem Kolegium zasadnie odmówiło Skarżącej stwierdzenia nieważności swojego postanowienia z 26 stycznia 2021 r., gdyż - jak wywiedziono powyżej - postanowienie to nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI