II SA/Gd 364/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-10-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamizajęcie nieruchomościcel publicznyinwestycja liniowagazociąginteres społecznyinteres gospodarczyrygor natychmiastowej wykonalnościpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie ich gruntu pod budowę gazociągu wysokiego ciśnienia, uznając inwestycję za cel publiczny o znaczeniu gospodarczym i społecznym.

Właściciele nieruchomości zaskarżyli decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie ich działki pod budowę gazociągu wysokiego ciśnienia. Zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując spełnienie przesłanek do zezwolenia na zajęcie i nadania mu rygoru natychmiastowej wykonalności, w tym rzekomo fikcyjne rokowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa gazociągu stanowi cel publiczny o ważnym interesie społecznym i gospodarczym, a przesłanki do niezwłocznego zajęcia nieruchomości zostały spełnione zgodnie z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę właścicieli nieruchomości (G. M., M. J., L. K.) na decyzję Wojewody Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Puckiego zezwalającą spółce B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. k. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że nie zostały spełnione przesłanki do zezwolenia na zajęcie i nadania mu rygoru natychmiastowej wykonalności, a przeprowadzone rokowania były fikcyjne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że budowa gazociągu wysokiego ciśnienia jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, co uzasadnia zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie niezwłocznego zajęcia jest odrębne od postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i nie wymaga, aby decyzja ograniczająca była ostateczna. Ponadto, sąd uznał, że kwestia skuteczności rokowań nie podlega badaniu na etapie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie. W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 k.p.a., a inwestycja służy ważnemu interesowi społecznemu i gospodarczemu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest odrębne od postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i nie wymaga, aby decyzja ograniczająca była ostateczna.

Uzasadnienie

Przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. nie uzależnia wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne wejście na nieruchomość od wcześniejszego wydania ostatecznej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 108 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 10, 15, 77, 80, 107 § 3, 127 k.p.a.). Naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, że wystąpiły przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Brak odniesienia się przez organ II instancji do odwołania od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Fikcyjne rokowania z właścicielem. Niespełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Godne uwagi sformułowania

Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia jest realizacją celu publicznego. Inwestycja służy interesom społecznym oraz ważnym interesom gospodarczym państwa. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest odrębne od postępowania dotyczącego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Zasadność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości może być badana jedynie w skardze na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Każda inwestycja celu publicznego przedkłada interes wspólnoty (społeczny, publiczny) nad interes prywatny jednostki.

Skład orzekający

Magdalena Dobek-Rak

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Dudek-Sienkiewicz

członek

Wojciech Wycichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niezwłocznego zajęcia nieruchomości na cele publiczne, w szczególności gazociągów, oraz relacji między decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości a decyzją o niezwłocznym zajęciu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy gazociągu wysokiego ciśnienia jako inwestycji celu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a realizacją ważnej inwestycji infrastrukturalnej o znaczeniu strategicznym dla państwa, co jest tematem często budzącym zainteresowanie.

Czy państwo może zająć Twoją ziemię pod budowę gazociągu? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gd 364/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi G. M., M. J., L. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.226.2021.PG w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
G. M., M. J. oraz L. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.226.2021.PG, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Puckiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 30 sierpnia 2021 r., nr GN.6821.67.2020, orzekającą o zezwoleniu B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. k. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 7,67 ha, obręb S., gmina P., powiat P., dla której Sąd Rejonowy w Wejherowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność G. M., M. J. oraz L. K. w celu wykonania czynności związanych z zakładaniem i przeprowadzeniem gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN300 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w zakresie zgodnym z decyzją Starosty Puckiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 19 maja 2021 r., nr GN.6821.66.2020.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wnioskiem z 29 października 2020 r., B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. k. wystąpiła do Starosty Puckiego, na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], położonej w obrębie S., gmina Puck, powiat pucki, dla której Sąd Rejonowy w Wejherowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność skarżących, po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji inwestycji liniowej zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniesiono również o nadanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z 30 sierpnia 2021 r., nr GN.6821.67.2020, Starosta Pucki orzekł o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, nadając równocześnie wskazanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, po uprzednim wydaniu decyzji z 19 maja 2021 r., nr GN.6821.66.2020, w której Starosta Pucki orzekł m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, stanowiącej własność skarżących poprzez zezwolenie Spółce B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. k. na zakładanie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN 300 wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z 24 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.226.2021.PG, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wobec wydania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości decyzji ograniczającej korzystanie z niej w związku z zakładaniem i przeprowadzeniem gazociągu wysokiego ciśnienia, spełniona została przesłanka umożliwiająca zezwolenie na jej niezwłoczne zajęcie. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, zaistniały okoliczności uzasadniające nadaniu temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem inwestycja służy interesom społecznym oraz ważnym interesom gospodarczym państwa.
Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia jest realizacją celu publicznego, na co wskazuje jego lokalne i ponadlokalne, a także krajowe znaczenie. Jak wskazał inwestor, planowana inwestycja obejmuje swoją lokalizacją obszar kilku wspólnot samorządowych i jest niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu. Stanowi też przedsięwzięcie strategiczne dla bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego poprzez jego wydobycie ze złóż własnych państwa, co w konsekwencji zwiększy poczucie bezpieczeństwa oraz niezależność Polski na europejskim rynku gazowym.
Zdaniem organu odwoławczego, zapewnienie dostaw gazu ma nie tylko podstawowe znaczenie dla poszczególnych jednostek, ale jest również istotne z punktu widzenia ogółu społeczeństwa. Ma ono bowiem bezpośredni wpływ na poziom życia obywateli, jak również jest elementem zaspokojenia zbiorowych potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnej infrastruktury. Rozbudowa sieci gazowej w rejonie, dzięki projektowanej inwestycji, zapewni poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii gazowej, wzrost bezpieczeństwa jej dostawy oraz zapewni stały dopływ gazu do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowe zamierzenie służyć będzie uzasadnionemu interesowi społecznemu i ważnym interesom gospodarczym, co przemawiało za nadaniem kontrolowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono niezgodność z prawem, w szczególności rażące naruszenie:
- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 10, 15, 77, 80, 107 § 3 i 127 k.p.a. w stopniu, który ma wpływ na ostateczne rozstrzygniecie sprawy,
- art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego w całości, zobowiązanie na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. Wojewody Pomorskiego do wydania w określonym terminie decyzji wskazując jednocześnie na odpowiednie rozstrzygnięcie, tj. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Starosty Puckiego z 19 maja 2021 r., nr GN.6821.67.2020.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ II instancji nie odniósł się do wskazanej przez skarżących w odwołaniu okoliczności, że wnieśli oni także odwołanie od decyzji Starosty dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślili, że w ich ocenie oba postępowania są ze sobą integralnie powiązane, natomiast Wojewoda Pomorski nie odniósł się do kwestii, że Starosta działając jako organ I instancji nie wstrzymał się z wydaniem decyzji dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości do momentu rozpatrzenia odwołania od decyzji o ograniczeniu prawa do korzystania z nieruchomości.
Ponadto, w ocenie skarżących, Wojewoda Pomorski dokonał błędnej interpretacji i zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie zaszły wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkiem koniecznym dla udzielenia zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przeprowadzenie rokowań z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac. To bezwzględny obowiązek inwestora i dopiero odbycie rokowań otwiera drogę do wystąpienia z wnioskiem z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rokowania w niniejszym postępowaniu były przeprowadzone w sposób fikcyjny, a inwestor od początku nie był zainteresowany osiągnięciem porozumienia w tym zakresie. Tym samym, w ocenie skarżących, należało uznać, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości było bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę z 9 maja 2022 r. Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano, że skarga pomimo podniesionych zarzutów, nie wskazuje na żadne nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska organu II instancji. Wojewoda uznał, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż w całości podtrzymuje wcześniej wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 marca 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Puckiego z 30 sierpnia 2021 r., zezwalającą Spółce B. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], obręb S., gmina Puck, w celu wykonania czynności związanych z zakładaniem i przeprowadzeniem gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN300 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w zakresie zgodnym z decyzją Starosty Puckiego z 19 maja 2021 r. oraz nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Podstawą prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji był przepis art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., który stanowi, że po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie zaś do art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Z powyższych regulacji wynika, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. może nastąpić, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki:
1. uprzednio wydana została decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości,
2. wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego,
3. spełnione zostaną przesłanki wskazane w art. 108 k.p.a., tj.: konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony,
4. występuje ważny interes gospodarczy.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy orzekające organy prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. i wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Przede wszystkim, decyzją z dnia 19 maja 2021 r., Starosta Pucki zezwolił Spółce B. na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN300 wraz z infrastrukturą towarzyszącą w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa gazociągu dystrybucyjnego DN300/500 wysokiego ciśnienia (MOP 8,4Mpa) łączącego Zakład Uzdatniania Gazu we Władysławowie z siecią OGP GAZ-SYSTEM w rejonie KPMG Kosakowo wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowej pracy układu", tym samym ograniczając sposób korzystania z nieruchomości skarżących o nr [...], obręb S., gmina Puck. Jednocześnie w decyzji określono zakres tego zezwolenia. Decyzję tą Wojewoda Pomorski decyzją z 23 marca 2022 r. utrzymał w mocy.
Wbrew twierdzeniom skarżących, bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji pozostaje fakt, że w dacie wydawania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przez organ I instancji decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie była jeszcze ostateczna.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest odrębne od postępowania dotyczącego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie urządzeń infrastruktury technicznej. Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest właśnie umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana.
Zgodnie bowiem z treścią art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Stąd też decyzja o niezwłocznym zajęciu umożliwia rozpoczęcia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna.
Przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. nie uzależnia wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne wejście na nieruchomość od wcześniejszego wydania ostatecznej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, o jakiej mowa w ust. 1 tego samego artykułu. W konsekwencji, zarzuty skargi koncentrujące się wokół wskazanej kwestii okazały się zatem nieskuteczne.
Ponadto, wskazać należy, że z przepisów art. 124 u.g.n., a w szczególności z ust. 1a, nie wynika, aby w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ badał ponownie przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w tym skuteczność rokowań. W konsekwencji, zasadność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości może być badana jedynie w skardze na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Natomiast podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA w Warszawie z 7 września 2016 r., I OSK 1853/15, wyrok WSA w Białymstoku z 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1099/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. musi poprzedzać decyzję wydawaną na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., ale przesłanki jej wydania, w tym skuteczność prowadzonych rokowań, nie stanowią przesłanki zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. W tej sytuacji okoliczności towarzyszące rokowaniom i zarzuty skarżących odnośnie ich nieprawidłowości nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i Sąd nie był zobowiązany tej kwestii badać.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. Przede wszystkim bowiem decyzja Starosty Puckiego z 30 sierpnia 2021 r., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie S., gmina Puck, została wydana w następstwie decyzji tego organu z 19 maja 2021 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości z uwagi na założenie i przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN300 wraz z infrastrukturą towarzyszącą w celu realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa gazociągu dystrybucyjnego DN300/500 wysokiego ciśnienia wysokiego ciśnienia (MOP 8,4Mpa) łączącego Zakład Uzdatniania Gazu we Władysławowie z siecią OGP GAZ-SYSTEM w rejonie KPMG w Kosakowie wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowej pracy układu".
Bezspornie zatem został spełniony podstawowy warunek decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. W tej sytuacji ocenić należało, czy organy prawidłowo ustaliły, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest okolicznościami wskazanymi w art. 108 k.p.a. bądź ważnym interesem gospodarczym.
W świetle art. 108 i art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydaje się, jeżeli zachodzi konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony lub występuje ważny interes gospodarczy. Przy czym, przesłanka wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
W tym kontekście wyjaśnić należy, że powodem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżących, oraz w konsekwencji również decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości, jest inwestycja celu publicznego polegająca na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja polegająca na budowie gazociągu wpisuje się więc w normatywnie określony cel publiczny, a jej realizacja zmierza do urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości lokalnej i ponadlokalnej.
Z ustaleń faktycznych poczynionych w kontrolowanym postępowaniu wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje swoją lokalizacją obszar kilku gmin, co potwierdza jej ponadlokalny i ogólnospołeczny charakter. Według niekwestionowanych wyjaśnień inwestora, inwestycja w znacznym stopniu zwiększy dywersyfikację dostaw gazu ziemnego ze złóż własnych państwa. To z kolei pozwoli na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i uzyskanie niezależności od dostaw energii gazowej z innych krajów. Tym samym gazociąg służyć będzie zarówno interesom jednostek, jak i ogółu społeczeństwa – zwiększając dostępność i zapewniając stabilność dostaw gazu do domów lub obiektów użyteczności publicznej, tym samym pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie ważnych społecznie instytucji, których działanie jest zależne m.in. od dostaw gazu, a także będzie korzystne dla interesów gospodarczych państwa poprzez zwiększenie krajowej sieci przesyłowej, niezależnej od innych rynków.
Organy wyczerpująco scharakteryzowały charakter i przeznaczenie inwestycji, a także jej strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego regionu. Na tej podstawie oceniły, że realizacja inwestycji wymaga zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W skardze nie zakwestionowano żadnej z cech przypisanych inwestycji.
Inwestycja nie ma znaczenia wyłącznie lokalnego i dotyczy medium wysoce strategicznego dla funkcjonowania zarówno gospodarstw domowych, jak i przedsięwzięć gospodarczych. W tej sytuacji przyjęcie, że interes społeczny uzasadnia wydanie decyzji mającej na celu umożliwienie niezwłocznego zajęcia nieruchomości koniecznych dla realizacji inwestycji nie ma cech arbitralności. Trzeba też podkreślić, że wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji. Dokonanie tej ewaluacji należało do organu wydającego decyzję. Spółka zatem nie była we wniosku zobowiązana do przedstawiania żadnych "dowodów" na okoliczność spełnienia tej przesłanki, wystarczające było ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji. Te okoliczności zostały w zebranym materiale należycie udokumentowanie.
Jak wynika z treści art. 124 ust. 1a u.g.n., wobec wystąpienia powyższych przesłanek, organ miał podstawy do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajecie nieruchomości i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, które to rozstrzygnięcie w tej sytuacji nie ma charakteru uznaniowego.
Poprzedzająca decyzję zezwalającą przedsiębiorcy przesyłowemu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości decyzja wydana w oparciu o art. 124 u.g.n. oznacza, że nie doszło do dobrowolnego porozumienia inwestora z właścicielem działki, więc inwestor skorzystał z administracyjnego trybu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji. Mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy przez działkę osoby trzeciej ma przebiegać inwestycja celu publicznego a osoba ta nie godzi się na to na wskazanych przez inwestora warunkach. W tej sytuacji zrozumiały jest rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzjom zezwalającym na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każda inwestycja celu publicznego przedkłada interes wspólnoty (społeczny, publiczny) nad interes prywatny jednostki. Co do zasady więc, inwestycja celu publicznego będzie oddziaływała na prawo własności osób trzecich – bez względu na to, czy zostanie zawarte dobrowolne porozumienie, czy też dojdzie do przymusowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze władczego aktu organu administracyjnego.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne związane z wnioskiem inwestora zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach k.p.a. Stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, w tym dokumentację związaną z wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W konsekwencji trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, skarżący brali w postępowaniu czynny udział jako strony, mieli możliwość zapoznawania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przedstawiania swojego stanowiska. Wobec czego należało uznać, że wskazane przez skarżących zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę