II SA/Gd 831/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia rodzicielskiego D. V. Skarżąca, obywatelka Ukrainy, domagała się świadczenia na syna urodzonego w listopadzie 2021 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca uzyskała kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" dopiero w lutym 2023 r., co nastąpiło po wygaśnięciu okresu, za który świadczenie mogło być przyznane. Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP oraz jego uprawnienia do wykonywania pracy, a nie tylko posiadanie karty pobytu z konkretną adnotacją. Wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w maju 2020 r., a decyzja została wydana dopiero w styczniu 2023 r., co oznacza, że jej pobyt powinien być uznany za legalny od daty złożenia wniosku. Sąd zwrócił uwagę, że brak karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie jest równoznaczny z brakiem uprawnienia do pracy, a istotne jest posiadanie zezwolenia na pracę lub zwolnienia z tego obowiązku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu, w tym oceny legalności pobytu i uprawnienia do pracy od momentu złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych dla cudzoziemców, znaczenie legalności pobytu i uprawnienia do pracy w kontekście posiadania karty pobytu, a także zasady postępowania administracyjnego w przypadku wadliwego działania organów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który przebywał w Polsce przed 24 lutego 2022 r. i nie podlegał przepisom ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Interpretacja przepisów o dostępie do rynku pracy może być różna w zależności od konkretnego przypadku i rodzaju posiadanych dokumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cudzoziemiec posiadający kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" jest uprawniony do świadczeń rodzinnych, nawet jeśli karta została wydana po terminie, za który świadczenie się należało?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" jest jednym z warunków, ale kluczowe jest ustalenie legalności pobytu i uprawnienia do pracy, które mogą wynikać z innych podstaw niż sama adnotacja na karcie, zwłaszcza jeśli wniosek o zezwolenie na pobyt został złożony w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie skupiły się na dacie wydania karty pobytu, pomijając fakt, że legalność pobytu i uprawnienie do pracy powinny być oceniane od momentu złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt, jeśli wniosek ten był kompletny i złożony w terminie. Brak adnotacji na karcie nie wyklucza automatycznie prawa do świadczeń, jeśli inne przesłanki są spełnione.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, badając legalność pobytu cudzoziemca i jego uprawnienie do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie zbierając w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności kwestii legalności pobytu i uprawnienia do pracy od 2019 r.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na pominięcie przez organy dokumentów przedłożonych przez stronę oraz brak podjęcia czynności procesowych w celu wyjaśnienia legalności pobytu od 2019 r. Materiał dowodowy był niekompletny, a uchybienia te nie zostały skorygowane w postępowaniu odwoławczym.
Czy termin określony w art. 17c ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po którego upływie uprawnienie do świadczenia wygasa, ma zastosowanie, gdy opóźnienie w uzyskaniu dokumentów wynika z przyczyn leżących po stronie organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczenia nie może wygasnąć, jeśli opóźnienie w uzyskaniu dokumentów lub decyzji wynika z wadliwego działania organów administracji publicznej, a nie z winy strony.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nie można przerzucać na stronę negatywnych konsekwencji wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję o zezwoleniu na pobyt, które wynikało z działań organów. W takich sytuacjach prawo do świadczenia nie powinno wygasnąć.
Przepisy (14)
Główne
u.ś.r. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcowi posiadającemu kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jednak kluczowe jest ustalenie legalności pobytu i uprawnienia do pracy, które mogą wynikać z innych podstaw.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17c § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Termin określony w tym przepisie ma charakter materialnoprawny i po jego upływie uprawnienie do świadczenia wygasa, chyba że opóźnienie wynika z przyczyn leżących po stronie organów.
u.c. art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Warunkiem uznania pobytu cudzoziemca za legalny od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest złożenie kompletnego wniosku w terminie.
u.p.z. art. 87
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa warunki, na jakich cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
u.c. art. 226 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Karta pobytu jako jeden z dokumentów wydawanych cudzoziemcowi.
u.c. art. 242
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Karta pobytu potwierdza tożsamość i uprawnia do wielokrotnego przekraczania granicy.
u.c. art. 244 § ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Umieszczenie adnotacji "dostęp do rynku pracy" w karcie pobytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie ustaliły stan faktyczny, koncentrując się na dacie wydania karty pobytu zamiast na legalności pobytu i uprawnieniu do pracy od momentu złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt. • Brak karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie jest równoznaczny z brakiem uprawnienia do pracy, jeśli istnieją inne podstawy prawne. • Opóźnienie w uzyskaniu decyzji o zezwolenie na pobyt, wynikające z działań organów, nie może skutkować wygaśnięciem prawa do świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie orzekającym podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2337/17, że przypadki, w których nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia dla powierzenia cudzoziemcowi pracy są wyjątkami i jako takie muszą być interpretowane w sposób ścisły (zgodnie z regułą exceptiones non sunt extendendae). • Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczeń rodzinnych wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem. • Kwestia spełnienia warunków podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika z wyżej zacytowanego art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w konsekwencji wymaga od organów skrupulatnej analizy, czy wnioskodawca będący cudzoziemcem spełnia którąś z przesłanek wymienionych w punktach od 1- 13 art. 87 ust. 1 ustawy lub też spełnia warunki z art. 87 ust. 2 lub 3 tej ustawy.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Krzysztof Kaszubowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych dla cudzoziemców, znaczenie legalności pobytu i uprawnienia do pracy w kontekście posiadania karty pobytu, a także zasady postępowania administracyjnego w przypadku wadliwego działania organów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który przebywał w Polsce przed 24 lutego 2022 r. i nie podlegał przepisom ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Interpretacja przepisów o dostępie do rynku pracy może być różna w zależności od konkretnego przypadku i rodzaju posiadanych dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą wpływać na prawa obywateli, zwłaszcza w kontekście świadczeń socjalnych dla cudzoziemców.
“Cudzoziemiec czekał 32 miesiące na decyzję o pobycie, a potem odmówiono mu świadczenia. Sąd: organy popełniły błąd!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.