II SA/Gd 817/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch budynków rekreacji indywidualnej, uznając je za budynki trwale związane z gruntem i wymagające pozwolenia na budowę.
Skarżący M. P. zaskarżył decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch budynków rekreacji indywidualnej, argumentując, że nie są one trwale związane z gruntem i nie wymagają pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że obiekty te, posadowione na fundamentach punktowych i połączone konstrukcyjnie wspólnym tarasem, spełniają definicję budynku i ich budowa wymagała pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że sposób posadowienia nie decyduje o trwałym związaniu z gruntem, a łączna powierzchnia zabudowy przekraczała dopuszczalny limit dla obiektów budowanych na zgłoszenie.
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) nakazującą rozbiórkę dwóch budynków rekreacji indywidualnej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekty te, posadowione na betonowych fundamentach punktowych i połączone konstrukcyjnie wspólnym tarasem, spełniają definicję budynku w rozumieniu Prawa budowlanego i ich budowa wymagała pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał błędy w kwalifikacji obiektów jako budynków, błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że kwalifikacja obiektów jako budynków jest prawidłowa, podkreślając, że o trwałym związaniu z gruntem decyduje stabilność posadowienia, a nie technika wykonania fundamentów. Sąd stwierdził, że łączna powierzchnia zabudowy obiektów, wliczając taras, wynosiła 62,85 m2, co uzasadniało wymóg uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne dotyczące nierozpoznania zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania oraz wydania odrębnych decyzji dla obiektów na tej samej działce, uznając je za niezasadne i nie mające wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekty te spełniają definicję budynku, ponieważ są trwale związane z gruntem (poprzez stabilne posadowienie na fundamentach punktowych), wydzielone z przestrzeni przegrodami budowlanymi oraz posiadają fundamenty i dach. Ich budowa wymagała pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że o trwałym związaniu z gruntem decyduje stabilność posadowienia, a nie technika wykonania fundamentów. Wliczono również powierzchnię tarasu do powierzchni zabudowy, co przekroczyło limit dla obiektów budowanych na zgłoszenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W przypadku wstrzymania robót, inwestor jest zobowiązany do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Niespełnienie tych obowiązków skutkuje nakazem rozbiórki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku: obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach.
p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczył pomostów o określonych wymiarach i zastosowaniach, nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
k.p.a. art. 101 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji (faktyczne i prawne).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekty budowlane posadowione na fundamentach punktowych są trwale związane z gruntem. Taras konstrukcyjnie połączony z budynkami stanowi część powierzchni zabudowy. Budowa obiektów o łącznej powierzchni zabudowy 62,85 m2 wymagała pozwolenia na budowę. Naruszenia proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Obiekty nie są trwale związane z gruntem i nie wymagają pozwolenia na budowę. Powierzchnia zabudowy wynosi do 35 m2 dla każdego budynku osobno. Organ nie rozpoznał zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania. Wydano dwie odrębne decyzje w ramach jednego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy jest podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
członek
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'trwale związane z gruntem' w kontekście budynków rekreacji indywidualnej, wliczanie tarasu do powierzchni zabudowy, stosowanie art. 48 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego interpretacja przepisów Prawa budowlanego jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, szczególnie w kontekście budynków rekreacyjnych i ich posadowienia.
“Czy Twoje domki rekreacyjne są trwale związane z gruntem? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 817/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-05-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-08-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Jakub Chojnacki /sprawozdawca/ Jolanta Górska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OZ 1448/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-09 II OZ 28/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-05 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Julia Bednarek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.96.2023.HB w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Pan M. P. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z 10 czerwca 2024 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (PINB) decyzją z 14 kwietnia 2023 r. nakazał Skarżącemu rozbiórkę dwóch budynków posadowionych na betonowych fundamentach punktowych - prefabrykowanych, które są zagłębione w gruncie około 50 – 60 cm o konstrukcji stalowej, pełniących funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach każdy 3,10 m x 6,6 0m + 1,70 m x 3,40 m wraz z tarasem połączonym konstrukcyjnie z budynkami o konstrukcji drewnianej, zakotwionym na śrubach w fundamentach betonowych punktowych, o wymiarach 3,40 m x 3,05 m łączącym oba te budynki, oznaczonym jako B na mapie będącej załącznikiem decyzji, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Organ wyjaśnił, m. in. że Skarżący nie przedłożył określonych w postanowieniu z 12 kwietnia 2019 r. wstrzymującym roboty budowlane, wskazanych tam dokumentów umożliwiających legalizację budynków. PWINB rozpoznając odwołanie Skarżącego, decyzją z 10 czerwca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, że rozpatrywany obiekt budowlany składający się dwóch obiektów, każdy o wymiarach 3,10 m x 6,60 m + 1,70 m x 3,40 m wraz z tarasem o wymiarach 3,40 m x 3,05 m, połączonym konstrukcyjnie z tymi obiektami tworzy całość funkcjonalną o łącznej powierzchni zabudowy 62,85 m2, przy czym taras wlicza się do powierzchni zabudowy. Obiekt ten posadowiony jest na betonowych fundamentach punktowych - prefabrykowanych, które są zagłębione w gruncie około 50-60 cm. Zatem obiekt ten, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, spełnia definicję budynku w rozumieniu w art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego, gdyż posiada ściany, dach i fundamenty. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w trakcie pierwszych oględzin, przeprowadzonych w dniu 3 kwietnia 2019 r., organ pierwszej instancji wszystkie obiekty wybudowane na działce nr [...] w K. uznał za nietrwale związane z gruntem, a organ odwoławczy stanowisko to podzielił w postanowieniu z 1 sierpnia 2019 r. Natomiast po przeprowadzeniu dodatkowych oględzin w dniu 30 stycznia 2023 r. organ pierwszej instancji zweryfikował stanowisko zaprezentowane wcześniej i stwierdził, że wszystkie budynki zlokalizowane na tej działce zostały posadowione na prefabrykowanych betonowych fundamentach punktowych zagłębionych w gruncie około 50-60 cm. Organ odwoławczy stanowisko to podzielił, podkreślił jednak, że niezależnie od sposobu zakwalifikowania obiektu, zmiana ta nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania procedury określonej w art. 48 Prawa budowlanego, a jego budowa jako budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni ponad 62 m2 wymagała pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowieniem z 12 kwietnia 2019 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] i nałożył na Skarżącego jako inwestora obowiązek przedstawienia m.in. ostatecznej decyzji Wójta Gminy Krokowa o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego obiektu. Obowiązku tego Skarżący jednak nie wykonał, zatem organ pierwszej instancji był zobligowany do zastosowania art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i wydania decyzji z 14 kwietnia 2023 r. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję PWINB, zarzucił naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez niezasadne przyjęcie, że działanie organu pierwszej instancji było prawidłowe w sytuacji, w której dokonano błędnej kwalifikacji naniesień na działce; art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania poprzez jego błędne zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że dla inwestycji objętej postępowaniem wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie dokonanie zgłoszenia; art. 50 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy do inwestycji nie ma zastosowania procedura z art. 48 Prawa budowlanego; art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i niezasadne przyjęcie, że dla inwestycji objętej postępowaniem wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę w sytuacji, w której wolnostojący budynek rekreacji indywidualnej ma powierzchnię do 35 m2, co wymaga dokonania zgłoszenia, a nie uzyskania pozwolenia na budowę oraz niezasadne przyjęcie, że podest pomiędzy dwoma domkami stanowi ich połączenie, a tym samym kwalifikuje inwestycję jako jedną całość; art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błędne ustalenie, iż "oświetlenie urządzenia reklamowego wchodzi w sąsiedni grunt"; art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie okoliczności, na podstawie których organ zajął swoje stanowisko w sprawie, co znalazło wyraz w nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji i stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz zasady przekonywania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przez pojęcie "fundamentów" należy rozumieć osadzoną w gruncie dolną część budowli, a rodzaje fundamentów mogą być różne. Fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, który zapewnia jego stabilność i trwałość i przenosi ciężar budynku na grunt. Przedmiotowe obiekty są posadowione na słupkach betonowych, których nie można uznać za fundament, nie jest więc związany z gruntem. Bloczki czy słupki betonowe pełnią jedynie funkcję podpór i izolacji obiektu od podłoża, a nie fundamentu trwale wiążącego obiekt z gruntem. Orzekające w sprawie organy nie dostrzegły, że w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sama cecha trwałego związania obiektu z gruntem nie determinuje kwalifikacji obiektu jako budynku, jednym bowiem z elementów współkształtujących budynek są fundamenty, za pomocą których osiąga się związanie z ziemią. Istnieć musi więc taka konstrukcja, która spełniać będzie rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku – przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów, tj. wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadania dachu. Zdaniem Skarżącego wnioski organów wynikały z nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, natomiast argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnosząca się do kwestii związania obiektu z gruntem odnosiła się do poglądów sformułowanych na potrzeby spraw dotyczących innego rodzaju obiektów budowlanych. W ocenie Skarżącego bezprawne jest wydanie dwóch odrębnych decyzji w sytuacji, w której prowadzone było jedno postępowanie dla inwestycji zrealizowanej na działce nr [...]. W takiej sytuacji powinna być wydana jedna decyzja, ewentualnie wszczęte drugie postępowanie i wydanie drugiej decyzji w nowym postępowaniu. Skarżący zwrócił uwagę, że organ nie rozpoznał złożonego z odwołaniem zażalenia na postanowienie PIWNB z 14 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. PWNB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, potwierdzając stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był w niniejszej sprawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 – dalej jako "p.b."). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że naruszenia p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, gdyż to one określały standardy jego realizacji (por. wyrok NSA z 2 marca 2022 r., II OSK 757/21). W rozpoznawanej sprawie sporny obiekt budowlany składających się z dwóch domków rekreacji indywidualnej powstał w 2018 r. Okoliczność ta nie była przez Skarżącego kwestionowana. Zgodnie z zastosowanym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeśli natomiast budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. p.b.). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 3 i 4 p.b.). W przedmiotowej sprawie podlegający nakazowi rozbiórki obiekt budowlany został przez PWINB zakwalifikowany jako składający się z połączonych ze sobą budynków i wymagający pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, kwalifikacja ta jest prawidłowa. Przez budynek – zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b., należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokoły oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną - potwierdza prawidłowość ustaleń organów obu instancji m.in. w zakresie trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem poprzez umieszczenie go na fundamentach punktowych. W jednolitym obecnie orzecznictwie przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (por. wyroki NSA z 16 października 2024 r., II OSK 2859/21; z 18 stycznia 2023 r., II OSK 2605/21; z 17 stycznia 2020 r., II OSK 526/18; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1500/17; z 19 grudnia 2023 r., II OSK 1769/22; z 11 lutego 2025 r., II OSK 1362/22). Obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego niewątpliwie składa się z dwóch budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., bowiem łącznie spełnione są następujące warunki: trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz fundamenty i dach. Słusznie wskazuje organ nadzoru, że obiekt posadowiony jest na gruncie w sposób zapewniający stabilność oraz możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować jego przesunięcie (posadowienie na fundamentach betonowych punktowych). Fundament obecnie nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (zob. wyroki NSA z 16 października 2024 r., II OSK 2859/21; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1327/17). Przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony w sposób pozwalający uznać za na tyle trwały, że zapewnia jego konstrukcji stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby go przesunąć, zniszczyć, jest zatem trwale z gruntem związany. Prezentowane w skardze stanowisko Skarżącego kwestionujące prawidłowość ustalenia, że domki nie są posadowione na fundamentach nie znajduje aprobaty w aktualnym orzecznictwie, którego argumentację Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Drugim istotnym elementem stanu rozstrzyganej sprawy jest powierzchnia zabudowy objętego zaskarżoną decyzją obiektu budowlanego. Według organów powierzchnia ta to 62 m2, natomiast zdaniem Skarżącego powierzchnia zabudowy wynosi do 35 m2 dla każdego z budynków osobno, a organy bezpodstawnie wliczyły do powierzchni zabudowy powierzchnię tarasu. W orzecznictwie przyjmuje się, że wobec braku prawnej definicji "powierzchni zabudowy", należy w tym względzie odwołać się do wskazań wynikających z Polskich Norm (por. np. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2747/15; z 7 grudnia 2016 r., II OSK 623/15; z 24 listopada 2016 r., II OSK 933/15; 18 września 2014 r., II OSK 675/13; z 6 maja 2008 r., I OSK 785/07). Według pkt 5.1.2 PN-ISO 9836:1997, przez "powierzchnię zabudowy" rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Dokonując interpretacji pojęcia "powierzchnia zabudowy" w oparciu o przytoczone zapisy Polskich Norm, sądy administracyjne w szeregu spraw wyrażały trafny pogląd, iż powierzchnię zabudowy tarasu, należy zaliczać do powierzchni zabudowy budynku. Należy przy tym zauważyć, że analiza orzeczeń, w których wyrażane było stanowisko wskazujące na konieczność zaliczenia powierzchni tarasu do powierzchni zabudowy budynku, wskazuje, że pogląd ten odnosi się do tarasów zrealizowanych jako integralna część budynku, powiązana z nim konstrukcyjnie, stanowiąca wraz z budynkiem wspólną substancję budowlaną, często zabudowana bądź zadaszona poprzez przedłużenie poddasza budynku, a więc wpisująca się w bryłę budynku (zob. np. wyroki NSA: z 18 września 2014 r., II OSK 675/13; z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2747/15; z 6 grudnia 2023 r. II OSK 689/21; z 16 marca 2023 r., II OSK 708/20; wyrok WSA w Lublinie z 6 marca 2025 r., II SA/Lu 49/25). W rozpoznawanej sprawie charakterystyczne jest to, że nakaz rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego składającego się z dwóch budynków połączonych wspólnym tarasem. Jak prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego, taras ten jest konstrukcyjnie połączony z oboma budynkami i zakotwiony na śrubach w fundamentach betonowych. Z przywoływanych już protokołów oględzin wynika zasadność tego stwierdzenia, przy czym połączenie tarasu z oboma budynkami dokonane zostało także poprzez górne belki łączące ściany obu budynków. Rację ma zatem PWINB, że w tej sprawie przedmiotem nakazu rozbiórki jest obiekt budowlany składający się z dwóch domków rekreacji indywidulanej połączonych konstrukcyjnie wspólnym tarasem. Obiektem budowlanym jest bowiem budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 p.b.). Oznacza to, że obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było określenie powierzchni zabudowy całego obiektu budowlanego (w tym tarasu), jako stanowiącego konstrukcyjną całość. Jeśli zatem w sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlany składającym się z dwóch domków rekreacji indywidulanej połączonych konstrukcyjnie wspólnym tarasem o łącznej powierzchni zabudowy 62 m2, to stwierdzić trzeba że przepisy art. 29 – 31 p.b. nie wyłączały konieczności uzyskania pozwolenia na jego budowę przed jej rozpoczęciem. Bezsporne w sprawie było, że Skarżący takim pozwoleniem nie dysponuje, co obligowało PINB do wszczęcia postpowania w trybie art. 48 p.b. Inwestor, pomimo wydanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i zobowiązaniu do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b., oznaczonych obowiązków nie wypełnił, co skutkowało konicznością wydania decyzji o nakazie rozbiórki. W ocenie Sądu bez znaczenia w sprawie jest fakt wcześniejszego – błędnego zakwalifikowania przez organy nadzoru budowlanego spornego obiektu budowlanego jako składającego się z dwóch obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem, a następnie skorygowanie tego stanowiska po oględzinach w dniu 30 stycznia 2023 r., bowiem bez względu na to czy obiekt ten stanowi budynek, czy też nie spełniałby definicji budynku (z uwagi na brak trwałego związania z gruntem) – jego budowa podlegała reglamentacji prawno-budowlanej w postaci konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Za nieskuteczny także należy uznać zarzut skargi odnoszący się do nierozpoznania zawartego w odwołaniu od decyzji PINB zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania oraz wniosku o zawieszenie postępowania. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a., na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. Co do zawartego zaś w odwołaniu wniosku o zawieszenie postpowania - owszem, PWINB nie wydał w tym zakresie postanowienia, o którym mowa w art. 101 k.p.a., co stanowi uchybienie przepisom postępowania, jednakże nie mogło ono mieć wpływu na wynik sprawy (a tylko naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, jest podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji – zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). PWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podzielił stanowisko PINB, że ewentualna zmiana planu miejscowego nie stanowi zagadnienia wstępnego dla organu rozstrzygającego. W myśl art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że czynności podejmowane w celu zmiany planu miejscowego nie stanowiły w trakcie postępowania organów nadzoru budowlanego, którego przedmiotem była budowa obiektów budowlanych bez wymaganej zgody, zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pomiędzy potencjalną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a decyzją organu nadzoru budowlanego legalizującą samowolę lub inne naruszenia prawa budowlanego nie zachodzi związek przyczynowy, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ nadzoru budowlanego powinien ocenić dopuszczalność legalizacji danej inwestycji według obowiązujących w dacie orzekania na danym terenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (por. m.in. wyrok NSA z 14 listopada 2024 r., II OSK 475/22; wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II OSK 427/18, wyrok NSA z 4 grudnia 2024 r., II OSK 587/22). Prawidłowo zatem PWINB uznał, że wniosek o zawieszenie postepowania zawarty w odwołaniu był bezzasadny. Podobnie za niezasadny uznać należy zarzut skargi polegający na wydaniu dwóch odrębnych decyzji w sytuacji, w której prowadzone było jedno postępowanie dla inwestycji zrealizowanych na działce nr [...]. Przedmiotem postępowania w trybie art. 48 p.b. jest obiekt budowlany lub jego część. Norma ta wyznacza zakres sprawy administracyjnej załatwianej decyzją administracyjną. Przedmiotem sprawy nie jest zabudowa działki, a nielegalne wybudowanie określonego obiektu budowlanego. Nie ma zatem żadnych przeszkód prawnych do wydania odrębnie decyzji dla każdego z nielegalnie wybudowanych obiektów budowlanych w sytuacji, gdy znajdują się one na jednej działce, co stwierdzono w ramach prowadzenia jednego postępowania wyjaśniającego. Przeciwnie, oczekiwanie od organu, że w realiach rozpoznawanej sprawy będzie prowadził osobne postępowania wyjaśniające dla każdego z nielegalnie wybudowanych obiektów budowlanych na działce nr [...], jest nieracjonalne i sprzeczne z zasadą ekonomiki i szybkości postępowania. Ponadto, wydanie dwóch odrębnych decyzji zabezpiecza należycie prawo Skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego oraz prawo do sądu, w ramach którego Skarżący może żądać kontroli prawidłowości nałożonych obowiązków w zakresie każdego ze spornych obiektów budowlanych. Wydanie odrębnych decyzji dla odrębnych obiektów budowlanych uznać należy w tej sprawie za prawidłowe. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi spostrzec należy, że Skarżący z jednej strony kwestionuje zakwalifikowanie spornego obiektu budowlanego jako składającego się z budynków (z uwagi na sposób związania z gruntem), stwierdzając jednocześnie, że przedmiotem postępowania są budynki rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2. Twierdzenia te są oczywiści sprzeczne, ponieważ definiowanie budynku jest niezależne od jego powierzchni. Jak już wyżej wyjaśniono, uznanie w tej sprawie, że sporny obiekt budowlany nie jest trwale połączony z gruntem, nie prowadziłoby do wniosku, że nie wymagał pozwolenia na budowę, natomiast prowadziłoby do wniosku, że nie jest budynkiem. To oznacza, że nawet jeśliby uznać, że powierzchnia każdego z spornych obiektów osobno wynosi do 35 m2, to ich wybudowanie nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na rzecz zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2a p.b., ponieważ przepis ten dotyczył wyłącznie budynków. Pomijając błędne stanowisko Skargi odnoście obu powyższych okoliczności sprawy, odnotować jedynie należy, że wzajemnie się ono wyklucza. Zauważyć przy tym należy, że w skardze (zob. pkt 2.1.4.) powołano się na art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., który w dacie dokonania samowoli budowlanej dotyczył pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, służących do: a) cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty, b) uprawiania wędkarstwa, c) rekreacji i nie miał zastosowania w kontrolowanym postępowaniu. Niezrozumiała jest także treść akapitu 6. na str. 7. skargi, odnoszącego się do "odpowiedzialności za nośnik", w sytuacji w której "nośnik" nie był przedmiotem postpowania zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją. Sąd nie podziela także zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. polegających na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, ponieważ jak wyjaśniono – kluczowe elementy stanu faktycznego ustalono na podstawie dwukrotnych oględzin, w ramach których sporządzono stosowną dokumentację, w tym zdjęciową. W ocenie Sądu nie budzi także zastrzeżeń sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji, który odpowiada m. in. wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zgodne z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie te elementy oraz pozwala na prześledzenie czynności przeprowadzonego w sprawie postępowania i ich ocenę zgodności z prawem, a w konsekwencji także na kontrolę prawidłowości zastosowania przez PWINB norm prawa materialnego. Przeprowadzona w takich warunkach przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie prowadzi do stwierdzenia przez PWINB naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie jako nieadekwatny do przedmiotu sprawy należy uznać wskazany w skardze (zob. pkt 2.1.5.) zarzut błędnego ustalenia, że "oświetlenie urządzenia reklamowego wchodzi w sąsiedni grunt". Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Przywołane orzecznictwo dostępne jest w Centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczena.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI