II SA/Gd 816/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-05-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyprojekt zamiennyobszar oddziaływaniastrona postępowaniainteres prawnysąsiedztwogranica działkizmiana poziomu terenu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki B. na decyzję Wojewody Pomorskiego, uznając, że sąsiedzi mieli prawo być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji.

Spółka B. zaskarżyła decyzję Wojewody Pomorskiego, która uchyliła decyzję Starosty Lęborskiego o pozwoleniu na budowę zamienną. Wojewoda uznał, że sąsiedzi (Państwo L.) powinni być stroną w postępowaniu, ponieważ inwestycja mogła oddziaływać na ich nieruchomość poprzez przesłanianie i zmianę poziomu terenu przy granicy. Sąd administracyjny zgodził się z Wojewodą, oddalając skargę spółki i podkreślając, że prawo do bycia stroną wynika z samego faktu potencjalnego oddziaływania, a nie tylko z przekroczenia norm.

Sprawa dotyczyła skargi spółki B. z siedzibą w Lęborku na decyzję Wojewody Pomorskiego, która uchyliła decyzję Starosty Lęborskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wojewoda Pomorski uznał, że decyzja Starosty z 21 lutego 2023 r. nie mogła stać się ostateczna, ponieważ właściciele sąsiedniej działki nr [...] (Państwo L.) nie zostali prawidłowo poinformowani o postępowaniu, a ich odwołanie zostało złożone w terminie. Wojewoda stwierdził, że Państwo L. powinni być uznani za strony postępowania, ponieważ inwestycja mogła oddziaływać na ich nieruchomość poprzez przesłanianie budynku oraz zmianę poziomu terenu wzdłuż granicy działek, co mogło prowadzić do osuwania się gruntu i konieczności wykonania muru oporowego. Sąd administracyjny w Gdańsku podzielił stanowisko Wojewody, oddalając skargę spółki B. Sąd podkreślił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) obejmuje teren, na który inwestycja może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli nie przekracza ona ustalonych norm. Sąd wskazał, że przesłanianie budynku sąsiedniego oraz planowane obniżenie terenu przy granicy działek uzasadniały przyznanie statusu strony Państwu L. Ponadto, sąd uznał, że decyzja Starosty z 21 lutego 2023 r. nie stała się ostateczna, ponieważ Państwo L. wnieśli odwołanie, a oświadczenie inwestora o zrzeczeniu się prawa do odwołania nie mogło wywołać skutków prawnych wobec pominiętej strony. Sąd stwierdził również, że naruszenie art. 131 K.p.a. (niepoinformowanie spółki o odwołaniu sąsiadów) nie miało wpływu na wynik postępowania, gdyż spółka uzyskała informację o odwołaniu i skorzystała z możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele sąsiedniej nieruchomości, na którą inwestycja może potencjalnie oddziaływać, powinni być uznani za strony postępowania, nawet jeśli oddziaływanie nie przekracza ustalonych norm.

Uzasadnienie

Definicja obszaru oddziaływania obiektu obejmuje teren, na który inwestycja może potencjalnie oddziaływać. Przesłanianie budynku sąsiedniego oraz planowane obniżenie terenu przy granicy działek uzasadniają przyznanie statusu strony sąsiadom, zapewniając im możliwość kontroli zgodności rozwiązań z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 35 § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Obiekt budowlany jako całość oraz poszczególne jego części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

rozporządzenie art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa dopuszczalną wysokość przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

rozporządzenie art. 19 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległości miejsc postojowych od granicy działki.

rozporządzenie art. 29

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zabrania się dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

Pomocnicze

K.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania.

K.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

K.p.a. art. 131

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do poinformowania stron o wniesionym odwołaniu.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli zarzuty w niej podniesione są niezasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąsiedzi powinni być uznani za strony postępowania o pozwolenie na budowę ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji (przesłanianie, zmiana poziomu terenu). Decyzja Starosty nie stała się ostateczna, ponieważ strona (sąsiedzi) została pominięta i wniosła odwołanie. Roboty budowlane prowadzone były na podstawie decyzji nieostatecznej.

Odrzucone argumenty

Zarzut spółki B. o naruszeniu art. 131 K.p.a. (niepoinformowanie o odwołaniu) nie miał wpływu na wynik postępowania. Zarzut spółki B. o błędnej wykładni art. 28 Prawa budowlanego i uznaniu sąsiadów za strony. Zarzut spółki B. o dowolnej analizie stanu faktycznego i niedopełnieniu obowiązku zebrania materiału dowodowego. Zarzut spółki B. o naruszeniu § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczący przesłaniania. Argument spółki B. opierający się na decyzji PINB z 26 stycznia 2024 r. (wydanej po decyzji Wojewody i w innym trybie).

Godne uwagi sformułowania

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania będzie skuteczne, gdy wniosły je wszystkie strony. Wobec braku oświadczeń o zrzeczeniu się odwołania wszystkich stron, w tym niesłusznie pominiętej, nie będzie możliwe wywołanie skutków z ww. przepisu.

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący

Krzysztof Kaszubowski

sędzia

Jakub Chojnacki

asesor (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz skutków prawnych zrzeczenia się prawa do odwołania w przypadku pominięcia strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ pierwszej instancji błędnie ustalił krąg stron, a następnie inwestor zrzekł się odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i jakie mogą być konsekwencje pominięcia nawet jednego podmiotu. Podkreśla, że prawo do bycia stroną wynika z potencjalnego oddziaływania, a nie tylko z przekroczenia norm.

Sąsiedzi zyskali prawo głosu w budowie: kluczowe orzeczenie o stronach postępowania administracyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 816/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35, art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 23 lipca 2023 r., nr WI-I.7840.1.66.2023.IG w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga B. Spółki z o.o. z siedzibą w Lęborku na decyzję Wojewody
Pomorskiego z 24 lipca 2023 r. wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Starosta Lęborski decyzją z 3 grudnia 2021 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. sp. z o.o. z siedzibą w Lęborku pozwolenia na budowę trzech
budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwulokalowych, w zabudowie szeregowej, zlokalizowanych na działce nr [...] obr. [...], w jednostce ewidencyjnej [...]
L.
Dnia 25 stycznia 2023 r. B. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji
o zmianie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty Lęborskiego z 3 grudnia 2021 r.
Starosta Lęborski decyzją z 21 lutego 2023 r. zatwierdził zamienny projekt zagospodarowania terenu i zamienny projekt architektoniczno-budowlany do decyzji Starosty Lęborskiego z 3 grudnia 2021 r. i udzielił pozwolenia na budowę dla skarżącej, obejmującego trzy budynki jednorodzinne dwulokalowe w zabudowie szeregowej bez przyłączy, na dz. nr [...] obr. [...], jednostka ew. L. Organ
wyjaśnił, że zmiany zawarte w projekcie zamiennym obejmują zmianę zagospodarowania terenu polegającą na przesunięciu segmentu trzech budynków o 0,5m w kierunku działki nr [...] oraz zmianę sposobu utwardzenia terenu uwzględniającą potrzeby osób niepełnosprawnych. Zmiany zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym dotyczą uwzględnienia sposobu docieplenia poddasza wskazujące, że poddasze będzie nieużytkowe.
Wojewoda Pomorski rozpoznając odwołanie Pana A. L. i Pani
J. L., decyzją z 24 lipca 2023 r. uchylił decyzję Starosty Lęborskiego
w całości i odmówił zmiany decyzji Starosty Lęborskiego z 3 grudnia 2021 r. o pozwoleniu na budowę dla ww. inwestycji.
Wojewoda stwierdził, że odwołujący się nie zostali uznani za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, wskutek czego nie została doręczona im decyzja pierwszoinstancyjna z 21 lutego 2023 r. Została ona doręczona tylko inwestorowi w dniu 21 lutego 2023 r., a odwołanie skarżących z 28 lutego 2023 r. złożone zostało z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa.
Organ wyjaśnił następnie, że zamiarem inwestycyjnym jest budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych każdy, zgrupowanych w zabudowie szeregowej na działce nr [...] w L. Oprócz
obiektów kubaturowych załączony do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę projekt obejmuje budowę elementów infrastruktury, tj. budowę miejsc postojowych, dojść i dojazdów. Działka inwestycyjna sąsiaduje bezpośrednio z działką należącą do J. i A. L. działką nr [...] obr. [...] w L. Zgodnie
z projektem zatwierdzonym przez Starostę Lęborskiego decyzją z 6 lutego 2023 r. budynki oddalone będą od granicy działki nr [...] o 4,5m. Ponadto zaprojektowany do tych budynków i do znajdujących się w północnej części działki nr [...] dwóch miejsc postojowych dojazd zlokalizowany został na granicy z działką nr [...]. W konsekwencji przymiot strony postępowania zakończonego decyzją z 21 lutego 2023 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę powinien przysługiwać J.
i A. L., ich nieruchomość znajduje się bowiem w obszarze
oddziaływania inwestycji.
Wojewoda zauważył, że w związku z zaplanowaną rzędną posadowienia poziomu posadzki parteru projektowanych budynków (16,21 m n.p.m.) na działce inwestycyjnej przewidziano niwelację terenu wzdłuż granicy z działką nr [...]. Obniżenie ma wynosić około 30 cm w stosunku do poziomu terenu na działce J.
i A. L. Mimo to w projekcie zagospodarowania terenu
nie przedstawiono żadnych rozwiązań zabezpieczających teren działki nr [...] przed ewentualnym osuwaniem się gruntu, co jest konieczne zwłaszcza w kontekście tego, że wzdłuż granicy z działką nr [...] zaprojektowana została wewnętrzna droga dojazdowa do miejsc postojowych - droga, która bez żadnych zabezpieczeń została zaplanowana w ok. 30 cm obniżeniu terenu tuż przy granicy z działką [...]. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany jako całość oraz poszczególne jego części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zatem organ pierwszej instancji zobowiązany był zbadać, jak zaprojektowane obniżenie terenu wpłynie na warunki zabudowy działki nr [...]. Aby to prawidłowo uczynić, musiał on przede wszystkim przeanalizować projekt zagospodarowania terenu, aby ustalić czy, a jeżeli tak - to w jaki sposób w projekcie rozwiązana została kwestia dotycząca niwelacji terenu, na którym ma zostać zrealizowana inwestycja, w tym zbadać rzędne posadowienia projektowanych obiektów budowlanych, a nadto stwierdzić, czy na granicy z działką skarżących lub w jej pobliży przewidziane są roboty budowlane, mające np. na celu umocnienie powstałej w wyniku tego obniżenia skarpy. Dopiero takie ustalenia pozwoliłyby organowi prawidłowo określić, czy budowa przy granicy lub w zbliżeniu do granicy działki sąsiedniej nie narusza uzasadnionych interesów jej właścicieli.
Wojewoda zauważył też, że w projekcie budowlanym zawierającym zamienne rozwiązania w stosunku do projektu pierwotnego, na str. 15A znajduje się rysunek pn. "Analiza przesłaniania", który przedstawia wpływ inwestycji na sąsiadujące z nią działki nr [...] i [...], w kontekście przepisu § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czyli przedstawia analizę wpływu na przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przez projektowany obiekt. Z załączonej analizy wynika, że w stosunku do działki [...] wysokość przesłaniania istniejącego budynku mieszkalnego jest większa aniżeli odległość zaprojektowanego budynku od granicy działki i ją przekracza, co jest kolejną okolicznością świadczącą o objęciu nieruchomości należącej do skarżących obszarem oddziaływania inwestycji.
Wojewoda wskazał także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w Lęborku podczas oględzin w dniu 28 czerwca 2023 r. ustalił, że roboty budowlane wykonywane są w lokalizacji zatwierdzonej decyzją Starosty Lęborskiego z 21 lutego 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował również, iż według jego uznania roboty wykonywane przez inwestora na podstawie decyzji z 21 lutego 2023 r. należy kwalifikować jako nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego decyzją z 3 grudnia 2021 r. projektu budowlanego - o ile zakres zmian jakich dokonuje inwestor zgodny jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda uznał w konsekwencji, że inwestor prowadzi prace budowlane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która nie uzyskała statusu ostateczności, została ona bowiem zaskarżona przez A. L. i J.
L.
B. Spółka z o.o. z siedzibą w Lęborku w skardze na decyzję Wojewody Pomorskiego z 24 lipca 2023 r. zarzuciła naruszenie:
- art. 131 w zw. z art. 9 i 10 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niepoinformowanie skarżącej o wniesionym odwołaniu, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości aktywnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu odwoławczym;
- art. 28 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji prowadzonej na działce nr [...] i w związku z tym błędne uznanie, że właścicielom działki nr [...] przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę prowadzonej na działce nr [...].
- art. 7 w zw. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej analizy stanu faktycznego, jak również niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez zaniechanie skompletowania całości dokumentacji niezbędnej do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego (m.in. mapy sytuacyjno-wysokościowej z 2007 r.), co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i wadliwego uznania przez Wojewodę, że skarżący doprowadził do niwelacji terenu, jak również, że w związku z tym działaniem nie dokonał zabezpieczenia terenu na granicy działki nr [...] przed osuwaniem poprzez wzniesienie muru oporowego, podczas gdy analiza dokumentacji z 2007 r. i jej zestawienie z dokumentacją z 2021 r. wprost dowodzi, że występujące obecnie różnice w rzędnych terenu na analizowanym obszarze powstały w wyniku nawożenia ziemi na działki nr [...] i nr [...], przy braku jakichkolwiek projektowych rozwiązań mających na celu zabezpieczenie gruntu przed osuwaniem;
- naruszenie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie innej, niż literalna i zgodna z ustaloną linią orzeczniczą wykładni tego przepisu prowadzącą do wniosku, że wysokość przesłaniania i obszar oddziaływania ustala się w odniesieniu do całości sąsiedniej działki i granicy działki, a nie w stosunku do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co z kolei doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i wadliwego uznania przez Wojewodę, że skarżący w dokumentacji projektowej niewłaściwie wyliczył wysokość przesłaniania, która ma wpływ na obszar oddziaływania inwestycji prowadzonej na działce nr [...].
6.1. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na to, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 131 K.p.a., pozbawiając skarżącą możliwości aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu przez Wojewodą, a w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
7. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Wyjaśniono też, że ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji dotyczą projektu zatwierdzonego decyzją Starosty Lęborskiego z 21 lutego 2023 r. - tzn. projektu, który Starosta zatwierdził w procedurze udzielenia zgody na zmianę pozwolenia na budowę. Natomiast decyzja Wojewody Pomorskiego z 22 maja 2023 r., do której odnosi się w skardze strona skarżąca, dotyczyła innego postępowania, w którym ocenie poddany był tzw. "projekt podstawowy", a nie projekt będący załącznikiem do decyzji zmieniającej. Decyzją z 22 maja 2023 r. Wojewoda Pomorski uchylił i przekazał do ponownego rozpatrzenia decyzję Starosty Lęborskiego z 6 lutego 2023 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Lęborskiego z 3 grudnia 2021 r., zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwulokalowych, w zabudowie szeregowej, bez przyłączy, zlokalizowanych na działce nr [...] obr. [...] w jednostce ewidencyjnej
[...] L. Na decyzję Wojewody Pomorskiego z 22 maja 2023 r. nie został wniesiony sprzeciw do Sądu, w związku z czym decyzja ta jest decyzją prawomocną.
8. Skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w piśmie procesowym z 27 października 2023 r. zwróciła uwagę na to, że Wojewoda w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż powierzchnię poddasza należy uznać za użytkową, a w konsekwencji wliczyć ją do powierzchni całkowitej budynku. Wykładnia ta stoi w sprzeczności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W kontekście zagadnienia oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie wskazano, że inwestycja nie narusza żadnych warunków technicznych, w tym dotyczących odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną i przesłaniania. Zdaniem skarżącej przy spełnieniu wszystkich norm i warunków technicznych, jedyną pozostałą podstawą do wykazania oddziaływania byłyby możliwe ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich, co w przypadku przedmiotowej inwestycji nie występuje.
9. Skarżąca przy piśmie procesowym z 2 lutego 2024 r. przesłała w załączeniu decyzję wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku z 26 stycznia 2024 r. w której według skarżącej stwierdzono, że działka państwa
L. nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu.
10. Uczestnik postępowania A. L. w piśmie procesowym z 12 lutego
2024 r. zaprzeczył, jakoby to on nawoził grunt na swoją działkę w celu podniesienia jej poziomu.
11. Sąd zważył co następuje:
11.1. Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
11.2. Zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. - dalej jako "p.b."), organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
11.3. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, tak samo jak uzyskanie pozwolenia na budowę następuje z momentem, gdy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany staje się ostateczna. Ostateczną zaś jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 zd. pierwsze K.p.a.).
11.4. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna (zob. art. 127 § 1, 127a, 129 § 2 K.p.a.).
11.5. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 p.b.). Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu (art. 3 pkt 20 p.b.).
11.6. W judykaturze i orzecznictwie zasadnie podkreśla się, że stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały jednoznacznie naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, w tym sposobem usytuowania budynku od granicy działki budowlanej decydującym o stopniu zbliżenia inwestycji z zabudową mieszkalną znajdującą się na działce sąsiedniej, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z p.b. i przepisów odrębnych. Podmioty określone w art. 28 ust. 2b. w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz, A. Kosickiego, SIP Lex pkt II, Wyrok NSA z 21 lutego 2024 r., II OSK 63/24).
11.7. Powyższy sposób ustalania krąg stron postępowania w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego został przez organ pierwszej instancji zignorowany, co słusznie zauważył Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję. Wojewoda prawidłowo upatruje interes prawny państwa L. – właścicieli
sąsiedniej działki nr [...], w potencjalnym, niewyjaśnionym oddziaływaniu planowanej inwestycji na ich nieruchomość. Podkreślić należy, że definicja odziaływania z art. 3 pkt 20 p.b. dotyczy odziaływania tak zgodnego jaki i niezgodnego z prawem. Z karty 15A projektu zamiennego wynika, że planowana inwestycja będzie przesłaniała budynek położony na działce nr [...]. Dopuszczalną wysokość przesłaniania określa
§ 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 – dalej jako "rozporządzenie"). Z samego faktu, że przesłanianie będzie występować, należało uwzględnić jako stronę postępowania właścicieli działki nr [...], zapewniając im możliwość kontroli zgodności z prawem wyznaczonego parametru. W przypadku bowiem wadliwego jego ustalenia, byliby oni pozbawieni możliwości ochrony sowich praw. Zatem podnoszona w skardze kwestia zakresu odziaływania inwestycji poprzez zacienienie budynku na działce sąsiedniej, nie mogła być podstawą uznania, że skarżący nie byli stroną w przedmiotowym postępowaniu. Błędnie przy tym skarżący wywodzi, że analiza przesłania powinna dotyczyć jedynie budynku znajdującego się na działce [...], a nie całości działki. Otóż kwestia zacienienia oddziałuje także na potencjalną możliwość zagospodarowania niebudowlanej części działki nr [...] w zakresie wysokości min. wysokości przyszłej zabudowy.
11.8. Z projektu budowlanego zamiennego wynika także, że przy granicy z działką |[...] planowany jest dojazd do dwóch miejsc postojowych. Projektowany dojazd z płyt typu "Meba" zbudowany będzie około 30 cm poniżej poziomu działki nr [...], co wynika wprost z projektu budowlanego (por. k.15 projektu). Dodając do tego konieczne przygotowanie terenu pod ułożenie płyt, stwierdzić należy, że wykonywane prace niosą ryzyko uszkodzenia znajdującego się na granicy działki nr [...]
ogrodzenia oraz osuwania się gruntu. Może to stanowić nieuprawnioną ingerencję w przysługujące skarżącym prawo własności, a także powodować konieczność wykonania muru oporowego na granicy działek. Brak przenalizowania tej kwestii przez PWINB także uzasadnia uznanie właścicieli działki [...] za stronę
postępowania. Projektując obiekt budowlany, należy między innymi zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie ma przy tym znaczenia powód istniejącej na ruchomości różnicy w poziomie terenu, ponieważ projekt budowlany odnosi się zawsze do stanu istniejącego w chwili projektowania, a następnie wskazuje na zakres i sposób wykonywania planowych robót.
11.9. Projekt zamienny przewiduje dodatkowe dwa miejsca postojowe z tytułu działki [...], od strony działki [...]. Odległość tych miejsc od granicy działki powinna spełniać normy § 19 ust. 2 rozporządzenia. Nie uzasadnionym byłoby pozbawienie współwłaścicieli działki nr [...] możliwości kontroli prawidłowości udzielenia pozwolenia także w tym zakresie. Ponownie podkreślić należy, że odziaływanie na teren wokół obiektu budowlanego może być zgodnie jak i niezgodne z przepisami. Istota uprawnień wynikających ze posiadania statusu strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę, wynika z zapewnienia właścicielom terenu na inwestycja będzie lub może oddziaływać możliwości weryfikacji proponowanych rozwiązań pod kątem zgodności z przepisami prawa, zanim obiekt budowlany powstanie.
11.10. Wobec powyższego nie można uznać argumentu skarżącej, że decydującą o oddziaływaniu inwestycji jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku z 26 stycznia 2024 r., wydana w trybie art. 51 p.b., ponieważ po pierwsze przepis ten nie dotyczy postępowania o udzielenia pozwolenia na budowę tylko realizacji robót budowalnych, po drugie decyzja wydana została już po wydaniu przez Wojewodę decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu, zatem nie mogła mieć wpływu na decyzję Wojewody, gdyż ten orzeka w stanie faktycznym sprawy istniejącym na dzień wydania decyzji, a nadto, jak wyżej wyjaśniono na etapie zatwierdzania projektu zamiennego rozważać należy potencjalną możliwość oddziaływania inwestycji, czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uczynił.
11.12. Dodatkowo uznać należało argument Wojewody, dotyczący braku analizy planowanej inwestycji pod kątem wpływu na stosunki wodne. Słusznie bowiem organ zauważył, że różnica w rzędnych terenów obu działek, może powodować konieczność takiego zagospodarowania swojej działki, aby wody opadowe nie kierowały się na działkę nr [...]. Wskazać przy tym należy, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione (§ 29 rozporządzenia).
11.13. Sąd podziela stanowisko Wojewody, że przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich.
11.14. Skoro Państwa L. należało uznać za stronę spornego postępowania, rozważania wymagała okoliczność złożenia przez nich odwołania od decyzji Starosty kończącej postępowanie, w którym pozbawiono ich udziału w sytuacji, gdy inwestor zrzekł się odwołania.
11.15. W tej materii podzielić należy wyrażony w orzecznictwie pogląd, że pominięcie strony postępowania przez organ pierwszej instancji i wskutek tego złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania przez wadliwie uznaną za jedyną stronę postępowania nie może wywoływać związanego z takim oświadczeniem skutku dla strony ewidentnie pominiętej przez organ a będącej stroną. Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa odwołania będzie skuteczne, gdy wniosły je wszystkie strony. Ujawnienie się pominiętej strony postępowania na etapie odwołania już po wniesieniu przez inne strony ww. oświadczenia, jak w niniejszej sprawie, jest powodem odmowy skuteczności wniesionych dotychczas oświadczeń. Okazuje się wówczas, że założenie organu o złożeniu oświadczeń przez wszystkie strony było wadliwe a zatem nie zachodzi sytuacja z art. 127a § 2 K.p.a. Wobec braku oświadczeń o zrzeczeniu się odwołania wszystkich stron, w tym niesłusznie pominiętej, nie będzie możliwe wywołanie skutków z ww. przepisu (zob. Wyrok NSA z 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2674/20).
11.16. W niniejszej sprawie Starosta Lęborki uporczywie unikał uznania za strony postępowania właścicieli działki nr [...]. Jednakże, jako że wnieśli oni odwołanie jego decyzji w przewidzianym w K.p.a. terminie, decyzja Starosty z 21 lutego 2023 r. nie stała się ostateczna. Jednocześnie, jak ustalił Wojewoda w ramach postępowania odwoławczego, w dniu 3 lipca 2023 r. inwestor realizował roboty budowlane na postawie decyzji Starosty Lęborskiego z 21 lutego 2023 r. Oznacza to, że roboty budowlane było realizowane przed uzyskaniem na nie pozwolenia, a Wojewoda zobowiązany był do wydania decyzji na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 2 p.b.
11.17. Nie mógł być skutecznym także podniesiony przez skarżącą zarzut uniemożliwienie jej aktywnego uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym. Owszem, z akt sprawy wynika, że nie została ona poinformowana o wniesionym odwołaniu, jednakże naruszenie art. 131 K.p.a. w okolicznościach tej sprawy nie miało wpływu na wynik postępowania. Skarżąca spółka informację o wniesionym odwołaniu uzyskała już 8 maja 2023 r. (zob. pismo Wojewody z 28 kwietna 2023 r.), zatem miała możliwość aktywnego udziału w postępowaniu odwoławczym, z czego skorzystała (zob. protokół oględzin z 28 czerwca 2023 r.).
11.18. Stwierdzić także trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącej, Wojewoda w zaskarżonej decyzji nie odnosił się do kwestii poddasza.
12. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) skargę oddalił.
13. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI