II SA/Po 485/21

II SA/Po 485/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 121
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "organ II instancji") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: również jako: "PINB") nr [...] z dnia [...] września 2020 r. (sygn. akt: [...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którym organ pierwszej instancji nałożył na M. D. grzywnę w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych) i wezwał do jej wpłacenia w terminie do dnia [...] listopada 2020 r., z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie orzeczone będzie wykonanie zastępcze, w części określającej wysokość nałożonej grzywny oraz termin jej uiszczenia, i w tym miejscu orzekł o uiszczeniu grzywny w kwocie [...]zł w terminie do dnia [...] lipca 2021 r. oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wskazanego terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] i w tym miejscu wskazał termin do dnia [...] lipca 2021 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] (znak: [...]) PINB nakazał M. D., w związku z wykonywanymi robotami budowlanymi w piwnicy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w P. dz. nr [...] i terenie przyległym do budynku, doprowadzenie ww. budynku oraz terenu przyległego do stanu poprzedniego poprzez częściowe zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej piwnicy od strony ogrodu i przywrócenie pierwotnie istniejącego otworu okiennego w piwnicy wraz z murowaną studzienką okienną, zamurowanie otworu w piwnicy w ścianie nośnej pomiędzy częścią podpiwniczoną a niepodpiwniczoną, zasypanie wykopu od strony ogrodowej (zlikwidowanie obniżenia terenu) i od strony frontowej, odtworzenie schodów zewnętrznych betonowych od strony ogrodu w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. D., jednakże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. akt: [...]), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie PINB w mocy.
Oględziny przeprowadzone przez pracowników PINB w dniu [...] sierpnia 2019 r. wykazały, iż obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nie został wykonany. Mając na uwadze powyższe, PINB skierował do zobowiązanego upomnienie z dnia [...] lutego 2020 r., wzywając do wykonania nałożonych obowiązków. Zobowiązany, pismami z dnia [...] marca 2020 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2020 r., zwracał się do PINB w prośbą o wydłużenie terminu wyznaczonego na wykonanie nałożonych obowiązków.
Z uwagi na fakt niewykonania obowiązków, organ pierwszej instancji wystawił w dniu [...] września 2020 r. tytuł wykonawczy nr [...], a następnie wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2020 r., nakładające na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia.
Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji złożył Pan M. D., reprezentowany przez radcę prawnego.
W toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zlecił PINB dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez dokonanie kontroli piwnicy przedmiotowego obiektu, celem ustalenia stopnia wykonania nałożonych obowiązków.
Pracownicy PINB przeprowadzili w dniu [...] stycznia 2021 r. kontrolę przedmiotowego obiektu. Ustalono, iż zamurowano otwór w piwnicy w ścianie nośnej, pomiędzy częścią podpiwniczoną i niepodpiwniczoną budynku, wykonano murek podokienny (o wysokości 0,8m) - częściowo zamurowano ówcześnie istniejący otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej piwnicy od strony ogrodu, tym samym odtworzono otwór okienny o wymiarach 1,1 Om (wysokość) x 0,95m (szerokość) oraz częściowo zasypano wykop od strony ogrodowej. Pozostałych obowiązków nie wykonano.
W międzyczasie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. (sygn. akt: [...]), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r.
Rozpoznając wniesione zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.), zauważając następnie, że egzekwowany obowiązek dotyczy doprowadzenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P. oraz terenu przyległego do stanu poprzedniego poprzez częściowe zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej piwnicy od strony ogrodu i przywrócenie pierwotnie istniejącego otworu okiennego w piwnicy wraz z murowaną studzienką okienną, zamurowanie otworu w piwnicy w ścianie nośnej pomiędzy częścią podpiwniczoną a niepodpiwniczoną, zasypanie wykopu od strony ogrodowej (zlikwidowanie obniżenia terenu) i od strony frontowej, odtworzenie schodów zewnętrznych betonowych od strony ogrodu, w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzją stanie się ostateczna. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku (protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2019 r.) wierzyciel (PINB) wezwał do jego wykonania - wystosował do Zobowiązanego (M. D.) upomnienie z dnia [...] lutego 2020 r., wzywając do wykonania obowiązków nałożonych w/w decyzją.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest grzywna w celu przymuszenia nałożona na M. D.. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2020 r. PINB nałożył na niego grzywnę w kwocie [...]zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie do dnia [...] listopada 2020 r., z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Organ wezwał jednocześnie zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie orzeczone będzie wykonanie zastępcze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał oceny wystawionego tytułu wykonawczego, wskazując, że spełniał on wymogi formalne.
W dalszej kolejności organ II instancji podniósł, że organ, wymierzając grzywnę na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a., działa w granicach uznania administracyjnego jednakże uznanie to nie oznacza dowolności, bowiem organ winien wskazać przesłanki, jakimi kierował się określając wysokość nałożonej grzywny. PINB dokonany w postanowieniu I instancji wybór umotywował w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazując m.in., iż grzywna w kwocie [...]zł stanowić będzie odczuwalny bodziec, skłaniający zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał jednocześnie, iż nieopłacalnym i nieracjonalnym jest narażenie się na konieczność uiszczenia grzywny w powyższej wysokości, w sytuacji gdy wykonanie egzekwowanego obowiązku w znacznej części mogłoby być pokryte kwotą nakładanej grzywny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł jednakże, że w toku niniejszego postępowania odwoławczego pracownicy PINB przeprowadzili w dniu [...] stycznia 2021 r. kontrolę przedmiotowego obiektu. Ustalono, iż zamurowano otwór w piwnicy w ścianie nośnej, pomiędzy częścią podpiwniczoną i niepodpiwniczoną budynku, wykonano murek podokienny (o wysokości 0,8 m) - częściowo zamurowano ówcześnie istniejący otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej piwnicy od strony ogrodu, tym samym odtworzono otwór okienny o wymiarach 1,10 m (wysokość) x 0,95 m (szerokość) oraz częściowo zasypano wykop od strony ogrodowej. Pozostałych obowiązków - tj. zasypania wykopu od strony ogrodowej oraz odtworzenia schodów zewnętrznych betonowych od strony ogrodu - nie wykonano. Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, iż w ocenie organu I instancji maksymalna wysokość nałożonej grzywny nie uwzględnia robót, które Zobowiązany wykonał.
Zdaniem organu odwoławczego, jakkolwiek orzekając w niniejszej sprawie PINB nie naruszył granic uznania administracyjnego, wyznaczonych przez powołane wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne i wydał tytuł wykonawczy oraz postanowieniem nałożył grzywnę w celu przymuszenia na M. D., wysokość nałożonej grzywny musiała ulec zmianie. Grzywna ma bowiem stanowić uciążliwość, postawić zobowiązanego w sytuacji przymusowej aby dobrowolnie wykonał obowiązek, zatem jej wysokość nie może być zbyt niska, a musi być przy tym adekwatna do kosztów, jakie zobowiązany musi ponieść na drodze do wykonania nałożonych nań obowiązków. Biorąc pod uwagę fakt, iż zobowiązany wykonał część nałożonych na niego obowiązków, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził iż grzywna w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych) jest adekwatna do zakresu pozostałych do wykonania robót, jak również należycie zmotywuje zobowiązanego do ich rzeczywistego wykonania. Równocześnie, mając na uwadze upływ czasu związany z niniejszym postępowaniem zażaleniowym, należało zmienić zaskarżone postanowienie również w części dotyczącej terminów wykonania obowiązku.
Skargę na powyższe postanowienia wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. D. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: art. 23 w zw. z art. 121 u.p.e.a. poprzez uznanie, że istniał przesłanki do nałożenia grzywny w dopuszczalnym wymiarze i zastosowanie uciążliwego środka przymusu; art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ, iż doszło do uchylania się od wykonania obowiązku w sytuacji, gdy obowiązki wymienione w decyzji wydanej przez Powiatowego PINB zostały w dużej części wykonane, a wykonanie pozostałych wymaga zmiany i wykonania - w miejsce nakazanych - innych robót remontowo-budowlanych; art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego będzie konieczne i zasadne; art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w związku z art. 29 K.p.a. poprzez uznanie, iż stroną postępowania jest jedynie pan M. D.; art. 77 w zw. z art 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji prawidłowo ustalił zakres już wykonanych już prac wynikających z decyzji PINB. Zdaniem skarżącego wykonanie prac wskazanych w decyzji PINB pogłębi jednak problemy z wilgocią, w związku z czym skarżący zwrócił się Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę dla robót budowlanych znacząco różniących się od nałożonych na skarżącego obowiązków (przy czym wniosek powyższy został złożony w dniu [...] maja 2021 r., a więc po wydaniu zaskarżonego postanowienia – przyp. Sądu).
Następnie skarżący wskazał, że obowiązki podlegające obecnie egzekucji zostały wadliwie nałożone jedynie na niego, a nie na wspólnotę mieszkaniową oraz na wszystkich właścicieli nieruchomości w budynku, co powoduje wadliwość decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz wydanych w toku postępowania egzekucyjnego postanowień. Skarżący podkreślił również, że wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r., a wobec odmowy stwierdzenia nieważności powyższej decyzji przez organ administracji, postępowanie w tym przedmiocie toczy się obecnie przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że w jego ocenie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którym organ pierwszej instancji nałożył na M. D. grzywnę w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych) i wezwał do jej wpłacenia w terminie do dnia [...] listopada 2020 r., z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie orzeczone będzie wykonanie zastępcze, w części określającej wysokość nałożonej grzywny oraz termin jej uiszczenia, i w tym miejscu orzekł o uiszczeniu grzywny w kwocie [...]zł w terminie do dnia [...] lipca 2021 r. oraz uchylił w części dotyczącej wskazanego terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] i w tym miejscu wskazuję termin do dnia [...] lipca 2021 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. wskazać należy, że nie mógł on zostać rozpoznany, gdyż po pierwsze, pomimo jego sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika zawierał on wadliwa podstawę prawną (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc przepis, którego nie stosuje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym), a po drugie, Sądowi z urzędu wiadomo, że nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], oddalono skargę na decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. Dodatkowo Sąd wskazuje, ze kwestia powyższa nie stanowiła zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie, bo w przypadku ewentualnego uchylenia decyzji podlegającej obecnie egzekucji kwota uiszczonej grzywny będzie podlegała zwrotowi.
Równocześnie Sąd podkreśla, że okolicznością bezsporna, nie kwestionowaną przez skarżącego pozostaje, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], mocą której PINB nakazał M. D., w związku z wykonywanymi robotami budowlanymi w piwnicy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w P. dz. nr [...] i terenie przyległym do budynku, doprowadzenie ww. budynku oraz terenu przyległego do stanu poprzedniego poprzez częściowe zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej piwnicy od strony ogrodu i przywrócenie pierwotnie istniejącego otworu okiennego w piwnicy wraz z murowaną studzienką okienną, zamurowanie otworu w piwnicy w ścianie nośnej pomiędzy częścią podpiwniczoną a niepodpiwniczoną, zasypanie wykopu od strony ogrodowej (zlikwidowanie obniżenia terenu) i od strony frontowej, odtworzenie schodów zewnętrznych betonowych od strony ogrodu w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Obowiązki wynikające z powyższej decyzji nie zostały jeszcze w całości wykonane.
Co warte podkreślenia, sam fakt pozostawania w obrocie powyższej decyzji umożliwiał prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a na tym etapie, ani organy administracji, ani Sąd, nie są uprawnione do badania jej prawidłowości. Kwestie powyższe mogły być jedynie podniesiona w przypadku skorzystania przez skarżącego z możliwości wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, o czym został pouczony w treści tytułu wykonawczego. Stąd też podnoszone obecnie zarzuty dotyczące złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla robót budowlanych (po wydaniu zaskarżonego postanowienia) znacząco różniących się od nałożonych na skarżącego obowiązków, czy też wadliwego określenia adresatów egzekwowanej decyzji nie mogły zostać obecnie skutecznie podniesione. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje bowiem zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia. I tak, zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, to jest zażalenie na postanowienie o zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego, skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z istoty zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika obowiązek zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku. Według art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1); grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).
Co do zasady grzywna w celu przymuszenia stanowi środek o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3318/14, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze, powinna mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W ocenie Sądu, skoro obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym sprowadza się do wykonania stosunkowo mało zaawansowanych technicznie robót budowalnych niecelowe byłoby w rozumieniu art. 119 § 2 u.p.e.a. zastosowanie wykonania zastępczego. Doprowadzenie do wyegzekwowania obowiązku poprzez wykonanie zastępcze oznaczałoby konieczność poniesienia przez zobowiązaną kosztów działań wyspecjalizowanego przedsiębiorcy, na którego wybór nie miałaby ona wpływu, gdyż dokonałby tego organ egzekucyjny (art. 130 u.p.e.a.). Ponadto uiszczenie grzywny w celu przymuszenia nie jest nieodzowne, albowiem wykonania obowiązku powoduje umorzenie grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.) lub zwrot uiszczonej lub ściągniętej grzywny w całości lub części (art. 126). Zarazem wykonanie przez jednego ze współwłaścicieli obowiązku wskazanego w treści postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oznacza w świetle norm postępowania egzekucyjnego w administracji, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony wobec obu zobowiązanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1571/11, Baza NSA). Z kolei w wykonanie zastępcze może wiązać się z koniecznością wpłacenia zaliczek na koszty jego wykonania (art. 129 u.p.e.a.), a organ egzekucyjny zobowiązany jest uwzględnić wniosek o zaniechanie dalszego prowadzenia wykonania zastępczego tylko wówczas, gdy uzna to oświadczenie za niebudzące wątpliwości. Organ może też uzależnić wyrażenie zgody na wniosek zobowiązanego od złożenia przez niego zabezpieczenia wykonania egzekwowanego obowiązku w formie, jaką uzna za wskazaną (art. 132 § 2 u.p.e.a.).
Mając to wszystko na uwadze, należało w pełni zgodzić się z dokonanym przez organy wyborem zastosowanego środka egzekucyjnego.
Przechodząc do oceny wysokości nałożonej grzywny, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 121 u.p.e.a. w przypadku egzekucji spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, z wyjątkiem dotyczącym obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4), a jej wysokość, z zastrzeżeniem § 5, nie może przekraczać w stosunku do osoby fizycznej kwoty [...]zł (§ 2). Z kolei tryb nałożenia grzywny uregulowany został w art. 122 u.p.e.a. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 1).
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).
W przekonaniu Sądu, nakładając na skarżącą (osobę fizyczną) na podstawie art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. grzywnę w wysokości [...] zł, organ egzekucyjny zachował tryb, jak i zasady ustalania wysokości tego środka egzekucyjnego. Zastosowanie grzywny w takiej wysokości zostało odpowiednio umotywowane. Sąd w szczególności podziela stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że grzywna ma bowiem stanowić uciążliwość, postawić zobowiązanego w sytuacji przymusowej aby dobrowolnie wykonał obowiązek, zatem jej wysokość nie może być zbyt niska, a musi być przy tym adekwatna do kosztów, jakie zobowiązany musi ponieść na drodze do wykonania nałożonych nań obowiązków. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący wykonał część nałożonych na niego obowiązków, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, iż grzywna w kwocie [...]zł. jest adekwatna do zakresu pozostałych do wykonania robót, jak również należycie zmotywuje zobowiązanego do ich rzeczywistego wykonania.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.