Orzeczenie · 2025-06-18

II SA/Gd 81/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-06-18
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkazagadnienie wstępnewspółwłasnośćprawo do dysponowania nieruchomościązawieszenie postępowaniaKPAsąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi L.W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym niedokonanie rzetelnej oceny stanu faktycznego, wybiórczą ocenę dowodów, odmowę zawieszenia postępowania mimo toczącego się postępowania cywilnego o zastępczą zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane oraz błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji sporu między współwłaścicielami i zainicjowania przez skarżącego postępowania cywilnego w trybie art. 199 KC, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA. Organ nadzoru budowlanego powinien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny. Zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej przez organ odwoławczy oraz przedwczesne wydanie decyzji o rozbiórce, mimo istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania, skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy, orzekając ponownie, powinien uwzględnić ocenę prawną sądu i zweryfikować stan sprawy cywilnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, zwłaszcza w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sprawach samowoli budowlanej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i sporu między współwłaścicielami, który wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku, gdy strona zainicjowała postępowanie cywilne o uzyskanie zastępczej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien zawiesić postępowanie, ponieważ kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rozstrzygana przez sąd cywilny, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie przez sąd cywilny kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kluczowe dla legalizacji samowoli budowlanej i stanowi zagadnienie wstępne, którego rozpatrzenie poprzedza wydanie decyzji administracyjnej. Brak zawieszenia postępowania stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.

Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich dokumentów legalizacyjnych, ale zainicjowała postępowanie cywilne w celu uzyskania zgody na dysponowanie nieruchomością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli rozstrzygnięcie kwestii prawa do dysponowania nieruchomością przez sąd cywilny jest zagadnieniem wstępnym, organ powinien zawiesić postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kluczowe dla legalizacji samowoli budowlanej. W sytuacji, gdy skarżący podjął kroki prawne w celu uzyskania tej zgody, organ administracyjny nie powinien wydawać decyzji o rozbiórce przed rozstrzygnięciem tej kwestii przez sąd powszechny.

Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, wydając decyzję o rozbiórce, mimo że organ pierwszej instancji zastosował art. 49b ust. 3?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy zastosował niewłaściwą podstawę prawną, ale kluczowe naruszenie dotyczyło braku zawieszenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd zauważył, że organ odwoławczy zastosował art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy organ pierwszej instancji powołał się na art. 49b ust. 3. Jednakże, głównym zarzutem i podstawą uchylenia decyzji było naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zawieszenia postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona. Organ odwoławczy, orzekając ponownie, ma uwzględnić ocenę prawną sądu i zweryfikować stan sprawy cywilnej dotyczącej prawa do dysponowania nieruchomością.

Przepisy (11)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu ustawy sprzed 19 września 2020 r. w przypadku samowoli budowlanej wzniesionej bez uzyskania decyzji o pozwoleniu.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

k.c. art. 199

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Do rozporządzania rzeczą wspólną i innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli; w braku zgody współwłaściciele z udziałem wynoszącym co najmniej połowę mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 49b § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wspomniany jako podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji, ale uznany za niewłaściwy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 142

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość kwestionowania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w odwołaniu od decyzji lub skardze do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 153

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia przez organ oceny prawnej i wskazań sądu.

k.p.a. art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 611

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 616

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 22 października 2015 r. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zainicjowanie przez skarżącego postępowania cywilnego w celu uzyskania zastępczej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne, co uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego. • Organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów o tytuł prawny do nieruchomości, a w przypadku ich powstania powinien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że skarżący nie przedłożył wszystkich dokumentów legalizacyjnych, co czyni oczekiwanie na oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością bezprzedmiotowym. • Argumentacja organu, że skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z 9 listopada 2018 r.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie przez sąd cywilny kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne • organ administracyjny nie ma kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych • organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie o rozbiórce mimo zaistnienia podstaw do zawieszenia postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Kaszubowski

przewodniczący

Diana Trzcińska

sędzia

Justyna Dudek-Sienkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, zwłaszcza w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sprawach samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i sporu między współwłaścicielami, który wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych w kontekście prawa cywilnego i współwłasności, pokazując, jak zagadnienia wstępne mogą wpływać na bieg postępowań i jakie są kompetencje różnych organów.

Sąd administracyjny wstrzymał rozbiórkę budynku. Kluczowe okazało się prawo do dysponowania nieruchomością.

Dane finansowe

WPS: 980 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst