II SA/GD 807/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących samowolnie wybudowanego obiektu sanitarnego (w.c.), uznając go za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.
Skarga dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy obiekcie sanitarnym (w.c.) o wymiarach 1,25 m x 0,85 m, posadowionym na działce skarżącego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący argumentował, że obiekt nie spełnia definicji obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd uznał jednak, że obiekt ten, mimo nietrwałego związania z gruntem i konstrukcji drewnianej, stanowi budowlę (tymczasowy obiekt budowlany) wymagającą pozwolenia na budowę, a jego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane przy obiekcie sanitarnym (w.c.) o wymiarach 1,25 m x 0,85 m. Obiekt ten został wybudowany przez skarżącego w 2020 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał organom błędną kwalifikację obiektu jako budowlanego, argumentując, że nie został on wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych i nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że sporny obiekt, mimo że jest tymczasowy i nietrwale związany z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagał pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkował zasadnością zastosowania trybu samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą definicji wyrobów budowlanych, wskazując, że ustalenia organów co do konstrukcji drewnianej i posadowienia na płytach betonowych były wystarczające do uznania obiektu za budowlę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, taki obiekt stanowi budowlę (tymczasowy obiekt budowlany) w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a jego budowa bez pozwolenia jest samowolą budowlaną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obiekt sanitarny, mimo nietrwałego związania z gruntem i konstrukcji drewnianej, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Nie jest to obiekt małej architektury ani obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym, jego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
Prawo budowlane art. 48 § 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację.
Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
Prawo budowlane art. 3 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 3 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury.
u.w.b. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych
Definicja wyrobu budowlanego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obiekt sanitarny (w.c.) nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Obiekt nie został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na bezprzedmiotowość.
Godne uwagi sformułowania
obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, parterowy, nietrwale związany z gruntem posadowiony na płytach betonowych obiekt budowlany pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) samowola budowlana tymczasowy obiekt budowlany
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
sędzia
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja niewielkich, nietrwale związanych z gruntem obiektów jako budowli wymagających pozwolenia na budowę, nawet jeśli są to obiekty o funkcji sanitarnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej, ale skupia się na nietypowym obiekcie (sanitariat), co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.
“Czy mały drewniany 'wychodek' na działce wymaga pozwolenia na budowę? WSA w Gdańsku rozstrzyga.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 807/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Górska Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1292/24 - Wyrok NSA z 2025-07-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. w Gdańsku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr WOP.7722.76.2023.TA w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie J. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim pismem z 28 grudnia 2022 r. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, gmina Krokowa. W dniu 13 marca 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny, z których sporządzono protokół, w wyniku czego ustalono, że na terenie ww. działki nr [...] (o pow. 600 m2), będącej własnością skarżącego - istnieją 3 obiekty budowlane, w tym – będący przedmiotem niniejszego postępowania sanitariat (w.c.) o wym. w rzucie 1,25 m x 0,85 m (oznaczony lit. A na rys. załączonym do protokołu oględzin), konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem (posadowiony na płytach betonowych ułożonych bezpośrednio na gruncie rodzimym - obiekt ten jest przedmiotem niniejszego postępowania organu I instancji (nr PI NB-7141/11 la/2022). Postanowieniem z 20 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (PINB) wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), jako pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie PINB poinformował J. C. o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", zgodnie z przepisem określonym w art. 59f Prawa budowlanego z tym, że stawka opłaty zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. PINB wskazał, że należy wykonać niezbędne zabezpieczenia budowy, a teren budowy należy zabezpieczyć przed dostępem osób niepowołanych. W uzasadnieniu postanowienia PINB stwierdził, że skarżący pobudował bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym Karwieńskie Błota, w 2020 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej parterowy nietrwałe związany z gruntem posadowiony na płytach betonowych, które zostały ułożone bezpośrednio na gruncie rodzimym, pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,25 m x 0,85 m. PINB podkreślił, że samowola budowlana jest naruszeniem konkretnych przepisów Prawa budowlanego i jako taka winna być sankcjonowana w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Tak więc osoby, które dopuściły się aktu samowoli budowlanej muszą się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane przewidzianymi dla jej sprawców. Inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, wobec którego prowadzone jest niniejsze postępowanie, przysługuje prawo do złożenia wniosku o legalizację tego obiektu w terminie określonym ustawą Prawo budowlane. Uwzględniając treść art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego PINB doszedł do wniosku, że wykonanie ww. budynku wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, z uwagi na to, że obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania jest nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję sanitariatu (w.c.). Brak ww. pozwolenia obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 - Prawa budowlanego. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia WINB skarżonym postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu złożenia wniosku o legalizację i wyznaczył nowy termin, tj. 30 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia ostatecznego, czyli do 3 sierpnia 2023 r. WINB utrzymał natomiast zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu WINB wskazał że przedmiotem postępowania jest niewielki obiekt o funkcji sanitarnej (w.c.) nietrwale związany z gruntem. Biorąc pod uwagę funkcję obiektu nie stanowi on obiektu kultu religijnego (art. 3 pkt 4 lit a Prawa budowlanego) ani obiektu architektury ogrodowej (art. 3 pkt 4 lit b Prawa budowlanego). W ocenie WINB obiekt ten (w.c.) nie może być również zakwalifikowany jako służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (art. 3 pkt 4 lit c Prawa budowlanego). Zdaniem WINB - sanitariatu (obiektu stanowiącego rodzaj urządzenia do gromadzenia nieczystości bytowych) - nie sposób zakwalifikować jako obiektu małej architektury. Nie spełnia on również definicji budynku. Skoro zaś nie jest to obiekt małej architektury ani budynek, zatem przedmiotowy obiekt jest budowlą. Zarazem, jest to tymczasowym obiektem budowlanym (obiektem nietrwale związanym z gruntem). WINB wyjaśnił, że za objęciem przedmiotowego obiektu przez organ I instancji dyspozycją przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - przemawia jego podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne do zbiornika i składowiska odpadów, a więc obiektów wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem w ocenie WINB - przedmiotem postępowania jest budowla. Obiekt sanitariatu (w.c.) posadowiony został przy tym przez jej właściciela w 2020 r., zatem jest tam umiejscowiony zdecydowanie dłużej niż 180 dni. W rezultacie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. W ocenie WINB, na posadowienie (budowę) tymczasowego obiektu budowlanego - inwestor winien był uzyskać decyzję Starosty Puckiego o pozwoleniu na budowę - a takiej decyzji nie uzyskał - budowa stanowi więc tzw. samowolę budowlaną - obiekt wybudowany został bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak więc w sprawie zasadne było zastosowanie przez PINB trybu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. WINB wyjaśnił także, że wobec wniesienia zażalenia na rozpatrywane postanowienie PINB - termin na złożenie wniosku o legalizację upływa 30 dni od dnia wydania przez organ odwoławczy niniejszego postanowienia, które jest ostateczne - tj. od 3 sierpnia 2023 r. W skardze na tak wydane postanowienie zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia PINB z 20 marca 2023 r. w części dot. terminu złożenia wniosku o legalizację, wyznaczenia w tym zakresie nowego terminu i utrzymanie tegoż postanowienia w mocy w pozostałej części, w sytuacji w której organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego (budowlą), objętym dyspozycją przepisu art. 48 i n. Prawa budowlanego, podczas gdy WINB nie wyjaśnił, na jakiej podstawie zakwalifikował ów obiekt jako budowlę wzniesioną z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. nie dokonał ustaleń, czy ów obiekt faktycznie został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych, w tym z jakiego materiału ów obiekt został wybudowany, co doprowadziło do bezkrytycznego i arbitralnego uznania, że obiekt objęty postępowaniem wypełnia definicję obiektu budowlanego; - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie obiektu objętego postępowaniem jako obiekt budowlany wybudowany bez wymagalnego pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt pełniący funkcję sanitariatu o konstrukcji tożsamej co obiekt posadowiony na działce Skarżącego jako kabina sanitarna nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego z uwagi na fakt, iż nie wypełnia definicji art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego; - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania przez organ II instancji postanowienia o uchyleniu postanowienia PINB z 20 marca 2023 r. i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w całości, w sytuacji, w której postępowanie winno zostać umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość i brak możliwości zastosowania przepisów Prawa budowlanego do obiektu objętego tymże postępowaniem; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że obiekt objęty postępowaniem stanowi obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu Prawa budowlanego, podczas gdy pod pojęciem obiektu budowlanego stanowiącego budowlę należy rozumieć obiekt wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a w sprawie WINB nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie tego, czy obiekt posadowiony na działce skarżącego został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, co skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów dot. samowoli budowlanej w niniejszej sprawie; 3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie, będące skutkiem braku ustalenia przez WINB, czy obiekt objęty postępowaniem został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu ww. przepisów, co skutkowało błędnym uznaniem, że stanowi on obiekt budowlany reglamentowany przez przepisy Prawa budowlanego; 4) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie i objęcie obiektu skarżącego postępowaniem legalizacyjnym, w sytuacji w której ów obiekt nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego go postanowienia PINB oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że WINB dokonał błędnej kwalifikacji obiektu objętego postępowaniem. Organy obu instancji nie poczyniły przy tym żadnych ustaleń w zakresie tego, czy obiekt spełnia wszystkie przesłanki z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Strona skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie obiekt - z uwagi na swoje cechy, gabaryty i pełnioną funkcję - nie stanowi obiektu, który został wzniesiony przy użyciu wyrobów budowlanych, a co za tym idzie nie może być zakwalifikowany jako obiekt budowlany, czy też budowla w rozumieniu Prawa budowlanego. Także z ustaleń organów obu instancji nie wynika, aby obiekt ten został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych trwale wbudowanych w obiekcie, nie stanowi zatem obiektu budowlanego. Nie można bowiem tego typu obiektu zakwalifikować jako obiektu małej architektury, nie jest to także inny obiekt budowlany objęty reglamentacją Prawa budowlanego. Zatem nie można w stosunku do niego stosować wymogów zawartych w przepisach art. 28-30 Prawa budowlanego, a co za tym idzie - postępowania legalizacyjnego uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego. Z przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wynika bowiem, że organ nadzoru budowlanego wydaje wskazane w nim postanowienie o wstrzymaniu budowy jedynie w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Tym samym uznać należy, że organy wydając zaskarżone postanowienia w sprawie naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 3, art. 3 pkt 1 i 3 oraz ustawy o wyrobach budowlanych i rozporządzenia, do którego owa ustawa odsyła w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nadto z uwagi na to, że obiekt ten nie podlega pod reglamentację Prawa budowlanego, dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego jest w tej sprawie bezprzedmiotowe, a zatem zasługuje ono na umorzenie. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie WINB z 3 sierpnia 2023 r., wydane po rozpoznaniu zażalenia od postanowienia PINB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Materialnoprawną podstawę prawną wydanych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351; dalej: jak wcześniej Prawo budowlane), gdyż postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte po 19 września 2020 r. (brzmienie przepisu zostało nadane przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z samowolą budowlaną w rozumieniu powyższego przepisu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. W trakcie dokonanych w obecności skarżącego w toku postępowania PINB oględzin stwierdzono, że skarżący posadowił w 2020 roku, m.in. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, parterowy, nietrwale związany z gruntem posadowiony na płytach betonowych, które zostały ułożone bezpośrednio na gruncie rodzimym, pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,25 m x 0,85 m. Wykonano przy tym dokumentację fotograficzną i szkic posadowienia. Dokonując kwalifikacji ww. obiektu z perspektywy przepisów prawa budowlanego, Sąd podziela stanowisko orzekającego w sprawie organu II instancji, zgodnie z którym mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym. Zarazem, zasadnie organy uznały, że wybudowanie w 2020 r., obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu, o wymiarach 1,25 m x 0,85 m, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Sporny obiekt nie stanowi zatem obiektu małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 18 lipca 2018 r. II OSK 2077/16, że wprawdzie definicja z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymienia w sposób wyczerpujący wszystkich rodzajów obiektów małej architektury, jednak wyraźnie wskazuje na obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (śmietniki). Lista obiektów nie jest przy tym wyczerpująca i niewątpliwie do obiektów małej architektury można zaliczyć także inne obiekty, poza wyraźnie w niej wymienionymi. Należy jednak mieć na względzie, że mogą to być jedynie obiekty niewielkie i rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd wskazuje, że pojęcie małej architektury jest związane, obok gabarytów, m.in. z funkcją pewnej specyficznej użyteczności, zarówno o wymiarze materialnym, jak i niematerialnym. Funkcja ta polega m.in. na umożliwieniu korzystania z takiego obiektu dla celów przejawiana kultu religijnego, rekreacyjnych, porządkowych. Z punktu widzenia wartości, jakie chroni Prawo budowlane, budowa tych obiektów powinna być niestwarzająca zagrożenia podczas prowadzenia budowy, jak i dla ewentualnych użytkowników, nie wiążąca się w sposób relewantny dla prawa z oddziaływaniem na czyjeś interesy. Cechy konstrukcyjne, charakter i przeznaczanie takiego obiektu jak ustęp nie pozwala na uznanie go za obiekt małej architektury (por. wyrok WSA w Lublinie z 16 września 2021 r., wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 maja 2008 r. II SA/Ke 132/08). Analizowany obiekt budowlany (w.c.) jest więc budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącą przy tym tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty. Ustawodawca nie wymienił przy tym wyczerpująco obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem, a jedynie wskazał przykładowo na tego rodzaju obiekty. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd orzecznictwa pozwalający na uznanie sanitariatu, a więc obiektu pełniącego funkcje w.c., będącego obiektem nietrwale związanym z gruntem, za obiekt budowlany tymczasowy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2022 r., II SA/Gd 527/21, wyrok WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2019 r., II SA/Gd 572/18, wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2018 r. II SA/Gd 185/18). Tymczasowe obiekty budowlane, w stanie prawnym obowiązującym do 19 września 2020 r., zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie w warunkach wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 29 ust. 1 pkt 24 i art. 29 ust. 1 pkt 25 Prawa budowlanego. Będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt budowlany pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) nie stanowi wyjątku, o których mowa w tych przepisach. Przedmiotowy obiekt nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12). Obiekt ten nie jest również obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonym na terenie budowy (art. 29 ust. 1 pkt 24), jak też nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, stanowiącym wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniącym jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanym na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 1 pkt 25). Natomiast tymczasowe obiekty budowlane, w stanie prawnym obowiązującym od 19 września 2020 r., zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w warunkach wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 7, jednakże ww. sanitariat nie spełnia także wskazanych w nim wymogów (tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu). Tym samym, roboty budowlane związane z realizacją obiektu, będącego przedmiotem postępowania wymagały pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, co prawidłowo ustaliły orzekające w sprawie organy. Z akt sprawy niespornie wynika przy tym, że inwestor obiektu budowlanego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nie uzyskał pozwolenia na jego budowę. Brak wymaganego pozwolenia na budowę nie jest przy tym przez stronę skarżącą kwestionowany. Stwierdzone w toku kontroli okoliczności obligowały organy administracji do zastosowania wobec skarżącego art. 48 ust. 1 pkt 1 i 48 ust. 3 Prawa budowlanego Nie ulega bowiem wątpliwości, że mamy do czynienia z wypełnieniem hipotezy przepisów definiujących przypadek samowoli budowlanej. Na podstawie wyżej przytoczonych regulacji prawnych, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa sanitariatu pełniącego funkcję w.c. zarówno w czasie budowy jak również aktualnie, aktualizowała po stronie inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie w postanowieniu nakazującym wstrzymanie budowy informuje się strony o możliwości złożenia wniosku o legalizacje nielegalnego obiektu budowlanego (zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego), co nastąpiło w treści w wydanego wobec skarżącego postanowienia WINB. Strona skarżąca podkreśliła, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany powinien być wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zarzuciła zatem WINB naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz.1213). Przepis art. 2 pkt 1 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o wyrobie budowlanym - należy przez to rozumieć wyrób budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 305/2011. Podkreślenia jednak wymaga, że jak wynika z ww. przepisu, zawarta w nim definicja legalna służy ustalaniu znaczenia pojęcia użytego w przepisach ustawy o wyrobach budowlanych. Zgodnie przy tym z art. 1 ust. 1 tejże ustawy, określa ona zasady wprowadzania do obrotu lub udostępniania na rynku krajowym wyrobów budowlanych, zasady kontroli wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku oraz określa właściwość organów w zakresie wykonywania zadań administracyjnych i obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5), zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 305/2011". Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazania z wymaga, że uwzględniając treść cyt. przepisów, organy nie były zobligowane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym ustalenia, czy materiały użyte do budowy obiektu sanitariatu spełniały wymogi definicji legalnej zawartej w cytowanym wyżej art. 2 pkt 1. Organy ustaliły bowiem, że sporny obiekt jest konstrukcji drewnianej i został posadowiony na płytach betonowych. Tym samym istniały podstawy do uznania, że został on wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, jako bezzasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI