II SA/Gd 789/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący C. C. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sopotu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Skarżący domagał się zwrotu kwoty 1.314 zł tytułem odsetek naliczonych za okres rozpoznawania wniosku o umorzenie tych odsetek oraz za okres niewypłacania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracji uznały, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewiduje instytucji wypłaty lub zwrotu odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, a jedynie możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności głównej wraz z odsetkami w szczególnie uzasadnionych przypadkach. WSA w Gdańsku, powołując się na wcześniejszy wyrok sygn. akt II SA/Gd 382/24, stwierdził, że choć organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w sposób dowolny, to w tym przypadku odmowa była uzasadniona brakiem materialnoprawnej podstawy do merytorycznego rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny, w tym brak podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów k.p.a. dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji braku materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także kwestia mocy wiążącej orzeczeń sądowych w odmiennych sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania wypłaty odsetek od świadczenia wychowawczego w trybie administracyjnym. Interpretacja mocy wiążącej wyroku jest standardowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, jeśli ustawa nie przewiduje takiej instytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewiduje instytucji wypłaty lub zwrotu odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, a jedynie możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności głównej wraz z odsetkami. Brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w drodze decyzji administracyjnej stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania.
Czy wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję organu w innej sprawie (np. o umorzeniu odsetek) ma moc wiążącą dla organów w odniesieniu do żądania wypłaty odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, moc wiążąca wyroku (art. 153 p.p.s.a.) dotyczy sytuacji, gdy sprawa jest przekazywana do ponownego rozpoznania, a nie gdy dotyczy innej sprawy administracyjnej, nawet o podobnym stanie faktycznym.
Uzasadnienie
Wyrok sygn. akt II SA/Gd 383/24 dotyczył innej sprawy administracyjnej (umorzenie postępowania w sprawie umorzenia odsetek) niż sprawa o wypłatę odsetek. Związanie prawomocnym wyrokiem (art. 170 p.p.s.a.) może odnosić się do innych postępowań tylko w zakresie, w jakim rozstrzygnięta kwestia prawna ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, co nie miało miejsca w tym przypadku.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn, w tym braku podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
u.p.p.w.d. art. 25 § 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2022 r. oraz aktualnym) reguluje możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami, ale nie przewiduje instytucji wypłaty lub zwrotu samych odsetek.
Pomocnicze
k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zakres spraw, które normuje Kodeks postępowania administracyjnego, w tym sprawy indywidualne rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa.
k.p.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 153
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje moc wiążącą wyroku sądu administracyjnego w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.s.u.s. art. 84 § 8a-8e
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy te, stosowane odpowiednio do świadczeń wychowawczych, przewidują wstrzymanie naliczania odsetek od dnia wpływu wniosku o ulgę (raty, odroczenie terminu płatności).
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Żądanie wypłaty odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ma charakter administracyjnoprawny i powinno być rozpoznane merytorycznie. • Organ nie może uchylić żądania strony poprzez odmowę wszczęcia postępowania. • Wyrok sygn. akt II SA/Gd 383/24 ma moc wiążącą dla organów i sądów w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. • Naruszenie art. 6 i 47 KPP UE, art. 6 EKPC, art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 417 i 4171 k.c.
Godne uwagi sformułowania
brak jest materialnoprawnej podstawy do uwzględnienia żądania skarżącego, to rozstrzygniecie sprawy nastąpiło w niewłaściwym trybie • brak jest materialnoprawnej podstawy do zwrotu odsetek od nienależnie pobieranego świadczenia • nie istnieje podstawa prawna do prowadzenia tego rodzaju postępowania i zakończenia go decyzją • ustawa ta nie zna w ogóle takiej instytucji – wyróżnia ona postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty świadczenia wychowawczego oraz postępowanie w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego • przepisy prawa nie przewidują w ogóle możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty na rzecz strony odsetek od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego • organ nie może uchylić żądania strony poprzez odmowę wszczęcia postępowania • organ nie może jednostronnie odmówić wszczęcia postępowania • brak jest materialnoprawnej podstawy do merytorycznego rozpatrzenia żądania strony w trybie administracyjnym • nie przesądził o sposobie rozstrzygnięcia tego wniosku, choć stwierdził, że - tak jak organy, nie dostrzega materialnoprawnej podstawy do zwrotu odsetek od nienależnie pobieranego świadczenia • nie oznacza, że organ administracji nie może odnieść się do żądania strony w inny sposób niż przez wydanie decyzji • nie oznacza, że nie może on zrealizować oczekiwań wnoszącego podanie w innej formie działania, przy wykorzystaniu innych instrumentów prawnych przewidzianych w k.p.a. […]
Skład orzekający
Diana Trzcińska
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor sądowy
Katarzyna Krzysztofowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji braku materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także kwestia mocy wiążącej orzeczeń sądowych w odmiennych sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania wypłaty odsetek od świadczenia wychowawczego w trybie administracyjnym. Interpretacja mocy wiążącej wyroku jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych w kontekście świadczeń wychowawczych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym. Brak przełomowych wniosków obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy można domagać się odsetek od odsetek? WSA wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.