Orzeczenie · 2026-03-04

II SA/Gd 787/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-03-04
NSAinneWysokawsa
fundusz alimentacyjnyumorzenie długuniepełnosprawnośćchoroba psychicznaświadczenia socjalnealimentydłużnik alimentacyjnysytuacja finansowasytuacja zdrowotnaprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca argumentowała, że jej trudna sytuacja zdrowotna (choroba psychiczna od 2016 r., znaczny stopień niepełnosprawności, niezdolność do pracy) i finansowa uniemożliwiają jej spłatę długu. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na brak szczególnych przesłanek, przeszłe niestawiennictwo na wezwania i brak rejestracji w urzędzie pracy, a także na fakt, że świadczenia z pomocy społecznej nie podlegają egzekucji. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że organy pominęły istotne okoliczności dotyczące choroby psychicznej skarżącej, jej niezdolności do pracy i samotnego gospodarstwa domowego. Sąd zakwestionował również ocenę możliwości finansowych skarżącej, wskazując, że zwolnienie świadczeń z pomocy społecznej spod egzekucji ma na celu ochronę minimalnej egzystencji. Sąd uznał, że choroba psychiczna mogła wpłynąć na świadomość skarżącej co do ciążących na niej obowiązków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, zwłaszcza w przypadku chorób psychicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika z chorobą psychiczną i niezdolnością do pracy, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Nacisk na indywidualną ocenę sytuacji dochodowej i rodzinnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji prawidłowo oceniły sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając jego stan zdrowia psychicznego i niezdolność do pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy wadliwie oceniły sytuację dochodową i rodzinną skarżącej, pomijając istotne okoliczności dotyczące jej choroby psychicznej, niezdolności do pracy i samotnego gospodarstwa domowego, a także błędnie oceniły jej możliwości finansowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie uwzględniając w pełni choroby psychicznej skarżącej, jej niezdolności do pracy i samotnego gospodarstwa domowego. Sąd zakwestionował również ocenę możliwości finansowych skarżącej, wskazując, że zwolnienie świadczeń z pomocy społecznej spod egzekucji ma na celu ochronę minimalnej egzystencji.

Czy umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika?

Odpowiedź sądu

Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznaje organowi właściwemu wierzyciela możliwość (uznanie administracyjne) umorzenia należności, a nie obowiązek. Jednakże działanie w ramach uznania administracyjnego nie może być dowolne i musi uwzględniać sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć umorzenie jest uznaniowe, to organ musi działać w oparciu o zasady prawdy obiektywnej i celów ustawy, a także wyczerpująco i logicznie przedstawić swoje stanowisko w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 lipca 2025 r. nr SKO.421.145.2025, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia 5 czerwca 2025 r. w sprawie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Przepisy (10)

Główne

u.p.a. art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego i logicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

k.r.o.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek dbałości o dobro dziecka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie uwzględniły w pełni trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej (choroba psychiczna, niezdolność do pracy) i jej konsekwencji dla możliwości spłaty długu. • Organy wadliwie oceniły możliwości finansowe skarżącej, nie dostrzegając, że świadczenia z pomocy społecznej chronią jej minimalną egzystencję. • Organy nie rozważyły wpływu choroby psychicznej na świadomość skarżącej co do ciążących na niej obowiązków. • Organy nie uwzględniły sytuacji rodzinnej skarżącej (samotne gospodarstwo domowe).

Odrzucone argumenty

Organy administracji wskazywały na brak szczególnych przesłanek do umorzenia, przeszłe niestawiennictwo na wezwania i brak rejestracji w urzędzie pracy. • Organy podkreślały, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego są finansowane z budżetu państwa i ich umorzenie obciąża podatników. • Organy wskazywały, że sytuacja materialna dłużnika może ulec zmianie w przyszłości, co czyni umorzenie przedwczesnym.

Godne uwagi sformułowania

Organy pominęły bezsporną w sprawie, a mogącą mieć istotne znaczenie okoliczność, iż skarżąca od wielu lat zmaga się z chorobą psychiczną. • Powyższe podważa stanowisko organów, że skarżąca świadomie unikała kontaktów z nimi oraz zatrudnienia, mając na celu uchylanie się od spłat należności alimentacyjnych. • Organy przyznają, że skarżąca utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, które nie podlegają egzekucji. Jednakże nie dostrzegają, iż zwolnienie spod egzekucji tego rodzaju środków majątkowych następuje w celu ochrony minimalnej egzystencji zobowiązanego.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Krzysztofowicz

członek

Wojciech Wycichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, zwłaszcza w przypadku chorób psychicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika z chorobą psychiczną i niezdolnością do pracy, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Nacisk na indywidualną ocenę sytuacji dochodowej i rodzinnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędne decyzje administracyjne w sprawach dotyczących pomocy społecznej i długu alimentacyjnego, podkreślając znaczenie indywidualnej sytuacji życiowej i zdrowotnej.

Sąd uchyla odmowę umorzenia długu alimentacyjnego: choroba psychiczna i niezdolność do pracy kluczowe dla oceny sytuacji dłużnika.

Dane finansowe

WPS: 16 611,47 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst