Orzeczenie · 2025-05-14

II SA/Gd 783/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-05-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjarozbiórkawspółwłasnośćprawo do dysponowania nieruchomościązagadnienie wstępnezawieszenie postępowaniak.p.a.nadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. S. i W. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) nakazującą rozbiórkę budynku magazynowo-letniskowego. Budynek, istniejący od ponad 20 lat, był przedmiotem uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę, ponieważ jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, Pani E. P., nie wyraziła zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiło złożenie wymaganego oświadczenia przez inwestora, Pana W. T. PWINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4, wskazując, że organ powinien był zawiesić postępowanie, ponieważ zainicjowali oni postępowanie cywilne o zobowiązanie Pani E. P. do złożenia oświadczenia o zgodzie. Sąd administracyjny przyznał rację skarżącym. Stwierdził, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji sporu między współwłaścicielami, stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie należy do sądu cywilnego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego powinien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu przez sąd powszechny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, zasądzając jednocześnie koszty postępowania. Wskazał, że po rozstrzygnięciu kwestii prawa do dysponowania nieruchomością, PINB będzie musiał rozpoznać sprawę ponownie, uwzględniając pozostałe przesłanki legalizacji lub rozbiórki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na konieczność zawieszania postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, gdy prawo do dysponowania nieruchomością jest sporne między współwłaścicielami i wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między współwłaścicielami o prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ nadzoru budowlanego powinien zawiesić postępowanie legalizacyjne w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania cywilnego o zobowiązanie współwłaściciela do złożenia oświadczenia o zgodzie na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne, które musi zostać rozstrzygnięte przez sąd cywilny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zgody jednego ze współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie należy do sądu cywilnego. Organ administracji nie ma kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania sądów powszechnych. W związku z tym, organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu przez sąd cywilny.

Czy brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane stanowi wystarczającą podstawę do nakazania rozbiórki samowoli budowlanej w trybie uproszczonej legalizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy spór o zgodę na dysponowanie nieruchomością jest przedmiotem postępowania cywilnego, nakazanie rozbiórki jest przedwczesne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nakazanie rozbiórki z powodu braku prawa do dysponowania nieruchomością jest przedwczesne, jeśli kwestia ta jest przedmiotem sporu sądowego. Organ powinien poczekać na rozstrzygnięcie sądu cywilnego, który może zastąpić brakującą zgodę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie.

Przepisy (17)

Główne

p.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 97 § par. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

p.b. art. 49g § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych należą: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza, ekspertyza techniczna.

p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o nakazie rozbiórki w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 53 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 202 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ powinien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie cywilne o zobowiązanie współwłaścicielki do złożenia oświadczenia o zgodzie na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. • Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji sporu między współwłaścicielami stanowi zagadnienie wstępne, które należy do kompetencji sądu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego o braku prawa do dysponowania nieruchomością jako wystarczającej podstawie do nakazania rozbiórki bez oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki cywilnoprawne i zastępowania w tym zakresie sądów powszechnych. • W sytuacji sporu między współwłaścicielami nieruchomości, bądź też w razie jakiejkolwiek innej przyczyny skutkującej brakiem zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd (...) - sprawę rozstrzyga sąd cywilny.

Skład orzekający

Jolanta Górska

przewodniczący

Dariusz Kurkiewicz

członek

Jakub Chojnacki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność zawieszania postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, gdy prawo do dysponowania nieruchomością jest sporne między współwłaścicielami i wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między współwłaścicielami o prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych (zawieszenie postępowania) w sytuacjach konfliktowych między współwłaścicielami, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w budownictwie.

Spór o zgodę współwłaściciela wstrzymał rozbiórkę samowoli budowlanej – sąd wskazuje drogę postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst