II SA/Gd 773/20

II SA/Gd 773/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 181/23 - Wyrok NSA z 2024-10-15
III OZ 593/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 701
art. 47 ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Diana Trzcińska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o. o. z siedzibą w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 lipca 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta z 29 listopada 2019 r. w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania A. zezwolenia na zbieranie odpadów na nieruchomości położonej w G. przy ul. B. oraz nałożenia na A. obowiązku usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku, została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Prezydent Miasta decyzją z 10 maja 2013 r. udzielił A., zezwolenia na zbieranie odpadów, w przewidzianych w niej frakcjach. W zezwoleniu tym określono: miejsce prowadzenia działalności, miejsce i sposób magazynowania odpadów, opisano metody zbierania odpadów, oraz wskazano na dodatkowe warunki zbierania odpadów. W pkt 6 decyzji zawarto, że decyzję wydano na okres 10 lat.
W dniu 13 marca 2019 r. do Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego wpłynęło drogą elektroniczną zgłoszenie (wraz ze zdjęciami) występowania szeregu nieprawidłowości związanych z gospodarowaniem odpadami zbieranymi przez firmę A. na terenie nieruchomości przy ul. B. w G.
Przedstawiony na przesłanych zdjęciach sposób magazynowania i ilości zbieranych odpadów, w tym także palnych, w porównaniu z warunkami posiadanego przez spółkę zezwolenia na zbieranie odpadów dał organowi I instancji podstawę do domniemania, że wykonywanie przedmiotowej działalności przez ww. podmiot może powodować zagrożenie życia lub zdrowia. Zbieranie odpadów w ilościach znacznie przekraczających możliwości ich bieżącego wywożenia stwarza ponadto dodatkowe, potencjalne zagrożenie dla środowiska, w przypadku wystąpienia nagłych i nieprzewidywalnych zdarzeń jak np. zaprószenie ognia czy zapłonu odpadów.
Ponadto, z uwagi na skalę i sposób gospodarowania odpadami przez ww. podmiot, które powodują ogromną uciążliwość dla otoczenia i mogą być potencjalnie szkodliwe dla zdrowia i środowiska do Prezydenta wpływały już wcześniej liczne skargi dotyczące działalności ww. spółki.
W związku z powyższym, z uwagi na możliwość wystąpienia potencjalnego zagrożenia pożarowego na przedmiotowym terenie, Prezydent Miasta pismem z 14 marca 2019r., na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2019r.; poz. 1499 ze zm.), wystąpił do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o podjęcie czynności kontrolno-rozpoznawczych mających na celu sprawdzenie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych na terenie zakładu A. przy ul. B.
W odpowiedzi, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej pismem z 18 czerwca 2019r. poinformował organ I instancji, że w dniu 9 kwietnia 2019 r. przeprowadzono kontrolę na terenie firmy A. przy ul. B. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w postaci zbyt bliskiego składowania materiałów palnych od granicy działki (tj. poniżej 4m), a także braku oznakowania i badania wydajności hydrantów zewnętrznych, które zapewniają wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Postępowanie administracyjne w stosunku do obiektu jest w trakcie i będzie zmierzać do doprowadzenia stanu ochrony przeciwpożarowej do zgodnego z obowiązującymi przepisami. Podczas czynności również uzyskano informację od kontrolowanego, że jest w trakcie sporządzania operatu przeciwpożarowego, ale do dnia 18 czerwca 2019r. strona nie przedstawiła operatu przeciwpożarowego dla ww. miejsca zbierania odpadów.
W dniu 15 marca 2019 r. pracownicy Wydziału Środowiska Urzędu Miasta przeprowadzili niezapowiedziane czynności wyjaśniające na terenie działki nr [..] oraz [..], obręb [..], przy ul. B. w G., gdzie działalność w zakresie zbierania odpadów prowadzi przedmiotowa Spółka.
W pierwszej kolejności dokonano oględzin zakładu zza ogrodzenia, przy zachodniej granicy placu użytkowanego przez spółkę, tj. terenu działki nr [..]. Stwierdzono, że stan techniczny ogrodzenia uległ pogorszeniu od czasu ostatniej wizji dokonanej w dniu 20 lutego 2019r. Wpływ na to miał niewątpliwie napór masy zmagazynowanych przez spółkę odpadów. Przez jedną z wyrw w ogrodzeniu stwierdzono, że w centralnej części działki nr [..] była eksploatowana instalacja - bębnowy przesiewacz z taśmociągami. Obecni pracownicy spółki dokonywali zasypu zmieszanych odpadów budowlanych (mieszania gruzu, odpadów tworzyw sztucznych, drewna itp.) z wykorzystaniem ładowarki kołowej, które następnie kierowane były do bębna przesiewowego. Rozdzielone frakcje odpadów taśmociągami transportowano na odrębne hałdy - przesiany gruz usypywany był w hałdzie, a odpady tworzyw sztucznych kierowane były do belownicy/kostkarki. W trakcie oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną, a także zarejestrowano na nagranych filmach pracę przesiewacza. Eksploatacja ww. przesiewacza powodowała emisję pyłów oraz hałasu.
W związku ze stwierdzeniem przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia kontrolujący pracownicy wystąpili do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ), z prośbą o bezzwłoczny przyjazd i wykonanie kontroli. Po upływie około 30 minut na miejsce przybyli pracownicy WIOŚ i w ich obecności rozpoczęto czynności kontrolne już bezpośrednio na terenie, gdzie firma A. prowadzi zbieranie odpadów. Podczas tych czynności potwierdzono prowadzenie przez pracowników przedmiotowej spółki przetwarzania odpadów z wykorzystaniem przesiewacza. Wykonano dokumentację fotograficzną oraz audiowizualną. Na terenie działek nr [..] oraz [..] przy ul. B. w G. stwierdzono, że zbierane odpady są magazynowane w licznych hałdach, których średnia wysokość wynosiła około od 3 do 4 metrów. Odpady usypane w hałdy zajmowały prawie całą powierzchnię placu, napierając na okalające ogrodzenie. Dodatkowo, pomiędzy hałdami utworzono swego rodzaju "szlaki komunikacyjne/drogi", którymi poruszał się sprzęt kołowy oraz pracownicy firmy. Pracownicy WIOŚ sporządzili protokół oględzin, który został podpisany przez pracowników dokonujących kontroli.
Wyniki ww. oględzin dowiodły, że Spółka w zakresie magazynowania odpadów na terenie przy ul. B. w G. działa niezgodnie z posiadanym zezwoleniem Prezydenta Miasta na zbieranie odpadów z 10 maja 2013 r. oraz narusza przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2019r.; poz. 701 ze zm.). Wobec powyższego organ I instancji uznał, że stwierdzone naruszenia stanowią podstawę do zastosowania procedury przewidzianej w art. 47 ustawy o odpadach.
Przypomniano, że punkt 3 decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013 r. zezwolenia na zbieranie odpadów następująco określa miejsce i sposób magazynowania odpadów:" "Do prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów Wnioskodawca wykorzystywać będzie ww. plac składowy, na którym odpady będą zbierane selektywnie w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP 7, KP 20 duży hak, KP 20 mały hak, KP 40, workach typu BIG-BAG, ewentualnie luzem (w przypadku odpadu o kodzie 16 01 03). Odpady pylące będą magazynowane w zamkniętych kontenerach lub otwartych przykrywanych plandekami". Natomiast punkt 5 ww. zezwolenia określa następujące dodatkowe warunki zbierania odpadów:
"5.1. utrzymywanie porządku na terenie, na którym prowadzona będzie działalność w zakresie zbierania odpadów;
5.2 magazynowanie odpadów, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, w szczególności w miejscach niedostępnych dla osób postronnych;
5.3 zapewnienie oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych i przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów;
5.4 nieskładowanie materiałów lub towarów pod gołym niebem (oprócz materiału szkółkarskiego i asortymentu ogrodniczego charakterystycznego dla sklepów ogrodniczych) w odległości mniejszej niż 100 m od istniejących bądź planowanych terenów mieszkaniowych;
5.5. zabezpieczanie miejsc magazynowania przed pyleniem (np. przez zraszanie, przykrywanie kontenerów);
5.6. wywożenie odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej".
W świetle dokonanych ustaleń Prezydent Miasta na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, pismem z 18 marca 2019 r. wezwał Spółkę do niezwłocznego zaniechania naruszeń warunków wydanej decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013r. o zezwoleniu na zbieranie odpadów i przepisów ustawy o odpadach oraz wyznaczył termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 30 kwietnia 2019 r.
Wezwanie dotyczyło usunięcia następujących naruszeń:
1. Magazynowania zbieranych odpadów niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia. Przeważającą część odpadów zmagazynowanych na placu stanowiły magazynowane w hałdach zmieszane odpady pobudowlane/ poremontowe (resztki płyt kartonowo-gipsowych, odpady materiałów izolacyjnych: folie, styropian itp.; tekstylia; odpady tworzyw sztucznych: opakowania, rury; makulatura i papier; drewno; metale; kable; zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny; odpady wielkogabarytowe; odpady komunalne; ziemia itp.) oraz odpady o charakterze odpadów o kodzie 19 12 12 [inne odpady, (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11]. Średnia wysokość hałd ww. odpadów wynosiła ok. 3-4 m. Ponadto luzem magazynowane były także odpady drewna, opon oraz ziemi i gruzu.
Zgodnie z posiadanym zezwoleniem wszystkie zbierane odpady za wyjątkiem zużytych opon winny być magazynowane wyłącznie w pojemnikach, kontenerach lub workach BIG-BAG.
2. Brak regularnych wywozów nagromadzonych odpadów - odpady zalegały na placu. Ilość zmagazynowanych odpadów spowodowała przeładowanie placu i widoczne były kolejne ubytki w ogrodzeniu placu, co świadczyło o jego postępującej degradacji;
3. Brak utrzymania porządku na terenie punktu zbierania odpadów. Pomiędzy hałdami utworzono "korytarze komunikacyjne/ drogi", którymi poruszał się sprzęt kołowy oraz pracownicy;
4. Brak oznakowania oraz brak odpowiednich warunków technicznych w miejscach do magazynowania odpadów;
5. Brak zabezpieczenia miejsca magazynowania przed pyleniem i rozwiewaniem. Zgodnie z posiadaną decyzją odpady pylące powinny być magazynowane w zamkniętych kontenerach lub otwartych przykrywanych plandekami.
Ponadto, w trakcie oględzin, na terenie punktu zbierania odpadów pracowały urządzenia służące do przetwarzania odpadów: bębnowy przesiewacz z taśmociągami, czyli odbywało się tam instalacyjne przetwarzanie odpadów bez wymaganej ustawą o odpadach decyzji - zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Do ww. urządzenia za pomocą kołowej ładowarki były ładowane zmagazynowane na placu zmieszane odpady budowlane. Rozdzielone frakcje odpadów taśmociągami transportowano na odrębne hałdy - przesiany gruz usypywany był w hałdzie, a odpady tworzyw sztucznych kierowane były do belownicy/ kostkarki. Eksploatacja ww. przesiewacza powodowała emisję pyłów i hałasu. Dodatkowo stwierdzono zbieranie odpadów nieujętych w wydanym zezwoleniu na zbieranie odpadów (odpady wielkogabarytowe, obudowa od lodówki).
Pismem z 25 kwietnia 2019 r. Prezydent wystąpił do WIOŚ o przeprowadzenie kontroli sprawdzającej po dniu 30 kwietnia 2019r. i ustalenie czy spółka zaniechała ww. naruszeń i przekazanie wyników kontroli.
Po przeprowadzeniu kontroli w związku z działalnością prowadzoną przez Spółkę na placu przy ul. B. w G. WIOŚ potwierdził zbieranie i magazynowanie odpadów z naruszeniem warunków decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013r., a także przetwarzanie odpadów bez zezwolenia. Dnia 16 kwietnia 2019r. protokół kontroli został skutecznie doręczony Prezes Zarządu Spółki, która odmówiła jego podpisania. Zastrzeżenia do niego zostały wniesione po terminie. W dniu 26 kwietnia 2019r. organ nadzoru ochrony środowiska wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania działalności posiadacza odpadów prowadzonej w G. przy ul. B. wobec stwierdzenia przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Wobec stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości, w dniu 29 kwietnia 2019r. zostało wydane zarządzenie pokontrolne. Dodatkowo wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 194 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach i taka decyzja została wydana w dniu 24 lipca 2019 r.. Orzeczono w niej o nałożeniu na Spółę administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów
WIOŚ poinformował, że zgodnie z art. 379 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019r.; poz. 1396 ze zm.) oraz postępowaniem prowadzonym przez Prezydenta Miasta, kontrola we wskazanym zakresie należy do kompetencji Prezydenta.
W dniu 13 maja 2019r. pracownicy organu I instancji w obecności jednego z pracowników Spółki przeprowadzili ponowne niezapowiedziane oględziny terenu punktu zbierania odpadów przy ul. B. w G. Oględziny przeprowadzono w związku z pismem z 18 marca 2019r. wzywającym Spółkę do niezwłocznego zaniechania naruszeń warunków wydanej decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013r. o zezwoleniu na zbieranie odpadów i przepisów ustawy o odpadach. Oględziny przeprowadzono po dacie 30 kwietnia 2019r. - wyznaczonej jako termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Miały one na celu sprawdzenie działalności spółki pod kątem przestrzegania warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów oraz usunięcia stwierdzonych wcześniej naruszeń.
W czasie oględzin ustalono, co następuje:
- ogrodzenie przy zachodniej granicy działki nr [..] zostało naprawione i uzupełniono brakujące i spękane elementy, dodatkowo zamontowano siatkę mającą na celu minimalizowanie rozwiewów frakcji lekkiej odpadów,
- w północnej części zajmowanego placu zainstalowano siatkę celem ograniczenia zanieczyszczenia rowu melioracyjnego, siatka ustawiona została na całej długości działki, rów częściowo oczyszczony z odpadów, pozostały w rowie odpady styropianu, gruzu,
w północno-zachodniej części działki [..] na placu magazynowane są na hałdzie zmieszane odpady poremontowe/ pobudowlane/ tektura, kartony, tworzywa sztuczne itp.; hałda o wysokości od 3 do 4 metrów, częściowo zabezpieczona siatką,
- w trakcie kontroli stwierdzono obecność przesiewacza i rozdrabniacza, urządzenia nie pracowały, zgodnie z ustnym oświadczeniem jednego z pracowników firmy eksploatowany jest tylko i wyłącznie rozdrabniacz,
- na terenie południowej części działki [..] magazynowane były zbelowane odpady powstałe po przesiewaniu, kontenery transportowe puste i pełne z odpadami zmieszanymi, a także hałda opon - luzem w stosie,
- na terenie północnej/ północno-wschodniej części działki [..] zmagazynowany był w hałdzie gruz o różnym stopniu rozdrobnienia, a także 4 kontenery stalowe różnej pojemności (1 zapełniony złomem, 2 na drewno, 1 na tworzywa sztuczne),
- na terenie znajdowały się 2 ładowarko-spycharki, jedna z nich była używana do kompaktowania hałdy zmieszanych opadów poremontowych,
- wschodnia granica działki [..] zabezpieczona za pomocą siatki przeciwrozwiewowej,
- nie stwierdzono uciążliwości zapachowej.
W trakcie oględzin przeprowadzono także rozmowę telefoniczną z Prezes Zarządu Spółki, którą poinformowano o celu kontroli. Przeprowadzone oględziny potwierdziły dalszą niezgodność magazynowania zbieranych przez spółkę odpadów z posiadaną decyzją.
W związku z powyższym, mając na uwadze, że mimo wezwania posiadacz odpadów nadal naruszał przepisy ustawy i działał niezgodnie z wydanym zezwoleniem, Prezydent Miasta zawiadomieniem z 15 maja 2019r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie wydania decyzji cofającej zezwolenie na zbieranie odpadów z 10 maja 2013r., udzielone spółce A. W załączeniu do ww. zawiadomienia został przesłany spółce protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 13 maja 2019r. na terenie punktu zbierania odpadów przy ul. B. w G.
Jednocześnie, w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że zgodnie z informacją z rejestru gruntów teren działek o numerach ewidencyjnych [..] i [..], obręb [..], stanowi własność Gminy Miasta. W związku z powyższym, organ wezwał spółkę do dostarczenia uwierzytelnionej kopii posiadanego przez spółkę aktualnego tytułu prawnego do terenu wymienionych działek. W odpowiedzi Spółka przesłała uwierzytelnioną kopię umowy najmu ww. terenu. Przesłana umowa stanowi tę samą umowę, którą spółka dostarczyła do organu w 2013 r. wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów.
W reakcji na zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy wystosowanym na podstawie art. 10 § 1 Kpa pełnomocnik Spółki wniósł o udzielenie przez organ wyjaśnień do treści protokołu z 13 maja 2019r. poprzez jednoznaczne wskazanie, jakie niezgodności z posiadanym przez spółkę zezwoleniem zostały stwierdzone w tym dniu, gdyż w jego opinii nie wynika to jednoznacznie z treści przedmiotowego protokołu, który ponadto nie jest w pełni czytelny, a także o wskazanie, które z zarzucanych wcześniej naruszeń zostały usunięte, a które nie. Ponadto, pełnomocnik wniósł także o przesłanie wraz z żądanymi powyżej wyjaśnieniami - kopii protokołu w formie wydruku komputerowego, umożliwiającego odczytanie jego pełnej treści oraz o przeprowadzenie dowodów:
1. z dokumentów w postaci fotografii (w załączeniu) znajdujących się na placu składowym przy ul. B. w G. worków BIG-BAG, służących do zbierania odpadów, na okoliczność zbierania odpadów przez spółkę zgodnie z udzielonym zezwoleniem;
2. z zeznań świadka - pracownika spółki, na okoliczność zbierania odpadów przez spółkę zgodnie z udzielonym zezwoleniem, uporządkowania placu składowego przy ul. B. w G. oraz czynności podjętych przez spółkę po wizji na ww. placu w dniu 15 marca 2019r.
Wobec okoliczności, że ostatnia kontrola punktu zbierania odpadów przy ul. B. w G. prowadzonego przez Spółkę miała miejsce w dniu 13 maja 2019r., organ I instancji uznał, że przed podjęciem dalszych czynności w prowadzonym postępowaniu zasadne jest dokonanie oględzin przedmiotowej nieruchomości.
Wobec powyższego, w dniu 8 listopada 2019r. pracownicy Wydziału Środowiska Urzędu Miasta w obecności pracownika Spółki przeprowadzili kolejne niezapowiedziane oględziny na terenie punktu zbierania odpadów przy ul. B. w G. Niniejsze oględziny miały na celu sprawdzenie działalności spółki w ww. miejscu pod kątem przestrzegania warunków posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów. Z oględzin sporządzono notatkę służbową, która wraz z niniejszą decyzją zostanie doręczona pełnomocnikowi ww. spółki.
Kontrola na terenie ww. punktu zbierania odpadów rozpoczęła się od oględzin ww. miejsca z terenu pobliskiego budynku. W trakcie obserwacji zauważono, że na terenie przy ul. B. w G. Spółka prowadzi przetwarzanie instalacyjne odpadów, o czym świadczył pracujący przesiewacz odpadów (zarejestrowano na nagraniu pracę ww. urządzenia). Spółka nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Na terenie zakładu znajdował się także rębak. Podczas wejścia kontrolujących pracowników na teren ww. punktu zbierania oraz w trakcie przebywania na ww. terenie oba urządzenia tzn. przesiewacz odpadów oraz rębak nie pracowały. Dodatkowo stwierdzono, że pracownicy firmy dokonują ręcznej segregacji przywożonych do bazy odpadów.
W czasie ww. czynności kontrolnych ustalono co następuje:
1. Na terenie ww. nieruchomości obejmujących przedmiotowy punkt zbierania odpadów stwierdzono magazynowanie:
a. w części północno-zachodniej/ północnej/ północno-wschodniej - hałda zmieszanych odpadów pobudowlanych/ poremontowych (resztki płyt kartonowo-gipsowych, odpady materiałów izolacyjnych: folie, styropian; opakowania z tworzyw sztucznych i makulatury; rury i rynny z tworzyw sztucznych; metale; kable itp.) zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny; części zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego; odpady użytkowe z gospodarstw domowych (fragmenty zabawek dziecięcych; mebli); gruz, odpady zielone itp.; hałda ww. odpadów dotykała z trzech stron budynku socjalnego znajdującego się na ww. terenie; wokół ww. budynku leżały także worki typu big-bag, opony luzem oraz stały zapełnione kontenery, na górze których widoczne były m.in. zużyte sprzęty elektryczne i elektroniczne oraz ich fragmenty; przy hałdzie odpadów pobudowlanych znajdowała się koparko-ładowarka, która zagarniała wyładowane zmieszane odpady na hałdę; szacowana wysokość hałdy zmieszanych odpadów poremontowych ok. 3 do 4 metrów;
b. w części wschodniej nieruchomości - hałda drewna (deski, palety, drzwi, drewniane elementy konstrukcyjne itp.) i elementów metalowych; szacowana wysokość hałdy ok. 3 do 4 metrów;
c. wzdłuż wschodniej granicy nieruchomości - w jednym z boksów znajdował się kontener z odpadami, w drugim boksie - zmieszane odpady drewna, kabli, itp. luzem w niewielkiej hałdzie;
d. w części północno-zachodniej i północnej - w formie skompaktowanej, bezpośrednio na gruncie zmagazynowane były odpady frakcji lekkiej tworzyw sztucznych powstałe po przesiewaniu; wysokość zmagazynowanych odpadów ok. 3 do 4 metrów;
e. wzdłuż granicy zachodniej, w części południowo-zachodniej i centralnej zajmowanej nieruchomości - w formie zbelowanej odpady frakcji lekkiej tworzyw sztucznych powstałe po przesiewaniu; hałdy odpadów sypkich powstałych po przesiewaniu; szacunkowa wysokość magazynowania ww. odpadów to ok. 2 do 4 metrów;
f. w części południowej nieruchomości znajdowały się także: puste kontenery stalowe typu otwartego oraz kontenery stalowe otwarte z odpadami drewna, tworzyw sztucznych itp.;
g. w części centralnej zajmowanej nieruchomości - w workach typu big-bag, kontenerach oraz luzem znajdowały się fragmenty materiałów konstrukcyjnych budowlanych (bloczki betonowe) oraz hałda odpadów powstałych po przetwarzaniu (sypkich).
2. Rów melioracyjny zlokalizowany w północnej części nieruchomości zastawiony był odpadami w hałdach i skompaktowanymi; brak możliwości oględzin.
3. Podczas kontroli stwierdzono występowanie uciążliwości zapachowej na terenie ww. punktu zbierania odpadów.
W związku z powyższym, organ I instancji przyjął, że przeprowadzone czynności kontrolne potwierdziły, że Spółka nadal prowadzi zbieranie odpadów niezgodnie z warunkami wydanej decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013r..
Naruszenia ww. decyzji dotyczą;
a. zbierania odpadów, które nie są objęte zezwoleniem: odpadów w postaci elementów zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych, odpadów zielonych, odpadów komunalnych z gospodarstw domowych (w postaci mebli czy zabawek dziecięcych) - co stanowi naruszenie punktu 1. ww. decyzji opisującego "rodzaje odpadów przewidywane do zbierania";
b. magazynowania zbieranych odpadów w postaci zmieszanej (zamiast selektywnie), w formie zbelowanej, w hałdach luzem - poza pojemnikami, kontenerami, workami typu big-bag; zgodnie z posiadaną decyzją jedynie odpady o kodzie 16 01 03 - zużyte opony mogą być magazynowane luzem, pozostałe odpady winny być magazynowane w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP7, KP20 duży hak, KP20 mały hak, workach typu Big-Bag - co stanowi naruszenie punktu. 3. ww. decyzji opisującego "miejsce i sposób magazynowania odpadów";
c. punktów 5.1, 5.3 i 5.6 ww. decyzji nakładających na spółkę dodatkowe warunki zbierania w postaci: utrzymywania czystości i porządku, na terenie, na którym prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów; zapewnienia oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych i przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów oraz wywożenia odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej.
Ponadto, w związku ze stwierdzeniem prowadzenia przez Spółkę przetwarzania odpadów w instalacji - w przesiewaczu bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów stwierdzono naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
W opinii orzekającego organu ostatnie oględziny nieruchomości przy ul. B. w G. przeprowadzone w dniu 8 listopada 2019r. potwierdziły stan opisany w wynikach oględzin przeprowadzonych w dniu 15 marca 2019r. oraz w dniu 13 maja 2019r. tzn. zbieranie odpadów przez ww. spółkę w sposób niezgodny z warunkami posiadanego zezwolenia na zbieranie odpadów, a także prowadzenie przetwarzania odpadów w instalacji bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Wobec powyższego, odnosząc się do pisma pełnomocnika spółki z 30 października 2019r. i zgłoszonych w nim żądań, organ I instancji nie znalazł podstaw do składania dodatkowych wyjaśnień do treści protokołu z oględzin z 13 maja 2019r., przesyłania kopii ww. protokołu w formie wydruku komputerowego czy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Zdaniem organu stwierdzone w protokole niezgodności działania firmy z posiadaną decyzją zostały jednoznacznie wskazane w ww. dokumencie i dotyczyły magazynowania odpadów w hałdach, w postaci zbelowanej - czyli poza dozwolonymi decyzją pojemnikami, kontenerami czy workami BiG-BAG (str. 2: hałda zmieszanych odpadów poremontowych/ pobudowlanych, o wysokości 3-4 metrów; odpady zbelowane powstałe po przesiewaniu; hałda gruzu o różnym stopniu rozdrobnienia). Spółka jedynie podjęła działania dotyczące naprawy ogrodzenia i montażu siatki minimalizującej rozwiewy frakcji lekkiej odpadów. Ponadto, choć nie wskazano tego wprost w protokole, z uwagi na ilość zmagazynowanych odpadów i skalę działalności firmy widać było, że odpady nie są na bieżąco wywożone z nieruchomości, a na terenie zakładu brak jest utrzymania porządku oraz odpowiednich warunków sanitarnych czy przeciwpożarowych
- czyli spółka nie przestrzega dodatkowych warunków zbierania odpadów, do których obliguje ją posiadane zezwolenie. Do protokołu dołączono zdjęcia obrazujące ww. opisy.
Zdaniem organu nieuzasadnione jest przeprowadzenie wnioskowanych przez pełnomocnika dowodów z fotografii znajdujących się na placu składowym przy ul. B. w G. worków typu BIG-BAG. Nowiem kontrole przeprowadzane na terenie zakładu przy ul. B. w G. nie wykazały poprawy stanu nieruchomości i sposobu działania spółki. Porównanie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, że spółka nadal działa niezgodnie z wydaną decyzją w zakresie magazynowania odpadów czy przestrzegania dodatkowych warunków decyzji. Dodatkowo, kontrola w dniu 8 listopada 2019r. ujawniła prowadzenie przez spółkę instalacyjnego przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów czy magazynowanie odpadów nieujętych w posiadanej decyzji.
Magazynowanie odpadów w workach typu BIG-BAG, o których wspominał również w piśmie z 30 października 2019r. pełnomocnik spółki, czy kontenerach zostało także udokumentowane przez organ w trakcie ostatnich oględzin w dniu 8 listopada 2019r. Nie zmienia to jednak faktu, że przeważająca część odpadów na placu była i nadal jest magazynowana luzem w hałdach, w postaci zbelowanej, a nie wyłącznie w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP 7, KP 20 duży hak, KP 20 mały hak, KP 40, workach typu BIG-BAG - jak wskazuje zezwolenie na zbieranie odpadów. Zgodnie z posiadaną decyzją jedynie odpady zużytych opon mogą być magazynowane luzem.
Ponadto, w ocenie organu I instancji przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka wyznaczonego przez spółkę na okoliczność uporządkowania placu składowego przy ul. B. w G. oraz czynności podjętych przez spółkę po wizji na ww. placu w dniu 15 marca 2019r. jest także bezcelowe. Świadczą o tym kontrole przeprowadzane na terenie zakładu po tej dacie, które nie wykazały znaczącej, realnej poprawy stanu nieruchomości i zmiany sposobu działania spółki, poza naprawą ogrodzenia czy montażem siatki przeciwrozwiewowej. Deklarowane w piśmie czynności w postaci uporządkowania placu nie doprowadziły jednak do faktycznego uporządkowania placu i do działania spółki zgodnie z wydanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, co potwierdziła ostatnia kontrola zakładu. Działania te zatem były nieskuteczne i w ocenie Prezydenta miały wymiar jednorazowy, bez długofalowego efektu, co potwierdziły ostatnie oględziny ww. terenu.
Z uwagi na dalsze naruszanie przez spółkę warunków wydanej decyzji w zakresie jak opisano powyżej, co zostało potwierdzone w dniu 8 listopada 2019r., stwierdzono, że dopuszczenie wnioskowanych dowodów nie wniesie nowych faktów do zgromadzonego materiału dowodowego, które miałyby wpływ na sposób zakończenia prowadzonego postępowania. Poza tym, organ postrzega złożone przez pełnomocnika ww. żądania jako próbę przedłużenia prowadzonego postępowania, które zmierza do wydania decyzji cofającej posiadane przez spółkę zezwolenie i opóźnienia terminu jej wydania.
Po analizie całości materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym oraz biorąc pod uwagę ustalenia kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które są zgodne z równoległymi ustaleniami organu co do zakresu naruszeń, Prezydent Miasta uznał, że istnieją przesłanki do cofnięcia Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów, określone w art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach.
Dodatkowo, wysokość nałożonej przez WIOŚ kary za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadaną decyzją wskazuje na naruszenia znacznych rozmiarów, zarówno w aspekcie ilości zmagazynowanych odpadów znacznie przewyższających pojemność magazynową placu oraz przekraczających możliwości ich bieżącego wywożenia, jak również braku działań mających na celu ograniczanie uciążliwości prowadzonej działalności dla otoczenia, jak i zapewniających utrzymanie porządku na terenie zakładu. Ponadto, zbieranie odpadów w tak dużych ilościach, magazynowanych głównie luzem, w sposób nieuporządkowany, stwarza dodatkowe, potencjalne zagrożenie dla środowiska, w przypadku wystąpienia nagłych i nieprzewidywalnych zdarzeń, jak np. zaprószenie ognia czy zapłon odpadów. Działalność spółki, poprzez skalę na jaką jest prowadzona powoduje ogromną uciążliwość i może być potencjalnie szkodliwa dla środowiska oraz zdrowia ludzi pracujących w okolicznych budynkach. Dodatkowo, utrudnia ona normalne korzystanie z sąsiednich nieruchomości zarówno ich właścicielom oraz najemcom. Z tego powodu do organu wpływają liczne skargi.
Mimo wezwania do zaniechania naruszeń i kilkukrotnych kontroli zakładu, także ze strony WIOŚ Prezydent stwierdził, że spółka nie dołożyła należytych starań, aby dostosować prowadzoną działalność w zakresie zbierania odpadów do warunków posiadanej decyzji. Przeprowadzane kontrole nie wykazały poprawy stanu nieruchomości. Podejmowane przez spółkę działania w zakresie uporządkowania placu były nieskuteczne i nie doprowadziły do całkowitego uporządkowania placu i dostosowania się do warunków posiadanego zezwolenia. Dodatkowo, stwierdzone naruszenia nie są jedynymi naruszeniami z zakresu ustawy o odpadach popełnionym przez spółkę. Pozostałe stwierdzone ww. naruszenia objęte są odrębnymi postępowaniami jakie prowadzi WIOŚ.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach, w przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1 i 1a, mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy, działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub gdy prowadzony przez niego zakład recyklingu odpadów nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1257/2013, właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania. Zgodnie z art. 47 ust. 3 ww. ustawy, cofnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem.
Ponadto zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt, w terminie wskazanym w decyzji, o której mowa w ust. 2.
W toku prowadzonego postępowania dowiedziono, że posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie objętym zezwoleniem i działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, a po wezwaniu do niezwłocznego zaniechania naruszeń w wyznaczonym terminie, nie zaniechał tych naruszeń i niewłaściwych działań.
Decyzją z 29 listopada 2019 r. Prezydent Miasta, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, cofnął bez odszkodowania A., zezwolenie na zbieranie odpadów z nieruchomości położonej w G. przy ul. B., obejmującej tereny działek: nr [..], udzielone decyzją z 10 maja 2013 r.. Stwierdzono, że cofnięcie zezwolenia, powoduje zakończenie działalności nim objętej. Nadto, orzeczono, że A., zobowiązana jest do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku, w ramach prowadzonej działalności, objętej w/w zezwoleniem, na własny koszt, w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Wobec wniesienia przez Spółkę odwołania sprawa stała się przedmiotem orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które wskazało, że podstawą działań w niniejszej sprawie jest przepis art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach.
Cofnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a tego przepisu, powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem (art. 47 ust. 3 ustawy). Natomiast, posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt, w terminie wskazanym w decyzji, o której mowa w ust. 2. Przepisy art. 26 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio (art. 47 ust. 5 ustawy).
Rozważania w niniejszej sprawie Kolegium rozpoczęło od wskazania, że podstawą uruchomienia procedury cofnięcia zezwolenia jest zachowanie podmiotu, który bądź to narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem, tj. w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów, lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem. W razie stwierdzenia takiego zachowania, organ winien wezwać posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając mu termin na usunięcie nieprawidłowości. Jeżeli posiadacz odpadów zastosuje się do wezwania i nieprawidłowości w wyznaczonym terminie usunie, sprawa nie nabiera dalszego toku. Jeżeli natomiast podmiot taki nie zastosuje się do wezwania i nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z zezwoleniem, organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu zezwolenia.
Kolegium podkreśliło, że postępowanie w w/w przedmiocie jest dwuetapowe. Wezwanie do usunięcia naruszeń, o którym mowa we wspomnianym wyżej przepisie prawa jest etapem (elementem) procedury zmierzającej do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jest pismem kierowanym do strony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie, a jego celem jest doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący działalność związaną z odpadami, w sytuacji, gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że działalność ta jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2016 r. II OSK 3367/14). Wezwanie takie umożliwia jednocześnie posiadaczowi zezwolenia, na dostosowanie swojego zachowania do wymagań prawnych, bez ponoszenia najdalej idących konsekwencji prawnych w postaci cofnięcia zezwolenia.
Dokonując oceny prawidłowości wystąpienia przez organ I instancji do Spółki z wezwaniem w zakresie niezwłocznego zaprzestania naruszeń warunków wynikających z wydanej przez Prezydenta Miasta decyzji z 10 maja 2013 r. o zezwoleniu na zbieranie odpadów i przepisów ustawy o odpadach, oraz wyznaczenia w tym celu terminu do ich usunięcia, Kolegium wzięło pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzupełniony materiałem uzyskanym od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
W treści zezwolenia w punkcie dotyczącym miejsca i sposobu magazynowania odpadów zawarto, że w zakresie zbierania odpadów, Spółka wykorzystywać będzie plac składowy, na którym odpady będą zbierane selektywnie w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP 7. KP 20 duży hak. KP 20 mały hak. KP 40, workach typu Big – Bag, ewentualnie luzem w przypadku odpadu o kodzie 16 01 03. Odpady pylące będą magazynowane w zamkniętych kontenerach lub otwartych przykrywanych plandekami. Wskazując na metody zbierania odpadów, opisano, że odpady przywożone w kontenerach rozładowywane będą na placu składowym firmy, a następnie ręcznie segregowane przez pracowników. Do przeładunku dużej ilości odpadów stosowane będą ładowarki. Wysegregowane odpady będą umieszczane w odpowiednich pojemnikach. (...) Wszelkie operacje związane z procesem zbierania będą wykonywane z zachowaniem przepisów BHP i Ppoż. Po osiągnięciu ilości transportowej odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom (...). Jako dodatkowe warunki zbierania odpadów wskazano:
- utrzymywanie porządku na terenie, na którym prowadzona będzie działalność w zakresie zbierania odpadów;
- magazynowanie odpadów zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, w szczególności w miejscach niedostępnych dla osób postronnych;
- zapewnienie oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych i przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów;
- nieskładowanie materiałów lub towarów pod gołym niebem (oprócz materiału szkółkarskiego i asortymentu ogrodniczego charakterystycznego dla sklepów ogrodniczych) w odległości mniejszej niż 100 m od istniejących bądź planowanych terenów mieszkaniowych;
- zabezpieczenie miejsc magazynowania przed pyleniem (np. przez zraszanie, przykrywanie kontenerów);
- wywożenie odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej. Decyzję wydano na okres 10 lat.
Po ustaleniu w drodze kontroli z 21 lutego 2019 r. i 15 marca 2019 r. nie zachowywania warunków zbierania odpadów wynikających z udzielonego zezwolenia Spółka została wezwana przez organ I instancji pismem z 18 marca 2019 r. w trybie art. 47 ust. 1 ustawy do niezwłocznego zaniechania naruszeń warunków wynikających z wydanej decyzji.
Kolegium dokonując oceny powyższego stwierdziło, że Spółka dysponując zezwoleniem na zbieranie odpadów o ściśle wskazanych kodach i warunkach zbierania, działała niezgodnie z jego treścią, naruszając dodatkowo przepisy ustawy, co ujawniły opisane w protokołach czynności kontrolne pracowników Urzędu Miejskiego Wydziału Środowiska i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Przywołany materiał dowodowy w sposób obiektywny, spójny i jednoznaczny prezentuje działania podmiotu na placu magazynowym, na podstawie którego stwierdzono nieprawidłowości w relacji do warunków udzielonego zezwolenia i uchybienia przepisom.
Wobec stwierdzenia istnienia naruszeń, dalsze czynności organu I instancji miały na celu sprawdzenie, czy wezwanie, o którym mowa wyżej zostało prawidłowo i terminowo przez Spółkę wykonane, bowiem dopiero dokonane sprawdzenia w tym zakresie otwiera drogę do etapu postępowania, skutkiem którego jest wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia lub decyzję o umorzeniu postępowania.
Natomiast decyzja o cofnięciu udzielonego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zabierania odpadów, ma charakter związany. Oznacza to, że w przypadku niezastosowania się posiadacza odpadów do wystosowanego do niego wezwania, o jakim mowa w art. 47 ust. 1 ustawy, organ jest zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu udzielonego zezwolenia. Powyższe oznacza, że cofnięcie zezwolenia może nastąpić w ściśle określonych sytuacjach, tj. 1) naruszenia przepisów ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem, 2) działania niezgodnego z wydanym zezwoleniem lub 3) narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej.
Zgodnie z art. 47 ust. 6 ustawy, postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia wszczynane jest z urzędu.
W dniu 13 maja 2019 r. przeprowadzono czynności, celem zweryfikowania, czy nastąpiło ze strony Spółki wypełnienie nałożonego wystosowanym wezwaniem obowiązku.
Wobec stwierdzenia, że Spółka nie zastosowała się w całości do nakazanych czynności. Następnie, pismem z 15 maja 2019 r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów, wynikającego z decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta 10 maja 2013 r..
Z dokumentacji dołączonej do akt sprawy wynika również, że decyzją z 29 maja 2019 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w oparciu o dowody z czynności kontrolnych z 21 lutego 2019 r. i 15 marca 2019 r. orzekł o wstrzymaniu z dniem doręczenia decyzji działalności prowadzonej w G. przy ul. B. przez Spółkę w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Następnie decyzjami z 24 lipca 2019 r. oraz 30 lipca 2019 r. organ ten orzekł o nałożeniu na A, administracyjnych kar pieniężnych:
a. w wysokości 200.000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów poprzez: - magazynowanie odpadów na terenie bazy magazynowej przy ul. B. w G. luzem, poza kontenerami (nie dotyczy odpadów o kodzie 16 01 03), -niewywożenie odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej, - nieutrzymywanie porządku na terenie placu, - niepodejmowanie dostatecznych działań, celem zabezpieczenia miejsc magazynowania odpadów przed pyleniem, - niewystarczające zabezpieczenie miejsc magazynowania odpadów przed dostępem osób postronnych, co stanowi naruszenie pkt 3, pkt 5.1, 5.2, 5.5 i 5.6 decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013 r. oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, które to naruszenie stwierdzono dnia 8 kwietnia 2019 r.,
b. w wysokości 10.000 zł za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia, co narusza art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, które to naruszenie stwierdzono dnia 8 kwietnia 2019 r.
Wśród dołączonej dokumentacji znalazły się także notatka służbowa z 1 października 2019 r., z której wynika, że pracownicy WlOŚ wspólnie z pracownikiem organu I instancji udali się na nieruchomość położoną przy ul. B. celem sprawdzenia, czy na terenie prowadzonej przez Spółkę działalności prowadzone jest dodatkowo przetwarzanie odpadów. Na miejscu ustalono, że na terenie składowiska wykonywane są prace przy pomocy dwóch ładowarek, które przemieszczały małe masy odpadów na terenie placu. Dwie maszyny przesiewające odpady stały niewłączone, natomiast jedna z nich była załadowana odpadami. Po placu poruszali się pracownicy składowiska. Treść upomnienia z 25 listopada 2019 r. natomiast nawiązuje do obowiązku nałożonego decyzją z 29 maja 2019 r., gdzie organ nadzoru ochrony środowiska upomniał Spółkę do wstrzymania z dniem skutecznego doręczenia decyzji działalności w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia.
Według dalszych materiałów, organ I instancji w dniu 8 listopada 2019 r., powtórnie przeprowadził czynności w terenie, celem sprawdzenia działalności Spółki pod kątem przestrzegania warunków posiadanego przez nią zezwolenia na zbieranie odpadów i po raz kolejny ustalił, że Spółka narusza swoją działalnością warunki udzielonego zezwolenia. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób uzasadniony dokonał cofnięcia bez odszkodowania A., zezwolenia na zbieranie odpadów z nieruchomości położonej w G. przy ul. B., obejmującej tereny działek: nr [..] i [..], obr. [..], udzielone decyzją z dnia 10 maja 2013 r.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy przedstawia, iż prowadzenie przez Spółkę działalności odbywa się niezgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy, mianowicie, w realizacji czynności Spółka posługiwała się przesiewaczem bębnowym z taśmociągami. Przesiewacz bębnowy to urządzenie służące do przetwarzania odpadów, w części mechanicznej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów poprzez frakcjonowanie odpadów zmieszanych.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału wprost wynika, że wymienione urządzenie było eksploatowane. Gdy natomiast tej działalności nie odnotowano na konkretny czas przeprowadzania czynności w terenie, pozostawało ono do dyspozycji Spółki. Świadczy o tym nie tylko protokół czynności i kontroli z 15 marca 2019 r., ale także protokół kontroli organu nadzoru ochrony środowiska nr [..], w którym zawarto informację, jak i ustalenie, że na terenie działki, pracowały urządzenia służące do przetwarzania odpadów tj. przesiewacz bębnowy z taśmociągami oraz rozdrabniacz. Na powyższe sporządzono dokumentację fotograficzną, która również podlegała ocenie Kolegium, jak i nagrania uwiecznione na płycie CD, gdzie jednoznacznie zarejestrowano prace przesiewacza bębnowego i rozdrabniacza.
Dowodem na powyższe jest także zapis z protokołu z 13 maja 2019 r., oraz ustalenie zawarte w notatce służbowej z 13 listopada 2019 r., w której ujawniono pracujący przesiewacz odpadów (zarejestrowano na nagraniu pracę w/w urządzenia). Również i tu Kolegium dokonało obejrzenia nagrania z płyty CD, na której wprost uchwycono prace przesiewacza bębnowego z podnośnikami taśmowymi. Dodatkowo, w notatce służbowej z 1 października 2019 r. potwierdzono, że na placu magazynowym Spółki stały maszyny przesiewające odpady. "(...) Stały nie włączone, natomiast jedna z nich była załadowana odpadami".
Kolegium, przy ocenie materiału dowodowego dodatkowo przeprowadziło dowód z dokumentu w postaci protokołu czynności pracowników WIOŚ z 1 kwietnia 2020 r., który potwierdził wcześniejsze ustalenia, że na placu magazynowym Spółki realizowane są czynności instalacyjnego przetwarzania odpadów, dokonując zapisu w nim, że "Inspektorzy WIOŚ w G., na miejscu tj. na terenie położonym przy ul. B., stwierdzili, że są prowadzone prace w zakresie gospodarowania odpadami, prace te polegały na przetwarzaniu odpadów za pomocą przesiewacza bębnowego PRONAR MPB 1847. W trakcie pobytu inspektorów, przesiewacz cały czas pracował. Był obsługiwany przez znajdujących się tam pracowników. Prace przesiewacza inspektorzy WIOŚ udokumentowali wykonaniem filmów". Dowód wsparty został fotografiami wykonanymi w dniu przeprowadzonych czynności oraz płytą CD, na której widoczna jest praca przesiewacza bębnowego z przenośnikami.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za słusznością przyjętego stanowiska, jest zastany przez pracowników Urzędu Miejskiego oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska stan powstały w wyniku procesu przetwarzania odpadów, mianowicie, w terenie, odnotowano ładowanie do sita oraz na rozdrabniacz odpadów zmagazynowanych na placu, i powstanie w związku z ich pracą odpadów wskazujących na kod 19 12 12. Ukazywano również na występowanie dużych ilości odpadów, których charakter i morfologia wskazują na odpady o charakterze kodu 19 12 12, świadczące o dłuższym czasie trwania procesu przetwarzania odpadów (notatka służbowa i protokół z 21.02.2019 r. i 15.03.2019 r.) Dodatkowo, Kolegium wskazało, iż w notatce służbowej z 8 listopada 2019 r. odnotowano, że "wzdłuż granicy zachodniej, w części południowo - zachodniej i centralnej zajmowanej nieruchomości - znajdują się w formie zbelowanej odpady frakcji lekkiej tworzyw sztucznych powstałe po przesiewaniu; hałdy odpadów sypkich powstałych po przesiewaniu; szacunkowa wysokość magazynowania w/w odpadów to ok. 2 - 4 metrów; (...) g. w części centralnej nieruchomości - w workach typu big - bag, kontenerach oraz luzem znajdowały się fragmenty materiałów konstrukcyjnych budowlanych (bloczki betonowe) oraz hałda odpadów powstałych po przetwarzaniu (sypkich)" - (k- 27 akt). Dokumentację wzbogacono o załączone fotografie i ujęcia z nagrań na nośnikach CD. Wobec powyższego uznał organ odwoławczy, iż działalność Spółki jest sprzeczna z zezwoleniem jakim dysponuje, bowiem na działalność typu przetwarzanie odpadów, niezbędne jest uzyskanie od właściwego organu odpowiednio ze względu na miejsce - tu: przetwarzania odpadów decyzji (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy). Spółka natomiast takiego zezwolenia nie posiadała, i jak wynika z akt, takim zezwoleniem się również nie legitymuje. W związku z tym, w ocenie Kolegium używanie urządzenia typu przesiewacz bębnowy z podnośnikami taśmowymi, w działalności polegającej jedynie na zbieraniu odpadów, stanowi naruszenie w/w przepisów ustawy. Powyższe pozostaje aktualne w związku z odnotowaniem pozostawania na placu magazynowym Spółki także rozdrabniacza, który także stanowi urządzenie do mechanicznego przetwarzania odpadów, a którego praca została odnotowana w materiale dowodowym akt sprawy, i który zgodnie z potwierdzonym oświadczeniem pracownika z 13 maja 2019 r. pracował na nieruchomości Spółki.
Kolejna nieprawidłowość przecząca wydanemu Spółce zezwoleniu w zakresie zbierania odpadów, dotyczy warunków wynikających ze sposobu magazynowania odpadów. W punkcie 3 zezwolenia, odnoszącym się do "miejsca i sposobu ich magazynowania" zawarto, że w zakresie zbierania odpadów, Wnioskodawca wykorzystywać będzie w/w plac składowy, na którym odpady będą zbierane selektywnie w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP 7. KP 20 duży hak. KP 20 mały hak. KP 40. workach typu Big Bag, ewentualnie luzem w przypadku odpadu o kodzie 16 01 03. Odpady pylące będą magazynowane w zamkniętych kontenerach lub otwartych przykrywanych plandekami. Wskazując na metody zbierania odpadów, opisano, że odpady przywożone w kontenerach rozładowywane będą na placu składowym firmy, a następnie ręcznie segregowane przez pracowników. Do przeładunku dużej ilości odpadów stosowane będą ładowarki. Wysegregowane odpady będą umieszczane w odpowiednich pojemnikach. (...) Po osiągnięciu ilości transportowej odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom (...).
Działalność Spółki w tym zakresie uchybia obowiązkom nałożonym w zezwoleniu, bowiem jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, magazynowanie zbieranych odpadów odbywa się na otwartym terenie (pod tzw. "gołym niebem"), w postaci zmieszanej zamiast selektywnie, w formie: zbelowanej, w hałdach - luzem i jednocześnie bez zabezpieczenia przed np. rozwiewaniem, pyleniem; poza wymaganymi zezwoleniem: pojemnikami, kontenerami (otwartymi i zamkniętymi), workami typu Big -Bag.
Powyższe zostało ustalone na podstawie stanu ujawnionego w dniu 8 listopada 2019 r., potwierdzonego dokumentacją fotograficzną, wizualną i protokołem. Wcześniejszym potwierdzeniem tego jest także stan nieruchomości ujawniony w toku czynności z 13 maja 2019 r., oraz protokoły i czynności z terenu z okresu od 21 lutego 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. opatrzone odpowiednio dokumentacją wizualną i fotograficzną.
Kontynuując rozważania, stwierdziło dalej Kolegium, że naruszenia warunków wynikających z pkt 1 wydanej przez Prezydenta Miasta decyzji z 10 maja 2013 r. dotyczą "zbierania odpadów", które nie zostały objęte tymże zezwoleniem, w postaci: zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych nie ujętych wśród odpadów o kodzie: 20 01 36, odpadów zielonych, odpadów wielkogabarytowych, obudowy lodówki, odpadów komunalnych z gospodarstw domowych (w postaci mebli, czy fragmentów zabawek dziecięcych), a także wytwarzania na placu magazynowym Spółki, i w związku z tym gromadzenia tam odpadów o charakterze odpadów, których kod również nie znajduje się w rodzajach odpadów objętych zezwoleniem, mianowicie: 19 12 12 - innych odpadów (w tym zmieszanych substancji i przedmiotów) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11.
Oceniając podane okoliczności, Kolegium uznało, że materiał dowodowy w powyższym zakresie potwierdza, występowanie w różnych odstępach czasu wskazanych nieprawidłowości. Tym bardziej, że w treści odwołania potwierdził tę okoliczność pełnomocnik Spółki, że Spółka takowe odpady zbiera (mowa tu o m.in. zużytych urządzeniach elektrycznych i elektronicznych, (...), odpadów ulegających biodegradacji, zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów wielkogabarytowych (...) - (str. 8 odwołania). Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z załączonego do odwołania -zaświadczenia Prezydenta Miasta z 2 maja 2013 r., o dokonaniu wpisu Spółki do rejestru działalności regulowanej, w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na okoliczność zbierania przez Skarżącą odpadów w postaci elementów zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych, odpadów komunalnych z gospodarstw domowych w postaci m. in mebli jak i odpadów zielonych, zgodnie z prawem.
Dopuszczając dowód i poddając go ocenie, w pierwszej kolejności Kolegium zwróciło uwagę, iż wprawdzie, jak wynika z treści zaświadczenia, Spółka na jego podstawie legitymuje się wpisem do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, jednakże wpis ten został dokonany na odmiennej podstawie prawnej, mianowicie art. 9b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, i traktuje on o działalności tylko i wyłącznie w przypisanym zakresie. Z aktualnego brzmienia ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wynika, że działalności regulowanej w omawianym zakresie towarzyszą wskazane tam, przepisami prawa obowiązki, które z kolei w niniejszym postępowaniu nie stanowią przedmiotu rozważań. W związku z tym, rozważaniu Kolegium podlega działalność Spółki pod względem prawidłowości bądź nieprawidłowości w realizacji działalności objętej tylko decyzją z 10 maja 2013 r. o zezwoleniu na zbieranie odpadów o ściśle określonych frakcjach, nie zaś całe spektrum działalności prowadzonej przez Spółkę.
Ponadto okoliczność, że Spółka wpisana jest do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości nie oznacza, że może ona zbierać odpady według w/w zezwolenia i składować je razem, nieselektywnie z odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości, gdyż prowadziłoby to do naruszenia nie tylko warunków wynikających z tamtejszej ustawy i zarazem rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, lecz świadczyłoby o wystąpieniu następnej nieprawidłowości w zakresie analizowanego przedmiotu sprawy.
W związku z przytoczonymi okolicznościami, dowód Spółki nie wpływa na zmianę stanowiska w sprawie. Dodatkowo, Kolegium zauważyło, że zużyta lodówka, jako sprzęt zaliczony do grupy (w tym przypadku) zużytych sprzętów elektrycznych i elektronicznych - wyrzucona jej obudowa, również może zawierać instalację chłodzącą, wypełnioną freonem, który z kolei jest substancją niebezpieczną. Stąd sprzęt taki i jego obudowa, nie powinny znajdować się na placu magazynowym.
Zestawiając z kolei "zakazane odpady" z posiadaną przez Spółkę decyzją zezwalającą, Kolegium doszło do wniosku, że odpady wskazane wyżej, nie występują w grupie tych, na zbieranie których, Spółka posiada uprawnienia. Nadto, odpady powstałe w wyniku przetwarzania, co zostało omówione wyżej, również należy zaliczyć do grupy naruszeń warunków wynikających z w/w decyzji.
Ustosunkowując się w zakresie do zarzutu braku przeprowadzenia dowodu z wiadomości specjalnych na okoliczność m. in. ustalenia morfologii gromadzonych na placu magazynowym odpadów, Kolegium wskazało, iż jest on niezasadny, zważywszy, że już sam fakt gromadzenia tam zmieszanych odpadów, stanowi okoliczność możliwą do ustalenia w drodze zmysłowego postrzegania przez upoważnionych pracowników organu, a także pracowników WIOŚ dokonujących oględzin. Sam fakt natomiast ustalenia gromadzenia zmieszania odpadów różnych frakcji stanowi nieprawidłowość, o której mowa wyżej, i nie wymaga wiedzy specjalnej w odróżnieniu od ustaleń szczegółowego np. chemicznego składu danych odpadów.
Za dodatkowe naruszenia decyzji zezwalającej, organ I instancji uznał także naruszenia punktów 5.1, 5.3 5.6, w zakresie nałożenia na Spółkę dodatkowych warunków zbierania odpadów tj. utrzymywania czystości i porządku na terenie, na którym prowadzone jest zbieranie odpadów; zapewnienie oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych, przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów; oraz wywożenia odpadów na bieżąco, po uzbieraniu ilości transportowej.
Przechodząc do omówienia warunku utrzymywania czystości i porządku na terenie, na którym prowadzone jest zbieranie odpadów, jak i wywożenia odpadów Kolegium wspomniało, iż cały przywoływany w sprawie materiał dowodowy wraz z towarzyszącą mu dokumentacją, zarejestrowaną w formie fotograficznej, jak i audiowizualnej, i to zarówno przed wystosowaniem do Spółki wezwania o zaniechanie naruszeń, jak i po upływie wynikającego z niego terminu, potwierdzają nieprawidłowości dotyczące utrzymania czystości i porządku na terenie. Uwidoczniony tam stan placu składowego i zalegające na nim stosy w postaci zmieszanych, luzem magazynowanych odpadów różnych frakcji, które zaśmiecają nawet pobliski rów, dokumentują naruszenie warunku, o którym mowa wyżej. Stan ten, potwierdzają również przeprowadzone przez pracowników WIOŚ w dniu 1 kwietnia 2020 r. działania kontrolne i dokumentacja zdjęciowa dołączona do protokołu z nośnikiem w postaci płyty CD. W związku z tym, ustalono, iż Spółka w toku analizowanej działalności, zaniechała bieżącego wywożenia odpadów, po uzbieraniu ilości transportowej. Skutkiem tego powstawały na placu, a potem zalegały, hałdy zmieszanych ze sobą odpadów różnych frakcji, doprowadzając tym samym m. in. do naporu i uszkodzenia ogrodzenia placu przy ul. B. i braku zabezpieczenia odpadów przed dostępem osób trzecich. W ten sposób zwiększyły one zagrożenie z zewnątrz, i doprowadziły do oddziaływania tychże odpadów także poza placem, w postaci rozwiewu frakcji lekkich, pylenia itp.
W kwestii wypełnienia warunku utrzymywania czystości i porządku na terenie i wywożenia odpadów, Kolegium przeprowadziło dowód w postaci załączonego przez pełnomocnika Spółki wydruku z karty ewidencji odpadów utworzonego na dzień 8 czerwca 2020 r. z przekazania odpadów za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2020 r. na okoliczność wywozu znacznej części odpadów z placu przy ul. B. Analizując powyższe, w zestawieniu z materiałem znajdującym się w aktach sprawy, Kolegium doszło do wniosków, że Spółka dopiero po dniu 22 kwietnia 2020 r. rozpoczęła wzmożony i wskazujący na duże wielkości mas wywóz odpadów. Wydruk ten zawiera jedynie adnotacje o ich przekazaniu. Natomiast, nie wynika z niego, jaka ilość odpadów, stanowiła wielkość wyjściową na czas trwania nieprawidłowości, tak, by organ mógł się do tego odnieść, i stwierdzić, czy wywieziona masa spełnia warunek wynikający z decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Powyższe nie potwierdza, że teren składowania odpadów został w całości uporządkowany, a jedynie, że czynności w celu jego uporządkowania zostały podjęte. Podkreśliło Kolegium, że prezentowany sposób przekazywania odpadów, również narusza warunki wynikające z decyzji Prezydenta Miasta z 10 maja 2013 r. dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów gdyż, przekazywanie odpadów miało odbywać się okresowo, po uzbieraniu ilości transportowej, co wskazuje na obowiązek bieżącego, sukcesywnego działania w tym zakresie. Przedstawiona natomiast realizacja działań Spółki dotyczyła ogromu mas, i to w krótkim przedziale czasowym oraz czynności te potwierdzają, że wcześniejszy termin do usunięcia tego zakresu nieprawidłowości, upłynął bezskutecznie. Działania takie, nie zostały również podjęte w terminie późniejszym tj. po upływie okresu wynikającego z wezwania do usunięcia naruszeń, co potwierdza, że nieprawidłowość pozostawała aktualna przez około rok, i co ważniejsze, stanowiła jedną z podstaw do cofnięcia przedmiotowego zezwolenia wydanego dla Spółki w zakresie zbierania odpadów. Na marginesie dokonanej analizy, Kolegium stwierdziło, że wydruk jest niepodpisany i nie poparty żadną dokumentacją potwierdzającą wykonanie powyższych czynności, jak również nie zawiera np. kodów przekazanych odpadów. Z kolei, analizując dokumentację załączoną do złożonego przez pełnomocnika odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie nałożenia na Spółkę administracyjnych kar pieniężnych, w postaci kart przekazania odpadów, Kolegium stwierdziło, że to kopie kart przekazania odpadów za 2019 r. (w znacznej części powtarzające się), stanowiące dokumentację wybiórczą, z których wynika, że przekazywanie odpadów w podanym okresie odbywało się z różną częstotliwością, w poszczególnych jego miesiącach. Mianowicie, są tam ukazane miesiące, w których przekazanie odpadów miało miejsce kilka razy np. kwiecień 2019 r., ale i okresy, w których przekazywanie odpadów odbyło się jednorazowo, lub wcale np. we wrześniu, październiku, listopadzie 2019r. Poza tym, brak w przedstawionych "KPO" podpisu przedstawiciela podmiotu przekazującego odpad, jak i podpisu podmiotu potwierdzającego jego przyjęcie. Brakuje także danych do odniesienia się w kwestii ilości posiadanych odpadów i ilości ich przekazania, na dany okres. W związku z czym i ten dowód, nie stanowił okoliczności przemawiającej za odmiennym - pozytywnym dla Spółki stanem rzeczy.
Z kolei, co do zapewnienia oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych, przeciwpożarowych w miejscu przeznaczonym do magazynowania odpadów, Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy 14 marca 2019 r., zwrócono się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o podjęcie czynności kontrolno - rozpoznawczych, mających na celu sprawdzenie, przestrzegania przez Spółkę przepisów przeciwpożarowych na terenie nieruchomości położonej w G. przy ul. B. - terenu, na którym odbywa się zbieranie odpadów i nadesłanie wyników ustaleń kontroli. W odpowiedzi, uzyskano informację z 18 czerwca 2019 r., że przeprowadzono kontrolę przedmiotowego składowiska odpadów w dniu 9 kwietnia 2019 r. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w postaci zbyt bliskiego składowania materiałów palnych od granicy działki (tj. poniżej 4 m), a także brak oznakowania i badania wydajności hydrantów zewnętrznych, które zapewniają wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Postępowanie administracyjne w stosunku do obiektu jest w toku i będzie zmierzać do doprowadzenia stanu ochrony przeciwpożarowej do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Podczas czynności uzyskano informację od kontrolowanego, że jest w trakcie sporządzania operatu przeciwpożarowego dla składowiska. Jak wynika z dalszej treści tego pisma, Spółka nie przedstawiła operatu przeciwpożarowego dla składowiska. W odniesieniu do podnoszonej kwestii, w aktach sprawy brak również informacji, by Spółka wypełniała w/w warunki. Warunkiem spełnionym, w ocenie Kolegium nie pozostaje również, jedyna fotografia dołączona do pisma z 23 sierpnia 2019 r. dotycząca sprzętu zraszającego.
Rozstrzygając sprawę, Kolegium oparło się na całości materiału dowodowego zebranego w sprawie - w trakcie obu postępowań. W ocenie organu odwoławczego, pozwala on na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a wcześniej umożliwił przekonanie się o istnieniu bądź nieistnieniu określonych faktów. Organ we wskazanym zakresie dopuścił również dowody przywoływane przez pełnomocnika Spółki na wskazane przez niego okoliczności. W tym zakresie kierował się zasadą obiektywności środków dowodowych. W ocenie Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest jednoznaczny, spójny, logiczny, wzajemnie się uzupełniający. Organ natomiast odstąpił od przeprowadzenia środków dowodowych w postaci subsydiarnych środków tj. z przesłuchania świadków - pracowników Spółki oraz Prezesa Spółki, na okoliczność podejmowanych przez Spółkę na placu składowym przy ul. B. w G. działań, w ramach decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów, nieprowadzenia przetwarzania odpadów, rodzajów odpadów przyjmowanych na plac i przekazywanych dalszym podmiotom, przebiegu wstępnego doczyszczania odpadów zbieranych na placu i jego rezultatu, działań podejmowanych w celu utrzymania porządku na terenie placu, braku "uciążliwości zapachowej" oraz nadmiernego pylenia i hałasu, gdyż okoliczności, dla których dowody te miały być przeprowadzone, wynikały obiektywnie z zebranego materiału, i w związku z tym materiał był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Poza tym, na co wskazuje dodatkowy materiał dowodowy uzyskany od WIOŚ, niejednokrotnie oświadczenia składane przez pracowników, nie odpowiadały ustalonemu stanowi rzeczy. Przykładem takim jest ujawniony w protokole kontroli Nr [..] załadunek odpadów, przy kontroli którego obecny był pracownik i którego złożone oświadczenie nie znalazło potwierdzenia w przeprowadzonych oględzinach, co z kolei poddaje w wątpliwość wiarygodność składanych przez niego oświadczeń.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego odnośnie uciążliwości zapachowej, poziomu pylenia i hałasu i zaniechania ustalenia, jakie miałoby być źródło tej uciążliwości, pylenia i hałasu zaznaczono, że przez "uciążliwość zapachową" należy rozumieć uporczywy, uciążliwy, dokuczliwy i zarazem nieprzyjemny zapach. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż uciążliwość ta przy realizacji działalności przez Spółkę miała miejsce. Jako źródła jego powstania wskazywano między innymi na: rozkładające się odpady przy dodatnich temperaturach, zanieczyszczenie rowu melioracyjnego i proces gnilny. Z kolei, za źródło pylenia i hałasu wskazywano na proces wyładowywania odpadów, oraz pracę urządzeń do mechanicznego przetwarzania odpadów. Kolegium podkreśliło, iż zadaniem organu nie jest wskazywanie poziomu pylenia, hałasu, czy też niedogodności zapachowej, lecz naruszenie samych warunków wynikających z przypisanej Spółce decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów, która występowanie takich sytuacji nie dopuszczała. Potwierdzającym między innymi powyższe stanowi dodatkowy materiał dowodowy, w postaci dołączonych do akt sprawy pism, które wpłynęły do Kolegium w dniach: 25, 26 a także 28 maja 2020 r. W pismach tych zgłoszono, że prowadzonej przez Spółkę działalności towarzyszy fetor oraz kurz, co powoduje znaczną uciążliwość dla właściwego funkcjonowania znajdujących się tam firm. Jak podano, dokuczliwość ta dotyka jest odczuwalna każdego dnia, zwłaszcza, że w ostatnim czasie, wzmożono działalność przetwórczą. Z powodu uciążliwości zapachowych i kurzu, podmioty zmuszone były do wyłączania urządzeń klimatyzacyjnych, by zaniechać zaciągania z zewnątrz do wnętrza biur zarówno przykrego zapachu, jak i kurzu. Jak podano dalej, uciążliwości wymusiły częstszą wymianę filtrów. Nadto, podano, że poprawiające się warunki pogodowe i wyższe temperatury sprzyjają pojawieniu się wielu insektów oraz szkodników – szczurów.
W ocenie Kolegium ziściły się przesłanki do cofnięcia Spółce zezwolenia na zabieranie odpadów wydanego 10 maja 2013 r., bowiem wskazuje na to ustalony stan faktyczny sprawy i materiał dowodowy zgromadzony na okoliczność naruszania przez Spółkę warunków tego zezwolenia i braku zaprzestania tych naruszeń.
We wniesionej skardze Spółka wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 138 § 2 Kpa poprzez pominięcie przez organ odwoławczy bezspornego faktu niedopuszczenia Spółki do udziału w czynnościach dowodowych prowadzonych przez organ I instancji, w tym w szczególności w czynnościach terenowych, bezpodstawnie uznawanych przez organy obu instancji za dowód z oględzin, co stanowi rażące naruszenie przepisów, skutkujące zaakceptowaniem przez organ odwoławczy pozbawienia strony możliwości uczestnictwa w przeprowadzanym dowodzie, a także weryfikacji prawidłowości oraz kompletności przeprowadzanych przez organ czynności dowodowych, a w rezultacie naruszenia prawa strony do czynnego udziału w sprawie;
2.art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. za art 138 § 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy naruszenie prawa strony do czynnego udziału w sprawie oraz szereg istotnych uchybień proceduralnych, wskazanych w odwołaniu winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
3. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodów niezbędnych do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji zaniechanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy po raz drugi oraz poprzestanie na powtórzeniu wadliwej argumentacji organu I instancji i zaakceptowaniu błędów popełnionych przy rozpoznawaniu sprawy przez organ I instancji, w tym naruszenia prawa strony do czynnego udziału w sprawie;
4. art. 7 Kpa i art. 77 Kpa w zw. z art. 15 § 1 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i uznanie za udowodnione okoliczności decydujących o uznaniu, że doszło do naruszenia przez Spółkę wydanego zezwolenia na zbieranie odpadów, tj.:
a. uznanie za udowodnioną okoliczność niezastosowania się przez skarżącą do wezwania organu I instancji z dnia 18 marca 2019 r., podczas gdy brak jest przeprowadzonych na te okoliczności zgodnie z wymogami prawa dowodów, w szczególności oględzin z udziałem skarżącej, zaś decyzja cofająca zezwolenie została wydana siedem miesięcy po terminie wyznaczonym na usunięcie domniemanych naruszeń, co uzasadnia stwierdzenie, iż na dzień upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu brak było podstaw do cofnięcia stronie zezwolenia na zbieranie odpadów;
b. uznanie za udowodnioną okoliczność nieprawidłowego magazynowania zbieranych odpadów oraz ich charakteru i składu, a także zbierania odpadów nieujętych w decyzji, podczas gdy z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodu z oględzin oraz dowodu z opinii biegłego, a także zaniechanie dokonania przez organ odwoławczy własnych ustaleń w tym zakresie, w tym choćby czynności terenowych, brak jest dowodów potwierdzających masę, skład, charakter odpadów oraz ich pochodzenie, a także niezgodne z zezwoleniem magazynowanie odpadów, skoro organ nie ustalił tych okoliczności w sposób bezpośredni, zaś strona przedstawiła dowody świadczące o uporządkowaniu placu, stosowaniu sprzętu zraszającego, kontenerów oraz worków typu BIG-BAG;
c. uznanie za udowodnioną okoliczność zaniechania regularnych wywozów i przeładowania placu, podczas gdy sam organ - uznawszy przedstawioną przez stronę dokumentację fotograficzną za wybiórczą - zaniechał przeprowadzenia czynności terenowych, zaniechał weryfikacji i uzupełnienia materiału dowodowego, o kompletną ewidencję odpadów i karty przekazania odpadów;
d. uznanie za udowodnioną okoliczność domniemanego przetwarzania odpadów przez skarżącą, podczas gdy z uwagi na brak dowodu z oględzin oraz opinii biegłego, a także zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka pracownika skarżącej, który miał oświadczyć, iż jest "eksploatowany" rozdrabniacz oraz świadków wnioskowanych w odwołaniu, okoliczność ta nie mogła zostać uznana za udowodnioną;
e. uznanie za udowodnioną okoliczność, iż Spółka nie doprowadziła placu do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi i nie przedstawiła operatu przeciwpożarowego dla składowiska, podczas gdy naruszenie to nie było zawarte w wezwaniu z 18 marca 2019 r., a dodatkowo tak organ I, jak i II instancji nie zweryfikowały tych okoliczności na dzień wydania decyzji, bazując wyłącznie na informacji z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z 18 czerwca 2019 r., a zatem uwzględniającej stan faktyczny istniejący na ponad trzy miesiące przed wydaniem decyzji przez organ I instancji;
f. aprioryczne poddanie pod wątpliwość wiarygodności zeznań potencjalnych świadków, o których przesłuchanie strona wnosiła w odwołaniu, z uwagi na "nieodpowiadające sprawdzonemu stanowi rzeczy oświadczenia składane przez pracowników", podczas gdy żadna z wnioskowanych przez stronę osób nie zeznawała w postępowaniu przed WIOŚ w charakterze świadka, ani też nie składała oświadczeń ujawnionych w protokole kontroli nr [..] odnośnie załadunku odpadów, zatem zaniechanie przesłuchania tych osób z powołaniem się na niczym nieuzasadnioną obawę braku wiarygodności ich zeznań, nie będącą dodatkowo przesłanką nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony, stanowi rażące naruszenie zasad prawdy obiektywnej oraz obowiązku organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
g. bezpodstawne uznanie występowania uciążliwości zapachowej w postaci rozkładających się odpadów, procesu gnilnego i zanieczyszczenia rowu melioracyjnego, podczas gdy pierwsza z okoliczności nie została poparta dowodami poza niczym nie popartymi skargami użytkowników sąsiednich nieruchomości oraz notatką służbową z 13 listopada 2019 r., która nie zawiera żadnych informacji dotyczących charakteru czy źródła zapachu, zaś pozostałe ze wskazanych okoliczności wynikają wyłącznie z ustaleń WIOŚ dokonanych na długo przed wezwaniem skarżącej do zaniechania naruszeń i usunięcia nieprawidłowości z 18 marca 2019 r. i nie zostały poparte dowodem z oględzin, a zatem nie mogą świadczyć o niezastosowaniu się przez skarżącą do tego wezwania;
5. art. 78 § 1 i 2 Kpa poprzez pominięcie wniosków dowodowych skarżącej zawartych w odwołaniu oraz piśmie z 8 czerwca 2020 r., podczas gdy nie zachodziły przesłanki pozwalające na ich nieuwzględnienie, co skutkowało błędnym ustaleniem, iż odpady nie były wywożone na bieżąco i były nieprawidłowo magazynowane, na placu miało miejsce przetwarzanie odpadów, nadmierne pylenie i hałas, a także występowała "uciążliwość zapachowa";
6. art. 80 Kpa w zw. z art. 136 § 1 Kpa poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności oraz niewłaściwą i pozbawioną obiektywizmu ocenę dowodów, tj.:
a. pominięcie dowodu w postaci dokumentacji fotograficznej potwierdzającej stosowanie sprzętu zraszającego, co skutkowało błędnym uznaniem, iż skarżąca nie zabezpieczyła placu przed pyleniem;
b. niewłaściwą ocenę dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez stronę i uznanie jej za "fragmentaryczną", przy jednoczesnym uznaniu za wiarygodne wybiórczych fotografii sporządzanych przez organ I instancji oraz pracowników WIOŚ, bez jednoczesnego wezwania strony do jej ewentualnego uzupełnienia;
c. oparcie oceny tego, czy skarżąca zastosowała się do wezwania z 18 marca 2019 r. na dokumentacji sporządzonej przez WIOŚ na długo przed wystosowaniem wezwania i upływem terminu do zastosowania się do niego, co nie może stanowić dowodu na niezastosowanie się do przedmiotowego wezwania;
d. zaniechanie bezpośredniego ustalenia charakteru domniemanej "uciążliwości zapachowej" oraz jej potencjalnych źródeł, a także występującego hałasu i ustalenie tych okoliczności wyłącznie na podstawie dokumentacji, bez przesłuchania osób, od których pochodziły stwierdzenia o występowaniu tej uciążliwości w charakterze świadków, a także bez przeprowadzenia dowodu z oględzin, co czyni wyjaśnienia organów dotyczące charakteru i źródła uciążliwości zapachowej występującej po dniu wyznaczonym w wezwaniu z 18 marca 2019 r. do usunięcia nieprawidłowości całkowicie bezpodstawnymi i gołosłownymi;
e. wzięcie pod uwagę i uznanie za wiarygodne twierdzeń podmiotów trzecich zawartych w skierowanych do organu pismach doręczonych mu w dniach 25, 26 i 28 maja 2020 r., podczas, gdy nie dotyczą one i nie mogą potwierdzać domniemanych naruszeń stwierdzonych w dniach 13 maja i 8 listopada 2019 r., gdyż są skrajnie nieobiektywne, nakierowane wyłącznie na "pozbycie się" skarżącej z użytkowanego przez nią placu celem poprawy walorów estetycznych na potrzeby użytkowników sąsiednich nieruchomości i nie uwzględniają przemysłowego charakteru obszaru, na którym mieści się plac i użytkowane przez w okolicy budynki.
7. art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie za wiarygodne ustaleń poczynionych przez pracowników WIOŚ, którego działania względem skarżącej cechują się jaskrawą stronniczością i brakiem obiektywizmu, a zatem powinny zostać poddane wnikliwej weryfikacji i ocenie, zaś ich bezkrytyczne przyjęcie jak za własne doprowadziło do uznania, że skarżąca działała niezgodnie z wydanym zezwoleniem, a w konsekwencji utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
8. art. 84 § 1 w zw. z art. 85 § 1 i art. 75 § 1 Kpa poprzez uznanie zarzutu odwołania w zakresie braku przeprowadzenia dowodu z wiadomości specjalnych za niezasadny, a także poprzez zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu przez organ odwoławczy, podczas gdy ani pracownicy organu I, jak i II instancji, ani pracownicy WIOŚ nie posiadają wiedzy i doświadczenia pozwalających na jednoznaczne ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a ich spostrzeżenia nie zostały dokonane podczas czynności spełniających wymogi oględzin w rozumieniu art. 85 § 1 Kpa;
9. art. 85 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i § 2 Kpa poprzez błędne uznanie czynności w terenie wykonywanych przez pracowników organu l instancji oraz pracowników WIOŚ za oględziny, podczas gdy sposób przeprowadzenia tych czynności oraz brak zawiadomienia strony o tych czynnościach uniemożliwia uznanie ich za czynność oględzin w rozumieniu Kpa;
10. art. 89 § 2 Kpa poprzez uznanie za prawidłowe zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia rozprawy mimo wniosku strony w tym zakresie, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie był kompletny, zaś ewentualna obawa przedłużenia postępowania w sprawie nie uzasadnia odstąpienia przez organ od przeprowadzenia rozprawy w sytuacji zajścia przesłanek przewidzianych w tym przepisie, co skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o niejednoznaczny, niekompletny i jednostronny materiał dowodowy;
11. art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 11 Kpa poprzez zaniechanie odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących:
a. zaniechania zbadania właściwości urządzeń znajdujących się na placu skarżącej, ich przeznaczenia oraz przebiegu domniemanego procesu przetwarzania odpadów oraz jego rezultatu, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy zawiera w tym zakresie wyłącznie przypuszczenia i niedefinitywne stwierdzenia pracowników organu I instancji i WIOŚ;
b. zaniechanie ustalenia przy zastosowaniu jakichkolwiek metod - poza metodą "na oko" ilości odpadów zgromadzonych na placu składowym, co skutkowało oparciem zaskarżonej decyzji na nieprecyzyjnych i niedefinitywnych stwierdzeniach pracowników organu I instancji i WIOŚ odnośnie niewywożenia odpadów na bieżąco oraz gromadzenia ich w nadmiernej ilości;
c. ustalenia czy rzeczywiście miały miejsca przekroczenia w zakresie poziomu hałasu, przy braku jakichkolwiek dowodów w tym zakresie poza stwierdzeniami pracowników organu I instancji i WIOŚ.
W uzasadnieniu skargi za najistotniejsze naruszenie skarżąca uznała naruszenie prawa strony co czynnego udziału w sprawie, poprzez uniemożliwienie skarżącej uczestnictwa w kluczowych dla postępowania, oraz będących główną podstawą wydania zaskarżonych decyzji czynnościach dowodowych. Czynności nazywane przez organ oględzinami, które to czynności nie spełniały wymogów oględzin z uwagi na brak zawiadomienia o planowanych czynnościach zarówno strony, jak i jej pełnomocnika. Tego rodzaju działania urzędników, z jednej strony uniemożliwiały stawiennictwo i czynne uczestniczenie skarżącej w czynnościach dowodowych, zaś z drugiej strony umożliwiały organowi dowolne kształtowanie treści protokołów oraz notatek, które to następnie, co wprost wynika z lektury obu zaskarżonych decyzji, stanowiły główną podstawę wydania decyzji. Nie tylko uniemożliwiono stronie uczestniczenie w tych czynnościach, ale również "zadbano" o to aby w czynnościach tych nie uczestniczył biegły. Naruszenie to samo w sobie dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję, zaś waga naruszenia, będąca jednocześnie podstawą do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa powoduje, iż obie decyzje winny podlegać uchyleniu bez konieczności nawet badania wpływu uchybienia na rozstrzygnięcie, gdyż jest ono oczywiste z mocy przepisów prawa i rangi jaką posiada owa zasada w ramach systemu postępowania administracyjnego.
Naruszenia zasady dwuinstancyjności upatruje skarżąca w tym, że organ odwoławczy nie podjął koniecznych czynności zmierzających do ponownego, merytorycznego zbadania sprawy, a poprzestał na przytoczeniu okoliczności jakie miały miejsce w toku postępowania przed organem I instancji i uznaniu ich za prawidłowe. Co więcej, organ II instancji zaakceptował fakt, iż kluczowe dla ustalania okoliczności sprawy czynności były podejmowane pod nieobecność skarżącej, która każdorazowo była intencjonalnie niepowiadamiana o terminach tzw. oględzin, co uniemożliwiało zarówno kontrolę prawidłowości działań ewidentnie wrogo nastawionych do niej urzędników, a także bieżące korygowanie czynności oraz zgłaszanie żądań w zakresie choćby wykonywania zdjęć placu składowego. Organ ll instancji miał możliwości weryfikacji ustaleń organu I instancji poprzez przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, jednakże nie uczynił nic w tym zakresie poza zaakceptowaniem wniosków płynących z nieprawidłowych działań oraz zaniechań organu I instancji.
Zarzuty dotyczące zasad postępowania dowodowego identyfikuje skarżąca z tym, że mimo zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących braku rzetelnych ustaleń odnoszących się do procesu domniemanego przetwarzania odpadów żaden z organów nie uzasadnił, na jakiej podstawie uznał znajdujące się na placu składowym urządzenia za urządzenia służące przetwarzaniu odpadów, a także na jakiej podstawie uznał część odpadów za odpady przetworzone przez te urządzenia. Brak odniesienia się do przedmiotowych kwestii jest najpewniej wynikiem braku wymaganej wiedzy oraz doświadczenia, którymi posłużyć mógłby powołany w sprawie biegły, na co skarżąca wskazywała już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany był poddać konfrontacji dane wynikające z dokumentów ze stanem rzeczywistym. W tym celu sam powinien był przeprowadzić (lub zlecić) oględziny placu składowego skarżącej - z jej udziałem - i w ten sposób poddać weryfikacji twierdzenia inspektorów WIOŚ, pracowników organu I instancji, czy też zarzuty objęte "donosami" podmiotów sąsiadujących z placem. Istotą oględzin w niniejszej sprawie powinno być porównanie stanu faktycznego (wykonania) ze stanem wymaganym (nałożonymi obowiązkami), ale w odniesieniu również do zarzutów stawianych w odwołaniu. W ocenie skarżącej wadliwie przeprowadzona czynność dowodowa nie może zawierać rzetelnego ustalenia stanu sprawy.
Przeczy skarżąca przyjęciu, że nie doprowadziła placu do stanu zgodnego z przepisami przeciwpożarowymi i nie przedstawiła operatu przeciwpożarowego dla składowiska, podczas gdy naruszenie to nie było zawarte w wezwaniu z 18 marca 2019 r., a dodatkowo tak organ I, jak i II instancji nie zweryfikowały tych okoliczności na dzień wydania decyzji, bazując wyłącznie na informacji z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18 czerwca 2019 r., a zatem uwzględniającej stan faktyczny istniejący na ponad trzy miesiące przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Kolejno, zanegowała skarżąca twierdzenia organu dotyczące braku regularnych wywozów odpadów i przeładowania placu. Organ - uznawszy przedstawioną przez stronę dokumentacje fotograficzną za wybiórczą - sam zaniechał przeprowadzenia czynności terenowych, zaniechał uzupełnienia materiału dowodowego o kompletną ewidencję odpadów i karty przekazania odpadów. Przedmiotowe okoliczności winny zostać przez organ ustalone i wnikliwie zweryfikowane z uwagi na fakt, iż nie zostały w żaden obiektywny sposób zmierzone i stanowią jedynie ocenę pracowników organów, nie popartą żadnymi pomiarami poza oceną "na oko".
Niezależnie od tego, iż materiał dowodowy w sprawie jest niekompletny, ocena przez organ pozostałych dowodów jest dalece pobieżna i całkowicie nieobiektywna. Organ pominął dowód w postaci dokumentacji fotograficznej potwierdzającej stosowanie na placu składowym skarżącej sprzętu zraszającego, co skutkowało błędnym uznaniem, iż skarżąca nie zabezpieczyła placu przed pyleniem (dokumentacja ta znajdowała się w aktach spraw prowadzonych przez WIOŚ, przekazanych organowi). O subiektywnym podejściu organu świadczy pominięcie wniosków płynących z analizy dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez stronę z uwagi na uznanie jej za "fragmentaryczną", przy jednoczesnym uznaniu za wiarygodne wybiórczych fotografii sporządzanych przez organ I instancji oraz pracowników WIOŚ, a także bezkrytyczne uznanie za wiarygodne twierdzeń podmiotów trzecich zawartych w skierowanych do organu pismach doręczonych mu w dniach 25, 26 i 28 maja 2020 r.
W ocenie skarżącej ustalony stan sprawy nie pozwalał na wywiedzenie wniosku o niestosowaniu się przez skarżącą do warunków udzielonego zezwolenia na zabieranie odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga była niezasadna.
Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 47 ustawy o odpadach. Stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem, w sposób istotny narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. Następnie, art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach stanowi, że w przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1, mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy, działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, narusza wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej, właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, określając termin jej wykonania. Cofnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem (art. 47 ust. 3). W oparciu o art. 47 ust. 4 ustawy o odpadach decyzji o cofnięciu zezwolenia właściwy organ może nadać rygor natychmiastowej wykonalności, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności. Postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia, według art. 47 ust. 6 ustawy, wszczyna się z urzędu. Decyzja w zakresie cofnięcia zezwolenia jest decyzją związaną, co oznacza że jeżeli podmiot mimo wezwania nie zastosuje się do niego, organ jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia (por. wyroki: NSA z 20 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 971/12, Lex nr 1424005, z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1405/11, Lex nr 1367254). Odpowiedzialność posiadacza odpadów ma charakter obiektywny i opiera się na zasadzie bezprawności, co oznacza, że dla zastosowania normy z art. 47 wystarczające jest wykazanie, że posiadacz zachował się sprzecznie z obowiązującą normą naruszając wskazane w niej przepisy.
Przy wydawaniu takiej decyzji organ nie dysponuje luzem decyzyjnym, w szczególności luzem wynikającym z uznania administracyjnego, a jego rola sprowadza się do ustalenia stanu faktycznego, z którego norma prawna nakazuje w sposób bezwzględny wyciągnąć określone skutki prawne. Niezależnie jednak, czy mamy do czynienia z decyzją związaną, czy z decyzją swobodną, na organie administracji ciążą obowiązki takiego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które doprowadzi do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Wobec tego w postępowaniu dowodowym organ musi uwzględnić treść art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Konieczne jest uwzględnienie również art. 80 k.p.a., który zobowiązuje organ do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymogi te są szczególnie doniosłe w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o tak doniosłych skutkach, jak decyzja z art. 47 ust. 2 ustawy - posiadacz odpadów jest zobowiązany do zakończenia działalności oraz usunięcia na własny koszt odpadów i skutków prowadzonej działalności, a nadto w świetle aktualnego brzmienia art. 47 ust. 7 ustawy, w okresie 10 lat (2 lat w dacie wydana decyzji) od uzyskania przez decyzję cofającą zezwolenie przymiotu ostateczności nie może on uzyskać nowego zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Stanowi to dodatkową sankcję za naruszenie przepisów ustawy lub warunków zezwolenia. A zatem doniosłość i dotkliwość skutków sankcji nakłada na rozstrzygające sprawę organy administracji obowiązek szczególnej dbałości o przestrzeganie zasad postępowania administracyjnego i prawidłowe stosowanie prawa materialnego (wyr. NSA z 10 marca 2020r., sygn. akt II OSK 1171/18; wyr. WSA w Krakowie z 30 czerwca 2020r., sygn. akt II SA/Kr 155/20; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie bezsporne było, że Prezydent Miasta decyzją z 10 maja 2013 r. udzielił A., zezwolenia na zbieranie odpadów, w przewidzianych w niej frakcjach. W zezwoleniu tym określono: miejsce prowadzenia działalności, miejsce i sposób magazynowania odpadów, opisano metody zbierania odpadów, oraz wskazano na dodatkowe warunki zbierania odpadów. W pkt 6 decyzji zawarto, że decyzję wydano na okres 10 lat. Przedmiotowe zezwolenie uprawniało Spółkę do zbierania i tymczasowego magazynowania szczegółowo określonych w niej rodzajów odpadów. Nadto, co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zezwolenie jednoznacznie określało, że w pkt 5 dodatkowe warunki zbierania odpadów:
"5.1. utrzymywanie porządku na terenie, na którym prowadzona będzie działalność w zakresie zbierania odpadów;
5.2 magazynowanie odpadów, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, w szczególności w miejscach niedostępnych dla osób postronnych;
5.3 zapewnienie oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych i przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów;
5.4 nieskładowanie materiałów lub towarów pod gołym niebem (oprócz materiału szkółkarskiego i asortymentu ogrodniczego charakterystycznego dla sklepów ogrodniczych) w odległości mniejszej niż 100 m od istniejących bądź planowanych terenów mieszkaniowych;
5.5. zabezpieczanie miejsc magazynowania przed pyleniem (np. przez zraszanie, przykrywanie kontenerów);
5.6. wywożenie odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej".
Rolą organów administracji było więc szczegółowe przeprowadzenie postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia, czy warunki zezwolenia na zbieranie i magazynowanie odpadów są prawidłowo realizowane zgodnie z treścią zezwolenia oraz przepisów ustawy o odpadach.
Ze zgromadzonych w sprawie obszernych akt administracyjnych wynika, że Spółka A. prowadziła działalność w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków posiadanego zezwolenia oraz ustawy o odpadach (protokoły z czynności kontrolnych, materiały fotograficzne na płycie CD, zdjęcia).
Sąd podziela stanowisko organów, że Spółka pomimo zgłoszonych uwag w toku kontroli nie zakwestionowała ustaleń, które znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, zwłaszcza fotograficznym, w oparciu o który za słuszne uznać należy ustalenia organów, że:
a. Spółka dokonywała zbierania odpadów, które nie są objęte zezwoleniem: odpadów w postaci elementów zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych, odpadów zielonych, odpadów komunalnych z gospodarstw domowych (w postaci mebli czy zabawek dziecięcych) - co stanowi naruszenie punktu 1. ww. decyzji opisującego "rodzaje odpadów przewidywane do zbierania";
b. na terenie przewidzianym do magazynowania zbieranych odpadów były one składowane w postaci zmieszanej (zamiast selektywnie), w formie zbelowanej, w hałdach luzem - poza pojemnikami, kontenerami, workami typu Big-Bag; zgodnie z posiadaną decyzją jedynie odpady o kodzie 16 01 03 - zużyte opony mogą być magazynowane luzem, pozostałe odpady winny być magazynowane w pojemnikach, kontenerach (otwartych i zamkniętych) typu: KP7, KP20 duży hak, KP20 mały hak, workach typu big-bag - co stanowi naruszenie punktu. 3. ww. decyzji opisującego "miejsce i sposób j magazynowania odpadów";
c. nieprzestrzeganie punktów 5.1, 5.3 i 5.6 decyzji zezwalającej nakładających na spółkę dodatkowe warunki zbierania w postaci: utrzymywania czystości i porządku, na terenie, na którym prowadzona jest działalność w zakresie zbierania odpadów; zapewnienia oznakowania oraz odpowiednich warunków technicznych, sanitarnych i przeciwpożarowych w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów oraz wywożenia odpadów na bieżąco, po uzbieraniu niezbędnej ilości transportowej.
W tym stanie rzeczy, Prezydent Miasta na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, pismem z 18 marca 2019 r. wezwał Spółkę, do niezwłocznego zaniechania działań niezgodnych z wydaną w dnie 10 maja 2013r. decyzją o zezwoleniu na zbieranie odpadów i przepisów ustawy o odpadach oraz wyznaczył termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 30 kwietnia 2019 r.. W wezwaniu organ szczegółowo wskazał wszystkie dostrzeżone naruszenia, odnosząc je do poszczególnych punktów zezwolenia na zbieranie odpadów. Następnie wezwał do usunięcia stwierdzonych naruszeń, wskazując terminy ich usunięcia (do 30 kwietnia 2019r.). W punktach od 1 – organ szczegółowo skonkretyzował naruszenia:
Magazynowanie zbieranych odpadów niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia. Przeważającą część odpadów zmagazynowanych na placu stanowiły magazynowane w hałdach zmieszane odpady pobudowlane/ poremontowe (resztki płyt kartonowo-gipsowych, odpady materiałów izolacyjnych: folie, styropian itp.; tekstylia; odpady tworzyw sztucznych: opakowania, rury; makulatura i papier; drewno; metale; kable; zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny; odpady wielkogabarytowe; odpady komunalne; ziemia itp.) oraz odpady o charakterze odpadów o kodzie 19 12 12 [inne odpady, (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11]. Średnia wysokość hałd ww. odpadów wynosiła ok. 3-4 m. Ponadto luzem magazynowane były także odpady drewna, opon oraz ziemi i gruzu.
Zgodnie z posiadanym zezwoleniem wszystkie zbierane odpady za wyjątkiem zużytych opon winny być magazynowane wyłącznie w pojemnikach, kontenerach lub workach BIG-BAG.
Brak regularnych wywozów nagromadzonych odpadów - odpady zalegały na placu. Ilość zmagazynowanych odpadów spowodowała przeładowanie placu i widoczne były kolejne ubytki w ogrodzeniu placu, co świadczyło o jego postępującej degradacji;
Brak utrzymania porządku na terenie punktu zbierania odpadów. Pomiędzy hałdami utworzono "korytarze komunikacyjne/ drogi", którymi poruszał się sprzęt kołowy oraz pracownicy;
Brak oznakowania oraz brak odpowiednich warunków technicznych w miejscach do magazynowania odpadów;
Brak zabezpieczenia miejsca magazynowania przed pyleniem i rozwiewaniem. Zgodnie z posiadaną decyzją odpady pylące powinny być magazynowane w zamkniętych kontenerach lub otwartych przykrywanych plandekami.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że na gruncie niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma powyższe wezwanie do usunięcia naruszeń, o którym stanowi art. 47 ust. 1 ustawy. Wezwanie to jest etapem (elementem) procedury zmierzającej do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jest pismem kierowanym do strony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie, a jego celem jest doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący działalność związaną z odpadami, w sytuacji, gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że działalność ta jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa. Podstawą uruchomienia procedury cofnięcia zezwolenia jest zatem zachowanie posiadacza odpadów, który narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem. W razie stwierdzenia takiego zachowania organ wzywa posiadacza odpadów do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając mu termin na usunięcie nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 12 marca 2019 r., sygn. II OSK 1055/17, LEX nr 2641822).
Wezwanie do usunięcia naruszeń, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy jest czynnością organu, która jest podejmowana jednorazowo. Z zebranych akt sprawy wynika, że wezwanie takie zostało skutecznie doręczone Spółce (z.p.o. dołączone do wezwania z 18 marca 2019r., akt adm. I inst.). Bezspornie zaskarżone decyzje wydane zostały po uprzednim wezwaniu do zaprzestania naruszeń. Dalsze czynności organu związane były z weryfikacją, czy wezwanie z 18 marca 2019r. zostało prawidłowo wykonane.
W świetle zebranego materiału dowodowego, potwierdzenie znajduje ustalenie organów, że pomimo wezwania, Spółka nie usunęła nieprawidłowości w prowadzonej działalności. Wynika to z przeprowadzonych kolejnych kontroli podjętych celem weryfikacji wykonania wezwania z 18 marca 2019r. do zaniechania naruszeń i usunięcia nieprawidłowości.
W wyniku kontroli, przeprowadzonej w dniach 13 maja 2019 r. oraz 8 listopada 2019r., a także w oparciu o materiały udostępnione z postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Prezydent Miasta ustalił, że Spółka A. nadal naruszała przepisy ustawy o odpadach i działała niezgodnie z wydanym zezwoleniem w zakresie objętym wystosowanym do niej wezwaniem.
Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w materiale fotograficznym i nagraniach na płytach CD (w aktach organu I instancji) oraz w protokołach z czynności kontrolnych. Podkreślenia wymaga, że w trakcie biegu terminu wyznaczonego w wystosowanym wezwaniu Spółka nie poczyniła żadnych kroków celem usunięcia stwierdzonych naruszeń w działalności opartej na udzielonym zezwoleniu.
I w tym miejscu odnieść się należy do wielokrotnie podnoszonego przez skarżącą zarzutu o braku zawiadomienia jej o terminie i miejscu dokonywanych oględzin. Mianowicie wszczęcie postepowania nastąpiło dopiero w dniu 15 maja 2019 r., natomiast czynności podejmowane do tego momentu nie odbywały się w toku sformalizowanego postępowania administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszeń, o którym stanowi art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach jest etapem (elementem) procedury zmierzającej do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jest pismem kierowanym do strony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie, a jego celem jest doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący działalność związaną z odpadami, w sytuacji, gdy w wyniku poczynionych ustaleń stwierdzone zostanie, że działalność ta jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa. W przypadku więc usunięcia uchybień określonych w wezwaniu organ nie wszczyna postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia dotyczącego odpadów. Oznacza to, że o czynnościach kontrolnych podjętych przez organ I instancji skarżąca nie musiała zostać uprzedzona. Ponadto dostrzec należy, że uprzedzenie skarżącej o zamiarze kontroli mogłoby spowodować wypaczenie jej wyników.
Podkreślić należy, że zbieżne wnioski co do niezgodności z prawem prowadzonej działalności w zakresie zbierania odpadów znajdują odzwierciedlenie w ustaleniach innego organu posiadającego specjalistyczną wiedzę. WIOŚ dokonał także podobnych ustaleń w tym zakresie w okresie od 21 lutego 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r., co wynika z pisma z 7 maja 2019r..
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zasadnie Prezydent Miasta stanął na stanowisku, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż zaistniały podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia A. , zezwolenia na zbieranie odpadów otrzymanego przez Spółkę decyzją z 10 maja 2013 r.
Obszerny materiał dowodowy, w szczególności dotyczący ustaleń w zakresie prowadzenia działalności z naruszeniem warunków zezwolenia, a następnie niewykonania wezwania do zaprzestania i usunięcia naruszeń zezwolenia na zbieranie odpadów, potwierdził, że Spółka rzeczywiście nie zastosowała się do wystosowanego do niej wezwania, o jakim mowa w art. 47 ust. 1 ustawy (w szczególności protokoły kontroli, materiał fotograficzny odnoszący się do sposobu magazynowania odpadów, brak oznakowania oraz brak odpowiednich warunków technicznych w miejscach do magazynowania odpadów brak zabezpieczenia przed pyleniem). Organ był zatem zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu udzielonego zezwolenia. Ustawodawca nie dopuszcza, bowiem uznaniowości czy dowolności organu w kwestii podejmowania decyzji o cofnięciu zezwolenia w trybie art. 47 ustawy, bowiem jak wskazano powyżej decyzja o cofnięciu zezwolenia ma charakter związany. Skoro stan faktyczny sprawy potwierdził naruszenia w warunkach wykonywania zezwolenia za zbieranie odpadów oraz po wystosowaniu wezwania w trybie art. 47 ust. 1 ustawy, ustalenia organów potwierdziły, że naruszenia te nie zostały prawidłowo usunięte, to organ administracji nie miał innej możliwości, jak cofnąć bez odszkodowania udzielne zezwolenie na zbieranie odpadów.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że kontynuowanie naruszeń miało miejsce także na dalszym etapie postępowania przed organem odwoławczym, na co wskazuje dokument w postaci karty działań pokontrolnych pracowników WIOŚ z 1 kwietnia 2020 r., który potwierdził wcześniejsze ustalenia, że na terenie zajmowanym przez skarżącą działa przesiewacz bębnowy odpadów i znajdują się tam hałdy odpadów, w tym odpady na których zbieranie skarżąca nie posiada zezwolenia.
Kontrola przedłożonych akt sprawy doprowadziła do wniosku, że Prezydent Miasta prawidłowo zastosował także przepisy postępowania, zapewniając w trybie art. 10 § 1 k.p.a. – zawiadomienie z 14 sierpnia 2019 r. - czynny udział Spółki w sprawie i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i ustaleń organów poczynionych w toku całego postępowania (k. 22 akt adm. I inst.), a Spółka z tej możliwości aktywnie korzystała. Także Kolegium w toku postępowania odwoławczego tożsame zawiadomienie wystosowało do strony w dniu 13 maja 2020 r. Czyni to niezasadnym zarzut skarżącej naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w toku postępowania.
W ocenie Sądu prawidłowa jest także decyzja o cofnięciu zezwolenia w zakresie wymaganych elementów wynikających z treści art. 47 ust. 2 i 3 oraz ust. 5 i 6 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty z 31 marca 2017r. Zawiera bowiem rozstrzygnięcie właściwego organu o cofnięciu bez odszkodowania przywołanego konkretnego zezwolenia na zbieranie odpadów, zobowiązanie do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt oraz informację, że cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej wskazanym zezwoleniem.
Nie zachodziła także konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, albowiem okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone w oparciu o pozostały zgromadzony materiał dowodowy, który był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. To czy zostały spełnione warunki zakreślone w decyzji z 10 maja 2013 r. nie wymagało dowodu z opinii biegłych, a brak podzielenia przez skarżącą ustaleń faktycznych nie pociągał za sobą konieczności przeprowadzenia dowodu w postaci opinii podmiotu posiadającego wiedzę specjalną. Podobnie ocenić należy wnioski skarżącej o przesłuchanie jej pracowników, bowiem ich zeznania nie mogłyby skutecznie zakwestionować ustaleń poczynionych przez organ I instancji.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie doszukał się także innych uchybień przepisów prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z 29 listopada 2019 r..
W tym stanie sprawy skarga Spółki A. okazała się niezasadna, zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić w całości, o czym Sąd orzekł w niniejszym wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.