II SA/GD 77/24

II SA/Gd 77/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Janina Guść
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2023 r., nr WOP.7722.221.2023.TA w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
UZASADNENIE
Pan K.T. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: PWINB) z 12 grudnia 2023 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie (dalej: PINB) postanowieniem z 8 listopada 2023 r., wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy budowie obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej, dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] w miejscowości C., gmina T. W punkcie drugim postanowienia PWINB poinformował inwestora, właściciela o możliwości złożenia wniosku o legalizację budynku, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.
Postanowienie doręczono Skarżącemu w dniu 9 listopada 2023 r. (przesyłka odebrana przez dorosłego domownika – H. T.). Postanowienie zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do PWINB, za pośrednictwem PINB, w terminie siedmiu dni od daty jego otrzymania.
Skarżący pismem z 18 listopada 2023 r., nadanym w placówce pocztowej 20 listopada 2023 r., wniósł zażalenie na opisane powyżej postanowienie PINB wraz z wnioskiem przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem, PWINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Organ wskazał, że termin do wniesienia zażalenia upłynął 16 listopada 2023 r., natomiast zażalenie wniesione zostało 20 listopada 2023 r.
PWINB wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu do zażalenia, strony wyjaśniły, że pismem z 18 września złożyły do PINB wniosek o dołączenie do akt przedmiotowego postępowania, akt odrębnych postępowań PINB. Zarzucili, że z treści przedmiotowego postanowienia w żaden sposób nie wynika, kiedy będą mieli dostęp do ich pokoju i rzeczy, co według nich jest istotne dla sprawy. Wnioskodawcy wskazali, że oczekiwali na równoległe orzeczenie PINB umożliwiające im dostęp do pomieszczenia, co koniecznym było dla ustalenia stanu faktycznego i umożliwiałoby im złożenie ewentualnego zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Jednakże takiego rozstrzygnięcia nie otrzymali, dlatego teraz obecnie składają zażalenie oraz przedmiotowy wniosek. Podali również, że dopiero 15 listopada 2023 r. zapoznali się z aktami postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonowa w Bytowie i dopiero teraz ustalili szereg istotnych faktów mających znaczenie dla niniejszej sprawy.
W ocenie PWINB, wskazywane przez odwołujących się okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodabniają, że w sprawie wystąpiły okoliczności nagłe, nietypowe i nadzwyczajne – które udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Nie ma w sprawie żadnych przedstawionych przez wnioskodawców dowodów, że nie mieli oni możliwości wykonania tych czynności procesowych. Nie wskazali na jakiekolwiek faktyczne przyczyny, które spowodowały, że mimo dołożenia odpowiednie staranności w uczestniczeniu w sprawie, udaremnione im zostało dokonanie czynności zażaleniowych we właściwym czasie. Należy przy tym wskazać, że zgodnie z dyspozycjami art. 128 k.p.a., zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy jeżeli wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie organu nic nie wskazuje, że strony po odebraniu przedmiotowego postanowienia nie mogły w ustawowym czasie wnieść na nie zażalenie. Zawarte we wniosku uzasadnienie, że strony czekały na uzyskanie dodatkowych informacji czy też spodziewały się otrzymać jakieś dodatkowe rozstrzygnięcia PWINB, żaden sposób nie uprawdopodobniają wystąpienia przesłanki z artykułu 58 § 1 k.p.a.
We Wniesionej do Sądu skardze na postanowienie PWINB, Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych postanowień (w tym postanowienia PINB), przeprowadzenia rozprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez organ w zaskarżonym postanowieniu, wskazał że w dniu 17 sierpnia 2023 r. odbyły się w zasadzie trzy kontrole, to znaczy dwie dotyczące obiektów budowlanych należących do K. T. oraz jedna dotycząca państwa W. W związku z tym Skarżący pismem z 18 września 2023 r. złożył wniosek o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt obu tych postępowań, a następnie o zawiadomienie o dołączeniu tych akt i umożliwienie zapoznania się z tymi aktami. Ponadto PWINB pismem z 6 października 2023 r. poinformował Skarżącego, że kwestia dostępu do pokoju należy do kompetencji PINB. Skarżący podkreślił, że do dnia dzisiejszego kwestia ta nie została w żaden sposób rozwiązana. Uważał wraz z żoną, że z uwagi na przedłożone wnioski sprawa ta zostanie rozwiązana pierwszej kolejności. Tak się jednak nie stało i w dniu 9 listopada 2023 r. otrzymał postanowienie z 8 listopada 2023 r. Z treści tego postanowienia nie wynika, kiedy będzie miał dostęp do pokoju i rzeczy co jest istotne dla sprawy. Skarżący wskazał, że pomimo tego, że był przekonany z uwagi, iż organy działają na podstawie przepisów prawa otrzyma również praktycznie równolegle orzeczenie wydane przez PINB, umożliwiające dostęp do pokoju, w którym znajdują się jego rzeczy, w tym szereg dokumentów niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego, co umożliwi mu złożenie ewentualnego zażalenia na postanowienie PINB. Skarżący wskazał także, że dopiero 15 listopada 2023 r. zapoznał się z aktami prowadzonego postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonowa w Bytowie i ustalił szereg istotnych faktów mających istotne znaczenie dla sprawy. Co do stwierdzeń, że zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia Skarżący wskazał, że w PWINB nie pouczył o tym wydanym przez siebie postanowieniu.
Odpowiadając na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera podstaw uzasadniających jej uwzględnienie.
Stosownie do artykułu 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.)., na postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych służy zażalenie.
Zażalenie wznosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (art. 141 § 2 k.p.a.). Termin ten uważa się za zachowany między innymi, jeżeli przed jego upływem zażalenie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
W przedmiotowej sprawie bezspornym było, że postanowienie PINB zostało doręczone Skarżącemu w dniu 9 listopada 2023 r. Oznacza to, że ostatnim dniu, w którym Skarżący mógł złożyć odwołanie w ustawowym terminie był 16 listopada 2023 r. Przy obliczaniu terminu oznaczonego w dniach nie uwzględnia się bowiem dnia, w którym nastąpiło zdarzenie będące początkiem tego terminu (art. 57 § 1 k.p.a.).
W sprawie nie budzi też wątpliwości, że zażalenie zostało wniesione przez Skarżącego w dniu 20 listopada 2023 r., to jest w dniu nadania go listem pocztowym. Oznacza to przekroczenie o cztery dni ustawowego terminu do wniesienia zażalenia.
Ustawodawca w artykule 58 k.p.a. przewidział możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Termin taki należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin.
W doktrynie jak i w utrwalonym orzecznictwie wskazuje się (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023), że kryterium winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnych. Tym samym przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. także wyr. NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2521/14; podobnie w wyr. NSA z 26 lipca 2022 r., II GSK 424/19). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie (zob. ww. wyr. NSA z 26 lipca 2022 r., II GSK 424/19). Powodem usprawiedliwienia uchybienia w drodze przywrócenia terminu nie może być między innymi niemożność odnalezienia w terminie stosownego dokumentu, niezbędnego dla prawidłowego dokonania określonych czynności w postępowaniu. Analogicznie takim usprawiedliwieniem nie może być również subiektywne odczucie Skarżącego co do konieczności załączenia do skargi niezbędnych dokumentów (zob. wyr. NSA w Warszawie z 19 września 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 408/07). Okoliczność nieznajomości procedury, czy też brak wiedzy prawniczej także nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Nieznajomość prawa, czy niezrozumienie przepisów prawa procesowego nie mogą być uznawane jako usprawiedliwione przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty są one zawinione przez stronę (zob. Wyrok NSA z 17 lipca 2024 r., II OSK 1395/23).
Sąd rozpoznający sprawę podziela przedstawione powyżej poglądy. W realiach przedmiotowej sprawy Skarżący nie wskazał na żadną obiektywną okoliczność powodującą niemożność wniesienia zażalenia w terminie. Przekonanie Skarżącego o konieczności uzyskania dostępu do dokumentów mających znaczenie dla stanu faktycznego sprawy nie ma żadnego związku z możliwością wniesienia zażalenia w przewidzianym ustawą terminie, tak samo jak oczekiwanie na rozpoznanie złożonych przez niego wniosków dowodowych. Przedstawiona przez Skarżącego argumentacja dotyczy prawidłowości prowadzonego przez PINB postępowania i mogłaby mieć hipotetycznie znaczenie przy rozpoznaniu zażalenia, natomiast nie odnosi się do obiektywnych, niezawinionych przez stronę przyczyn niezłożenia zażalenia w terminie. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko PWINB zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, uznając jej za prawidłowe.
Odnosząc się zaś do kwestii należytego pouczenia Skarżącego przez PINB, zauważyć należy, że zgodnie z art. 124 §1 k.p.a., postanowienie powinno zawierać pouczenie o tym, czy przysługuje na nie zażalenia, a jeśli tak to w jakim trybie. Postanowienie PINB zawiera pouczenie o przysługującym zażaleniu oraz terminie i sposobie jego wnoszenia, zatem informuje o niezbędnych (wymaganych prawem) czynnościach prowadzących do wniesienia zażalenia w terminie.
W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie PWINB o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 58 i 59 k.p.a. Tym samym poza granicami rozpoznania Sądu w przedmiotowym postępowaniu jest postanowienie PWINB z 8 listopada 2023 r., wydane na podstawie wskazanych w nim przepisów Prawa budowlanego. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach sprawy, której granice wyznacza podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który upoważnia Sąd do takiego postępowania w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach nie jest uzależnione od woli Skarżącego. Nawet więc złożenie przez Skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia Sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. Wyrok NSA z 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 387/21).
Przywołane w sprawie orzecznictwo, dostępnej jest w bazie orzeczeń na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.