II SA/Gd 763/13

II SA/Gd 763/13 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2014-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II OSK 1862/14 - Wyrok NSA z 2016-03-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
138 par. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1235
art. 3 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. S., M. K., J. K., L. P., A. P. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę S. S., 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. K. i J. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej L. P. i A. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 6. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
L.P., A.P., A.K., S.S., M.K. i J.K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 sierpnia 2013 r. uchylającą decyzję Wójta Gminy P. z dnia 8 czerwca 2012 r. w części obejmującej następujące ustalenie: "z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącza się działkę nr [...]" i ustalająca, że miejscem realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] jest także - oprócz działek nr: [[...]] położonych w S. - działka nr [...] (również położona w S.).
Decyzje powyższe zostały podjęte w następujących okolicznościach sprawy:
O.H. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w M. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] w miejscowości S. na działkach nr [[...]], w gminie P.
Wójt Gminy P. decyzją z dnia 8 czerwca 2012 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 75 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2, oraz art. 82 i 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W uzasadnieniu organ wskazał, że za strony postępowania uznano właścicieli działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem za strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań uznaje się osoby, na których nieruchomość wpływać może oddziaływanie inwestycji, t.j. bezpośrednich sąsiadów planowanego przedsięwzięcia, bowiem z natury rzeczy szkodliwe oddziaływanie inwestycji najmocniej dotykać będzie nieruchomości położone najbliżej.
W wyznaczonym przez organ terminie wpłynęły pisma od właścicieli działek w P. twierdzących, że powiększenie obszaru przeznaczonego pod tereny kopalniane w S. obniży wartość działek, które w przyszłości zamierzają podzielić na działki budowlane lub już mają zatwierdzony podział. Ponadto wpłynął protest trzydziestu osób, w którym protestujący twierdzą, iż w uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi S. nie uwzględniono ich postulatów, które dotyczyły m.in. odnowienia rowów na całej długości działki nr [...] i [...], nasadzeń z roślin iglastych, wyasfaltowania i utwardzenia ul. [...], postawienia ekranów dźwiękoszczelnych na długości działki nr [...] i [...] od strony ul. [...].
Planowana inwestycja stosownie do § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) posiada status "przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Postanowieniem z dnia 7 września 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w opinii z dnia 20 lipca 2011 r. uznał, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest konieczne. Postanowieniem z dnia 16 września 2011 r., na podstawie art. 66 ustawy nałożono na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu w pełnym zakresie.
W dniu 20 września 2011 r. inwestor złożył raport o oddziaływaniu na środowisko, uzupełniony następnie pismem z dnia 23 stycznia 2012 r.
Organ wskazał, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji przeprowadzono procedurę udziału społeczeństwa, podano do publicznej wiadomości informację o umieszczeniu danych o wniosku i raporcie w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach poprzez umieszczenie obwieszczenia na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy P., tablicy ogłoszeń Urzędu, sołectwa S. i drogą pocztową stronom postępowania oraz określono termin składania uwag i wniosków.
M. i S.S. złożyli protest dotyczący nieposzerzania żwirowni w S. o dodatkowe działki. Protestujący twierdzili, że poszerzenie eksploatacji wpłynie na rzeźbę terenu, nastąpią zmiany w szacie roślinnej na tym terenie, pogorszy się jakość życia lokalnych mieszkańców poprzez zanieczyszczenie pyłem w trakcie wydobywania i eksploatowania żwiru, nastąpi wzrost natężenia hałasu.
Organ wskazał, że położenie inwestycji w sąsiedztwie istniejącej już kopalni kruszywa naturalnego wyklucza możliwość utraty powierzchni i fragmentacji siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmiot stanowiących ochrony w ich granicach. Mając na uwadze wnioski z raportu nie ma podstaw przypuszczać, aby realizacja inwestycji mogła spowodować pogorszenie dla istniejącej zabudowy mieszkaniowej, uciążliwość (emisja pyłów) może jedynie nastąpić w czasie transportu kopaliny poza zakładem górniczym drogą gruntową, jednak w raporcie założono, iż samochody wyjeżdżające z kopalni będą przykrywane plandeką a droga zraszana wodą. Wpłynęły także protesty A.K. oraz L. i A.P., dotyczące braku zawiadamiania ich przez organ o podejmowanych czynnościach.
Organ wskazał, iż dla terenu na którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. ustanowionego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy P. z dnia 3 listopada 2010 r. dla obszaru objętego zmianą studium ustalono następujące przeznaczenie: dla części środkowej i zachodniej, obejmującej działki nr: [[..]] oraz zachodnią część działki nr [...] (stanowiącej drogę) obręb S. ustalono funkcje eksploatacji złóż - powierzchniową eksploatację kruszywa naturalnego - teren oznaczony na rysunkach zmiany studium symbolem A.10. Zaś dla terenu obejmującego działki nr: [[...]] oraz zachodnią część działki nr [...] obejmującej zadrzewiony wąwóz ustala się w zmianie studium funkcje zadrzewień i zalesień - tereny te ustala się jako wyłączone z zabudowy. W związku z powyższym z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] na działkach nr: [[...]], w gminie P. organ I instancji wyłączył działkę nr [...].
Organ wskazał, że z przedłożonego raportu wynika, że planowanym przedsięwzięciem jest kopalnia złoża piasku o łącznej powierzchni 16,45 ha, które udokumentowano w czterech polach A, B, C i D. Dla każdego z pól zaprojektowano oddzielny obszar i teren górniczy: [...] - pole A", "[...] - pole B", "[...] - pole C" i "[...] - pole D". W decyzji organ I instancji szczegółowo opisał warunki geologiczno - górnicze eksploatacji złoża dla każdego z czterech pól. Ponadto wskazał, iż eksploatacja złoża prowadzona będzie w jego granicach geologicznych z wyłączeniem pasów ochronnych. Zasięg górniczych robót wydobywczych i udostępniających nie będzie wykraczał poza granice projektowanych obszarów górniczych. W sąsiedztwie i w granicach zalegania złoża "[...]" jedynymi obiektami wymagającym ustalenia pasów ochronnych są drogi sąsiadujące ze złożem oraz grunty rolne nie będące w dyspozycji inwestora. W pobliżu północnej granicy pola C biegnie kabel podziemnej linii energetycznej. Z uwagi na fakt, że pas ochronny zaprojektowany w tym miejscu dla drogi jest wystarczający dla ochrony tej linii nie ma konieczności ustalania dla niej dodatkowego pasa. Projektowane szerokości pasów ochronnych ustalono według założeń Polskiej Normy PN-G-02100 - szerokości pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych i wynoszą one min 10 m dla dróg i 6 m dla gruntów rolnych. Inne obiekty wymagające ustalenia pasów ochronnych w granicach złoża i jego sąsiedztwie nie występują. Planuje się, że wielkość wydobycia w skali rocznej wyniesie > 20 tys.m3/ rok. Kruszywo w większości po wydobyciu ładowane będzie bezpośrednio na samochody i wywożone do odbiorców. W sytuacji wystąpienia większej ilości przewarstwień piasku ze żwirem w złożu (szacuje się.że będzie to około 10 % ogólnej wielkości wydobycia kopaliny), kruszywo będzie przesiewane - przesiewacz (ruchomy). Przesiewanie będzie odbywało się w technologii na "sucho". Podczas pracy maszyn urabiających, skrywających złoże oraz transportu kopaliny do atmosfery w wyniku spalania paliw będzie emitowany, dwutlenek węgla, tlenek węgla, tlenki siarki, tlenki azotu oraz węglowodory ropopochodne. Emisja spalin z maszyn pracujący bezpośrednio przy eksploatacji oraz samochodów transportujących kruszywo będzie miała zasięg lokalny, punktowy ze względu na niską lokalizację emitorów (rury wydechowe) w stosunku do powierzchni terenu. Wyżej wymienione oddziaływanie ma charakter znikomy z uwagi na niewielką ilość pracującego sprzętu.
Organ wskazał, że z procesem wydobywania kopaliny jest związana emisja niezorganizowana polegająca na emisji pyłu, pył ten nie zawiera związków szkodliwych.
Organ stwierdził, że w świetle rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120 poz. 826) teren planowanego przedsięwzięcia nie jest terenem akustycznie chronionym. Najbliżej położone tereny akustycznie chronione to gospodarstwo znajdujące się w odległości około 70 m od północno-wschodniej granicy pola C.
Organ ustalił, że na analizowanym terenie znajdować się będą wyłącznie zewnętrzne źródła hałasu takie jak: ładowarka kołowa, koparka jednonaczyniowa na podwoziu gąsienicowym typu C. 320, spycharka H., przesiewacz gąsienicowy PCh. 1400. Dopuszczalny poziom mocy akustycznej ww. maszyn, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 15 lutego 2006 zmieniającego rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska, nie może przekroczyć następujących wartości: 1 spycharka -105dB, 2 ładowarka - 101.5 dB, 3 koparka - 107 dB. Poziom mocy akustycznej przesiewacza, wyznaczony na podstawie pomiarów wynosi LWA=102dB. Dodatkowym zewnętrznym źródłem hałasu będzie załadunek i transport surowca samochodami ciężarowymi. Omówione wyżej źródła hałasu będą aktywne wyłącznie w godzinach dziennych, pomiędzy 7.00 a 17.00. Organ ustalił, że średnia wartość poziomu mocy akustycznej samochodów ciężarowych poruszających się ruchem przyspieszonym od prędkości 0 km/h do 20 km/h wynosi 101 dB, a w przypadku ruchu opóźnionego od prędkości 20 km/h do 0 km/h wynosi 94 dB.
Organ stwierdził, że planowana inwestycja położona jest poza obszarami europejskiej sieci Natura 2000 oraz poza pozostałymi obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627). W granicach planowanego przedsięwzięcia, jak i w jego bezpośrednim otoczeniu nie występują dobra kultury materialnej wpisane do rejestru zabytków ani strefy ochrony konserwatorskiej bądź strefy ochrony archeologicznej.
Podsumowując organ ustalił, że skala i rozmieszczenie przedsięwzięcia nie powoduje negatywnego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi oraz, iż na przewidywanym do zajęcia pod lokalizację przedsięwzięcia obszarze nie występują siedliska zwierząt, pomniki przyrody podlegające ochronie prawnej. Opisane technologie wykonania robót nie wpływają negatywnie na środowisko, realizacja inwestycji nie będzie wymagała użycia dużej ilości surowców mineralnych i skalnych, paliw i energii oraz nie spowoduje naruszenia głównych elementów środowiskowych. Przestawione formy zabezpieczeń i rozwiązań chroniących środowisko są wystarczające, a charakter inwestycji nie wymaga szczegółowych rozwiązań mających na celu zapobieganie lub kompensację szkodliwego oddziaływania na środowisko.
Odwołania od decyzji organu I instancji wniosła grupa mieszkańców wsi S. i P, S.S. i M.S., U.S. i S.S. oraz M.K. i J.K.
M.K. i J.K., jako właściciele działek nr [[...]] wskazali, że planowana zmiana na obszarze ok. 30 ha, który jest uprawiany rolniczo, w dużym stopniu zdegraduje ten teren oraz niekorzystnie wpłynie na życie mieszkańców wsi S. i P. Inwestycja spowoduje spadek wartości sprzedawanych w przyszłości działek. Przejazd wielotonowych pojazdów spowoduje pogorszenie stanu technicznego nawierzchni dróg, budynków mieszkalnych i gospodarczych, przez pękanie ścian, wydobywanie żwiru negatywnie wpłynie na klimat, w tym wiatry i przemieszczanie pyłów. W odwołaniu wskazano także na hałas związany z pracą sprzętu w kopalni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami z dnia 30 lipca 2013 r. stwierdziło o niedopuszczalności wniesienia odwołań przez grupę mieszkańców wsi S. i P., S.S. i M.S. oraz U.S. i S.S., z uwagi na brak przymiotu strony postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania M.K. i J.K., uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia z dnia 8 czerwca 2012 r. w części obejmującej następujące ustalenie: "z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącza się działkę nr [...]" i ustaliło, że miejscem realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] jest także - oprócz działek nr: [[...]] położonych w S. - działka nr [...] (również położona w S.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że po przeprowadzeniu analizy decyzji organu I instancji, jak również poprzedzającego wydanie tej decyzji postępowania, nie dopatrzył się niezgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa. Wskazał, że decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ma charakter związany i w przypadku, gdy ubiegający się spełnia wszystkie warunki, to organ obowiązany jest wydać decyzję pozytywną, czyli ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu odwoławczego realizacja planowanego przedsięwzięcia, z racji jego charakteru nie pociągnie za sobą zagrożeń, tym bardziej znaczących oddziaływań na środowisko naturalne.
Organ wskazał, że w decyzji ustalono szerokość pasów ochronnych, nakazano utrzymywanie we właściwym stanie dróg wywozu urobku i naprawę na bieżąco wszelkich możliwych uszkodzeń. W odniesieniu do zarzutu hałasu wskazano, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że teren planowanego przedsięwzięcia nie jest terenem akustycznie chronionym, a najbliżej położone teren akustycznie chroniony – pojedynczego gospodarstwa, znajduje się w odległości 70 m od północno –wschodniej granicy pola C. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego przemieszczania pyłów, organ stwierdził, że w decyzji w celu zmniejszenia emisji pyłów wskazano na konieczność planowania robót eksploatacyjnych w uwzględnieniem kierunków wiatrów, obsadzenia skarp stałych w miarę postępu prac roślinnością, w przypadku wystąpienia warunków powodujących znaczne przesuszenia podłoża i wystąpienia wiatrów o prędkościach umożliwiających porywanie pyłów, zalecono okresowe zraszanie odsłoniętego terenu a także zachowanie czystości na wyjazdach z terenu przygotowania złóż do eksploatacji, nadto zalecono przestrzeganie aby kopalina transportowana była pod plandeką, a drogi gruntowe zraszane wodą, szczególnie w dni słoneczne i wietrzne.
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. z 2012.647 ze zm.), który stanowi, który stanowi, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, zmienił decyzję organu I instancji w ten sposób, że ustalił, iż miejscem realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] jest także - oprócz działek nr: [[...]] położonych w S. - działka [...] (położona również w S.).
W skardze na powyższe rozstrzygnięcia L.P., A.P., A.K., S.S., M.K., J.K. i S.S. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono szereg zarzutów dotyczących niewykonywania przez wnioskodawcę obowiązku rekultywacji powydobywczej, braku ujęcia w studium i decyzji drogi nr [...] braku ujęcia w decyzji obszaru stanowiska archeologicznego na części działki nr [...], wadliwości postępowania w sprawie uchwalenia studium i planu zagospodarowania przestrzennego związanej z przeznaczeniem działki nr [...], wadliwym ustaleniu obszaru zieleni na terenie działek nr [...] i [...] stanowiących własność L. i A.P. Nadto zarzucono, że działka nr [...] stanowi własność A.K. i wskazano, że działki o numerach [...] i [...] są działkami o przeznaczeniu budowlanym, a ich odległość od planowanej inwestycji wynosi 30 m. W skardze wskazano także na konieczność weryfikacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Nadto organ wniósł o odrzucenie skarg wniesionych przez S.S. i S.S., wskazując, iż nie przysługuje im przymiot strony postępowania.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd odrzucił skargę wniesioną przez S.S. z uwagi na nieuiszczenie przez skarżąca w terminie wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania procesowego. W niniejszej sprawie M.K. i J.K. wnieśli odwołanie od całej decyzji, natomiast decyzję organu odwoławczego wydano w zakresie ograniczonym do uchylenia decyzji Wójta Gminy P. z dnia 8 czerwca 2012 r. w części obejmującej następujące ustalenie: "z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącza się działkę nr [...]" i ustalenia, że miejscem realizacji przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu kopalni piasku [...] jest także - oprócz działek nr: [[...]] położonych w S. - działka nr [...] (również położona w S.). Organ wydał zatem w sprawie decyzję opartą na treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Art. 138 § 1 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że rozstrzygnięcie odwołania może ograniczyć się do uchylenia w części decyzji organu I instancji, a organ odwoławczy nie musi w takiej sytuacji wydawać decyzji o utrzymaniu decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
W ocenie Sądu stanowisko takie nie jest słuszne.
Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zobligowany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w takim zakresie, w jakim została ona rozstrzygnięta przez organ I instancji. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi obligatoryjny element decyzji administracyjnej z art. 107 § 1 k.p.a. Braku osnowy decyzji nie może sanować jej uzasadnienie, z którego wynika, że organ miał na celu orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 234/11, wskazał, że w sytuacji gdy odwołanie dotyczy całej decyzji, to decyzja organu drugoinstancyjnego musi być zgodna z zakresem odwołania i rozstrzygać o całości sprawy. Jeżeli organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu pierwszej instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być interpretowane jako odrębne normy prawne. Nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na stanowisko doktryny i judykatury (B. Adamiak, R. Kędziory oraz orzeczenia o sygn. akt II SA/Kr 248/12, IV SA/Po 296/10, VII SA/Wa 1112/10) stanął na stanowisku, że prawidłowym działaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, uwzględniającym nie tylko literalne brzmienie przepisu, ale również cel oraz kontekst systemowy wydawanej decyzji, jest wypowiedzenie się organu co do całości istoty sprawy, po uchyleniu części tej decyzji. Nie można bowiem zapominać o charakterze postępowania odwoławczego analizowanego przez pryzmat materii, która jest w nim rozstrzygana. W wyroku tym wskazano, że odmienne postępowanie organu narusza szereg zasad ogólnych postępowania administracyjnego, m.in. zasadę sprawnego działania, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz praworządności. (wszystkie orzeczenia cytowane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Podobne stanowisko zawarto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 19/11, w którym wskazano, że "organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję w części, winien wydać nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczącym tylko części decyzji organu pierwszoinstancyjnego, jak również konieczne jest orzeczenie co do pozostałej części decyzji, nieuchylonej, bowiem tylko wówczas sprawa rozpoznawanego odwołania wniesionego od całej decyzji będzie odnosiła się do całego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji". Takie też stanowisko zajęły Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 2341/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 marca 2013 r. sygn. II SA/Bd 1091/12. Sąd w niniejszym składzie podziela cytowane poglądy w tym zakresie.
Nadto wskazać należy, że decyzja organu I instancji w zakresie, w jakim organ uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił, że miejscem realizacji przedsięwzięcia będzie dodatkowo działka nr [...] położona w S. została wydana na niekorzyść odwołujących się, których intencją było uzyskanie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia a nie rozszerzenie jej zakresu na dodatkową nieruchomość. Organ nie uzasadnił przy tym wystąpienia w sprawie przesłanek art. 139 k.p.a., t.j. rażącego naruszenia przez wydaną decyzję prawa lub interesu społecznego.
W związku z dokonaną interpretacją normy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Sąd odstąpił od szczegółowej merytorycznej oceny zarzutów wniesionej skargi. Ocena taka w sposób wiążący może być bowiem dokonana jedynie w przypadku istnienia decyzji rozstrzygającej wniesione odwołanie w kwestionowanym w skardze zakresie.
Na marginesie wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organy ani sąd administracyjny nie dokonują oceny prawidłowości uchwały w sprawie studium ani procedury planistycznej związanej z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego bądź też treści tego planu, a zarzuty w tym zakresie strony mogą podnosić w skardze na uchwałę w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia obowiązany był do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Ustawa nie określa kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Wobec tego zastosowanie znajduje ogólna zasada wyrażona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest jego związek z normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem wywodzi swoje uprawnienie. Decyzja określająca warunki, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy, może wpływać na wykonywanie prawa własności przez właścicieli działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, i to zarówno działek bezpośrednio z nią graniczących, jak i tych położonych dalej, które objęte są oddziaływaniem danego przedsięwzięcia.
Z art. 3 ust. 2 oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) zwanej dalej ustawą, wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o oddziaływaniu na środowisko rozumie się przez to również oddziaływanie na zdrowie ludzi, a w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi.
Stronami postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia są właściciele nieruchomości, na których dojdzie do oddziaływania inwestycji w postaci hałasu, przy czym normy hałasowe na tych nieruchomościach nie muszą być przekroczone, a biorący udział w postępowaniu właściciele nieruchomości mogą domagać się weryfikacji przedstawionych przez wnioskodawcę informacji w zakresie analizy hałasu.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Związanie to oznacza, że organy ustalające warunki zabudowy lub wydające decyzję o pozwoleniu na budowę winien dokonać analizy, czy inwestycja o określonych we wniosku parametrach spełnia parametry narzucone decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych. Prawidłowa analiza kwestii hałasu w prowadzonym postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacja przedsięwzięcia ma zatem istotne z punktu widzenia właścicieli sąsiedniej nieruchomości znaczenie dla ochrony ich interesów w zakresie zabezpieczenia przed hałasem. Organ winien zatem dokonać szczegółowej analizy tej kwestii, ustalić na podstawie materiału dowodowego odległość terenów akustycznie chronionych i dokonać oceny prawidłowości przedłożonej przez wnioskodawcę analizy rozprzestrzeniania się hałasu. W szczególności rozważenia wymaga czy przy ilości sprzętu, jaki ma być wykorzystywany w żwirowni oraz wytwarzanego przez ten sprzęt hałasu możliwym jest, by hałas ten na terenach granic przedsięwzięcia miał natężenie wskazywane przez wnioskodawcę. Z ustaleń organu I instancji wynikało, że w żwirowni ma pracować szereg urządzeń emitujących hałas o natężeniu ponad 100 dB. Jednocześnie w analizie hałasowej wskazano, że hałas o natężeniu ponad 45 dB praktycznie zamknie się w granicach działki inwestora. Takie okoliczności winny wymagać wyjaśnienia, bowiem istnieje przypuszczenie, że w takiej sytuacji praca urządzeń przy granicy nieruchomości winna wywoływać hałas znacznie wyższy.
Wskazać także należy, że strona domagająca się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie musi dysponować tytułem prawnym do nieruchomości, na której ma być zrealizowane przedsięwzięcie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ II Instancji uwzględni dokonaną w wyroku ocenę prawną w zakresie dotyczącym naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
Sąd oddalił skargę wniesioną przez S.S.. Skarżący ten nie był uczestnikiem postępowania administracyjnego. S.S. jest właścicielem nieruchomości położonych w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego przyznanie mu statusu strony postępowania.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a.