I SPP/Go 34/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2023-04-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyzwolnienie z kosztówwpis sądowysąd administracyjnywniosekoszczędnościdochodykoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która pomimo posiadania stałych dochodów i oszczędności, wnioskowała o zwolnienie z wpisu od zażalenia.

Wnioskodawczyni A.O. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od zażalenia. Sąd, analizując jej sytuację finansową, stwierdził, że posiada ona stałe dochody z pracy, wynajmuje mieszkanie, ponosi bieżące wydatki, a także zgromadziła oszczędności w kwocie około 8.000 zł. W ocenie sądu, posiadanie oszczędności wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, gdyż świadczy o zdolności do dysponowania środkami pieniężnymi ponad podstawowe potrzeby egzystencji. Dodatkowo, sąd zauważył, że zażalenie wnioskodawczyni zostało już odrzucone, a ewentualne dalsze zażalenie jest wolne od wpisu.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał wniosek A.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w wynajmowanym lokalu ponosząc miesięczne wydatki w kwocie ok. 1.500 zł, utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy o pracę i umów zleceń w kwocie ok. 3.000 zł miesięcznie, nie posiada nieruchomości ani rzeczy ruchomych, ale zgromadziła oszczędności w kwocie ok. 8.000 zł. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), podkreślił, że prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd zaznaczył, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów, a przesłanki te należy interpretować ściśle. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczy osób w takim stopniu ubogich, że zapłata kosztów mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji. Oceniając wniosek A.O., sąd stwierdził, że nie spełnia on tych przesłanek, ponieważ wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodów oraz oszczędności w kwocie ok. 8.000 zł, co dowodzi zdolności do zagospodarowania pewnych kwot ponad niezbędne potrzeby. Sąd dodał, że na obecnym etapie postępowania zażalenie wnioskodawczyni zostało odrzucone, a ewentualne dalsze zażalenie jest wolne od wpisu sądowego. W związku z tym, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna posiadająca stałe dochody i oszczędności, które pozwalają jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencji i dysponowanie środkami ponad te potrzeby, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Posiadanie oszczędności dowodzi, że strona potrafi zagospodarować pewne kwoty ponad niezbędne potrzeby, co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, które jest formą wsparcia dla osób obiektywnie niezdolnych do poniesienia kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

P.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

P.p.s.a. art. 245 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym może obejmować zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części.

P.p.s.a. art. 245 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem

Skład orzekający

Katarzyna Kołodziej-Kobierowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności w kontekście posiadania oszczędności przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej wnioskodawcy. Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteriów oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SPP/Go 34/23 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Katarzyna Kołodziej-Kobierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
SPP - Odmówiono przyznania prawa pomocy.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi S.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. A.O. jako uczestnik postępowania wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 marca 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego ją do uiszczenia wpisu od ww. zażalenia w kwocie 100 zł, wniosła o zwolnienie z tej opłaty. W nadesłanym formularzu PPF oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Mieszka w wynajmowanym lokalu, ponosząc na ten cel stałe wydatki i opłaty w kwocie ok. 1.500 zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy o pracę i umów zleceń w kwocie ok. 3.000 zł miesięcznie. Nie posiada żadnych nieruchomości, rzeczy ruchomych. Ma zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie ok. 8.000 zł.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym czyli takim o jaki wnioskuje skarżąca, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4).
Z kolei, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd/referendarza sądowego o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć również należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08). W orzecznictwie wskazuje się, że przyznanie prawa pomocy prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczyć będzie osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 16 czerwca 2014 r. I SA/Op 176/14).
Oceniając wniosek A.O. według ww. kryteriów stwierdzić należy, że nie spełnia on przesłanek pozwalających na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada stałe źródło dochodów, z którego pokrywa koszty związane z bieżącym utrzymaniem (opłaty za mieszkanie, życie). Ponadto ma zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie ok. 8.000 zł.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Gromadzenie i posiadanie oszczędności dowodzi bowiem, że strona w taki sposób dysponuje posiadanymi środkami pieniężnymi, że oprócz zaspokajania niezbędnych potrzeb, potrafi zagospodarować pewne kwoty (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 880/15). Natomiast pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I OZ 162/11).
Dodać ponadto należy, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, bowiem postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił jej zażalenie z [...] kwietnia 2022 r., a ewentualne zażalenie na to postanowienie jest z kategorii zażaleń wolnych od wpisu sądowego.
W rezultacie powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI