II SA/GD 749/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-09-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowaniezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnesąd administracyjnyprawo administracyjneewidencja ludnościTrybunał Konstytucyjnyuprawnienia do lokalu

WSA w Gdańsku uchylił postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie, uznając, że kwestia uprawnień do lokalu nie jest już zagadnieniem wstępnym po wyroku TK.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. na postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie M. O. i A. W. Organy administracji zawiesiły postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne sprawę o ustalenie uprawnień do lokalu toczącą się przed sądem powszechnym. WSA w Gdańsku uchylił postanowienia obu instancji, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował badanie uprawnień do lokalu jako przesłanki wymeldowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. M. na postanowienie Wojewody z dnia 11 lutego 2002 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 18 stycznia 2002 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie M. O. i A. W. z pobytu stałego. Organy administracji uzasadniały zawieszenie koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, jakim była sprawa o ustalenie uprawnień do lokalu. Skarżąca podnosiła, że osoby te od lat nie zamieszkują w miejscu zameldowania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01), który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten umożliwiał badanie uprawnień do lokalu jako przesłanki wymeldowania. Po wyroku TK organy administracji nie mają już prawa badać tych uprawnień w postępowaniu o wymeldowanie. W związku z tym, kwestia uprawnień do lokalu nie stanowi już zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co oznacza brak podstaw do zawieszenia postępowania. Sąd uznał, że postanowienia organów administracji naruszały przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta. Zasądzono również koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01) badanie uprawnień do lokalu nie jest już przesłanką wymeldowania i nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Uzasadnienie

Wyrok TK wyeliminował przepis pozwalający na badanie uprawnień do lokalu jako przesłanki wymeldowania, co oznacza, że nie jest to już zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją, który stanowił podstawę badania uprawnień do lokalu jako przesłanki wymeldowania.

PPSA art. 97 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające, dotyczące stosowania PPSA do spraw wniesionych przed 1 stycznia 2004 r.

PPSA art. 134 § ust. 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

PPSA art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach.

PPSA art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

PPSA art. 205 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował możliwość badania uprawnień do lokalu jako przesłanki wymeldowania, co oznacza, że nie jest to już zagadnienie wstępne. Organy administracji nie mają prawa badać uprawnień strony do przebywania w lokalu w sprawie o wymeldowanie po wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji obu instancji opierająca się na art. 97 § 1 pkt 4 kpa i uznająca sprawę o ustalenie uprawnień do lokalu za zagadnienie wstępne.

Godne uwagi sformułowania

odpadła możliwość badania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy uprawnień do lokalu, jako przesłanki warunkującej uwzględnienie bądź nieuwzględnienie wniosku w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. brak uprawnienia, czy też utrata uprawnień strony do przebywania w lokalu stałego zameldowania nie stanowi już jednej z materialnych przesłanek wymeldowania jej z tegoż lokalu. kwestia uprawnień strony do przebywania w lokalu, z którego ma zostać wymeldowana, wobec wyeliminowania z porządku prawnego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie stanowi już zagadnienia wstępnego warunkującego wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o wymeldowanie.

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący

Elżbieta Kowalik-Grzanka

sprawozdawca

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a także zasady zawieszania postępowań administracyjnych w kontekście zagadnień wstępnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po wyroku TK z 2002 r. i może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych w zakresie wymeldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może diametralnie zmienić zasady prowadzenia postępowań administracyjnych i uchylić wcześniejsze rozstrzygnięcia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Wyrok TK zmienia zasady wymeldowania: sąd uchyla zawieszenie postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 749/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Elżbieta Kowalik-Grzanka /sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Wojewody z dnia 11 lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające ją postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody na rzecz A. M. kwotę 70,06 (siedemdziesiąt złotych sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie M. O. i A. W. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w B. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przed Sądem Rejonowym w B. wszczęte zostało postępowanie z powództwa M. O. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy [...]. W ocenie tegoż organu, kwestia uprawnienia strony do zamieszkania w miejscu zameldowania stanowi w sprawie o wymeldowanie zagadnienie wstępne, które do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny powoduje konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołała się A. M., domagając się dalszego prowadzenia postępowania w sprawie.
Wojewoda postanowieniem z dnia 11 lutego 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podtrzymując pogląd organu pierwszej instancji, iż zawisła przed sądem rejonowym sprawa dotycząca ustalenia uprawnień M. O. do lokalu, w którym jest zameldowany, stanowi zagadnienie wstępne, którego wyjaśnienie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w niniejszej sprawie administracyjnej.
Powyższe postanowienie zaskarżyła A. M. podnosząc, iż zarówno M. O. jak i A.W. od wielu lat nie zamieszkują w miejscu zameldowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszym stanie faktycznym podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 97 § 1 pkt 4 kpa zgodnie, z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie organów administracji obu instancji, tocząca się sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy [...], dotycząca uprawnień M. O. do tegoż lokalu jest w niniejszej sprawie administracyjnej zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie o wymeldowanie.
Wskazać w tym miejscu należy, iż wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. K 20/01 orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odpadła możliwość badania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy uprawnień do lokalu, jako przesłanki warunkującej uwzględnienie bądź nieuwzględnienie wniosku w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wyrok ten został ogłoszony w Dz. U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym też dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Stosownie do tej zmiany organy administracji nie mają prawa badać uprawnień strony do przebywania w lokalu w sprawie o wymeldowanie. Innymi słowy, brak uprawnienia, czy też utrata uprawnień strony do przebywania w lokalu stałego zameldowania nie stanowi już jednej z materialnych przesłanek wymeldowania jej z tegoż lokalu. Zatem, nawiązując do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa, kwestia uprawnień strony do przebywania w lokalu, z którego ma zostać wymeldowana, wobec wyeliminowania z porządku prawnego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie stanowi już zagadnienia wstępnego warunkującego wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o wymeldowanie. Tym samym, brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) decyzja lub postanowienie ulegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjąć przy tym należy, że nawet, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mocą którego uchylono przepis będący materialną podstawą zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), zapadł po wydaniu zaskarżonego postanowienia, lecz jego treść jest znana sądowi w chwili orzekania, to takie postanowienie organu administracji, choć formalnie zgodne z prawem, nie może się ostać. (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. w sprawie III SA 4728/97, opublikowanej w OSP nr 1 z 2000 r., poz. 16 w odniesieniu do wznowienia postępowania). W konsekwencji skarga podlega uwzględnieniu na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c, art. 134 ust. 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta.
Wobec uwzględnienia skargi, Sąd, na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził od Wojewody na rzecz A. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd nie zastosował w niniejszej sprawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uznał, że przepisu tego nie stosuje się wobec postanowień, które nie podlegają wykonaniu, do takich zaś należy zaliczyć postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI