II SA/Gd 740/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-10-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uwłaszczenieprawo użytkowania wieczystegonieruchomościSkarb Państwadecyzja administracyjnasąd administracyjnydopuszczalność skargiwyczerpanie środków zaskarżeniadwuinstancyjność

WSA w Gdańsku odrzucił skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 2006 r. dotyczącą uwłaszczenia, ponieważ skarga została wniesiona przed wyczerpaniem drogi odwoławczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę D. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługiwało odwołanie do ministra, a skarżąca nie wyczerpała tym samym środków zaskarżenia. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i skarga do WSA jest dopuszczalna jedynie na akt administracyjny wydany w trybie odwoławczym.

Sprawa dotyczyła skargi D. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 8 sierpnia 2006 r., która stwierdzała nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Skarga została pierwotnie skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do WSA w Gdańsku. Po przekazaniu sprawy, skarżąca zwróciła się o zwrot skargi, wskazując na błędy w określeniu instytucji odwoławczej i przedwczesność skargi. Sąd w Gdańsku, po wezwaniu do sprecyzowania wniosku, uznał skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Uzasadniono to tym, że zaskarżona decyzja Wojewody była decyzją organu pierwszej instancji, od której przysługiwało odwołanie do właściwego ministra. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i przepisami p.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna jedynie na decyzję ostateczną, czyli wydaną po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W związku z tym, że skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej odwołania, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna. Sąd odniósł się również do wniosku o zwrot skargi, wskazując, że umorzenie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy zostało ono prawidłowo wszczęte, co w tym przypadku nie miało miejsca z uwagi na niedopuszczalność skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługuje odwołanie, jest niedopuszczalna, ponieważ nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest instancją rozpoznającą skargi na akty administracyjne wydane po wyczerpaniu drogi odwoławczej. Wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i skutkuje niedopuszczalnością skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 52 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

k.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

k.p.a. art. 17 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie.

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podstawa materialnoprawna wydania zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługuje odwołanie, jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania skarga jest dopuszczalna jedynie na akt administracyjny wydany w trybie odwoławczym, tj. na ostateczną decyzję organu II instancji

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego wyłącznie po wyczerpaniu drogi odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skarżący wnosi skargę na decyzję organu pierwszej instancji, ignorując możliwość odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej dopuszczalności skargi, co jest ważne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 740/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 8 sierpnia 2006 r., nr RR-GKIII-MNo/7720-177/06 w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1124/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał tut. Sądowi skargę (zatytułowaną "pozew") D. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego
z 8 sierpnia 2006 r., stwierdzającą nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu, będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w R., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o powierzchni 0,4051 ha, nr [...] o powierzchni 0,3098 ha i nr [...] o powierzchni 1,5851 ha, w obrębie R.[...], arkusz mapy 2, nr jedn. rejestr. [...], zapisanego w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wejherowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Postanowienie to stało się prawomocne 8 sierpnia 2025 r.
W dniu 8 sierpnia 2025 r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu o zwrot skargi na decyzję Wojewody z 2006 r. ze względu na to, że w jej tytule błędnie określiła instytucję odwoławczą i z tego powodu nie może być rozpatrzona.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 września 2025 r. wezwano skarżącą do sprecyzowania ww. wniosku przez wskazanie, czy jest to wniosek o cofnięcie skargi (pozwu) na decyzję Wojewody z 8 sierpnia 2006 r. – w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że podtrzymuje swoją skargę.
W dniu 25 września 2025 r. skarżąca udzieliła odpowiedzi wskazując, że jej pismo z 8 sierpnia 2025 r. jest wycofaniem skargi na przedmiotową decyzję Wojewody z uwagi na to, że jest przedwczesna. Wniosła o zwrot skargi ze względu na jej załączniki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż określone w punktach od 1 do 5a, przyp. sądu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z dopuszczalnością skargi mamy do czynienia wówczas, gdy spełnione są zarówno przesłanki przedmiotowe, gdy przedmiotem zaskarżenia objęta jest taka forma działalności organów administracji publicznej, od której przysługuje skarga, jak i podmiotowe, gdy wnosi ją podmiot, któremu przysługuje legitymacja skargowa. Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi jest: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i § 3 i art. 5 p.p.s.a., wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 p.p.s.a.) oraz zachowanie ustawowego terminu (art. 53 p.p.s.a). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Obowiązek wyczerpania, przed wniesieniem skargi do sądu, środków zaskarżenia wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania.
W przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna zaskarżalna w toku instancji, skarga jest dopuszczalna jedynie na akt administracyjny wydany w trybie odwoławczym, tj. na ostateczną decyzję organu II instancji, albowiem przepisy k.p.a. przewidują możliwość zaskarżenia decyzji wydanej w I instancji poprzez złożenie odwołania (art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej "k.p.a.").
Wskazane wyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, co winno skutkować jej odrzuceniem.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r.. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z jego ust. 1 pkt 2, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 1 i 2 k.p.a.). Organami wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. są w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie (art. 17 pkt 2 k.p.a.).
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja wydana została przez organ I instancji, gdyż przysługiwało od niej odwołanie do właściwego ministra. Decyzja zawiera także pouczenie w tym zakresie.
Skarżąca wniosła zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 8 sierpnia 2006 r., wydaną przez Wojewodę jako organ I instancji, czego nie przewidują przywołane powyżej przepisy p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Odnosząc się do cofnięcia skargi przez stronę i woli umorzenia postępowania wskazać należy, że umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest możliwe w sytuacji, gdy zostało ono wszczęte. To zaś ma miejsce, gdy skarga zostaje prawidłowo złożona (tj. nie jest obarczona brakami formalnymi i nie ma przedmiotowych lub podmiotowych przeszkód do przyjęcia jej do rozpoznania).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI