II SA/Gd 739/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. F. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Matka skarżącej legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że zakres opieki nie uniemożliwia skarżącej podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, i nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z pracy a opieką. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pierwotnie oddalił skargę. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, Sąd, stosując instytucję autokontroli (art. 179a p.p.s.a.), uchylił własny wyrok z powodu naruszenia przepisów postępowania, a konkretnie niezawiadomienia pełnomocnika skarżącej o terminie rozprawy. Następnie, ponownie rozpoznając sprawę, Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo znacznej niepełnosprawności matki, zakres świadczonej przez skarżącą opieki (głównie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i wsparcie w podstawowych czynnościach) nie uniemożliwia całkowicie podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utratę dochodu z pracy zarobkowej spowodowaną koniecznością sprawowania opieki, a nie być świadczeniem dla osób, które z innych powodów nie podejmują pracy. Sąd stwierdził również, że naruszenie art. 10 k.p.a. (brak poinformowania o zakończeniu postępowania dowodowego) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką, a także zastosowanie instytucji autokontroli sądu administracyjnego (art. 179a p.p.s.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Autokontrola sądu jest wyjątkiem od reguły i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakres opieki nad niepełnosprawną matką uzasadnia całkowitą rezygnację z podjęcia zatrudnienia przez córkę, aby mogła ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres opieki nad matką, obejmujący głównie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i wsparcie w podstawowych czynnościach, nie uniemożliwia całkowicie podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze godzin.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy opieka obiektywnie uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej. W tym przypadku matka skarżącej jest stosunkowo samodzielna, a czynności wykonywane przez córkę, takie jak prowadzenie gospodarstwa domowego czy pomoc w higienie, mogą być wykonywane poza godzinami pracy.
Czy naruszenie przepisów postępowania (nieprawidłowe zawiadomienie pełnomocnika o rozprawie) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie to stanowiło podstawę do uchylenia własnego wyroku przez WSA w Gdańsku na podstawie art. 179a p.p.s.a. z powodu nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi skarżącej wypełnia przesłankę nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., co uzasadnia zastosowanie instytucji autokontroli i uchylenie własnego wyroku.
Czy naruszenie art. 10 k.p.a. (brak poinformowania o zakończeniu postępowania dowodowego) miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, mimo naruszenia przepisów postępowania, strona skarżąca nie wykazała, aby miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli organ nie poinformował prawidłowo skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego, to przedłożona dokumentacja medyczna nie wskazuje na okoliczności, które skutkowałyby odmienną oceną zakresu obowiązków opiekuńczych i ich wpływu na możliwość podjęcia zatrudnienia.
Przepisy (9)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu, rodzinie zastępczej spokrewnionej lub innym osobom zobowiązanym do alimentacji, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki/pomocy oraz stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi pierwszej instancji uchylenie własnego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania lub oczywistą zasadność podstaw skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek ma znaczny stopień niepełnosprawności (nie dotyczy wdowy).
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony możliwości obrony praw (pkt 5).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeżeli sąd uzna ją za niezasadną.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 233
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezawiadomienie pełnomocnika skarżącej o terminie rozprawy, co skutkowało nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Błędne ustalenie, że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad matką nie występuje związek przyczynowo-skutkowy. • Błędne ustalenie, że skarżąca ma możliwość podjęcia zatrudnienia mimo sprawowania opieki nad matką. • Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy matka skarżącej może samodzielnie pozostać w domu bez ryzyka uszczerbku dla zdrowia lub życia, oraz czy skarżąca musi pozostawać w gotowości do świadczenia pomocy w razie nagłego pogorszenia stanu zdrowia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi w sytuacji naruszenia przepisów k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki • nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z podjęcia zatrudnienia a świadczoną opieką • zakres opieki udzielanej przez skarżącą matce nie stanowi o przeszkodzie w podjęciu przez nią pracy zarobkowej • nie wykonuje ona bowiem przy matce takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją nieustannie i wymagały jej ciągłej obecności • brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o rozprawie daje podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką, a także zastosowanie instytucji autokontroli sądu administracyjnego (art. 179a p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Autokontrola sądu jest wyjątkiem od reguły i wymaga spełnienia konkretnych przesłanek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych i praktyczne trudności w ich uzyskaniu. Dodatkowo, element autokontroli sądu dodaje jej proceduralnego smaczku.
“Czy opieka nad chorą matką zawsze oznacza rezygnację z pracy? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.