II SA/Gd 728/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-03-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanazawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnek.p.a.prawo budowlanewłasność nieruchomościinwestornadzór budowlanypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, uznając, że spór o własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Skarga dotyczyła postanowienia o uchyleniu zawieszenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skarżąca M. P. argumentowała, że postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii własności nieruchomości, co miało być zagadnieniem wstępnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że spór o własność nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a adresatem decyzji w sprawie samowoli budowlanej są inwestorzy, a nie właściciel nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą oraz zbiornika na ścieki, uznanego za samowolę budowlaną. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sporu o własność nieruchomości przez Sąd Okręgowy w Gdańsku jest zagadnieniem wstępnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie, stwierdzając, że kwestia własności nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, a adresatami decyzji są inwestorzy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, a także naruszenie innych przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie przed sądem cywilnym dotyczące unieważnienia aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ adresatem decyzji w sprawie samowoli budowlanej są inwestorzy (skarżąca i jej mąż), a nie właściciel nieruchomości. Kwestia własności nieruchomości nie wpływa na rozpatrzenie sprawy administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór o własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, ponieważ adresatem decyzji w sprawie samowoli budowlanej są inwestorzy, a nie właściciel nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zagadnienie wstępne musi determinować rozstrzygnięcie sprawy i być kwestią prawną nierozstrzygniętą przez inny organ lub sąd. W przypadku samowoli budowlanej, adresatem decyzji są inwestorzy, a nie właściciel nieruchomości, dlatego kwestia własności nie wpływa na możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zagadnienie wstępne to kwestia prawna, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji w sprawie głównej i która musi być rozstrzygnięta przez inny organ lub sąd. Spór o własność nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 48

Prawo budowlane

u.p.b. art. 52 § ust. 1

Prawo budowlane

Adresatem decyzji dotyczącej samowoli budowlanej jest inwestor.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o własność nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, ponieważ adresatem decyzji są inwestorzy, a nie właściciel nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii własności nieruchomości, gdyż jest to zagadnienie wstępne.

Godne uwagi sformułowania

Adresatem decyzji dotyczącej samowoli budowlanej jest inwestor. Kwestia własności nieruchomości pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Diana Trzcińska

sędzia

Wojciech Wycichowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście postępowań dotyczących samowoli budowlanej i sporów o własność nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spór o własność nieruchomości nie wpływa na ustalenie inwestora samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – kiedy spór o własność nieruchomości może wpływać na postępowanie administracyjne. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.

Czy spór o własność nieruchomości wstrzyma budowlane postępowanie? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 728/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., nr WOP.7722.118.2022.MJ w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., nr WOP.7722.118.2022.MJ wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. zawiesił postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP w sprawie budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny z częścią gospodarczą o konstrukcji murowanej, parterowy, z częścią gospodarczą w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki nr [...] w C., do której zwrócona jest ścianą pełną oraz w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki nr [...] w C., do której zwrócony jest ścianą z 2 otworami okiennymi. Na terenie działki wykonano zbiornik na ścieki. W trakcie postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP ustalono, że właścicielami budynku są M.i S. P, natomiast właścicielem działki nr [...] w C. jest D. S.
Organ wskazał dalej, że 7 marca 2022r. wpłynął wniosek M. P. o zawieszenie postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP do czasu zakończenia przez Sąd Okręgowy w Gdańsku sprawy w kwestii unieważnienia aktu notarialnego dotyczącego przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] na D. S.
W ocenie organu nie ma możliwości zawieszenia postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP, które jest postępowaniem wyjaśniającym i polega jedynie na ustaleniu stanu faktycznego oraz zebraniu materiału dowodowego. Ponadto postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, jak wyjaśniono w uzasadnieniu, organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w Gdańsku.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając zażalenie D. S., postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji wyjaśniając, że samowola budowlana powstała na działce nr [...] w miejscowości C. z inicjatywy dzierżawców – M. P. i S. P. Według przedstawionego aktu notarialnego, działka ta należy do D. S. Natomiast przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują, aby rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej budowy budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę było wprost uzależnione od rozstrzygnięcia kwestii przeniesienia własności działki przez sąd powszechny (w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w Gdańsku). Zatem w ocenie organu kwestia ta nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Toczące się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku postępowanie, nie dotyczy orzeczenia, że budynek stojący na przedmiotowej działce jest samowolą (art. 48 Prawo budowlane), a rozstrzygnięcie tej kwestii nie będzie miało żadnego wpływu na postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
M. P. w skardze na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła organowi naruszenie:
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnie skutkującą jego niezastosowaniem i uznaniem, że dla przedmiotowej sprawy nie jest istotne rozstrzygnięcie postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku pod sygn. akt I C 1669/19 w sprawie o unieważnienie aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...], podczas gdy od tego postępowania sądowego zależy, kto będzie adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę.
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Kartuzach, a także przed Sądem Okręgowym w Gdańsku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na uznaniu, iż sprawa tocząca się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku pod sygn. akt I C 1669/19 w przedmiocie unieważnienie aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] nie ma znaczenia dla roztrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej,
art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji organu I instancji, podczas gdy w świetle naruszonych przepisów prawa procesowego oraz materialnego, zasadne było utrzymanie decyzji w mocy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., nr WOP.7722.118.2022.MJ, którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z dnia 16 maja 2022 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą. Organ I instancji jako podstawę zawieszenia postępowania wskazał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) – dalej jako k.p.a. oraz okoliczność, iż w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne dotyczące rozstrzyganej przez Sąd Okręgowy w Gdańsku sprawy w kwestii unieważnienia aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...].
Kwestią sporną w sprawie jest okoliczność, czy powyżej wskazana sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Gdańsku stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej dotyczącej budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą.
W ocenie Sądu w sporze tym rację należy przyznać Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się następujące definicje/cechy zagadnienia wstępnego/kwestii prejudycjalnej: 1) "Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny, niż prowadzący sprawę, organ administracji bądź sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, albowiem prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym" –I OSK 1116/21, LEX nr 3398905; 2) "Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd" –II OSK 897/19, LEX nr 3349234; 3) "Zagadnienie wstępne to pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), które –art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. –wyrok NSA z 21.10.2021 r., II OSK 3070/18, LEX nr 3331992.
W ocenie Sądu postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym w Gdańsku w sprawie unieważnienia aktu notarialnego przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania dotyczącego samowoli budowlanej dotyczącej położonych na tej nieruchomości budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) adresatem decyzji dotyczącej samowoli budowlanej jest inwestor. Jak wynika z akt sprawy inwestorami obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego są skarżąca wraz z małżonkiem. To oni bowiem na przełomie lat 2004-2005 wykonali remont przedmiotowego budynku tj.: wyremontowali łazienkę oraz podłogi, pomalowali ściany oraz wykonali roboty wewnątrz budynku. W latach 2007-2008 wymienili stolarkę okienną i drzwiową zaś w 2016 roku ocieplili przedmiotowy budynek.
Także sama nieruchomość nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, a jedynie położone na niej obiekty budowlane. Zatem kwestia własności nieruchomości pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI