II SA/Gd 723/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję WINB, uznając, że organ II instancji nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego dotyczącego lokalizacji śmietnika i jego zgodności z pozwoleniem na budowę.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki śmietnika, który został wybudowany na granicy działek. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Organ II instancji uchylił tę decyzję, stwierdzając brak podstaw do nakazu rozbiórki w trybie art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ uznał, że budowa nie wymagała pozwolenia na budowę według ówczesnych przepisów. WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu II instancji, wskazując na istotne naruszenia proceduralne, w tym brak wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego zgodności lokalizacji śmietnika z pozwoleniem na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę śmietnika. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że śmietnik został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, w tym przepisów dotyczących odległości od granicy działki i okien budynku mieszkalnego. WINB uchylił tę decyzję, argumentując, że budowa śmietnika w 1991 roku nie wymagała pozwolenia na budowę według przepisów obowiązujących wówczas, a jego lokalizacja nie naruszała ówczesnych warunków technicznych. WSA w Gdańsku uznał jednak, że WINB nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy śmietnik został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1978 roku, które obejmowało plan zagospodarowania działki z inną lokalizacją śmietnika, czy też stanowił samowolne odstępstwo od tego pozwolenia. Sąd podkreślił, że WINB naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady postępowania dowodowego i wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, nie wyjaśniając tej kwestii i nie określając jednoznacznie rozstrzygnięcia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Z tych przyczyn, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi II instancji ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli taka zmiana stanowi odstępstwo od pozwolenia na budowę i narusza przepisy techniczno-budowlane.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ II instancji nie ustalił jednoznacznie, czy budowa śmietnika stanowiła odstępstwo od pozwolenia na budowę, co jest kluczowe dla oceny legalności jego lokalizacji i ewentualnej rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
p.b. art. 51 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób mogący spowodować zagrożenie.
p.b. art. 7
Prawo budowlane
Organ administracji podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
p.b. art. 77 § 1
Prawo budowlane
Organy administracji są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Pomocnicze
p.b. art. 51 § 7
Prawo budowlane
Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób inny niż określony w art. 48 albo w art. 49b, w przypadkach określonych w art. 50 ust. 1.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo budowlane
Sąd uchyla decyzję organu administracji, jeśli narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.b. art. 107 § 3
Prawo budowlane
Uzasadnienie decyzji musi zawierać ocenę faktów, prawa i subsumpcji.
p.b. art. 104
Prawo budowlane
Rozstrzygnięcie decyzji powinno być jasne i precyzyjne.
u.p.b. art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości.
k.p.a. art. 104 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ocenę prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.b. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
W ramach prac przygotowawczych należało rozstrzygnąć podstawowe problemy urbanistyczne, architektoniczne i techniczno-budowlane inwestycji.
p.b. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Plan realizacyjny określający zagospodarowanie terenu inwestycji zatwierdzany był przez właściwy terenowy organ administracji państwowej.
p.b. art. 29 § 1 i 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych uprawnia pozwolenie na budowę, w którym mogły być rozstrzygnięte sprawy zagospodarowania terenu.
rozp. MGTiOŚ art. 43 § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.
W pozwoleniu na budowę ustala się zasady i warunki prawidłowej zabudowy działki lub usytuowanie obiektów budowlanych.
rozp. MI art. 23 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
Odległość miejsc na pojemniki na odpady powinna wynosić co najmniej 10m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami dla ludzi oraz co najmniej 3m od granicy działki.
rozp. MAGTIOŚ art. 23 § 6
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.
Na terenach zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie krytych schowków na śmieci na granicy działek sąsiednich pod warunkiem odległości co najmniej 3m od okien pomieszczeń mieszkalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ II instancji nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii zgodności lokalizacji śmietnika z pozwoleniem na budowę. Organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji. Rozstrzygnięcie decyzji organu II instancji było nieprecyzyjne i niejasne.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ II instancji nie uczynił tego, ograniczając się do stwierdzenia, iż w 1991 roku budowa śmietnika nie wymagała pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie - zwane także osnową lub sentencją decyzji - powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Dorota Jadwiszczok
sędzia
Katarzyna Krzysztofowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji, wymogi dotyczące precyzji rozstrzygnięcia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu małej architektury (śmietnika) w kontekście przepisów Prawa budowlanego z lat 70. i 90. oraz przepisów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących obiektów budowlanych. Wartość dodaje aspekt uciążliwości dla sąsiada, w tym osoby niepełnosprawnej.
“Nawet śmietnik może być powodem batalii sądowej. WSA uchyla decyzję WINB z powodu błędów proceduralnych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 723/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dorota Jadwiszczok Jolanta Górska /przewodniczący/ Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 sierpnia 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016), art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888) oraz § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690), nakazał inwestorowi – R. L. rozbiórkę śmietnika o wymiarach w rzucie poziomym 1,70m x 0,93m, zlokalizowanego, przy ul. [...], na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że inwestor – R. L. wykonała obiekt małej architektury (śmietnik) przy ul. [....] (działka nr [...]). Ściany przedmiotowego obiektu wykonano z betonu, konstrukcja zadaszenia jest drewniana, pokryta blachą. Przedmiotowy obiekt usytuowany jest na granicy z sąsiednią działką nr 300, na której nie ma takiego samego obiektu. Odległość ww. obiektu do okna sąsiedniego budynku mieszkalnego wynosi 3,60m. Przedmiotowy śmietnik jest obiektem innym, niż ten, który został ujęty w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego (decyzja nr [...] z dnia 22 czerwca 1978 roku oraz załącznik do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 2 października 1984 roku), oddanego do użytkowania w styczniu 1992 roku. Inwestor wykonał przedmiotowy obiekt (śmietnik) na swojej działce nr [...], ale usytuował go w innym miejscu niż w ww. pozwoleniu. Inwestor wykonał zatem nowy obiekt budowlany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Organ zacytował § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym "odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej" i stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie są spełnione ww. warunki techniczno-budowlane. Uznał także, iż brak jest możliwości doprowadzenia wykonanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. W zaistniałej sytuacji zasadne jest zatem zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt l ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż została wydana bez szczegółowej analizy przepisów i faktów oraz, że została oparta na przepisach, które nie dotyczą niniejszej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 września 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz.1071) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz orzekł o braku podstaw do nakazu rozbiórki śmietnika w trybie art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 roku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w sprawie bezspornym pozostaje, że R. L. wybudowała w 1991 roku śmietnik o wymiarach 1,70 x 0,93m, o ścianach betonowych i zadaszeniu drewnianym, pokrytym blachą, który jest usytuowany na działce nr [...], przy ul. [...], na granicy z działką sąsiednią nr [...]. W czasie realizacji przedmiotowego śmietnika obowiązywało Prawo budowlane z 1974 roku i Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, które określało rodzaje inwestycji wymagających pozwolenia na budowę. W ocenie organu realizacja przedmiotowego obiektu nie mieści się w delegacji przepisu § 44 ust. 1 ww. rozporządzenia. Wykonanie śmietnika wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę, gdyby jego realizacja mogła wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich. Biorąc pod uwagę przepisy warunków technicznych obowiązujące w czasie powstania przedmiotowego obiektu, zawarte w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62), organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 23 ust. 6 "na terenach zabudowy jednorodzinnej, wyposażonych w zorganizowany system usuwania nieczystości stałych, dopuszcza się sytuowanie krytych schowków na przenośne pojemniki na śmieci na granicy działek sąsiednich pod warunkiem, że odległość schowków od okien pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić co najmniej 3m". Wykonanie śmietnika w obecnej lokalizacji nie naruszało ówczesnych warunków technicznych, nie można więc stwierdzić, że pogarsza ono warunki sanitarne, bezpieczeństwa bądź warunków wykorzystania terenów sąsiednich. Mając na uwadze powyższe organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, gdyż jego wykonanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2004 roku, nr [...], organ II instancji sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 29 września 2004 roku, dotyczącą numeru działki, na której znajduje się śmietnik oraz numeru działki sąsiedniej. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2004 roku E.R. stwierdził, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że boczna ściana spornego obiektu wraz z częścią zadaszenia przekracza granicę działek. Podał także, iż należący do niego budynek, położony na działce nr 300, jest oddalony 3,2m od granicy działek. Zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę na jego południowej stronie znajdują się dwa balkony o wymiarach 4,5m na 1m. Umiejscowienie śmietnika na sąsiedniej działce w tak małej odległości od budynku jest dla jego rodziny bardzo uciążliwe. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż jego córka jest osobą niepełnosprawną i często jedyną możliwością skorzystania ze świeżego powietrza jest dla niej przebywanie na balkonie, co zwłaszcza w ciepłe dni skutecznie jest uniemożliwiane przez sporny śmietnik. Dodatkowo – w piśmie z dnia 24 lutego 2005 roku, skarżący zwrócił uwagę, iż w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] - decyzja nr [...] z dnia 22 czerwca 1978 roku oraz załącznik do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 2 października 1984 roku, został ujęty śmietnik, przy czym śmietnik, którego dotyczy niniejsza sprawa, został usytuowany w innym miejscu. Skarżący stwierdził nadto, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili wydawania ww. pozwolenia - pozwolenie na budowę winno ustalać zasady i warunki prawidłowej zabudowy działki w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy otoczenia działki. Z tych też przyczyn przy określaniu położenia śmietnika w ww. decyzji brano pod uwagę już istniejące w budynkach nr 24 i nr 22 balkony. W ocenie skarżącego istnienie ww. balkonów, odległość ich od granicy działek (2m) oraz sposób styku działek nr [...] i nr [...], a nadto miejsce styku działek z drogą dojazdową, nie pozwalały na wydanie pozwolenia na usytuowanie pomieszczenia na składowanie śmieci w miejscu, w którym zrobiła to inwestorka. Skarżący stwierdził również, iż przedmiotowy śmietnik nie spełnia wymogów wskazanych w przepisach Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki albowiem nie jest odpowiednio zabezpieczony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż dane zawarte w protokole z wizji lokalnej podpisanym przez strony świadczą o lokalizacji przedmiotowego śmietnika na granicy działek, a pozostałe argumenty dotyczące przedmiotowej działki nie mogą mieć wpływu na zaskarżoną decyzję. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji, stwierdzającej brak podstaw do nakazu rozbiórki śmietnika w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 roku, wskazał art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w uzasadnieniu decyzji stwierdzając, iż budowa przedmiotowego śmietnika w 1991 roku nie wymagała pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) - przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z treści pkt 2 i 3 ww. przepisu wynika natomiast, iż organ może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2) albo - w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nałożyć, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 3), a w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5). Ustęp 7 art. 51 cyt. ustawy stanowi zaś, iż przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, czyli: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż inwestorka – R. L. w 1991 roku wybudowała na granicy z sąsiednią działką śmietnik. Ściany przedmiotowego obiektu wykonano z betonu, konstrukcja zadaszenia jest drewniana, pokryta blachą. Odległość ww. obiektu do okna sąsiedniego budynku mieszkalnego wynosi 3,60m. Przy czym rozpatrując niniejszą sprawę organ II instancji nie wziął pod uwagę, iż - jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I - instancji: "przedmiotowy śmietnik jest obiektem innym, niż ten, który został ujęty w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego (decyzja nr [...] z dnia 22 czerwca 1978 roku oraz załącznik do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 2 października 1984 roku). Budynek został oddany do użytkowania w styczniu 1992 roku. Inwestor wykonał przedmiotowy obiekt (śmietnik) na swojej działce nr [...], ale usytuowany został on w miejscu innym niż w ww. pozwoleniu". Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy R. L. uzyskała dnia 22 czerwca 1978 roku (decyzja nr [...]) pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej, przy ul. [...] (działka nr [...]). Pozwolenie zostało wydane na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 października 1874 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) oraz § 43 i 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 29). Załącznikiem do ww. decyzji był plan zagospodarowania działki, z którego wynika m. in. lokalizacja śmietnika, który zgodnie z zatwierdzonym planem miał być usytuowany w całkiem innym miejscu (znacznie oddalonym od działki nr [...]), niż miejsce, w którym znajduje się śmietnik będący przedmiotem niniejszego postępowania. Również zmiana planu realizacji inwestycji – wynikająca ze zmiany projektu budynku, z dnia 2 października 1984 roku, przewidywała inną lokalizację śmietnika – nie na granicy działek. Sąd miał przy tym na uwadze, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie pozwala w sposób jednoznaczny odpowiedzieć na pytanie czy, jak przyjął to organ II instancji, śmietnik będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany po zakończeniu realizacji inwestycji określonej w pozwoleniu na budowę, czy też - jak zdają się wskazywać wyjaśnienia skarżącego oraz ustalenia poczynione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji – stanowił odstępstwo od ww. pozwolenia albowiem R. L. – realizując przedmiotową inwestycję, od razu postawiła śmietnik w innym miejscu, niż to zostało ustalone w pozwoleniu. Organ II instancji w ogóle powyższej kwestii nie wyjaśnił, a niewątpliwie ma ona znaczenie dla prawnej oceny zaistniałej sytuacji. Zarówno bowiem w dacie wydania ww. pozwolenia na budowę, jak i w dacie wybudowania spornego śmietnika, obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. ustawy, w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji budowlanej do realizacji, należało rozstrzygnąć podstawowe problemy urbanistyczne, architektoniczne i techniczno-budowlane inwestycji, poprzez m. in. opracowanie planu realizacyjnego, określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji, zatwierdzanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (art. 21 ust. 3 cyt. ustawy). Przepis art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowił zaś, iż do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych uprawnia pozwolenie na budowę, w którym – zgodnie z art. 29 ust. 2 - mogły być jednocześnie rozstrzygnięte sprawy urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej i w tym wypadku nie obowiązywało oddzielne uzyskanie zatwierdzenia, o którym mowa w art. 21 ust. 3. Również § 43 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm. – obowiązującego od 1 kwietnia 1975 roku do 1 stycznia 1995 roku) stanowił, iż w pozwoleniu na budowę ustala się zasady i warunki prawidłowej zabudowy działki bądź tylko usytuowanie zamierzonych obiektów budowlanych w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy otoczenia działki. W niniejszej sprawie R. L. otrzymała decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 29 ust 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, którą zatwierdzony został także plan zagospodarowanie terenu inwestycji – działki nr [...] (załącznik do decyzji z dnia 22 czerwca 1978 roku, zmieniony 2 października 1984 roku). Tym samym - w ocenie Sądu - należy stwierdził, iż przedmiotowym pozwoleniem została objęta także lokalizacja śmietnika wynikająca z ww. planu, a ewentualna samowolna zmiana tejże lokalizacji, stanowiła odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67). Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przy tym formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów. Sąd miał przy tym na uwadze, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego wskazanych w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1986 roku, III AZP 11/86, Państwo i Prawo z 1989 roku, z. 8, s. 147). Jak z powyższego wynika - organ II instancji, kierując się powyższymi zasadami, winien przede wszystkim dokonać wnikliwej analizy zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów, w tym pozwolenia na budowę udzielonego inwestorce, a w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego niniejszej sprawy przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, przy czym ocena dowodów winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji albowiem - zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., z uzasadnienia decyzji musi wynikać ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego tegoż nie uczynił, ograniczając się do stwierdzenia, iż w 1991 roku budowa śmietnika nie wymagała pozwolenia na budowę. Tymczasem organ II instancji - mając na uwadze treść art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.– winien najpierw w sposób nie budzący wątpliwości ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy, w szczególności stwierdzając czy budowa śmietnika stanowiła odstępstwo od pozwolenia na budowę wydanego R. L., a następnie - do tak ustalonego stanu faktycznego zastosować właściwą normę prawną, lub też ustalić, iż w niniejszej sprawie w ogóle nie ma podstaw prawnych do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Sformułowanie sentencji decyzji w ten sposób, iż "orzeka o braku podstaw do nakazu rozbiórki w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 roku" nie pozwala bowiem jednoznacznie stwierdzić, czy organ w ogóle nie widzi możliwości nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu, czy też nie stwierdza przesłanek jego rozbiórki jedynie na podstawie ww. przepisu, a zatem nie odpowiada jednoznacznie na pytanie - czy niniejsza sprawa została ostatecznie zakończona, czy też nie. Tym samym wydane w niniejszej sprawie orzeczenie narusza treść art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a. albowiem, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 grudnia 1987 roku (sygn. SA/Gd 1045/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 94), rozstrzygnięcie - zwane także osnową lub sentencją decyzji - powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Rozstrzygnięcie - jako wiążące ustalenie konsekwencji zastosowanego przepisu prawa materialnego - może bowiem rozstrzygać daną sprawę administracyjną co do jej istoty w całości lub w części (art. 104 k.p.a.). Zakres rozstrzygnięcia nie powinien zatem budzić wątpliwości. Sąd miał przy tym także na uwadze, iż prowadząc niniejsze postępowanie organ II instancji nie ustalił prawidłowo kręgu stron niniejszego postępowania, nie zbadał bowiem czy właścicielami działek nr [...] i [...] są jedynie – E. R. (dz. Nr[...]) i R. L. (dz. nr [...]), czy też działki te znajdują się we współwłasności małżonków E. i E. R. (dz. nr [...]) oraz R. i P. L. (dz. nr [...]), na co zdaje się wskazywać treść protokołu oględzin robót budowlanych z dnia 29 kwietnia 2004 roku, oświadczenia o podjęciu obowiązków kierownika budowy z dnia 2 sierpnia 1979 roku oraz zawiadomień z dnia 5 kwietnia 2004 roku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekający w niniejszej sprawie organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz przepisy art. 104 § 2 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję uchylił. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ II instancji powinien w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości ustalić krąg stron niniejszego postępowania, a następnie - mając na uwadze treść art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a., oraz wskazania Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia, ustalić czy budowa przedmiotowego śmietnika stanowiła odstępstwo od pozwolenia na budowę wydanego R. L. dnia 22 czerwca 1978 roku. Dopiero bowiem ustalenie tych okoliczności pozwoli stwierdzić jakie przepisy znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie oraz ustalić adresata ewentualnej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI