II SA/Gd 717/05

II SA/Gd 717/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 151, art. 149 par. 2, art. 10 par. 1, art. 15,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 kwietnia 2005 roku, nr [...], w częściach dotyczących uchylenia punktów 5, 6, 7 i 8 decyzji z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...] oraz odmowy przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dziecka na P. P., K. K., L. K. i O. K.
Uzasadnienie
Dnia 21 maja 2004 roku J. K. wniosła o przyznanie jej zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na czwórkę dzieci - P. P., K. K., L. K. i O. K..
Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , decyzją z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 14, art. 24 ust. 1 i ust. 2, art. 25, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 47 ust. 1 oraz art. 48b ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), przyznał J. K. następujące świadczenia:
1. zasiłek rodzinny na dziecko - P. P., w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
2. zasiłek rodzinny na dziecko – K. K., w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
3. zasiłek rodzinny na dziecko – L. K., w kwocie 53 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
4. zasiłek rodzinny na dziecko – O. K., w kwocie 66 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - P. P., w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
6. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – K. K., w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
7. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – L. K., w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
8. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – O. K., w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku.
Tą samą decyzją organ przyznał J. K. również dodatki do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez ww. dzieci, w kwocie po 90 zł na każde dziecko (punkty decyzji od 9 do 12).
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż J. K. spełnia przesłanki przyznania ww. świadczeń określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Ww. decyzja została zmieniona na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, za zgodą J. K., decyzją z dnia 12 października 2004 roku, nr [...], w ten sposób, iż:
1. zmieniono dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - P. P., przyznając go w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2004 roku do 30 kwietnia 2005 roku;
2. zmieniono dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – K. K., przyznając go w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2004 roku do 30 kwietnia 2005 roku;
3. zmieniono dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – L. K., przyznając go w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2004 roku do 30 kwietnia 2005 roku;
4. zmieniono dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – O. K., przyznając go w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2004 roku do 30 kwietnia 2005 roku.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2005 roku, nr 2005/02/P/2899, wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie J. K. zakończonej decyzjami ostatecznymi Kierownika Działu Ośrodka Pomocy Rodzinie , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta , w sprawie świadczeń rodzinnych z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...] i z dnia 12 października 2004 roku, nr [...], wskazując, iż w ww. sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak wyjaśniono bowiem w dniu 11 stycznia 2005 roku do organu wpłynęło pismo z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie , z którego wynika, iż syn J. K. - P. P. przebywa w palcówce opiekuńczo- wychowawczej.
Następnie decyzją z tej samej daty, nr [...], wydaną na podstawie 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 60 pkt 2 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych uchylono decyzję nr [...] w punkcie 1 dotyczącym zasiłku rodzinnego przyznanego na P. P. i odmówiono z dniem 11 stycznia 2005 roku przyznania ww. świadczenia.
Mając na uwadze treść ww. decyzji, tego samego dnia wydano również decyzję nr [...], którą zmieniono kwoty zasiłku rodzinnego przyznanego J. K. na pozostałe dzieci, przyznając:
▪ na L. K., na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku, zamiast kwoty 53 zł kwotę 43zł;
▪ na O. K., na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku, zamiast kwoty 66 zł kwotę 53zł.
Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 32 i art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych.
Następnie - postanowieniem z dnia 1 lutego 2005 roku ponownie wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie J. K. zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Działu Ośrodka Pomocy Rodzinie , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta , z dnia 12 października 2004 roku, nr [...], zmieniającą J. K. dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania czworga dzieci. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 145 § 1 pkt 5 i art. 147 k.p.a. oraz wyjaśniono, iż w ww. sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, bowiem z wywiadu środowiskowy przeprowadzonego w dniu 12 stycznia 2005 roku wynika, iż J. K. wychowuje dzieci razem z ich ojcem i prowadzi z nim wspólne gospodarstwo.
Decyzją z tej samej daty, nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 60 pkt 2 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych uchylono w całości decyzję nr [...] dotyczącą dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci i odmówiono z dniem 1 lutego 2005 roku przyznania ww. świadczeń. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż z wywiadu środowiskowego wynika, że strona wychowuje dzieci razem z ich ojcem.
Ww. decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2005 roku (nr [...]). W decyzji tej Kolegium - mając na uwadze treść art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż decyzja z dnia 12 października 2004 roku dotyczyła jedynie zmiany okresu, na jaki przyznano J. K. - decyzją z dnia 9 czerwca 2004 roku - dodatki do zasiłków rodzinnych. Tym samym wadliwe było już samo wznowienie postępowania bowiem winno ono dotyczyć postępowania zakończonego przyznaniem świadczeń, a nie decyzją o zmianie ich wysokości. Kolejnym uchybieniem wskazanym przez Kolegium był brak wskazania i uzasadnienia w zaskarżonej decyzji przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło także, iż organ ma obowiązek - w trybie wznowieniowym - rozpoznać sprawę wg stanu na dzień wydania decyzji uchylanej, nie może zatem odmówić przyznania świadczeń z dniem podjęcia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Kolegium wskazało, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji będzie musiał rozważyć czy w dniu 9 czerwca 2004 roku zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, a w razie pozytywnych ustaleń - ocenić prawo strony do świadczeń rodzinnych w dniu złożenia wniosku o ich przyznanie – tj. w dniu 21 maja 2004 roku.
Dnia 25 kwietnia 2005 roku Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , wydał kolejne postanowienie (nr [...]) wznawiające z urzędu postępowanie w sprawie J. K. zakończonej decyzją ostateczną z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...].
Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5
i art. 147 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w ww. sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję bowiem w dniu 12 stycznia 2005 roku do organu wpłynął wywiad środowiskowy, z którego wynika, że J. K. wychowuje dzieci razem z ich ojcem. Ponadto w tym samym dniu J. K. oświadczyła na piśmie, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem.
Tego samego dnia tj. 25 kwietnia 2005 roku Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , wydał także - na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 17, art. 4 - 8, art. 12, art. 60 pkt 2 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych - decyzję nr [...], którą uchylił w całości decyzję z dnia 9 czerwca 2004 roku (nr [...]) i orzekł o przyznaniu J. K.:
- zasiłku rodzinnego na dziecko P. P., w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 11 stycznia 2005 roku;
- zasiłku rodzinnego na dziecko K. K., w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
- zasiłku rodzinnego na dziecko L. K., w kwocie 53 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku;
- zasiłku rodzinnego na dziecko O. K., w kwocie 66 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku,
oraz dodatków do tychże zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez ww. dzieci w 2004 roku, w kwocie po 90 zł na każde dziecko.
Organ decyzją tą odmówił natomiast przyznania J. K. dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci - P. P., K. K., L. K. oraz O. K..
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, iż podstawę do wznowienia postępowania dały informacje zawarte w sporządzonym w dniu 12 stycznia 2005 roku wywiadzie środowiskowym, z którego wynika, że J. K. wychowuje dzieci wspólnie z mężem. Okoliczność tę potwierdza złożone przez nią tego samego dnia oświadczenie. Organ stwierdził także, iż przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalił, iż J. K. od stycznia 2004 roku prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem - H. K.. Przedmiotowe ustalenie poczynił na podstawie oświadczeń J. K., wywiadów środowiskowych oraz zaświadczeń składanych przez oboje małżonków w celu uzyskania pomocy finansowej oraz obiadów szkolnych dla dzieci, a także dokumentów dotyczących dodatku mieszkaniowego, który H. K., jako główny najemca, otrzymuje na 7-osobową rodzinę.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wskazała, iż zaskarża ją w części w jakiej organ odmówił jej przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Odwołująca się zarzuciła, iż organ błędnie przyjął, że wychowuje dzieci wspólnie z H. K.. W jej ocenie dowodu na poparcie twierdzeń organu nie mogą stanowić dokumenty dotyczące dodatku mieszkaniowego bowiem przepisy o dodatku mieszkaniowym obligują do wskazania we wniosku o dodatek wszystkich osób zamieszkującym z wnioskodawcą, bez względu na to czy prowadzą one z nim wspólne gospodarstwo domowe. Odwołująca się stwierdziła także, iż wprawdzie wcześniej składała oświadczenia o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego z mężem ale nie dotyczą one spornego okresu. Wyjaśniła także, iż jest z mężem w separacji, mąż od 2003 roku nie zamieszkuje z nią i dziećmi, a jedynie okresowo je odwiedza. Wskazała także, iż w związku z likwidacją funduszu alimentacyjnego miała prawo przez 12 miesięcy pobierać ww. świadczenia do czasu uzyskania orzeczenia o separacji lub rozwodzie.
Mając na uwadze powyższe - odwołująca się wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji w części zaskarżonej oraz przyznanie jej dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 maja 2005 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 5, art. 12, art. 14
i art. 60 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium powołało się na treść art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdziło, iż jednym z warunków określonych w ustawie, których spełnienie powoduje nabycie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z art. 12 cyt. ustawy jest samotne wychowywanie dziecka, o którym mowa w art. 3 pkt 17 powołanej ustawy.
Kolegium stwierdziło także, iż z akt sprawy wynika, że J. K. jest zameldowana pod tym samym adresem co jej mąż - H. K. i dla celów uzyskania pomocy społecznej w MOPR w okresie od stycznia 2004 roku do 12 stycznia 2005 roku składała oświadczenia, że prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Powołało się także na przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) wskazując, iż dodatek ten przysługuje osobie posiadającej tytuł prawny do zajmowanego lokalu, prowadzącej gospodarstwo domowe wspólne z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. Skoro zatem mąż strony postępowania - H. K. od 1 lipca 2004 roku otrzymuje dodatek mieszkaniowy, deklarując prowadzenie sześcio-, a w późniejszym okresie (w związku z urodzeniem się kolejnego dziecka) siedmioosobowego gospodarstwa domowego, to fakt ten zaprzecza twierdzeniom odwołującej się, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium, podobnie jak organ I instancji, uznało, iż w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych J. K. wychowuje dzieci razem z mężem H. K. i w związku z tym nie ma prawa do pobierania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
W skardze na powyższą decyzję, sprecyzowanej na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 roku, J. K. wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania jej dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Skarżąca zarzuciła, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że wychowuje dzieci wspólnie z mężem – H. K. i wspólnie z nim prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazała, iż jej mąż rzadko przebywa w mieszkaniu, w którym jest zameldowany, przyjeżdża jedynie okazjonalnie w celu kontaktu z dziećmi. Natomiast wszelkie czynności wychowawczo - opiekuńcze skarżąca wykonuje sama. Podkreśliła przy tym, iż w dacie wydania przez organ I instancji decyzji przyznającej jej świadczenia rodzinne tj. w dniu 9 czerwca 2004 roku, dzieci wychowywała samotnie.
Skarżąca ponownie stwierdziła także, iż dokumentacja dotycząca dodatku mieszkaniowego nie stanowi dowodu wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego z mężem bowiem we wniosku o ten dodatek najemca lokalu (jej mąż) jest zobowiązany - zgodnie z przepisami - wskazać wszystkie osoby zamieszkujące dany lokal, nawet jeżeli osoby te nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego, a tylko są w tym lokalu zameldowane.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i jeszcze raz podkreślając, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że w momencie składania wniosku o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami J. K. zamieszkiwała wraz z mężem i wspólnie z nim wychowywała czworo dzieci (piąte dziecko - syn Jakub, którego ojcem jest mąż skarżącej H. K., urodził się 31 lipca 2004 roku).
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
- Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Wniesioną w niniejszej sprawie skargę należało uznać za zasadną albowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zaskarżonej części oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji (w zakresie dotyczącym uchylenia punktów 5, 6, 7, i 8 decyzji z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...], oraz nie przyznania wnioskodawczyni dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci) są niezgodne z prawem, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
W tym miejscu należy podkreślić, że zakresem rozpoznania, zgodnie z żądaniem strony skarżącej, objęte zostały decyzje organów obu instancji jedynie w części odmawiającej przyznania skarżącej dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Zgodnie z dyspozycją - stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji - art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko: matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Z kolei w myśl definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 17 tejże ustawy, powoływanej przez oba organy, samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka.
Wymienione powyżej przepisy zostały poddane kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 18 maja 2005 roku (sygn. K 16/04, OTK-A 2005/5/51), orzekł m. in., że art. 3 pkt 17 oraz art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 roku, nr 35, poz. 305, nr 64, poz. 593 i nr 192, poz. 1963) są niezgodne z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 roku (Dz. U. z 1991 roku, nr 120, poz. 526 oraz z 2000 roku, nr 2, poz. 11). Zgodnie z ww. orzeczeniem, przedmiotowe przepisy utraciły moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2005 roku.
Mając na uwadze powyższą okoliczność Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wymieniony przepis przewiduje bowiem, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą.
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, ze zm.), uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Przy czym naruszenie to stanowi przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zaskarżonych częściach
tj. w częściach dotyczących uchylenia punktów 5, 6, 7, i 8 decyzji z dnia 9 czerwca 2004 roku, nr [...] oraz odmowy przyznania skarżącej dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził nadto, iż organy – wydając zaskarżone decyzje, przeoczyły, że zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) samotne wychowywanie dziecka oznaczało wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowywała dziecka z ojcem lub matką dziecka.
W chwili wydawania zaskarżonej decyzji skarżąca niewątpliwie nie wychowywała P. P. z jego ojcem. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy ojcem P. P. nie jest H. K., lecz D. P.. Tym samym organy – w stosunku do tego dziecka – nawet przy ustaleniu, iż skarżąca wychowuje P. P. ze swoim obecnym mężem, winny były rozważyć możliwości przyznania dodatku wskazanego w art. 12. Przeszkody ku temu nie stanowiło pozostawanie przez skarżącą w związku małżeńskim bowiem zgodnie z art. 60 ust. 2 cyt. ustawy - osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie ustawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12, przez okres jednego roku, jeżeli spełniała warunki określone w ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał również, iż prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organy naruszyły szereg przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności organy naruszyły przepisy rozdziału 12 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. Jak wynika bowiem z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania w danej sprawie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania organ może wydać jedna z decyzji wskazanych w art. 151 k.p.a.
Tymczasem w sprawie dotyczącej przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych organy trzykrotnie wznawiały postępowanie, przy czym za każdym razem w tej samej dacie zapadało postanowienie o wznowieniu postępowania oraz decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie.
Powyższe działanie organów stanowiło nie tylko naruszenie
art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 § 1 k.p.a. ale także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie organy całkowicie zignorowały wynikającą z ww. przepisu zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, a wydanie decyzji w tym samym dniu co postanowienia o wznowieniu postępowania spowodowało, iż w zasadzie skarżąca została pozbawiona jednej instancji – tym samym naruszono także art. 15 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności postępowania wynikająca z ww. przepisu zakłada bowiem, iż dana sprawa zostanie rozpoznana merytorycznie przez dwa organy, przy czym w postępowaniu prowadzonym przez każdy z nich udział będą brały strony postępowania.
Opisane powyżej uchybienia w ocenie Sądu stanowiły naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem również z tych przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku
z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w granicach zaskarżenia uchylić.
Na marginesie powyższych rozważań Sąd stwierdził, iż zawarte w skardze twierdzenia o wynikającym z przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) przymusie wskazania we wniosku o dodatek mieszkaniowy wszystkich lokatorów zameldowanych w danym lokalu, nawet nie prowadzących z wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego, były niezasadne. Zgodnie z treścią art. 3 i 4 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy uzależniony jest od średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego, przy czym przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Z treści art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika natomiast, iż do wniosku o dodatek dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji winien uwzględnić zaistniały nowy stan prawny i rozstrzygnąć przedmiotową sprawę stosownie do obowiązujących przepisów, mając na uwadze wskazania Sądu dotyczące zapewnienia skarżącej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.