II SA/Gd 715/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2008-04-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciosoby represjonowaneświadczenie pracyorganizacje politycznezwiązki zawodoweemerytury i rentypostępowanie administracyjnejęzyk polskidowodyemigracja

WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu kombatanckiego w części odmawiającej potwierdzenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych, wskazując na wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego z powodu nieprzetłumaczenia dokumentów w języku obcym.

Skarżący S.B. domagał się potwierdzenia okresu pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych w celu uzyskania świadczeń emerytalnych. Organ kombatancki odmówił potwierdzenia pracy w tym zakresie, uznając jedynie okres pozostawania bez pracy z przyczyn politycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję w części odmawiającej potwierdzenia pracy, stwierdzając, że organ nie zebrał prawidłowo materiału dowodowego, ponieważ nie przetłumaczył dokumentów złożonych przez skarżącego w języku angielskim, co naruszało przepisy o języku urzędowym.

Sprawa dotyczyła skargi S.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która w części odmawiała potwierdzenia świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych w okresie od sierpnia 1982 r. do września 1986 r. Organ uznał jedynie okres pozostawania bez pracy z przyczyn politycznych od września 1986 r. do czerwca 1989 r. Skarżący domagał się uznania okresu emigracji za pracę dla Związku Zawodowego "Solidarność". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą potwierdzenia pracy na rzecz organizacji nielegalnych. Sąd uznał, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób zgodny z prawem. Kluczowym uchybieniem było przyjęcie przez organ dokumentów w języku angielskim bez ich przetłumaczenia na język polski, co stanowi naruszenie przepisów o języku urzędowym (ustawa o języku polskim). Sąd podkreślił, że organ powinien był zażądać tłumaczenia lub zlecić je we własnym zakresie. W związku z tym, materiał dowodowy został niewłaściwie zgromadzony, a okoliczności sprawy nie zostały w pełni wyjaśnione, co narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Sąd nakazał organowi ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym dokonanie tłumaczeń złożonych przez skarżącego dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty sporządzone w języku obcym nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej, jeśli nie zostały przetłumaczone na język polski, co narusza przepisy o języku urzędowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie przepisów o języku urzędowym poprzez przyjęcie nieprzetłumaczonych dokumentów w języku angielskim stanowi wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego i uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., jest okresem składkowym.

u.e.r.f.u.s. art. 7 § pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy niewykonywania pracy w okresie przed 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie dłużej niż 5 lat, są okresami nieskładkowymi.

Pomocnicze

u.o.j.p. art. 4

Ustawa o języku polskim

Językiem urzędowym organów administracji jest język polski.

u.o.j.p. art. 5

Ustawa o języku polskim

Organy administracji są obowiązane posługiwać się językiem polskim, prowadzić dokumentację w języku polskim i używać tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku obcym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób umożliwiający ustalenie stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

u.k.o.o.b.o.r.w.i.p. art. 22 § ust. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.e.r.f.u.s. art. 117 § ust. 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy składkowe i nieskładkowe mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o języku urzędowym poprzez przyjęcie nieprzetłumaczonych dokumentów w języku angielskim jako dowodu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że jego aktywność na emigracji powinna być uznana za pracę dla "Solidarności" (nie została uwzględniona w tej części).

Godne uwagi sformułowania

nie każde bowiem uzewnętrznienie poparcia dla działaczy opozycji stanowi świadczenie pracy na rzecz tych organizacji naruszenie obowiązku stosowania języka polskiego, poprzez przyjęcie za dowód dokumentu sporządzonego w języku angielskim

Skład orzekający

Wanda Antończyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność przepisów o języku urzędowym w postępowaniu administracyjnym oraz obowiązek prawidłowego gromadzenia materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej kombatantów i osób represjonowanych, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne, takie jak język postępowania, nawet w sprawach o charakterze historycznym i społecznym. Ilustruje, jak błąd proceduralny może wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Błąd językowy w urzędzie kosztował kombatanta potwierdzenie pracy dla "Solidarności" – sąd nakazuje poprawki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 715/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2008-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 7 pkt 4
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 22 ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1999 nr 90 poz 999
art. 4, art. 5
Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 września 2007, nr [...] w przedmiocie oceny dowodów potwierdzających świadczenie pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia 22 sierpnia 2007r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia świadczenia przez skarżącego pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku w okresie od 1 sierpnia 1982r do 7 września 1986r.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2007r. nr {...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / tekst jednolity: Dz. U. Nr 39 z 2004r., poz. 353 ze zm./ i na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm./ po ponownym rozpoznaniu sprawy S. B.
- uchylił decyzję organu I instancji z dnia 22 sierpnia 2007r. w części dotyczącej odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy z przyczyn politycznych i potwierdził, że S. B. pozostawał bez pracy z przyczyn politycznych w okresie od 9 września 1986r. do 4 czerwca 1989r.
- w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji / odmawiającą potwierdzenia, że S. B. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1990r. w okresie od sierpnia 1982r. do 7 września 1986r./
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do renty i emerytury i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy:
1/ składkowe, o których mowa w art. 6;
2/ nieskładkowe, o których mowa w art. 7.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 10 okresem składkowym jest okres świadczenia pracy po 1956r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r.
Stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed 4 czerwca 1989r. na skutek represji politycznych, nie dłużej jednak niż 5 lat.
Zgodnie natomiast z art. 117 ust. 4 ustawy okresy, o których mowa powyżej mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje w drodze decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Organ ustalił, że strona była zatrudniona w [...] w okresie od 19 kwietnia 1972r. do 31 maja 1982r. Stosunek pracy został rozwiązany w związku z porzuceniem pracy / pozostaniem na emigracji / oraz przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL /Dz. U. z 1979r., nr 18, poz. 111/. Na emigracji wnioskodawca aktywnie działał na rzecz internowanych działaczy opozycji. Po powrocie do kraju z przyczyn politycznych pozostawał bez zatrudnienia.
Organ uznał, że strona nie udowodniła, że, świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Organ wskazał, że z przedstawionych dowodów wynika, że wnioskodawca występował z petycjami do organów Stanów Zjednoczonych Ameryki mającymi na celu podjęcie kroków w celu uwolnienia internowanych działaczy opozycji, aktywnie wspierał fundusz wyborczy Lecha Wałęsy i organizacje charytatywne. Organ ustalił, że tego rodzaju aktywność nie może zostać uznana jako świadczenie pracy na rzecz organizacji nielegalnych, nie każde bowiem uzewnętrznienie poparcia dla działaczy opozycji stanowi świadczenie pracy na rzecz tych organizacji.
Organ uznał natomiast za wiarygodne twierdzenia o pozostawaniu wnioskodawcy bez pracy z przyczyn politycznych w okresie od 9 września 1986r. do 4 czerwca1989, wskazując, że niewątpliwie osoba wracająca z emigracji, która dodatkowo działała na rzecz Solidarności mogła spotkać się z odmową zatrudnienia. Wskazano jednocześnie, że okres, o którym mowa w art. 7 pkt 4 ustawy został ograniczony na mocy powołanej ustawy do dnia 4 czerwca 1989r.
S. B. złożył skargę na powyższą decyzję, podnosząc, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował podane przez organ II instancji motywy rozstrzygnięcia i wniósł o to aby jego okres pobytu na emigracji został uznany jako okres pracy dla Związku Zawodowego "Solidarność".
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację powołaną w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Oceniając skargę we wskazany wyżej sposób należy uznać, że skarga jest uzasadniona.
Z zasady wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan sprawy zgodny z rzeczywistością . Z kolei art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Z kolei dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest na podstawie wszystkich istotnych dowodów. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisów postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.
Rozpoznając skargę Sąd zważył, że organ, którego obowiązkiem było wszechstronne wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego, nie wykonał tego obowiązku w sposób właściwy.
W okolicznościach niniejszej sprawy przy swoim wniosku z dnia 24 kwietnia 2007r. o wydanie decyzji potwierdzającej świadczenie pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych skarżący złożył między innymi pisma /dokumenty/ w języku angielskim. Nie zostały one przetłumaczone na język polski. Przepis art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim / Dz. U. nr 90, poz. 999ze zm./ stanowi, że językiem urzędowym organów wymienionych w tym przepisie, a więc między innymi orzekających w niniejszej sprawie jest język polski. Z przepisu art. 4 i 5 w/wym. ustawy wynika obowiązek między innymi organów administracji do posługiwania się w swoim działaniu językiem polskim, a także posługiwania się dokumentami w tym języku i prowadzenia w języku polskim pełnej dokumentacji postępowania, a zwłaszcza posługiwania się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dokument sporządzony w języku obcym musi być zgodny z prawem. Naruszenie prawa, w rozpatrywanej sprawie oznacza naruszenie obowiązku stosowania języka polskiego, poprzez przyjęcie za dowód dokumentu sporządzonego w języku angielskim. Organ rozpoznający odwołanie nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji czy i jakie dowody złożone przez skarżącego przy jego wniosku z 24 kwietnia 2007r. i z jakich przyczyn pomija. Z drugiej strony przepisy powoływanego w uzasadnieniu decyzji przepisu art. 117 ust.4 ustawy 17 grudnia 1998r. - stanowią, że okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4 mogą być udowodnione dokumentami. Skoro skarżący w celu udowodnienia swojego stanowiska złożył dokumenty podlegające ocenie przez organ administracji, to winny one być, stosownie do wyżej przytoczonych uregulowań, dokumentami sporządzonymi w języku urzędowym / języku polskim/. Skoro organ nie zażądał od strony złożenia przetłumaczonych dokumentów, powinien zlecić tłumaczowi dokonanie ich tłumaczenia we własnym zakresie. Z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy został niewłaściwe zgromadzony, w konsekwencji nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. Zatem zostały naruszone zasady postępowania określone w powołanych przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe i orzeknie co do istoty sprawy, w części dotyczącej żądania przez skarżącego potwierdzenia okresu, o którym mowa w cytowanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po dokonaniu tłumaczeń dowodów złożonych przez skarżącego na język polski.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI