II SA/Gd 71/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-05-12
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneinstalacja gazowasamowola budowlanalegalizacjanadzór budowlanywspółwłasnośćprojekt budowlanyroboty budowlanepozwolenie na budowęwentylacja

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nadzoru budowlanego dotyczącą nielegalnej instalacji gazowej w piwnicy, wskazując na istotne uchybienia proceduralne i merytoryczne organów obu instancji.

Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanej instalacji gazowej w piwnicy budynku, która nie była zgodna z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakładały obowiązki legalizacyjne, jednak skarżąca zarzuciła im pominięcie kluczowych kwestii, takich jak zmiana sposobu użytkowania piwnicy, naruszenie przepisów technicznych oraz brak zgody współwłaściciela. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu istotnych uchybień proceduralnych i merytorycznych organów, w tym braku oceny istotnego odstąpienia od projektu budowlanego oraz kwestii prawa do dysponowania nieruchomością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sprawa dotyczyła instalacji gazowej i pieca gazowego zamontowanego w kondygnacji podziemnej lokalu mieszkalnego nr 1, które zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu. Skarżąca zarzuciła organom nadzoru budowlanego szereg uchybień, w tym pominięcie faktu przerobienia piwnicy na lokal mieszkalny, naruszenie przepisów technicznych dotyczących instalacji gazowych i wentylacji, brak oceny istotnego odstąpienia od projektu budowlanego oraz brak należytej oceny prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując, że organy obu instancji nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, pomijając kluczowe kwestie, takie jak istotne odstąpienie od projektu budowlanego oraz konieczność oceny prawa do dysponowania nieruchomością. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na fakt, że pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło instalacji gazowej w lokalu nr 1 na parterze, a nie w kondygnacji podziemnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organy dopuściły się istotnych uchybień proceduralnych i merytorycznych, w tym nieprawidłowo oceniły kwestię istotnego odstąpienia od projektu budowlanego oraz nie zbadały prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy pominęły kluczowe aspekty sprawy, takie jak istotne odstąpienie od projektu budowlanego, co powinno skutkować innym trybem postępowania legalizacyjnego. Ponadto, organy uchyliły się od oceny, czy inwestorzy dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 50 § 1 pkt 4

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 51 § 1 pkt 3

Pomocnicze

u.p.b. art. 36a § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje istotne odstąpienie od projektu budowlanego.

u.p.b. art. 32 § 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Klauzula generalna dotycząca praw i obowiązków w procesie budowlanym.

u.p.b. art. 81c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 36 § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy pozwoleń na roboty budowlane na zabytkach.

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MI art. 175

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy indywidualnych koncentrycznych przewodów powietrzno-spalinowych od urządzeń gazowych.

rozp. MI art. 174

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy długości poziomych odcinków przewodów i kanałów spalinowych.

rozp. MI art. 166

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy instalacji gazomierzy w pomieszczeniach piwnicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, pomijając kwestię istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. Organy uchyliły się od oceny, czy inwestorzy dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło instalacji gazowej na parterze, a nie w kondygnacji podziemnej. Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów technicznych i braku zgody współwłaściciela wskazują na istotne uchybienia proceduralne.

Godne uwagi sformułowania

organy umknęła okoliczność wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane polegające na montażu instalacji gazowej do podłączenia pieca gazowego w lokalu mieszkalnym nr 1 (parter budynku) kwestią zasadniczą jest rozważenie czy doszło do istotnego odstąpienia od projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 3 września 2004 r. w rozumieniu art. 36a ust.5 Prawa budowlanego organy uchyliły się od oceny, czy inwestorzy dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

sprawozdawca

Jolanta Górska

przewodniczący

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania naprawczego, istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, oceny prawa do dysponowania nieruchomością oraz zakresu kontroli organów nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnie wykonanej instalacji gazowej w piwnicy, ale zasady proceduralne i interpretacja przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury w prawie budowlanym i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji.

Błędy organów nadzoru budowlanego doprowadziły do uchylenia decyzji w sprawie nielegalnej instalacji gazowej.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gd 71/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Jolanta Górska /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1697/21 - Wyrok NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2020 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. B. kwotę 500,00 (słownie: pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2020 r., którą utrzymano decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2020 r. w części dotyczącej nałożenia określonych obowiązków jednocześnie uchylając ją w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczono nowy termin.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 8 stycznia 2020 r. w lokalu mieszkalnym nr 1 znajdującym się w budynku mieszkalnym nr [..] przy ul. K. w K. ustalił, że wejście do kondygnacji podziemnej zlokalizowanej bezpośrednio pod lokalem mieszkalnym nr 1 stanowią schody wewnętrzne przylegające do lokalu mieszkalnego nr 1. Kondygnacja podziemna posiada 3 pomieszczenia, tj. pokój dzienny o wymiarach 4,40 x 6,15m, łazienka o wym. 1,90m x 1,80m i korytarz o wym. 1,95m x 1,90m. Pokój dzienny od strony elewacji frontowej posiada otwór okienny o wym. 80cm x 220cm. W korytarzu zlokalizowany jest piec na gaz dwufunkcyjny zasilający instalację grzewczą oraz ciepłą wodę użytkową w lokalu nr 1. Brak wentylacji w pomieszczeniu korytarza, spaliny z pieca wyprowadzane są za pośrednictwem rury stalowej o średnicy 120 mm i długości 2,65m przebiegającej przez sąsiednie pomieszczenie piwniczne. Rura wyprowadzona jest przez ścianę zewnętrzną budynku, a jej wylot usytuowany jest 60cm nad terenem i 90cm od dolnej krawędzi okna.
Podczas kontroli przedłożono:
- protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji i urządzeń gazowych sporządzony w dniu 20 grudnia 2019 r., z którego wynika, że instalacja gazowa jest szczelna a stan techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami oraz że istniejącą instalację gazową wraz z urządzeniami dopuszcza się do dalszej eksploatacji (brak podpisu kontrolującego na protokole).
- protokół z pomiarów elektrycznych z dnia 15 stycznia 2019 r. z którego wynika, że instalacja nadaje się do eksploatacji.
Organ pierwszej instancji zobowiązał K. R. do przedłożenia podpisanego protokołu z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji i urządzeń gazowych wraz z kopią uprawnień instalatora. Według oświadczenia K. R. nabył on lokal mieszkalny w 2018 r. od Pana J. W dniu zakupu lokalu istniał piec gazowy wraz z instalacją gazową z odprowadzeniem spalin jak w opisie wyżej. Nie dokonywał wymiany pieca ani przeróbki instalacji gazowej. S. B. reprezentujący A. B., właścicielkę lokalu mieszkalnego nr 2, przedłożył decyzję nr [..] z dnia 3 września 2004 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia D. i J. J. na roboty budowlane polegające na montażu instalacji gazowej do podłączenia pieca gazowego w lokalu mieszkalnym nr 1.
Następnie organ pierwszej instancji na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na J. R. i . R. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2020 r.:
1. Inwentaryzacji robót budowlanych polegających na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej oraz montażu pieca gazowego wraz z przewodem spalinowym.
2. Orzeczenia technicznego.
3. Protokołu badań w/w instalacji gazowej w zakresie stanu jej szczelności.
4. Oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego przewodu spalinowego, do którego jest wpięty piec gazowy.
W dniu 15 maja 2020 r. zostały przedłożone następujące dokumenty:
1. Protokół z okresowego przeglądu kontroli szczelności instalacji gazowej z dnia 15 maja 2020 r.
2. Inwentaryzację wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym przy ul. K. w K.
3. Orzeczenie techniczne wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym przy ul. K. w K.
W związku z nieprzedłożeniem wszystkich dokumentów, w dniu 5 czerwca 2020 r. zostały przedłożone w uzupełnieniu następujące dokumenty:
1. Opinia nr [..] z dnia 21 stycznia 2020 r. z wyników przeprowadzonych oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo - kominowych w budynku wykonaną przez mistrza kominiarskiego.
2. Protokół nr [.] z dnia 9 stycznia 2020 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych wykonany przez mistrza kominiarskiego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 lipca 2020 r. nakazał J. R. i K. R. wykonanie w budynku mieszkalnym nr [..] położonym przy ul. K. w K. do dnia 30 września 2020 r. następujących robót budowlanych polegających na:
1. Montażu skrzynki gazowej na gazomierzu znajdującym się w korytarzu piwnicy budynku zgodnie z opisem technicznym i rysunkami nr 1 i 3 orzeczenia technicznego sporządzonego w kwietniu 2020r. przez mgr inż. I.K.
2. Zamontowaniu rur osłonowych przy przejściach instalacji gazowej przez przegrody
budowlane - zgodnie z rysunkiem nr 2 i 3 orzeczenia technicznego sporządzonego w kwietniu 2020r. przez mgr inż. I. K.
3. Wykonaniu wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu piwnicznym (korytarz), w którym zamontowany jest gazomierz.
4. Montażu zewnętrznego przewodu kominowego na ścianie szczytowej budynku wraz z podłączeniem do pieca gazowego zgodnie z opisem i szkicem zawartym w opinii kominiarskiej nr [..] z dnia 12 czerwca 2020 r. sporządzonej przez mistrza kominiarskiego K.P.
Organ w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 26 czerwca 2020 r. wpłynęło pismo S. B., w którym stwierdził, że w aktach nie ma oświadczenia Państwa R. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto poinformował on, że A. B., współwłaścicielka budynku nr [..], nie wyraża zgody, by przedmiotowa instalacja gazowa znajdowała się w częściach wspólnych pomieszczeń piwnicznych, tj. w korytarzu. Odnosząc się do powyższych stwierdzeń organ wyjaśnił, że obowiązek badania tytułu prawnego inwestora do nieruchomości przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym jest niezgodny z wykładnią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest również niezgodny z wykładnią systemową ustawy - Prawo budowlane. Ustawa ta nie wyposażyła organów administracji budowlanej do badania tytułu prawnego do nieruchomości w inny sposób, jak tylko poprzez złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W tej sytuacji nie można uznać, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (postępowanie naprawcze), kiedy przepisy obowiązujące w tej materii takich działań i obowiązków po stronie organu nie kreują. Wywodzenie obowiązku badania tytułu prawnego do nieruchomości w inny sposób wyłącznie z art. 4 Prawa budowlanego jest nieuprawnione, ponieważ przepis ten ma charakter klauzuli generalnej, która znajduje uszczegółowienie dopiero w przepisach konstruujących określone prawa i obowiązki po stronie organów administracji skorelowane z prawami i obowiązkami uczestników procesu budowlanego. Takie uszczegółowienie musiałoby wynikać wprost z art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Ustawodawca na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie wiąże rozstrzygnięć przewidzianych decyzją administracyjną w postępowaniu naprawczym nie tylko z oświadczeniem (lub jego brakiem) o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie wiąże ich również z brakiem tytułu prawnego inwestora do nieruchomości. Brak tytułu prawnego do nieruchomości nie może skutkować sankcjami przewidzianymi w art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego włącznie z sankcją rozbiórki. Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym w tej materii wszelkie spory i wątpliwości dotyczące prawa własności powinny być rozstrzygane na podstawie przepisów prawa cywilnego o ochronie własności.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie A. B. decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2020 r. uchylił w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 marca 2021 r. oraz utrzymał ją w pozostałym zakresie. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane polegające na wykonaniu w kondygnacji podziemnej (dostęp z części mieszkalnej schodami wewnętrznymi) wewnętrznej instalacji gazowej oraz montażu pieca gazowego w korytarzu wraz z przewodem spalinowym, zasilającego instalację grzewczą w lokalu mieszkalnym nr 1 w budynku nr [..] położonym przy ul. K. w K. Spaliny z pieca odprowadzane są za pośrednictwem poziomej rury stalowej o przekroju 120 i długości 2,65m, przebiegającej przez sąsiednie pomieszczenia piwniczne. Rura wyprowadzona jest przez ścianę zewnętrzną budynku, jej wylot usytuowany jest 60cm nad poziomem terenu i 90cm od dolnej krawędzi okna znajdującego się w ścianie zewnętrznej budynku. W korytarzu, gdzie zamontowany jest piec, nie ma wentylacji. Właścicielami lokalu mieszkalnego nr 1 od roku 2018 r. są J. i K. R. Poprzedni właściciele D. i J. J.posiadali decyzję nr [..] z dnia 3 września 2004 r. wydaną przez Starostę zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na roboty budowlane polegające na montażu wewnętrznej instalacji gazowej do podłączenia pieca gazowego dwufunkcyjnego i kuchni gazowej 4-ropalnikowej w lokalu mieszkalnym nr 1 zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji. Z rysunku: rzutu parteru, znajdującego się w projekcie wynika, że instalacja gazowa, piec oraz kuchnia gazowa została wykonana w mieszkaniu nr 1, znajdującym się wyłącznie na parterze budynku. Z powyższego wynika, że decyzja wydana przez Starostę dotyczyła robót budowlanych polegających na montażu wewnętrznej instalacji gazowej na parterze w lokalu nr 1. Zatem na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji gazowej oraz montażu pieca gazowego w kondygnacji podziemnej inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. Wobec wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych organ pierwszej instancji postanowieniem na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane nakazał J. i K. R. przedłożenie określonych w postanowieniu dokumentów. J. i K. R. przedłożyli wymagane postanowieniem dokumenty, po których analizie organ pierwszej instancji nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania dokumentów przedłożonych na wezwanie organu pierwszej instancji. Wykonane zostały one przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i wynika z nich jednoznacznie, jakie należy zastosować rozwiązania w celu doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Natomiast w odniesieniu do braku zgody współwłaścicielki na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych wyjaśniono, że w kwestii tej zachodzi rozbieżność w wyrokach sądowych, co do konieczności/lub braku obowiązku oceny przez organ prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Biorąc pod uwagę zakres zrealizowanych robót budowlanych oraz fakt, że utrzymanie instalacji gazowej należy do właścicieli lokali mieszkalnych oraz mając na uwadze rozbieżność wyroków w tej sprawie w ocenie organu rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego należy uznać za prawidłowe, a decyzję uchylono w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczono nowy termin.
A. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2020 r. wniosła o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz zarzuciła:
1. pominięcie faktu, że oprócz zmiany instalacji gazowej doszło do przerobienia piwnicy na lokal mieszkalny, a w czasie tych prac doszło do naruszenia przegród wewnętrznych oraz zmiany fundamentu,
2. uniemożliwienie zapoznania się z zabranym w sprawie materiałem dowodowym,
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,
4. niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i błędne ustalenia prowadzące do przekonania, że instalacja gazowa została przebudowana przez J. i K. R. w celu przystosowania zakupionego lokalu do ich potrzeb mieszkalnych oraz w zakresie odległości przewodu kominowego od korony najbliższego drzewa poprzez uznanie, że jest ona większa niż 6m,
5. naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności:
- §175 poprzez pominięcie, że indywidualne koncentryczne przewody powietrzno-spalinowe lub oddzielne przewody powietrzne i spalinowe od urządzeń gazowych z zamkniętą komorą spalania mogą być wyprowadzone przez zewnętrzną ścianę budynku, jeżeli urządzenia te mają nominalną moc cieplną nie większą, niż: 21 kW — w wolno stojących budynkach jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej; 5 kW - w pozostałych budynkach mieszkalnych - w sytuacji, gdy kocioł grzewczy ma moc 24 KW,
- § 174 poprzez pominięcie, że przewody i kanały spalinowe odprowadzające spaliny od urządzeń gazowych, powinny mieć dla kanału poziomego - nie większa niż 2 m;
- § 166 poprzez nieuzasadnione uznanie, że gazomierz jest zainstalowany w wydzielonych i zamykanych pomieszczeniach piwnicznych, które mają okno oraz przewód wentylacji grawitacyjnej wyprowadzony ponad dach lub przez ścianę zewnętrzną na wysokość co najmniej 2,5 m powyżej terenu, w odległości nie mniejszej niż 0,5 m od bocznej krawędzi okien, drzwi i innych otworów w sytuacji, gdy gazomierz warunkowo może być zainstalowany w piwnicy, jeśli łącznie spełnione są wszystkie warunki,
6. art. 36a Prawa budowlanego poprzez pominięcie, że roboty budowlane w sposób istotny odbiegały od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z roku 2004, projekcie budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4);
7. naruszenia prawa budowlanego poprzez pominięcie braku nie tylko projektu instalacji wentylacyjnej, ale i samej instalacji,
8. pomimo istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ uznał, że zbędne jest uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej,
9. nieprzeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego i uchylanie się od skontrolowania samowoli dotyczącej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń
piwnicznych na mieszkanie,
10. przyjęcia przez organ I oraz II instancji, że wystarczy postępowanie legalizacyjne, w sytuacji, gdy konieczne jest postępowanie w innym zakresie,
11. naruszenie zasad obowiązujących przy współwłasności poprzez pominięcie przy
prowadzonych postępowaniach drugiego współwłaściciela części wspólnych nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie wiadomo, jakiego pomieszczenia dotyczy sprawa: piwnicy czy lokalu mieszkalnego. Według organu instalacja gazowa została przebudowana w celu dostosowania zakupionego lokalu do swoich potrzeb mieszkaniowych. W innym miejscu i dokumencie organ pisze, że gazomierz jest zainstalowany w wydzielonych i zamykanych pomieszczeniach piwnicznych. Zarzucono też organowi, że raz uznaje stan techniczny instalacji za zgodny z obowiązującymi przepisami, nie wskazując, o jakie przepisy mu chodzi, a zdanie dalej mówi o konieczności wykonania prac celem doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (także bez wskazania, o jakie przepisy i zasady chodzi).
Dalej wskazano, że biorąc pod uwagę to, że skrzynka gazowa zamontowana jest na korytarzu piwnicy, a więc w części wspólnej budynku, poprowadzenie rur osłonowych przez przegrody/ściany (części wspólne), wykonanie instalacji grawitacyjnej na korytarzu piwnicy (część wspólna) z odprowadzeniem na zewnątrz i kominem na elewacji/ścianie zewnętrznej (część wspólna), prace te wymagają zgody innych właścicieli lokali i powinny być z nimi uzgadniane. Właścicielami części wspólnych budynku związanej z dwoma lokalami mieszkalnymi są i J. i K. R. oraz A. B., bez której udziału prowadzono postępowanie.
Skarżąca zarzuciła też, że organ nie sprawdził kwestii instalacji wentylacji gazomierza, warunków usytuowania gazomierza, nie zażądał sporządzenia projektu systemu wentylacji gazomierza o którym wyraźnie pisze p. K., że nie może w poziomie przekraczać 2m oraz ma zostać wyprowadzona ponad dach budynku. W konsekwencji organ godzi się na budowę odrębnej od komina instalacji na ścianie, w miejscu, w którym nie ma technicznych możliwości wykonania tego zgodnie z przepisami. Organ II instancji uznał to za nieistotne. Organ pierwszej instancji przyjął ocenę techniczną kominiarza C. ze stycznia 2020 r. w kwestii kanału wentylacyjnego od pieca za podstawę swych ustaleń w sytuacji, gdy w orzeczeniu pan K. wyraźnie wskazuje, że długość tego kanału nie może w poziomie przekroczyć 2m, a sytuacja faktyczna powoduje, że zachowanie takiej odległości nie jest możliwe - dojdzie do przekroczenia tej odległości. Usytuowanie pieca, gazomierza, grubość ścian wskazuje, że nie jest możliwe zachowanie odległości tak dla szybu wentylacyjnego (komina), jak i instalacji wentylacyjnej.
W kwestii obowiązujących przepisów organ odniósł się tylko do założenia skrzynki i wentylacji a pominięto wymóg, zgodnie z którym w piwnicy można zainstalować gazomierz w wydzielonych i zamykanych pomieszczeniach, a korytarz takim nie jest. W ocenie skarżącej bez zmiany pozwolenia na budowę nie jest możliwe legalne przeprowadzenie zalecanych prac budowlanych, albowiem ponownie dojdzie do samowoli. Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia decyzji organu I oraz II instancji oraz treść obowiązujących przepisów dojść można zdaniem skarżącej do wniosku, że organy w obydwu instancjach pominęły istotne fakty i przepisy oczekując, że pomimo warunków faktycznych uniemożliwiających zachowanie zasad, np.: maksymalnej długości przewodu poziomego spalinowego i wentylacyjnego dojdzie do tego, że mistrz kominiarski - wystawi pozytywną opinię i dojdzie do legalizacji nielegalnych działań oraz stanu niezgodnego z prawem. Decydując się na podłączenie do wentylacji pomieszczeń, które są oddalone od kominów wentylacyjnych, należy mieć na uwadze, że w instalacji grawitacyjnej odcinki poziome zaburzają działanie i skuteczność wentylacji, co znajduje wyraz w ograniczeniu ich długości. W wyniku wykonania prac budowlanych dojdzie do umieszczenia urządzenia technicznego na zabytku wpisanym do rejestru zabytków, na co nie będzie pozwolenia wydanego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o zabytkach.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zaskarżona decyzja dotycząca robót budowlanych związanych z instalacją, w części piwnicznej budynku, pieca na gaz zasilającego instalację grzewczą oraz ciepłą wodę użytkową, w lokalu nr 1 w budynku mieszkalnym nr [..] położonym przy ul. K. w K., wydana została na podstawie art. 50 ust 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 50 ust 1 pkt 1 przywołanej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Jednakże w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organowi umknęła okoliczność wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji z dnia 3 września 2004 r. nr [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia Państwu D. i J. J. na roboty budowlane polegające na montażu instalacji gazowej do podłączenia pieca gazowego w lokalu mieszkalnym nr 1 (parter budynku).
Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie kwestią zasadniczą jest rozważenie czy doszło do istotnego odstąpienia od projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 3 września 2004 r. w rozumieniu art. 36a ust.5 Prawa budowlanego. Powyższe ma wpływ na tryb legalizacji przedmiotowych robót budowlanych.
Nadto stanowiska organów w ocenie Sądu wymaga kwestia, czy przedmiotowe postępowanie nie powinno objąć robót budowlanych, których efektem była zmiana sposobu użytkowania części piwnicznej budynku nr [..] przy ul. K. w K. należącej do J. i K. R. na mieszkalną.
Sąd zauważa też, że w niniejszej sprawie organy uchyliły się od oceny, czy inwestorzy dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uchwale z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, (publ. ONSAiWSA 2011/2, poz. 22), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym stanowi art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Jednakże organ prowadzący postępowanie w sprawie nie jest zwolniony z obowiązku ustalenia, czy podmiot, wobec którego prowadzone jest to postępowanie, legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 tej ustawy.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę