II SA/Gd 709/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego odmawiającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące odległości od cmentarza.
Skarżący A.D. i R.D. domagali się pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednak otrzymali odmowę ze względu na zbyt małą odległość od cmentarza. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, powołując się na przepisy sanitarne. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy dotyczące odległości od cmentarza, co wymagało ponownego zbadania sprawy i precyzyjnych pomiarów.
Sprawa dotyczyła skargi A.D. i R.D. na decyzję Wojewody Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Głównym powodem odmowy była zbyt mała odległość działki od cmentarza, co miało naruszać przepisy sanitarne. Wojewoda uznał, że granica cmentarza to granica działki gminnej, a strefa ochronna 50 m obejmuje działkę skarżących, co uniemożliwia zabudowę mieszkaniową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie, oraz błędną interpretację Prawa budowlanego i rozporządzenia o cmentarzach. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zabudowę mieszkaniową na części spornej działki. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek sprawdzenia zgodności projektu z przepisami, w tym technicznobudowlanymi, ale zrobiły to niewłaściwie. Sąd wskazał, że odległość od cmentarza należy mierzyć od faktycznych miejsc pochówku, a nie od granicy całej działki cmentarnej, zwłaszcza jeśli część terenu cmentarza została wyłączona z pochówków. Nakazano Wojewodzie przeprowadzenie ponownego postępowania z uwzględnieniem precyzyjnych pomiarów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli faktycznie narusza przepisy. W tej sprawie organy błędnie zinterpretowały przepisy i plan miejscowy, co skutkowało uchyleniem decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zabudowę mieszkaniową na spornej działce. Ponadto, organy niewłaściwie zastosowały przepisy rozporządzenia dotyczące odległości od cmentarza, nie dokonując precyzyjnych pomiarów od faktycznych miejsc pochówku i ignorując fakt, że część terenu cmentarza mogła być wyłączona z pochówków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze art. 3 § 1
Odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych powinna wynosić co najmniej 150 m, z możliwością zmniejszenia do 50 m pod warunkiem podłączenia do sieci wodociągowej. Sąd interpretuje ten przepis jako mający zastosowanie również do nowej zabudowy w pobliżu istniejących cmentarzy, z koniecznością ustalania odległości od faktycznych miejsc pochówku.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.ś.o. art. 71 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia poprzez różnicowanie sytuacji skarżących i właścicieli innych działek.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności nie ma charakteru absolutnego i może być ograniczona w drodze ustawy.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o cmentarzach art. 5 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
u.o cmentarzach art. 5 § 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Nakazuje określenie w rozporządzeniu szerokości pasów izolujących teren cmentarzy od terenów, w szczególności mieszkaniowych.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez brak zebrania wszechstronnego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez brak zebrania wszechstronnego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
K.p.a. art. 136 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia przez organ dodatkowego postępowania dowodowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez organy obu instancji. Niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia o cmentarzach, w szczególności dotyczące ustalania odległości od faktycznych miejsc pochówku. Naruszenie zasady równego traktowania (art. 32 Konstytucji RP) poprzez odmienne traktowanie skarżących w porównaniu do właścicieli innych działek.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody, że granicą cmentarza jest granica działki gminnej, a strefa ochronna obejmuje działkę skarżących, co uniemożliwia zabudowę mieszkaniową.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że § 3 rozporządzenia ma zastosowanie nie tylko do nowo tworzonych cmentarzy, lecz także do nowo powstających budynków w pobliżu istniejących cmentarzy. Szkodliwe oddziaływanie cmentarza działa w dwóch kierunkach: zarówno w sytuacji sytuowania nowego cmentarza - na zabudowę mieszkaniową zastaną, jak i lokalizacji nowej zabudowy - w sąsiedztwie istniejącego cmentarza. W ocenie Sądu z celem tym zbieżne są względy sanitarne, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz w § 1 ust. 1 wydanego na jej podstawie rozporządzenia. Niecelowe byłoby ograniczenie prawa zabudowy terenów sąsiednich w sytuacji, gdy określony teren cmentarza, wyłączony został z możliwości pochówków i nie stanowi z tego względu zagrożenia sanitarnego. Zaskarżona decyzja wydana została co najmniej przedwcześnie.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości od cmentarzy przy wydawaniu pozwoleń na budowę, zasada związania organów planem miejscowym, konieczność precyzyjnych pomiarów i uwzględniania faktycznego stanu rzeczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę mieszkaniową, a kwestia odległości od cmentarza jest sporna. Interpretacja odległości od cmentarza może być różna w zależności od konkretnych przepisów planu miejscowego i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowlanego związanego z lokalizacją zabudowy w pobliżu cmentarzy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości. Sądowa interpretacja przepisów jest kluczowa dla zrozumienia, jak należy stosować regulacje sanitarne w kontekście planowania przestrzennego.
“Budowa blisko cmentarza? Sąd wyjaśnia, jak liczyć odległość i kiedy można dostać pozwolenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 709/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący/ Jakub Chojnacki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1400/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 35 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska, Sędziowie Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.), Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi A.D. i R.D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 28 czerwca 2023 r. nr WI-I.7840.1.97.2023.KK w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz A.D. i R.D. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Państwo A. D. i R. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 28 czerwca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego z 27 kwietnia 2023 r., odmawiającą skarżącym zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. [..] w R. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta wydając wskazaną powyżej decyzję stwierdził, że działka nr [...] obr. [...], na której projektowany jest, objęty niniejszym wnioskiem, budynek mieszkalny jednorodzinny, znajduje się w zbyt małej odległości od znajdującego się w pobliżu istniejącego cmentarza. Dla działki objętej wnioskiem obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., dla terenu istniejącej zabudowy mieszkaniowej z usługami na północ od cmentarza, zatwierdzonego Uchwałą nr XXXVII/2001 Rady Miejskiej R. z dnia 30 sierpnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. nr [..], poz. 984 z 2001 r.). Zgodnie z treścią ww. uchwały działka nr [...] zlokalizowana jest w obszarze dwóch jednostek urbanistycznych UR oraz MN/UR, w których dopuszczono funkcje usług dla potrzeb cmentarza oraz funkcje mieszkaniową, jednorodzinną. Jednocześnie, jak wynika z mapy znajdującej się na stronie internetowej Cmentarza K. w R. ([...]) granice cmentarza od strony ul. [...] znajdują się w granicy działki nr [..] i [..] linii ogrodzenia z bramą cmentarza nr II, czyli wnioskowana inwestycja na nr [..] obr. [..], znajduje się w strefie 50 m od cmentarza. Wojewoda utrzymując powyższą decyzję w mocy, stwierdził, że organ pierwszej instancji nie miał prawa do nakładania na inwestorów obowiązku przedłożenia projektu zagospodarowania terenu z wrysowaną granicą cmentarza oraz linią strefy ochronnej 50 m od cmentarza, gdyż obowiązek ten nie wynika z żadnych przepisów prawa, a zbadanie sprawy odległości od granicy cmentarza oraz strefy ochronnej leży po stronie organu prowadzącego sprawę. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy w pełni podziela stanowisko organu pierwszej instancji, że inwestycja narusza przepis § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Zdaniem Wojewody, należy przyjąć, że granicą cmentarza komunalnego jest północna granica działki gminnej, która przeznaczona jest na cmentarz. Działkę cmentarza stanowi w tym wypadku dz. nr [..] będąca własnością Gminy Miejskiej R. (księga wieczysta nr [..]), która jest sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane BI i którą zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zaliczono jako grunty: zajęte pod budynki inne niż mieszkalne, przemysłowe lub magazynowe (...) oraz zajęte pod cmentarze czynne oraz cmentarze nieczynne. Jest to najbardziej oczywisty sposób rozgraniczenia terenu, który jest możliwy do zdefiniowania. Ustalanie, gdzie na danej działce cmentarnej znajdują się groby i jaki jest aktualny stan pochówków, nie jest możliwe w związku z tym, iż pochówki te nadal mogą być wykonywane. Należy więc uznać, iż pochówki dokonywane mogą być na całej powierzchni działki, a granica cmentarza komunalnego jest granicą działki gminnej o takim przeznaczeniu, zatem słusznie organ pierwszej instancji ustalił ją na podstawie ewidencji gruntów. W związku z powyższym strefą ochronną 50 m od granic cmentarza tj. dz. nr [..] i [..] obr. ewid. [..] obejmuje także istniejącą zabudowę mieszkaniową oraz działki inwestycyjne znajdujące się w tym pasie. W ocenie organu odwoławczego, dopuszczenie na terenie położonym w odległości mniejszej niż 50 m zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi, w sposób istotny narusza obowiązujące przepisy prawa. W zakresie interpretacji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda powielił argumentację Starosty. We wniesionej do Sądu skardze, decyzji Wojewody zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 K.p.a. oraz 77 K.p.a. poprzez brak zebrania wszechstronnego materiału dowodowego. polegający na zaniechaniu ustaleń w zakresie postępowań związanych z pozwoleniem na budowę działek o nr [..]-[..], które zostały zabudowane po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego z 2001r. - choć znajdują się w takiej samej sytuacji jak działka skarżących (są w strefie 50 metrów od granicy działki, na której posadowiony jest cmentarz). 2. Naruszenie prawa materialnego w postaci: a) art. 32 Konstytucji RP poprzez różnicowanie przez organy obu instancji sytuacji skarżących i właścicieli działek o nr [..]-[..], którzy w analogicznej sytuacji (zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego a jednocześnie w strefie 50 metrów od granicy działki, na której posadowiony jest cmentarz) uzyskali pozwolenia na budowę i wybudowali nieruchomości o charakterze mieszkalnym; b) art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w zw. z § 1 ust. 1 lit. a uchwały Rady Miejskiej z dnia 18 czerwca 1998 r., nr LV/570/98 w zw. z § 1 i § 2 uchwały Rady Miejskiej z dnia 30 sierpnia 2001 r. nr XXXVII/389/98 poprzez błędne uznanie, iż objęty wnioskiem projekt budowlany jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na terenie przeznaczonym pod inwestycję skarżących; c) § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. ministra gospodarki komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiedni na cmentarze poprzez błędne uznanie, że planowana inwestycja narusza wskazaną w w/w przepisie normę zakazującą lokowania zabudowań mieszkalnych w obrębie 50 m. do cmentarza. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ opisał w skrócie przebieg postepowania oraz potwierdził stanowisko prezentowa w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje; Skarga była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie była zgodna z prawem. Zgodnie art. 35 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) dalej jako "p.b.", przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a ) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (ust. 3). W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315) – dalej jako "rozporządzenie", odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Dla działki skarżących obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., dla terenu istniejącej zabudowy mieszkaniowej z usługami na północ od cmentarza, zatwierdzonego uchwałą nr XXXVII/2001 Rady Miejskiej z dnia 30 sierpnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. nr [..], poz. [..] z 2001 r.) – dalej jako "plan z 2001 r." Zgodnie z treścią uchwały działka nr [..] zlokalizowana jest w obszarze dwóch jednostek urbanistycznych UR oraz MN/UR, w których dopuszczono funkcje usług dla potrzeb cmentarza oraz funkcje mieszkaniową, jednorodzinną. W § 2 uchwały wskazano, że w części graficznej planu wskazano m. in. w celach informacyjnych, granicę ochrony cmentarza przeniesioną z obowiązującego dla terenu cmentarza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z 18 czerwca 1998 r., nr LV/570/98. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Zatem skoro ustawodawca nakazał w art. 35 ust. 1 pkt p.b., zbadać zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z m. in. ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to organ administracyjne badający tę zgodność nie może kwestionować prawidłowości zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak każdym aktem prawa powszechnie obowiązującego, organ jest związany planem miejscowym do momentu jego eliminacji z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie Wojewoda wskazał za Starostą, że w planie z 2001 r. istnieją niespójności pomiędzy częścią tekstową a graficzną. Otóż twierdzenie to jest wadliwe, dlatego, że część tekstowa tego planu nie zawiera wskazywanego przez organy administracji zakazu lokalizowania obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi w odległości 50 m od granic cmentarza. Przeciwnie, zapis na który powołują się organy administracji, uchwałą z 2001 r. został z terenu objętego planem miejscowym wyeliminowany. Na załączniku graficznym planu z 2001 r. naniesiono linię prowadzącą od strefy ochronnej cmentarza do terenu działki skarżących przeznaczonego w planie jako MN, UR. W tym zakresie nie ma żadnej sprzeczności, gdyż uchwałodawca uwzględnił odległość ochronną liczoną od strefy cmentarza poprzez, po pierwsze przez wyłączenie części działki skarżących zabudowy mieszkaniowej (UR) oraz wskazaniu w załączniku graficznym odległości uzasadniającej takie ustalenie. Błędnym było zatem stwierdzenie, że projekt budowlany skarżących jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ plan ten na części spornej działki, dopuszcza wnioskowaną zabudowę. Rozważyć, jednakże należało kwestię, czy w takim stanie rzeczy oraz w świetle brzmienia art. 35 ust. 1 p.b., organy administracji były w przedmiotowej sprawie uprawnione do kontrolowania złożonego projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia. Otóż stosownie do pkt 2. wskazanego przepisu, sprawdzeniu podlega zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W ocenie Sądu organy były do takiej kontroli zobowiązane, jednakże dokonały tego w sposób niewłaściwy. W sprawie materialno prawną podstawą rozstrzygania były przepisy p.b. W myśl art. 4 ustawy, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepis ten statuuje jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjno-budowlanego - zasadę wolności budowlanej, która pozostaje jednocześnie publicznym prawem podmiotowym przysługującym każdemu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy zachowaniu zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa (por. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, s. 112). Zasada wolności zabudowy obejmuje zarówno sprawy samej zabudowy, jak i późniejszego użytkowania obiektu budowlanego. Wolność budowlana polega ponadto na nieutrudnianiu właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownie wybranym przez nich czasie (S. Zwolak, Istota wolności budowlanej, Przegląd Prawa Publicznego 2016, nr 3, s. 13 oraz przywołana tam literatura). Z przytoczonych powyżej wypowiedzi doktryny wynika, że prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa i w tym zakresie doznaje ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę prawa do zabudowy przysługującego właścicielom nieruchomości sąsiednich oraz ochronę przed negatywnym oddziaływaniem określonym w przepisach odrębnych. Należy również podkreślić, że ochrona własności, jaką gwarantuje art. 64 ust. 1 Konstytucji RP nie ma charakteru absolutnego. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ponadto, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Zdaniem Sądu z celem tym zbieżne są względy sanitarne, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1947 ze zm.) - dalej jako "ustawa o cmentarzach" oraz w § 1 ust. 1 wydanego na jej podstawie rozporządzenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 6 grudnia 2023 r., w sprawie II SA/Gd 202/23). Zatem sprzeczność projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia powoduje konieczność odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wbrew stanowisku skarżących, Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że § 3 rozporządzenia ma zastosowanie nie tylko do nowo tworzonych cmentarzy, lecz także do nowo powstających budynków w pobliżu istniejących cmentarzy (zob. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1827/19, z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2138/13, z 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 557/12, czy z 18 grudnia 2012 r. sygn. II OSK 1518/11).Szkodliwe oddziaływanie cmentarza działa w dwóch kierunkach: zarówno w sytuacji sytuowania nowego cmentarza - na zabudowę mieszkaniową zastaną, jak i lokalizacji nowej zabudowy - w sąsiedztwie istniejącego cmentarza. Inny sposób rozumienia tego przepisu byłby sprzeczny z normą kompetencyjną zawartą w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o cmentarzach, która wprost nakazuje w rozporządzeniu określenie szerokości pasów izolujących teren cmentarzy od terenów, w szczególności mieszkaniowych. Przechodząc zaś do oceny zastosowania § 3 ust. 1 rozporządzania przez Wojewodę, stwierdzić należało, że wywody zawarte w tym zakresie w zaskarżonej decyzji są błędne. Nie ulega wątpliwości, że uchwałą Rady Miejskiej z dnia 18 czerwca 1998 r., nr LV/570/98 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta dla fragmentów działek nr [..]-[..] obr. [..] przy ul. [...] dalej jako "plan z 1998 r.", przeznaczono te tereny na tereny leśne jako zieleń izolacyjną cmentarza zakazem nowych pochówków, natomiast fragment obszaru działki nr [..] przeznaczono na obsługę komunikacyjną cmentarza. W części graficznej planu wskazano m. in. lokalizacje istniejących miejsc pochówku. Skoro zgodnie z istniejącym planem miejscowym wprowadzono strefę izolacyjną cmentarza z zakazem miejsc pochówku, to w ocenie Sądu strefa ta definiuje bezpieczną odległość lokowania zabudowy mieszkalna względem cmentarza. Innymi słowy, strefa ta wyznacza odległość, poza którą ze względów sanitarnych możliwa jest zabudowa mieszkalna. Sąd ma świadomość, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja szczególna, ponieważ w przedmiotowej strefie zieleni izolacyjnej znajdują uprzednio powstałe tam miejsca pochówku, co jasno wynika zarówno z części tekstowej i graficznej planu z 1998 r. Niemniej Sąd uważa, mając na względzie cel zapisów § 3 rozporządzenia, że przy określaniu odległości pasa izolacyjnego od cmentarza w sytuacji, gdy część cmentarza wyłączono z możliwości kontynuowania pochówków, należy uwzględniać faktyczną granicę miejsc pochówku osób zmarłych. Niecelowe byłoby ograniczenie prawa zabudowy terenów sąsiednich w sytuacji, gdy określony teren cmentarza, wyłączony został z możliwości pochówków i nie stanowi z tego względu zagrożenia sanitarnego. Sąd nie podziela zatem poglądu wyrażonego przez Wojewodę, że granicą od której należy ustalać strefę sanitarną jest północna granica działki gminnej przeznaczonej na cmentarz. Zdaniem Sądu, treść rozporządzenia nie wyklucza określenia strefy sanitarnej wewnątrz terenu przeznaczonego pod cmentarz, przeciwnie - praktyka taka jest pożądana, ze względu na ochronę prawa zabudowy nieruchomości sąsiednich. W niniejszej sprawie zatem, strefę izolacyjną pomiędzy cmentarzem i działką skarżących należało określić od faktycznych miejsc pochówku do granicy terenu określonego w planie miejscowym jako MN, UR. Przy czym, jako że linia lokalizacji dokonanych uprzednio pochówków stanowi uskok, obszar możliwej zabudowy na działce nr [..] należałoby ustalić na całej długości południowej granicy strefy MN, UR tej działki, poprzez wyrysowanie prostopadłych linii od miejsc pochówków do linii oznaczającej strefę MN, UR na całej jej długości. Pomiarów tych należy dokonać przy pomocy precyzyjnych urządzeń pomiarowych i nanieść na mapę, tak aby stan faktyczny nie budził wątpliwości i nadawał się do skontrolowania przez strony postępowania. Nietrafny przy tym jest zarzut Wojewody, jakoby z faktu, iż w planie miejscowym z 2001 r. wskazano informacyjnie strefę izolacyjną cmentarza wraz aktualnym stanem pochówków, można by wywieźć, że pochówki wykonywane są nadal. W ocenie Sądu, jako że plan uchwalano w 2001 r., a wskazanie strefy nie miało charakteru normatywnego tylko informacyjny, to informację tę należało rozumieć jako aktualność planu z 1998 r., w roku 2001 (przy uchwalaniu planu obejmującego działkę skarżących). Jeśli jednakże Wojewoda ma wątpliwości w tym zakresie, to powinien sprawę wyjaśnić prowadząc uzupełniające postpowanie dowodowe. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiekolwiek dowodu wskazującego, że na przedmiotowym terenie pochówki dokonywane są nadal, pomimo zakazu określonego w planie z 1998 r. Podsumowując, w ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja wydana została co najmniej przedwcześnie. Aby uznać, że przedmiotowy projekt budowlany narusza przepisy § 3 ust. 1 rozporządzenia, należałoby dokonać precyzyjnych pomiarów odległości terenu MN, UR znajdującego się na działce nr [..] od faktycznego miejsca pochówków zlokalizowanych w strefie zieleni izolacyjnej cmentarza. Argumentem przeciwko takiemu stanowisku, nie może być okoliczność, że ogrodzenia cmentarza nie obejmuje całego terenu cmentarza (całego pasa zieleni izolacyjnej). Ogrodzenie nie przesądza o tym, że ogrodzony obszar jest przeznaczony na cel pochówków, czy też z niego wyłączony. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżących, nierównego ich traktowania przez organy administracji publicznej, wyjaśnić należy, że w granicach przedmiotowego postępowania sąd nie ma kompetencji do oceny postępowań prowadzących do uzyskania pozwolenia na budowę na innych nieruchomościach. Nie stanowi to jednak przeszkody, aby Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę jako organ administracji architektoniczno budowlanej wyjaśnił skarżącym, w jaki sposób określono strefę sanitarną dla wskazywanych nieruchomości. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako - P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. Wojewoda posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku, w szczególności uprawniony jest, stosownie do art. 136 § 1 K.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wojewoda rozpoznając ponownie sprawę, w szczególności dokona określenia faktycznej strefy izolacyjnej pomiędzy linią miejsc pochówków, a położonym na działce skarżących terenem MN, UR, w sposób opisanych powyżej przez Sąd. Dopiero dokonanie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, w zależności od ich wyniku, pozwoli na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), zasądzając od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 997 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika, uiszczony wpis sądowy oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI