II SA/GD 2177/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-11-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisuwznowienie postępowaniauchylenie decyzjitermink.p.a.sądownictwo administracyjnekoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z powodu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną tych decyzji.

Skarżący E. B. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, jednak organ administracji odmówił, powołując się na upływ ustawowego terminu do składania wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że przepis, na którym oparto odmowę, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji uznał, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Kluczowym argumentem sądu było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), które uznało przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd powołał się na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a k.p.a. (wprowadzony art. 82 ustawy o TK), zgodnie z którymi orzeczenie Trybunału o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego przepisu. Sąd uznał, że skoro podstawą prawną decyzji był przepis uznany za niekonstytucyjny, zachodzą podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b i art. 135 PPSA. Sąd nie orzekał o wykonalności decyzji, uznając to za bezprzedmiotowe w przypadku decyzji o umorzeniu postępowania. Na koniec, sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP podlega uchyleniu przez sąd administracyjny, ponieważ stanowi to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a k.p.a., zgodnie z którymi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wydanej na jego podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.komb. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy wprowadzające PPSA art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez WSA.

PPSA art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

PPSA art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inną decyzję.

u.o.TK art. 82

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wprowadzenie art. 145a do k.p.a. dotyczącego wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do decyzji o umorzeniu postępowania.

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, stanowiący podstawę decyzji, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wydanej na jego podstawie.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach [...] uznał [...] za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego [...] stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia decyzja [...] podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Krzysztof Ziółkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylanie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli pierwotny termin na wznowienie postępowania minął."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej i dotyczy przepisu stanowiącego jej podstawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po upływie terminów, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów ochrony prawnej.

Niezgodny z Konstytucją przepis uchyla decyzję kombatancką po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2177/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 maja 2002 r., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. B. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 lipca 2002r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 9 maja 2002r., nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania E. B. uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127§3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że E. B. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. B. podnosząc, że jest ona dla niego krzywdząca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem
stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe w Polsce na dzień 31 grudnia 1998r.
Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Przepis art. 22 u. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. 145§1 pkt lb ustawy z dnia 30 sierpnia ! 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję: jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r. IV SA 1360/97 orazz25 października 1999r. sygn. akt II SA 1294/99)
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był zaś oczywiście obok innych przepisów także art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145§l pkt Sb oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U.Nr 153, poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ art. 97§2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje
stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których
skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r.
i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty
postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 u. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r.
o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (D.U. 74 poz. 368 z późn. zm.). j i

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI