II SA/Gd 708/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-02-04
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalneprawo nabyteustawa o zatrudnieniuurząd pracyokres zatrudnieniawiek emerytalnyinterpretacja przepisówpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem przepisów o prawach nabytych.

Skarżąca S. C. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, uznając, że nie spełniała ona warunków wymaganych przez przepisy obowiązujące do 12 stycznia 2002 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące praw nabytych i konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem daty złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania S. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełniała warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 12 stycznia 2002 r., w szczególności nie osiągnęła wymaganego wieku ani wymaganego okresu uprawniającego do emerytury. Skarżąca powoływała się na zmiany w przepisach, które miały jej umożliwić nabycie prawa do świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, błędnie interpretując przepisy dotyczące praw nabytych. Sąd wskazał, że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. dotyczy osób, które przed wejściem w życie tej ustawy zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia świadczeń, ale nie obejmuje osób, które się zarejestrowały, lecz nie spełniały tych warunków. Niemniej jednak, sąd podkreślił, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek, co przemawia za stosowaniem przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, z wyjątkiem osób objętych zasadą praw nabytych. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy, mając na względzie wynik postępowania w innej, powiązanej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli złożyła wniosek o przyznanie świadczenia na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, chyba że objęta jest zasadą praw nabytych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy obowiązujące do 12 stycznia 2002 r. do osoby, która złożyła wniosek po tej dacie, nie spełniając wcześniej warunków. Podkreślono, że prawo do świadczenia ustala się na wniosek, co oznacza stosowanie przepisów z daty złożenia wniosku, z wyjątkiem osób objętych zasadą praw nabytych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty art. 3 § 1

u.z.p.b. art. 37l § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół art. 11 § 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p.b. art. 37j § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące praw nabytych i konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem daty złożenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie spełniała warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących do 12 stycznia 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

Przepis niniejszy stanowi wyraz respektowania zasady praw nabytych przez osoby spełniające, przed zmianą przepisów, przesłanki do nabycia prawa do określonych świadczeń. Zgodnie zaś z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.

Skład orzekający

Marek Gorski

przewodniczący

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

sprawozdawca

Krzysztof Retyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących praw nabytych w kontekście świadczeń przedemerytalnych oraz momentu złożenia wniosku o świadczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianami przepisów o świadczeniach przedemerytalnych w początkach XXI wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę ochrony praw nabytych i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym.

Czy można stracić prawo do świadczenia przez błąd urzędnika? Sąd wyjaśnia zasady ochrony praw nabytych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 708/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Retyk
Marek Gorski /przewodniczący/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody z dnia 2 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. G. z dnia 7 marca 2003 r. Nr [...].
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 2 kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym do dnia 12.01.2002 r.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65) utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 marca 2003 r. wydana z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. G., mocą której odmówiono przyznania S. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem 12 lutego 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że S. C. została zarejestrowana w dniu 03.12.2001r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. G. nabywając od dnia 04.12.2001r. prawo do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ udokumentowała co najmniej 30-letni okres uprawniający do zasiłku.
W dniu 11.02.2003r. S. C. powołując się na zmianę ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W tym stanie rzeczy organ I instancji wydał decyzję w sprawie jak wyżej, od której strona odwołała się.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. l ustawy zmieniającej wskazanej w podstawie prawnej decyzji prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia.
Jak to ustalono na podstawie akt sprawy Pani C. nie spełnia wymogów art. 37k ust.l w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 12.01.2002r. w związku z art.3 ust. l w/w ustawy zmieniającej niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż:
- nie osiągnęła wymaganego przez pkt 1 wieku 58 lat do dnia 12.01.2001r., tj. przed upływem ustania obowiązywania art.37k ust. l ustawy w starym brzmieniu, który ma w tej sytuacji zastosowanie,
- nie osiągnęła wymaganego przez pkt 2 wieku 55 lat w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
- nie legitymuje się wymaganym przez pkt 3 okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 35 lat,
- nie legitymuje się również okresem uprawniającym do emerytury wymaganym przez pkt 4, jak i nie spełnia pozostałych wymogów tego przepisu.
Ustawa zmieniająca, na którą powołuje się strona nie zmieniła warunków niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz tylko przedłużała okres obowiązywania starych zasad przyznawania tego prawa do dnia 12 stycznia 2002r.. Tych warunków, jak to wykazano wyżej strona nie spełnia. Wbrew twierdzeniom strony 30-letni okres uprawniający do emerytury nie daje jej podstaw do przyznania prawa do tego świadczenia. Konieczne jest osiągnięcie wymaganego wieku lub posiadanie co najmniej 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Artykuł 37j ust. l, na który powołuje się strona dotyczy tylko i wyłącznie zasad przyznawania prawa do zasiłku przedemerytalnego, które to prawo strona posiada. Niemożliwe jest jednak podwyższenie wysokości tego zasiłku. Kwota o jaką wnosi strona dotyczy tylko świadczenia przedemerytalnego, a przyznanie P.C. prawa do tego świadczenia z przyczyn podanych wyżej jest niemożliwe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. domagała się uchylenia powyższej decyzji. Podała, że zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało osobie posiadającej 30 lat pracy.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż skarżąca nie rozróżnia zasiłku przedemerytalnego od świadczenia przedemerytalnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa niniejsza ma ścisły związek ze sprawą ze skargi S. C. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2002 r. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, sygn. akt 3IISA/Gd 2548/02. W obu sprawach bowiem w istocie rzeczy chodzi o prawo skarżącej do tego samego świadczenia. Wprawdzie skarżąca składając wniosek z dnia 7 lutego 2003 r. domagała się przywrócenia prawa do świadczenia przedemerytalnego powołując się na zmianę przepisów dokonaną ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, jednakże nie zwalniało to organów administracji publicznej od załatwienia sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a.
Istotę niniejszej sprawy stanowi bowiem kwestia czy skarżącej przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), mocą której dokonano zmiany między innymi art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że dotyczy on wyłącznie osób, które przed wejściem w życie ustawy, zmieniającej w sposób zasadniczy system świadczeń dla osób, które przepracowały bardzo długie okresy czasu, a które dotknęła dezaktywacja zawodowa, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i jednocześnie spełniały warunki do nabycia prawa do świadczeń w nim wymienionych. Przepis niniejszy stanowi wyraz respektowania zasady praw nabytych przez osoby spełniające, przed zmianą przepisów, przesłanki do nabycia prawa do określonych świadczeń. Jednocześnie z treści przedmiotowego przepisu nie można wyprowadzić wniosku, że przepisy dotychczasowe mają również zastosowanie do osób, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. i nie spełniały warunków do nabycia jednego z wymienionych w nim świadczeń. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie treścią niniejszego przepisu wszystkich osób, które zarejestrowały się w powiatowych urzędach pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. to wówczas inna byłaby jego treść. Stanowiłby on wówczas, że do osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.
Jednocześnie żaden przepis ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera zakazu ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie nowych przepisów. Zgodnie zaś z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Zatem o dacie złożenia wniosku decyduje osoba starająca się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, co dodatkowo przemawia za stosowaniem do takiej osoby przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, za wyjątkiem osób objętych treścią art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65) zawiera w istocie rzeczy uzupełnienie vacatio legis, jakie powinna była zawierać ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. i w związku z tym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
Wobec powyższego brak było podstaw, aby sprawę rozpatrzyć tylko pod kątem warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r.
Zatem organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Organ ponownie rozpatrując sprawę przede wszystkim będzie miał na względzie wynik postępowania w sprawie prowadzonej po wznowieniu postępowania, sygn. akt 3IISA/Gd 2548/02, gdyż od rozstrzygnięcia, które tam zapadanie będzie zależało dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI