III SA/Kr 1428/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie, ponieważ organ administracji publicznej uwzględnił skargę w całości w trybie autokontroli, uchylając zaskarżoną decyzję i przyznając świadczenie.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego. Organ administracji, w odpowiedzi na skargę, wydał nową decyzję w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchylając pierwotną decyzję i przyznając świadczenie. Sąd, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił umorzyć postępowanie sądowe.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 2024 r., która uchyliła prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Po wniesieniu skargi, organ administracji publicznej, działając w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wydał nową decyzję z dnia 29 sierpnia 2024 r. W tej nowej decyzji organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia 23 lipca 2024 r. i przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na sporny okres. W związku z tym, Prezes ZUS wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, powołując się na art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, uznał, że wydanie przez organ aktu autokontrolnego, który zastępuje zaskarżony akt i jest aktem organu II instancji, powoduje konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Ponieważ zaskarżona decyzja została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek działania organu w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., dalsze prowadzenie postępowania sądowego stało się niemożliwe. W konsekwencji, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., który uchyla zaskarżoną decyzję i przyznaje skarżącemu prawo, czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym i skutkuje jego umorzeniem.
Uzasadnienie
Organ administracji, uwzględniając skargę w całości w trybie autokontroli, eliminuje zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Skoro akt pierwotnie zaskarżony został zastąpiony przez akt organu II instancji, dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd jest niemożliwe, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (2)
Główne
p.p.s.a. art. 161 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji uwzględnił skargę w całości w trybie autokontroli, uchylając zaskarżoną decyzję i przyznając świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. skutkującą jego umorzeniem akt autokontrolny zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji sam naprawi swój błąd przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje mechanizm autokontroli organów administracji i jego konsekwencje procesowe dla sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Organ administracji sam naprawił błąd: sąd umorzył postępowanie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1428/24 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 161 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 2024 r. nr 010070/680/4798609/2022 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Uzasadnienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 2024r. nr 010070/680/4798609/2022 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. W odpowiedzi na skargę Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o umorzenie postępowania w związku z uwzględnieniem skargi w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Organ wyjaśnił, że po wniesieniu skargi do Sądu, wydał decyzję z dnia 29 sierpnia 2024 r. znak: 010070/680/4798609/2022, którą uchylił zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z dnia 23 lipca 2024 r. w całości i przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wydany w trybie autokontroli akt zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu, co do zasady, powoduje konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wówczas Sąd bada, czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009, wyd. III.). Stwierdzić należy, że zaskarżona w przedmiotowej sprawie decyzja została uchylona przez organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego, w szczególności merytorycznego rozpoznania sprawy. Zasadne jest zatem umorzenie zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI