II SA/Gd 692/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę D. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z dnia 15 lipca 2025 r., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 2 czerwca 2025 r. Postanowieniem PINB odmówiono wyłączenia I. M. z postępowania dotyczącego samowolnej budowy wiaty garażowej. PWINB uznał zażalenie za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, wskazując, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia w sprawie odmowy wyłączenia strony. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie PWINB oraz stwierdził nieważność postanowienia PINB z 2 czerwca 2025 r. Sąd uznał, że postanowienie PINB zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ polskie prawo administracyjne nie przewiduje instytucji wyłączenia strony z postępowania administracyjnego przez organ. Wskazano, że przepisy k.p.a. dotyczą jedynie wyłączenia pracownika lub organu, a nie strony postępowania. Sąd podkreślił, że kwestia statusu strony powinna być rozważana w decyzji kończącej postępowanie, a nie w osobnym postanowieniu o odmowie wyłączenia. W konsekwencji, postanowienie PINB zostało uznane za dotknięte wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Sąd zasądził od PWINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzeczenie jest istotne dla praktyki administracyjnej, ponieważ jednoznacznie przesądza o braku podstawy prawnej do wydawania postanowień o odmowie wyłączenia strony z postępowania administracyjnego oraz o wadzie nieważności takich postanowień. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia kręgu stron i rozstrzygania kwestii spornych w decyzji kończącej postępowanie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem instytucji wyłączenia strony w polskim prawie administracyjnym. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie przedmiotem jest wyłączenie organu lub pracownika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wyłączenia strony z postępowania administracyjnego jest zaskarżalne zażaleniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie odmawiające wyłączenia strony z postępowania administracyjnego nie jest zaskarżalne zażaleniem, gdyż przepisy k.p.a. nie przewidują takiej możliwości.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie służy tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy k.p.a. enumeratywnie wyliczają postanowienia, na które przysługuje zażalenie, a postanowienie o odmowie wyłączenia strony nie znajduje się na tej liście. Błędne pouczenie organu pierwszej instancji o prawie do wniesienia zażalenia nie tworzy takiego prawa.
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane bez podstawy prawnej jest dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wydane bez podstawy prawnej jest dotknięte wadą nieważności.
Uzasadnienie
Wydanie postanowienia bez podstawy prawnej, czyli bez oparcia w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawa materialnego, stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a.
Czy polskie prawo administracyjne przewiduje instytucję wyłączenia strony z postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskie prawo administracyjne nie przewiduje instytucji wyłączenia strony z postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia odnoszą się wyłącznie do wyłączenia pracownika lub organu administracji publicznej, a nie do wyłączenia strony postępowania. Kwestia statusu strony powinna być rozstrzygana w decyzji kończącej postępowanie.
Przepisy (39)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 141 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2024 r., poz. 572 art. 141 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 83 § 1
Prawo budowlane
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 25
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2024 r., poz. 572 art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2024 r., poz. 572 art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2024 r., poz. 572 art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2025 r., poz. 418 art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. art. 81c § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie PINB z dnia 2 czerwca 2025 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ polskie prawo administracyjne nie przewiduje instytucji wyłączenia strony z postępowania. • Brak podstawy prawnej do wydania postanowienia o odmowie wyłączenia strony z postępowania administracyjnego. • Naruszenie przepisów postępowania przez PWINB poprzez dowolną interpretację przepisów prawa administracyjnego i stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia mimo błędnego pouczenia organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
żaden z przepisów nie mógł stanowić podstawy prawnej do wydania przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, jakie zapadło w dniu 2 czerwca 2025 r. • przepisy tego aktu prawnego (jak również żadnego innego) nie przewidują natomiast instytucji wyłączenia (lub odmowy wyłączenia) przez organ jednej ze stron tego postępowania. • postanowienie PINB z 2 czerwca 2025 r. jest dotknięte wadą nieważności, albowiem zostało wydane bez podstawy prawnej • błędne pouczenie zawarte w postanowieniu nie oznacza przyznania stronie prawa do takiego zaskarżenia.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
członek
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzeczenie jest istotne dla praktyki administracyjnej, ponieważ jednoznacznie przesądza o braku podstawy prawnej do wydawania postanowień o odmowie wyłączenia strony z postępowania administracyjnego oraz o wadzie nieważności takich postanowień. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia kręgu stron i rozstrzygania kwestii spornych w decyzji kończącej postępowanie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem instytucji wyłączenia strony w polskim prawie administracyjnym. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie przedmiotem jest wyłączenie organu lub pracownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i posiadanie przez organy podstawy prawnej do swoich działań. Uchylenie postanowienia z powodu braku takiej podstawy jest ważnym sygnałem dla praktyków.
“Organ wydał postanowienie bez podstawy prawnej? Sąd stwierdza jego nieważność!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.