II SA/GD 692/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-01-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniasieć gazowacel publicznyplan miejscowywspółwłasnośćsłużebność przesyłupostępowanie administracyjneWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody zezwalającą na przeprowadzenie sieci gazowej przez ich działkę, uznając inwestycję za cel publiczny zgodny z planem miejscowym.

Właściciele nieruchomości zaskarżyli decyzję Wojewody zezwalającą na przeprowadzenie sieci gazowej przez ich działkę, argumentując niezgodność z planem miejscowym i brak rzetelnych rokowań. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego, zgodną z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku zgody właścicieli. Sąd podkreślił, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ma na celu umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego, gdy nie ma porozumienia z właścicielem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę właścicieli nieruchomości (M. C., G. C., M. K., D. K.) na decyzję Wojewody Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kartuskiego zezwalającą P. Sp. z o.o. na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia przez działkę nr [...]. Skarżący zarzucali niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak rzetelnych rokowań. Sąd uznał, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), zgodną z planem miejscowym, który dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie w przypadku braku możliwości jej przeprowadzenia w liniach rozgraniczających dróg. Sąd podkreślił, że istniejąca sieć gazowa zlokalizowana jest poza pasem drogowym, co uniemożliwia rozbudowę bez naruszenia własności prywatnej, a działka skarżących jest najbliższą niezabudowaną nieruchomością z istniejącą siecią. Ponadto, sąd stwierdził, że rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku porozumienia, co uzasadniało wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd podkreślił, że decyzja ta ma na celu umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego, gdy nie ma porozumienia z właścicielem, a organy nie są kompetentne do ingerowania w przebieg inwestycji wskazany przez inwestora, jeśli jest on zgodny z planem miejscowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa sieci gazowej średniego ciśnienia na działce prywatnej, wbrew woli właścicieli, może zostać przeprowadzona na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jeśli inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i stanowi cel publiczny, a rokowania z właścicielami nie przyniosły rezultatu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego zgodną z planem miejscowym, który dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie w przypadku braku możliwości jej przeprowadzenia w liniach rozgraniczających dróg. Ponadto, rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone prawidłowo, co uzasadnia wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Pomocnicze

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów jako inwestycję celu publicznego.

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w razie braku planu miejscowego - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 2 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definiuje 'inwestycję celu publicznego' jako działania o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym zaopatrzenie w gaz, należy do zadań własnych gminy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli jest bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa sieci gazowej jest inwestycją celu publicznego. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy dopuszcza lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie w przypadku braku możliwości jej przeprowadzenia w liniach rozgraniczających dróg. Rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku porozumienia.

Odrzucone argumenty

Niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak rzetelnych rokowań z właścicielami. Możliwość poprowadzenia sieci gazowej alternatywną trasą.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inwestycja celu publicznego zgodnie z planem miejscowym brak możliwości prowadzenia sieci zgodnie z powyższymi ustaleniami, dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie nie ma możliwości rozbudowy sieci bez naruszenia własności prywatnej nie jest możliwe poprowadzenie sieci gazowej trasą alternatywną nie można uznać omyłki w treści pisma w numerze, jak i w położeniu nieruchomości, za powód uznania nieważności rokowań nie jest możliwe poprowadzenie sieci gazowej trasą alternatywną

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Jakub Chojnacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele publiczne, zgodności z planem miejscowym oraz wymogów rokowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci gazowej i interpretacji konkretnego planu miejscowego. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących infrastruktury technicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie budowy infrastruktury, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące wywłaszczeń i ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.

Sieć gazowa na Twojej działce? Sąd wyjaśnia, kiedy właściciel musi ustąpić.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 692/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. C., G. C., M. K., D. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 czerwca 2023 r., nr NSP-VIII.7581.1.203.2022.PG w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
M. C., G. C., M. K. i D. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 czerwca 2023 r., nr NSP-VIII.7581.1.203.2022.PG, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z 15 lipca 2022 r., nr GN.6821.22.2022.IW, w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 21 stycznia 2022 r. P. Sp. z o.o. wystąpiła do Starosty Kartuskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z wnioskiem o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], o powierzchni 0,1012 ha, położonej w obrębie Rębiechowo, w gminie Żukowo, w celu realizacji inwestycji polegającej na przeprowadzeniu sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63. Do wniosku dołączono dokumenty świadczące o przeprowadzonych rokowaniach z właścicielami działki nr [...], mających na celu m.in. uzyskanie zgody na wejście na grunt oraz przeprowadzenie prac. W szczególności wnioskodawca przedłożył pisma wysłane do właścicieli nieruchomości z dnia 25 października 2021 r. oraz z dnia 2 sierpnia 2021 r., dotyczące wyrażenia zgody na przeprowadzenie planowanej inwestycji wraz z umową o ustanowienie służebności przesyłu oraz mapą obrazującą przebieg planowanej inwestycji na działce nr [..], a także zwrotne potwierdzenia odbioru ww. pism. Jak wynikało zaś z przedłożonej dokumentacji, na ww. pisma właściciele nieruchomości nie odpowiedzieli.
Na podstawie treści księgi wieczystej nr [...] Starosta Kartuski ustalił, że właścicielami działki nr [...] są G. C. i M. C. oraz D. K. i M. K. w udziałach wynoszących po 1/2 prawa własności, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Ustalono także, że działka stanowi pastwisko/grunty orne, jest przy tym niezabudowana i niezagospodarowana, co potwierdza zgromadzona dokumentacja fotograficzna (pozyskana ze strony internetowej www.geoportal.gov.pl) oraz wydruk z mapy zasadniczej.
W dniu 7 lutego 2022 r. Starosta Kartuski wszczął postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, a zawiadomieniem z dnia 9 lutego 2022 r. poinformował strony postępowania administracyjnego o przysługującej im możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W pismach z dnia 28 lutego 2022 r. oraz z dnia 7 marca 2022 r. współwłaściciele nieruchomości oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegającego na przeprowadzeniu inwestycji liniowej w postaci wybudowania gazociągu średniego ciśnienia. Zawnioskowano o nieuwzględnienie wniosku. Podniesiono, iż planowana inwestycja nie jest zgodna z obowiązującym dla nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zwrócono uwagę, że występuje możliwość lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej w innym miejscu.
Ustosunkowując się do wezwania organu I instancji, pismem z dnia 18 marca 2022 r. inwestor wyjaśnił, że "na przedmiotowej działce nr [...] obręb Rębiechowo, gm. Żukowo, istnieje sieć gazowa średniego ciśnienia PEdn63. Zlokalizowanie projektowanej sieci w obrębie tej nieruchomości jest niezbędne z uwagi na konieczność włączenia do istniejącej sieci, przebiegającej przez przedmiotową nieruchomość".
Pismami z dnia 21 i 27 kwietnia 2022 r. współwłaściciele ponownie przedstawili swoje stanowisko w sprawie, nie zgadzając się na przebieg gazociągu przez nieruchomość.
Pismem z dnia 13 maja 2022 r. inwestor wyjaśnił, że "(...) dla zrealizowania niniejszej inwestycji, jaką jest przyłączenie do sieci gazowej działki nr [...], nie ma możliwości zastosowania trasy alternatywnej (...)".
Pismami z dnia 11 czerwca 2022 r. oraz z 13 czerwca 2022 r. współwłaściciele ponownie przedstawili swoje stanowisko, nie zgadzając się na przejście gazociągu przez działkę.
Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. Starosta Kartuski orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 0,1012 ha, położonej w obrębie Rębiechowo, w gminie Żukowo, poprzez udzielenie P. Sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63, na głębokości około 1 m, o długości 2,3 m, stanowiącej inwestycję celu publicznego. Starosta wskazał, że całkowita powierzchnia zajęcia działki na czas budowy będzie wynosić 4,6 m2. Ponadto, ustalono strefę kontrolowaną na działce nr [...] o powierzchni 2,3 m2. Szczegółowy zakres zajęcia działki nr [...] określono zaś na załącznikach graficznych nr 1 i 2, stanowiących integralną cześć decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.
Zdaniem organu, niewątpliwie budowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi, w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., cel publiczny. Ponadto, planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego przez Radę Miejską w Żukowie uchwałą nr XXXVIII/514/2021 z dnia 26 października 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Rębiechowo, w rejonie ulic: Lazurowej, Tęczowej i Słonecznej w Rębiechowie i Przyrodników w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. poz. 4435 z dnia 30 listopada 2021 r.). Z ww. planu miejscowego wynika bowiem, że działka nr [...] stanowi obszar oznaczony symbolem 4.MU, tj. "tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej". Zgodnie zaś z zaświadczeniem Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 1 lutego 2022 r., skorygowanym pismem z dnia 7 marca 2022 r. "(...) w przypadku braku możliwości zlokalizowania sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie objęty planem".
Starosta wyjaśnił także, że z załączonych przez wnioskodawcę dokumentów jednoznacznie wynika, że inwestor podjął czynności mające na celu uzyskanie od właścicieli przedmiotowej działki zgody na przeprowadzenie planowanej inwestycji. Rokowania objęły czynności zmierzające do uzyskania porozumienia z właścicielami działki w przedmiotowej sprawie. Brak zgody w niniejszym stanie faktycznym został wyrażony poprzez brak odpowiedzi na przedstawione oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami, tj. pisma z dnia 25 października 2021 r. oraz z 2 sierpnia 2021 r., gdyż strony otrzymały przedmiotowe pisma, czego dowodzą znajdujące się w aktach sprawy zwrotne poświadczenia odbioru. Dodatkowo, już na etapie prowadzonego postępowania brak zgody został wyrażony w sposób wyraźny, nie budzący jakichkolwiek wątpliwości.
W wyniku dokonanej analizy ewentualnej uciążliwości przeprowadzenia planowanej inwestycji celu publicznego dla właścicieli działki nr [...], Starosta Kartuski stwierdził, że planowane prace nie powinny stanowić dla właścicieli działki szczególnej przeszkody do dalszego prawidłowego korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej aktualnym przeznaczeniem. Z analizy przedłożonych przez wnioskodawcę map obrazujących przebieg planowanego przedsięwzięcia wynika, że budowa sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63 przebiegać będzie przy granicy działki. Ingerencja w grunt będzie obejmować jedynie jej fragment na długości 2,3 m. Ponadto, działka nr [...] w miejscu, którym przebiegać będzie planowana inwestycja stanowi w rzeczywistości grunt niezagospodarowany.
Współwłaściciele nieruchomości wnieśli odwołanie od opisanej wyżej decyzji wskazując, iż nie zgadzają się na budowę sieci gazowej na ich nieruchomości oraz, że planowana inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z uwagi na to, iż plan dopuszcza umiejscowienie infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających dróg, a taka możliwość, według odwołujących się istnieje. Podkreślono, iż inwestycja mogłaby zostać zrealizowana z pominięciem przedmiotowej nieruchomości. Zarzucono, iż rokowania nie zostały przeprowadzone w sposób rzetelny, oraz, że odwołujący się nie otrzymali dostatecznej ilości informacji od inwestora. Zarzucono, iż Starosta nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący, czym naruszył art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. organ odwoławczy wystąpił do inwestora o wyjaśnienia dotyczące przedmiotowej inwestycji, tj. o wskazanie jakie konkretnie nieruchomości mają zyskać podłączenie do sieci gazowej oraz określenie ich aktualnego zapotrzebowania w infrastrukturę techniczną i obiektywną potrzebę dostępu do sieci gazowej, a także o wykazanie, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie stanowić wyłącznie zaspokojenia interesu prywatnego oraz o doprecyzowanie przyjętego stanowiska, iż nie ma możliwości poprowadzenia sieci gazowej trasą alternatywną.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. inwestor wskazał, że przyłączenie do sieci gazowej nawet jednego odbiorcy stanowi o tym, iż inwestycja spełnia wymogi celu publicznego. Wyjaśniono, że perspektywicznie będzie istniała możliwość podłączenia do sieci gazowej kolejnych nieruchomości. Dodano, że istniejąca sieć gazowa zlokalizowana jest poza pasem drogowym, zatem nie ma możliwości rozbudowy sieci bez naruszenia własności prywatnej oraz, że działka nr [...] jest najbliższą, niezabudowaną nieruchomością, na której zlokalizowana jest istniejąca sieć gazowa.
Pismami z dnia 17 maja i 26 maja 2023 r. współwłaściciele nieruchomości przedstawili swoje stanowisko w sprawie wskazując, że przyłączana do sieci działka, jak i pozostałe działki wskazane przez inwestora, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r., należą do tej samej osoby i stanowią gospodarczą całość, zatem realizacja inwestycji stanowić będzie wyłącznie zaspokojenie interesu prywatnego. Podtrzymano stanowisko, iż istnieje możliwość poprowadzenia inwestycji w innym miejscu.
Rozpoznając odwołanie, Wojewoda Pomorski decyzją z 5 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Wojewoda wyjaśnił, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest możliwe po spełnieniu łącznie następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja będzie stanowiła inwestycję celu publicznego (o których mowa w art. 6 u.g.n.); 2) ograniczenie to będzie zgodne z planem miejscowym, bądź w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz 3) nie będzie zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na realizację inwestycji, przy czym warunkiem koniecznym jest uprzednie poprowadzenie z nim rokowań i załączenie do wniosku dokumentów z ich odbycia. Zdaniem organu II instancji, pierwsza z wymienionych przesłanek została spełniona, bowiem w świetle art. 6 pkt 2 u.g.n. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów stanowi inwestycję celu publicznego.
W kontekście kolejnej przesłanki, a także w nawiązaniu do zarzutów wskazanych w odwołaniu Wojewoda wskazał, że planowana sieć gazowa jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego. Jak wskazano, działka nr [...], zgodnie z obowiązującym na tym obszarze planem miejscowym wchodzi w skład terenu oznaczonego symbolem 4.MU - tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. W dziale III, rozdziale 1 § 22 - ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem 4.MU - wskazano, że dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej na zasadach określonych w § 17 uchwały. Paragraf ten wskazuje, m.in. że na całym terenie objętym planem lokalizację infrastruktury technicznej, a także przebudowy, rozbudowy sieci i urządzeń istniejących dopuszcza się w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych, w pasach określonych liniami rozgraniczającymi dróg, dojazdów oraz ciągów pieszo-jezdnych a nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, oznaczonymi na rysunku planu, w przypadku braku możliwości prowadzenia sieci zgodnie z powyższymi ustaleniami, dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie, na każdym terenie dopuszcza się lokalizację sieci lub urządzeń infrastruktury technicznej w zakresie niezbędnym do wykorzystania terenu zgodnie z przeznaczeniem w ustaleniach szczegółowych. Powyższe informacje potwierdza także zaświadczenie Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 7 marca 2022 r.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że obowiązujące przepisy prawa nie wymagają dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym, zaznaczenia konkretnego przebiegu danej infrastruktury liniowej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu.
Odnosząc się do stanowiska odwołujących się, że wymienione przez inwestora działki należą do tej samej osoby i stanowią gospodarczą całość, zatem realizacja inwestycji stanowić będzie wyłącznie zaspokojenie interesu prywatnego, Wojewoda przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2021 r., II SA/Gd 251/21, zgodnie z którym "(...) nawet jeśli aktualnie z przyłączenia do poprowadzonego gazociągu skorzysta jeden mieszkaniec gminy, to docelowo grupa ta z pewnością się zwiększy. Nawet krótki odcinek i nawet jedno przyłącze nie zmienia faktu, że tego rodzaju inwestycja służyć będzie zarówno interesom jednostek, jak i ogółu społeczeństwa - zwiększając dostępność, zapewniając stabilność i bezpieczeństwo dostawy gazu, tym samym pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie ważnych społecznie instytucji, których działanie jest zależne m.in. od dostaw gazu, a także będzie korzystne dla interesów gospodarczych państwa poprzez zwiększenie krajowej sieci przesyłowej, niezależnej od innych rynków".
Ponadto, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. inwestor wskazał, że perspektywicznie będzie istniała możliwość podłączenia do sieci gazowej kolejnych nieruchomości. Dodano, że istniejąca sieć gazowa zlokalizowana jest poza pasem drogowym, zatem nie ma możliwości rozbudowy sieci bez naruszenia własności prywatnej oraz, że działka nr [...] jest najbliższą, niezabudowaną nieruchomością, na której zlokalizowana jest istniejąca sieć gazowa. Dodatkowo, z mapy do celów projektowych dołączonej do ww. pisma wynika, iż po zrealizowaniu inwestycji nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] zyskają możliwość podłączenia do sieci gazowej.
Zdaniem Wojewody, w świetle powyższych okoliczności, nie ma podstaw do podważania, iż realizacja sieci gazowej w zaproponowanym przez inwestora przebiegu spełnia przesłankę zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz realizuje cel publiczny. Wojewoda wyjaśnił także, że celem prowadzonego postępowania odwoławczego nie jest analizowanie, czy planowany przebieg inwestycji w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy też przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest dla nieruchomości korzystny czy też nie. W myśl art. 124 ust. 1 u.g.n. ważne jest ustalenie faktu istnienia wskazanych aktów prawa miejscowego dla przedmiotowego terenu oraz czy planowana inwestycja zgodna jest z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Oceniając spełnienie przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. organ odwoławczy wskazał, że przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, inwestor podjął próbę podjęcia rokowań z właścicielami w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia oraz, że rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Analiza dołączonych do wniosku dokumentów prowadzi zatem do stwierdzenia, że inwestor spełnił wymóg uprzedniego przeprowadzenia rokowań w zakresie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Inwestor wystąpił o wyrażenie zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazał również, na czym będą polegać prace, a także zaproponował zawarcie umowy służebności przesyłu. Prowadzone w sprawie rokowania były rzeczowe. Ta okoliczność prawidłowo została uznana za stan umożliwiający inwestorowi wystąpienie na drogę postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu odwołujących się, iż korespondencja, którą w sprawie otrzymali zawierała błędne oznaczenie nieruchomości, Wojewoda wyjaśnił, iż nie można uznać omyłki w treści pisma w numerze, jak i w położeniu nieruchomości, za powód uznania nieważności rokowań. W pierwszym piśmie inwestor prawidłowo bowiem wskazał na działkę nr [...], położoną w Rębiechowie. Również załączniki do pisma zawierały prawidłowe dane.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 124 u.g.n. zostały w niniejszej sprawie spełnione, a zatem zasadnym było wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania ze wskazanej nieruchomości.
Skarżący wnieśli skargę na opisaną decyzję, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63 na terenie działki nr [...] zamiast w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo – jezdnych;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów.
Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto, wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym na obszarze działki nr [...] planem miejscowym, lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie dopuszcza się dopiero w przypadku braku możliwości zlokalizowania jej w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych, lub w pasach określonych liniami rozgraniczającymi dróg dojazdów oraz ciągów pieszo-jezdnych a nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, oznaczonymi na rysunku planu. Tymczasem ani wnioskodawca ani organy administracji publicznej nie wykazały, że przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63 nie jest możliwe w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo - jezdnych. Wnioskodawca ograniczył się bowiem do lakonicznej i arbitralnej wypowiedzi, iż "dla zrealizowania niniejszej inwestycji, jaką jest przyłączenie do sieci gazowej dz. [...], nie ma możliwej do zastosowania trasy alternatywnej", a Wojewoda Pomorski bezkrytycznie powtórzył to stanowisko.
Jak wskazano, art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje szczególny przypadek wywłaszczenia, w istotny sposób ingeruje w prawo własności i dlatego nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający. Skoro przepis ten stanowi, że ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, to postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny być skrupulatnie przestrzegane.
Pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że na terenie sąsiednich działek występują sieci gazowe średniego ciśnienia i są one przeprowadzone w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo - jezdnych, jak tego wymaga § 17 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że wbrew stanowisku wnioskodawcy istnieje możliwość lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo - jezdnych, a materiał dowodowy został przez Starostę Kartuskiego oceniony w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wynikającymi z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ponadto, w toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywali inne sposoby przeprowadzenia sieci gazowej, wskazując na korzyści wynikające z tego rodzaju rozwiązań.
Zdaniem skarżących, wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda Pomorski kierował się wyłącznie interesem inwestora i całkowicie zlekceważył interes właścicieli nieruchomości oraz nie dokonał odpowiedniej weryfikacji twierdzenia inwestora co do technicznej możliwości przeprowadzenia sieci gazowej w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. Wojewoda wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 19 października 2023 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż lokalizacja infrastruktury technicznej na każdym terenie, zgodnie z planem miejscowym, jest możliwa w przypadku braku możliwości przeprowadzenia sieci w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo - jezdnych. W niniejszym stanie faktycznym, istniejący gazociąg, stanowiący miejsce włączenia do projektowanej sieci, zlokalizowany jest poza pasem drogowym, w związku z czym nie ma możliwości rozbudowy sieci gazowej bez przeprowadzenia infrastruktury z naruszeniem własności prywatnych. Działka nr [..] stanowi najbliższą (niezabudowaną) nieruchomość, na której zlokalizowana jest istniejąca sieć gazowa. Podkreślono, iż w sytuacji zgodności planowanej inwestycji z dokumentem planistycznym, organ nie jest kompetentny do ingerencji w jej przebieg. Ponadto, nie należy do uprawnień zarówno Starosty Kartuskiego, jak i Wojewody Pomorskiego, ingerowanie w sposób sporządzenia dokumentu planistycznego gminy. W związku z powyższym, twierdzenie skarżących, iż "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien wskazywać przebieg inwestycji i nie powinien dopuszczać jej realizacji na całym obszarze planu" nie stanowi okoliczności istotnej i wymagającej rozważenia na gruncie niniejszej sprawy, szczególnie, iż takie rozwiązanie stało się konieczne z uwagi na brak możliwości poprowadzenia sieci zgodnie z ustaleniami podstawowymi, tj. w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych oraz w pasach określonych liniami rozgraniczającymi dróg dojazdów oraz ciągów pieszo-jezdnych, a nieprzekraczalnymi liniami zabudowy. Wobec tego, organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie są uprawnione do analizy lokalizacji inwestycji w innym miejscu niż wskazał inwestor. W sprawie brak jest wątpliwości dotyczących rzekomej niezgodności z planem miejscowym. Jak zostało wielokrotnie wskazane, realizacja planowanej inwestycji nie naruszy w żadnym stopniu postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego, w niniejszej sytuacji, nie ma mowy o dowolności działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 czerwca 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 15 lipca 2022 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 0,1012 ha, położonej w obrębie Rębiechowo, w gminie Żukowo, poprzez udzielenie P. Sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63, na głębokości około 1 m, o długości 2,3 m, stanowiącej inwestycję celu publicznego. Starosta wskazał, że całkowita powierzchnia zajęcia działki na czas budowy będzie wynosić 4,6 m2. Ponadto, ustalono strefę kontrolowaną na działce nr [...] o powierzchni 2,3 m2. Szczegółowy zakres zajęcia działki nr [...] określono zaś na załącznikach graficznych nr 1 i 2, stanowiących integralną cześć decyzji.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 344), zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przywołany wyżej przepis reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji m.in. energii elektrycznej. Przy czym należy mieć na uwadze, że co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać, bowiem kwestie te powinny być sprecyzowane wcześniej – albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze regulacje i rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024 i powołane tam orzecznictwo).
Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca umożliwia przymusową, wbrew woli właściciela nieruchomości, realizację inwestycji celu publicznego na jego nieruchomości. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości określone w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest jednak przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:
1. planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,
2. ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub w jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego,
3. właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Zwrócić należy także uwagę, że ze względu na umiejscowienie przepisu art. 124 u.g.n. w rozdziale 4 zatytułowanym "Wywłaszczanie nieruchomości", do ograniczenia, na tej podstawie, sposobu korzystania z nieruchomości zastosowanie ma przepis art. 112 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Wywłaszczanie bowiem polegać może nie tylko na odebraniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, ale także na ograniczaniu tych praw do nieruchomości - na stałe lub czasowo.
Analizując spełnienie ww. przesłanek w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji Sąd stwierdził, że wystąpiły warunki do tego, aby orzec o ograniczeniu sposobu korzystania z działki stanowiącej własność skarżących w drodze władczej decyzji organu administracji.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że inwestycja, w związku z którą wydano przedmiotowe zezwolenie, niewątpliwie stanowi inwestycję celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r.,
poz. 977 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w razie braku planu miejscowego - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. wśród celów publicznych wymienia budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Wykładnia przytoczonej na wstępie definicji prowadzi więc do wniosku,
że na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne)
lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji
(por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r., II OSK 648/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, sporna inwestycja spełnia powyższe wymogi. Jak już bowiem wskazano, obejmuje ona przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia z rur PEdn63, a jako taka stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.
Inwestycja ta w sposób oczywisty mieści się bowiem w definicji celu publicznego z art. 6 pkt 2 u.g.n. (budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazów), a ponadto ma wymiar lokalny. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że niewątpliwie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową (ust. 1). Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (ust. 2). Zaś w myśl art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty ustawodawca zaliczył do zadań własnych gminy, wśród których w pkt 3 wymienił zaopatrzenie w gaz. Tym samym realizowanie sieci gazowej jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym). Okoliczność, że dostarczanie gazu należy, jak to już zostało wyżej wskazane, do zadań własnych gminy ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ponieważ pozwala na uświadomienie sobie jakie są priorytety w zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. Planowana inwestycja niezależnie od tego ilu nieruchomościom umożliwi podłączenie do sieci gazowej należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2012 r., II OSK 264/11; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 442/19; z 15 marca 2022 r., II OSK 838/21; z 4 listopada 2022 r., I OSK 2122/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, pomimo podnoszonych w tym zakresie zarzutów przez skarżących, kwestia zgodności projektowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie wzbudziła wątpliwości Sądu. W tym zakresie wskazać należy, że dokonane w art. 124 ust. 1 u.g.n. odesłanie do ustaleń planu miejscowego i decyzji lokalizacyjnej oznacza, że postanowienia zawarte w tych aktach mają moc wiążącą w postępowaniu prowadzonym w trybie powyższego przepisu. Dopiero gdyby art. 124 ust. 1 u.g.n. takiego odesłania nie zawierał, to uzasadnione byłoby twierdzenie, że ustalenia dotyczące np. celowości planowanej inwestycji, jej lokalizacji czy przebiegu należałyby do ustaleń, jakie winien prowadzić organ w postępowaniu opartym o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. (zob. wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r., I OSK 2340/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powstały między skarżącymi a orzekającymi w sprawie organami spór w zakresie zgodności zamierzenia inwestora z miejscowym planem wymaga odniesienia się do postanowień uchwały nr XXXVIII/514/2021 Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 26 października 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Rębiechowo, w rejonie ulic: Lazurowej, Tęczowej i Słonecznej w Rębiechowie i Przyrodników w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. poz. 4435 z dnia 30 listopada 2021 r.). Należy wskazać, że działka nr [...] zgodnie z obowiązującym na tym obszarze planem miejscowym wchodzi w skład terenu oznaczonego symbolem 4.MU - tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. W ustaleniach szczegółowych dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem 4.MU, tj. w § 22 pkt 1 lit. c uchwały wskazano, że dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej na zasadach określonych w § 17 uchwały, zgodnie z którym na całym terenie objętym planem lokalizację infrastruktury technicznej, a także przebudowy, rozbudowy sieci i urządzeń istniejących dopuszcza się: w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych (pkt 1 lit. a), w pasach określonych liniami rozgraniczającymi dróg, dojazdów oraz ciągów pieszo-jezdnych a nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, oznaczonymi na rysunku planu (pkt 1 lit. b), w przypadku braku możliwości prowadzenia sieci zgodnie z powyższymi ustaleniami, dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie (pkt 1 lit. c), na każdym terenie dopuszcza się lokalizację sieci lub urządzeń infrastruktury technicznej w zakresie niezbędnym do wykorzystania terenu zgodnie z przeznaczeniem w ustaleniach szczegółowych (pkt 1 lit. d), dopuszcza się wydzielenie działki z przeznaczeniem na sieć lub urządzenie infrastruktury technicznej, o powierzchni mniejszej niż ustalono w kartach terenu (pkt 1 lit. e).
Uwzględniając przywołane wyżej postanowienia należy uznać, że orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że obowiązujący na terenie przedmiotowej działki plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji. Z treści uchwały wynika bowiem, że lokalizacja infrastruktury technicznej, a także przebudowa, rozbudowa sieci i urządzeń istniejących została przede wszystkim przewidziana w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo-jezdnych (§ 17 pkt 1 lit. a uchwały), a także w pasach określonych liniami rozgraniczającymi dróg, dojazdów oraz ciągów pieszo-jezdnych a nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, oznaczonymi na rysunku planu (§ 17 pkt 1 lit. b uchwały). Jednocześnie plan dopuszcza jednak, w przypadku braku możliwości prowadzenia sieci zgodnie z powyższymi ustaleniami, lokalizację infrastruktury technicznej na każdym terenie (§ 17 pkt 1 lit. a uchwały), co ma istotne znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy.
Wbrew stanowisku skarżących, orzekające organy w sposób dostateczny przeanalizowały możliwość realizacji planowanej inwestycji, zgodnie z ustaleniami § 17 pkt 1 lit. a i b planu. Przesądzające znaczenie w tym zakresie mają bowiem okoliczności podnoszone przez inwestora, a następnie ocenione przez organy, iż istniejąca już na tym obszarze sieć gazowa zlokalizowana jest poza pasem drogowym, zatem nie ma możliwości rozbudowy sieci bez naruszenia własności prywatnej. Ponadto, działka nr [...] jest najbliższą, niezabudowaną nieruchomością, na której zlokalizowana jest istniejąca sieć gazowa.
Przy tym należy zauważyć, że plan miejscowy kształtuje odgórnie przeznaczenie danej nieruchomości pod inwestycję celu publicznego, co wyłącza możliwość formułowania przez organy dodatkowych wymogów, jakie ma spełnić inwestor, aby uzyskać zezwolenie, jak np. brak lub jak najmniejsza uciążliwość dla właściciela wywłaszczanego w tym trybie gruntu czy też wskazanie alternatywnego przebiegu inwestycji. Bezspornie, przedmiotowe zezwolenie stanowi formę wywłaszczenia obywatela z przysługujących mu i konstytucyjnie chronionych praw do gruntu. W związku z tym, organ procedując wniosek inwestora powinien podjąć działania zmierzające do ograniczenia uciążliwości związanej z wywłaszczeniem, lecz nie może to polegać na uzależnianiu wydania zezwolenia od stwierdzenia braku takiej uciążliwości. Brak jest więc podstaw do analizowania uciążliwości dotykających właściciela nieruchomości poza przesłankami zawartymi w art. 112 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 17 listopada 2009 r., I OSK 185/09, z 23 listopada 2009 r., I OSK 197/09, z 22 lipca 2008 r., I OSK 1165/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym zakresie organ dysponuje innymi narzędziami, które służą zabezpieczeniu właściciela nieruchomości przed nadmierną uciążliwością inwestycji, jak precyzyjne określenie parametrów inwestycji na nieruchomości, w szczególności poprzez wskazanie długości kabla, powierzchni zajęcia działki i ustalenie powierzchni strefy kontrolowanej. To pozwala zapobiec nadużyciom ze strony inwestora w ingerowaniu w nieruchomość zajmowaną ponad to, do czego uprawnia plan miejscowy czy decyzja lokalizacyjna. W tym wyraża się kompetencja do badania i ograniczenia ewentualnej uciążliwości inwestycji dla właściciela, nie zaś w analizie wpływu ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości na jego prawa i obowiązki i uzależnianie wydania zezwolenia od uciążliwości w tym zakresie. Taki obowiązek nie wynika z treści art. 124 u.g.n., zatem kwestia ta jest badana tylko w postępowaniu planistycznym, a także, jeżeli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa (zob. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., I OSK 99/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konfrontacja postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przedstawionymi przez inwestora w toku postępowania mapami obrazującymi zakres inwestycji na działce skarżących, w tym precyzyjnie określającymi obszar czasowego i trwałego zajęcia części nieruchomości, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości skarżących nr [...] jest zgodna z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego w zakresie przebiegu planowanej inwestycji, co oznacza spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. Mapy potwierdzają przy tym stanowisko inwestora, że nie było możliwości poprowadzenia gazociągu w liniach rozgraniczających dróg i ciągów pieszo – jezdnych poza nieruchomością skarżących, albowiem istniejący gazociąg, stanowiący miejsce włączenia dla projektowanej sieci, jest już zlokalizowany poza pasem drogowym. Przebieg rozbudowywanej części sieci gazowej zdeterminowany był zatem faktycznym przebiegiem sieci istniejącej.
Reasumując, w niniejszej sprawie istotną przesłanką do wydania przedmiotowego zezwolenia była zgodność zamierzenia z uchwałą nr XXXVIII/514/2021 Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 26 października 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Rębiechowo, w rejonie ulic: Lazurowej, Tęczowej i Słonecznej w Rębiechowie i Przyrodników w Gdańsku oraz fakt, że przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego. W ocenie Sądu, obie te przesłanki wystąpiły.
Sąd nie miał również wątpliwości co do tego, że wniosek inwestora o zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzedziły zainicjowane przez niego rokowania, które nie zakończyły się porozumieniem i zgodą skarżących na wykorzystanie ich działki pod realizację inwestycji celu publicznego. Rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., nie są negocjacjami w sensie cywilistycznym, a więc nie polegają one na przedstawianiu sobie wzajemnych propozycji aż do uzyskania konsensusu satysfakcjonującego obie strony. Przeciwnie, w orzecznictwie wskazuje się, że rokowania oznaczają taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Powyższe oznacza więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Zgodzić należy się także z poglądem, że rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi i z tego względu mogą być one prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. Co przy tym istotne, w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów jest bowiem wyłącznie zbadanie faktu, czy rokowania w ogóle odbyły się, oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 31 stycznia 2018 r., II SA/Gd 743/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika bowiem, że inwestor kilkukrotnie wystąpił do skarżących z zaproszeniem do rokowań. Jak wynika bowiem z przedłożonej przez inwestora dokumentacji, pismami z 2 sierpnia 2021 r. oraz z 25 października 2021 r. inwestor wystąpił do skarżących z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie przedmiotowych prac, przedkładając projekt umowy o ustanowienie służebności przesyłu oraz mapę obrazującą przebieg planowanej inwestycji na działce nr [...], na które to pisma skarżący nie odpowiedzieli. W konsekwencji, wnioskiem z dnia 21 stycznia 2022 r. inwestor wystąpił do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w przedmiotowej sprawie. Po wszczęciu zaś postępowania, w szeregu pism kierowanych do organu, skarżący wyrazili swój sprzeciw wobec planowanej inwestycji.
Przedstawiona wyżej chronologia zdarzeń potwierdza fakt przeprowadzenia przez inwestora nieskutecznych rokowań, co uzasadniało wystąpienie przez niego z wnioskiem o zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. i umożliwiło wydanie decyzji administracyjnej ograniczającej w tym trybie prawo własności skarżących. Treść korespondencji kierowanej przez inwestora do skarżących potwierdza, że przekazano im pełne informacje o planowanej inwestycji, w tym o jej przebiegu i zakresie ograniczenia prawa własności skarżących.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym, a wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem Spółki zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach k.p.a. Organy, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a., kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, w tym dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie rokowań, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a.
W konsekwencji trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie, zdaniem Sądu, procedując w niniejszej sprawie organy należycie uwzględniły interes właścicieli nieruchomości, zezwalając na ograniczenie prawa własności w sposób najmniej dla nich dolegliwy, aczkolwiek konieczny ze względu na realizację celów publicznych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI