II SA/Gd 689/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-07-12
NSAnieruchomościWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennegrunt rolnyzmiana przeznaczenia gruntuanaliza urbanistycznaprawo administracyjnenieruchomościzabudowa zagrodowaochrona gruntów rolnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej, wskazując na błędy w analizie przestrzennej i błędną interpretację przepisów o ochronie gruntów rolnych.

Skarżący R.B. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej, jednak organy administracji odmówiły, powołując się na sprzeczność z przeznaczeniem gruntu i brak zabudowy sąsiedniej. Sąd uchylił decyzje, wskazując na nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście niewielkiej powierzchni działki i zabudowy zagrodowej.

Sprawa dotyczyła skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla realizacji domu jednorodzinnego, budynku gospodarczego i wiaty na działce rolnej. Organy uznały, że inwestycja jest sprzeczna z przeznaczeniem gruntu rolnego i brak jest przesłanki kontynuacji zabudowy w sąsiedztwie. Skarżący argumentował, że jego działka ma niewielką powierzchnię (0,18 ha), jest klasy IVb, a w pobliżu znajduje się zabudowa zagrodowa, która obejmuje również funkcje mieszkalne. Wskazał również na przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym grunty rolne klas IV o zwartym obszarze nieprzekraczającym 1 ha nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy dopuściły się naruszeń proceduralnych, w tym nieprawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego wokół działki, co uniemożliwiło prawidłową ocenę warunków zabudowy. Ponadto, sąd zakwestionował interpretację przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych, wskazując, że dla działki o powierzchni 0,18 ha klasy IVb wyłączenie z produkcji rolnej nie wymaga zgody marszałka województwa. Sąd zwrócił również uwagę na potencjalne naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie wszystkich stron postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa nie była zasadna z uwagi na błędy proceduralne i błędną interpretację przepisów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście niewielkiej powierzchni działki (0,18 ha) klasy IVb, która nie wymagała zgody na wyłączenie z produkcji rolnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym wymóg kontynuacji funkcji zabudowy, dostęp do drogi publicznej, wystarczające uzbrojenie, brak wymogu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych/leśnych lub posiadanie takiej zgody, oraz zgodność z przepisami odrębnymi.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, gdy ma miejsce zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego, wykonaniu robót budowlanych lub zmianie sposobu użytkowania obiektu.

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla inwestycji niebędących inwestycjami celu publicznego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

rozp. MI art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

rozp. MI art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.

u.o.g.r.l. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w odpowiednim trybie.

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, wymaga uzyskania zgody marszałka województwa.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie odwoławcze.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Granice korzystania z prawa własności.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Podstawa prawna działania samorządowych kolegiów odwoławczych.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie miał zastosowania z uwagi na uchylenie decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe wyznaczenie granic obszaru analizowanego w analizie urbanistycznej. Błędna interpretacja art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście zmiany przeznaczenia gruntów rolnych. Działka rolna o niewielkiej powierzchni (0,18 ha) klasy IVb nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia. Potencjalne naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Planowana inwestycja jest sprzeczna z przeznaczeniem gruntu rolnego. Brak przesłanki kontynuacji zabudowy w sąsiedztwie. Zabudowa zagrodowa nie uprawnia do lokalizowania wyłącznie zabudowy mieszkaniowej na sąsiedniej działce rolnej.

Godne uwagi sformułowania

granice obszaru analizowanego zakreślono niezgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, nie obejmuje on bowiem obszaru położonego wokół działki objętej wnioskiem. nie można tym samym z faktu, że w skład zabudowy zagrodowej wchodzą również budynki mieszkalne wyciągać wniosku, że na terenach sąsiednich mogą powstawać obiekty służące zabezpieczeniu tylko i wyłącznie potrzeb mieszkaniowych. jeżeli działka, której dotyczy wniosek ma powierzchnię 0,18 ha i są to grunty orne kl. IVb, to ich wyłączenie z produkcji rolnej nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i zmiana przeznaczenia takich gruntów na cele nierolnicze nie jest dokonywana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Skład orzekający

Felicja Kajut

przewodniczący sprawozdawca

Marek Gorski

sędzia

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście analizy urbanistycznej, zabudowy zagrodowej oraz wymogu zmiany przeznaczenia gruntu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i niewielkiej powierzchni działki rolnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są prawidłowe procedury administracyjne i interpretacja przepisów, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących zabudowy. Pokazuje też, jak właściciel gruntu może skutecznie walczyć o swoje prawa, gdy organy popełniają błędy.

Błąd w analizie przestrzennej i błędna interpretacja prawa zniweczyły odmowę ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 689/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Felicja Kajut /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Gorski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 10 maja 2005r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 czerwca 2005 r., [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 10 maja 2005 r., którą odmówiono R. B. ustalenia warunków zabudowy dla realizacji domu jednorodzinnego parterowego z poddaszem użytkowym, budynku gospodarczo-garażowego oraz wiaty gospodarczej na działce nr [...] obręb O., gm. B. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ odwoławczy powołał art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 k.p.a., art. 61 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy domówił ustalenia warunków zabudowy wyżej wskazanych obiektów w oparciu o przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w/w rozporządzenie Ministra Infrastruktury. Zgodnie z przepisami wymienionej ustawy i rozporządzenia dokonano analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która stanowiła podstawę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ stwierdził, że planowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującą kwalifikacją działki nr [...] obr. O., jako gruntu rolnego. Ponadto brak jest przesłanki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; na analizowanym obszarze budynki mieszkalne nie występują.
W odwołaniu R. B. kwestionował wydane rozstrzygnięcie i wniósł o wydanie pozytywnej decyzji.
Organ odwoławczy uznał , że decyzja organu niższej instancji jest prawidłowa. Zważył, iż została ona wydana w warunkach braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analizy sprawy dokonano przy uwzględnieniu art. 61 ust. 1 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z analizy wynika, że w sąsiedztwie przedmiotowej działki nie ma zabudowy o jaką wnioskuje inwestor.
W ocenie organu odwoławczego brak możliwości zabudowy wynika także z faktu, że w myśl art. 61 ust. pkt 4 w/w ustawy działka nr [...] obr. O. wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu. Jak wynika z załączonego rejestru stanowi ona grunt rolny. Organ podkreślił, że we wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz w odwołaniu inwestor nie wskazał, że planowana zabudowa ma charakter ściśle związany z produkcją rolną. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr.121, poz. 1266 ze zm.) zmiany przeznaczenia gruntów z funkcji rolnej na nierolną dokonuje się wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż niespełnienie przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym musiało skutkować wydaniem decyzji odmownej. Ustalenie warunków zabudowy w trybie art. 59 i 61 tej ustawy jest działaniem szczególnym w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro więc nie można ustalić warunków zabudowy z przestawionych w sprawie przyczyn, to możliwość ich ustalenia istnieje jedynie w trybie sporządzenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami wykonawczymi, obowiązkiem osoby sporządzającej analizę i przygotowującej projekt decyzji o warunkach zabudowy jest przeprowadzenie pełnej procedury określonej w tych przepisach. Niedopuszczalne było więc odstąpienie przez organ I instancji od analizy przedmiotowej inwestycji w zakresie pozostałych przesłanek zawartych w art. 61 w/w ustawy, ponieważ nie było możliwości łącznego ich spełnienia.
R. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki.
Skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdził, że na analizowanym obszarze budynki mieszkalne występują w ramach zabudowy zagrodowej. Wskazał tu na działki oznaczone nr [...] oraz [...]. Według ewidencji gruntów i budynków działki te leżą w części oznaczonej klasyfikacją glebową B, co oznacza gruntu rolne zabudowane. Takich gruntów jest na terenie gminy B. 125 hektarów.
Zdaniem skarżącego postępowanie organów stanowi ingerencję w jego prawo własności i prawo do swobodnego zagospodarowania działki. Może być ono jedynie ograniczone przez zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego jednak nie ma dla tego terenu. W pobliżu jego działki istnieje zabudowa zagrodowa, która realizuje również zabudowę mieszkaniową. Rozumienie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować szeroko z uwzględnieniem uprawnień właściciela. W jego ocenie ustawodawcy zależało na zachowaniu ładu przestrzennego, a nie na zablokowaniu inwestycji w razie braku planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący wskazał na art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym grunty rolne kl. IV o zwartym obszarze nie przekraczającym 1 ha nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia. Jego działka nr [...] ma natomiast pow. 0,18 ha. Analiza tego przepisu w powiązaniu z art. 59 ust. 1 i 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, że grunty, które nie wymagają zgodny na zmianę przeznaczenia w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, mogą być przeznaczone na cele nierolnicze po wydaniu przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Natomiast decyzję zezwalającą na wyłącznie gruntów z produkcji rolnej w przypadku, kiedy została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania wydaje starosta, określając warunki takiego wyłączenia.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera alternatywę rozłączną, co oznacza, że aby można było wydać decyzję o warunkach zabudowy, musi zostać spełniony przynajmniej jeden z podanych tam warunków. W sytuacji, gdy teren inwestycji nie posiadał zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne w nieobowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, należy rozważyć, czy wymaga lub nie, zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jeżeli teren takiej zgody nie wymaga, warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest spełniony. Ponieważ działka nr [...] obr. O. spełnia powyższe warunki należało wydać decyzje pozytywną o warunkach zabudowy.
Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 10 k.p.a. W jego mniemaniu również naruszono zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ uznał za niedopuszczalną tezę, iż istnienie budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej – a więc na gruncie o przeznaczeniu rolnym – dopuszcza lokalizowanie na takim gruncie wyłącznie zabudowy mieszkaniowej. O przeznaczeniu gruntów decydują wyłącznie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarówno wniosek, odwołanie jak i skarga nie zawierają, żadnej informacji, że na przedmiotowej działce inwestor zamierza prowadzić jakąkolwiek produkcję rolną, a tylko taka sytuacja uprawniłaby lokalizowanie w zabudowie zagrodowej zabudowę mieszkalną jako funkcję towarzyszącą. Umieszczenie zatem przedsięwzięć nie związanych z produkcją rolniczą na gruncie rolnym byłoby naruszeniem nie tylko przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy Prawo ochrony środowiska.
W odniesieniu zaś do zarzutu ograniczenia prawa własności organ odwoławczy stwierdził, że art. 140 Kodeksu cywilnego przewiduje, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Ustawą o jakiej mówi ten przepis jest także ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 6 w/w ustawy nakłada na właściciela obowiązek przestrzegania zasad i warunków określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
Poruszona w skardze kwestia fizycznego wyłączenia gruntu z użytkowania rolnego dotyczy zaś fazy decyzji administracyjnej wydanej przed pozwoleniem na budowę pod warunkiem, że teren wyłączony z produkcji rolnej, przeznaczony jest w planie miejscowym pod działalność nierolniczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie, na którym planowano inwestycję, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm., zwana dalej ustawą) w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji nie będących inwestycjami celu publicznego ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Precyzyjnie kwestię ustalenia warunków zabudowy reguluje art. 59 ust. 1 ustawy w myśl którego warunki zabudowy ustalane są wówczas, gdy ma mieć miejsce zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Z kolei przepis art. 61 ust. 1 ustawy uzależnia możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy od spełnienia łącznie następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Sposób ustalania w/w wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że "w celu ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy". Analiza składa się z części opisowej i graficznej.
Zgodnie z zawartą w § 2 pkt 4 rozporządzenia definicją "obszar analizowany" to teren określony i wyznaczony granicami, którego funkcję zabudowy i zagospodarowania oraz cechy zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania. Jego granice wyznacza się na kopii mapy w skali 1:500 lub 1:1.000 w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów ( § 3 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy). Jakkolwiek nie wskazano w rozporządzeniu sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego ( np. kwadrat czy okrąg), to jednak zawsze muszą być zachowane wielkości, o których mowa w cyt. wyżej przepisie, a nadto wyznacza się go wokół działki, której dotyczy wniosek.
Z analizy stanowiącej załącznik do decyzji organu pierwszej instancji wynika, że granice obszaru analizowanego wyznaczono wzdłuż drogi, przy której położona jest przedmiotowa działka i tylko po jej jednej stronie. Tym samym należy stwierdzić, że w w/w analizie granice obszaru analizowanego zakreślono niezgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, nie obejmuje on bowiem obszaru położonego wokół działki objętej wnioskiem. W oparciu o tak sporządzoną analizę nie można było zatem podjąć prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Pozostając przy zagadnieniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu należy odnieść się do twierdzeń skarżącego dotyczących istniejącej w pobliżu działki skarżącego zabudowy zagrodowej. Skarżący stwierdził, że w sytuacji, gdy realizuje ona również zabudowę mieszkaniową, zaś rozumienie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować szeroko z uwzględnieniem uprawnień właściciela, przyjętą przez organy stanowisko w powyższej kwestii jest niezasadne.
Sąd nie podziela powyższego poglądu. Zgodnie z treścią § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia przez funkcję zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć sposób użytkowania obiektów budowlanych oraz zagospodarowania terenu zgodny z przepisami odrębnymi. Z kolei zabudowa zagrodowa występuje w gospodarstwach rolniczych, hodowlanych i ogrodniczych, a więc wchodzące w jej skład budynki musza służyć celom prowadzonej produkcji rolnej ( zob. np. art. 61 ust. 4 ustawy, czy § 2 lit.c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy ( Dz. U. Nr 164, poz. 1589). Nie można tym samym z faktu, że w skład zabudowy zagrodowej wchodzą również budynki mieszkalne wyciągać wniosku, że na terenach sąsiednich mogą powstawać obiekty służące zabezpieczeniu tylko i wyłącznie potrzeb mieszkaniowych. Nie mniej nie sposób nie zauważyć, że Sądowi z urzędu wiadomo jest, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego, tym samym powstaje pytanie, czy mające powstać na przedmiotowej działce, obok budynku mieszkalnego, inne budynki nie miałyby związku z produkcją rolną. Wprawdzie skarżący nie wskazywał na ten związek w toku postępowania administracyjnego – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - to jednak kwestia ta wymaga szczegółowego wyjaśnienia.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, w którym skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego odnośnie interpretacji art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, Sąd stwierdza, że jest on zasadny.
Zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu można wydać decyzję o warunkach zabudowy m.in. wówczas, gdy teren objęty wnioskiem nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, powołując się na przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), że zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym miejscu należy zauważyć, że organ odwoławczy cytując w/w przepis powołał się na jego stare brzmienie, tymczasem z dniem 11 lipca 2003r. uległ on zmianie. W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis ten stanowił, że przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze , wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 7 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, że przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV ( tak jak w przypadku przedmiotowej działki), jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. A contrario zatem, jeżeli działka, której dotyczy wniosek ma powierzchnię 0,18 ha i są to grunty orne kl. IVb, to ich wyłączenie z produkcji rolnej nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i zmiana przeznaczenia takich gruntów na cele nierolnicze nie jest dokonywana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto zauważyć należy, że powstaje wątpliwość czy przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego nie uchybiono obowiązkowi z art. 61 § 4 k.p.a. ustalenia stron postępowania i zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, a tym samym nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim podmiotom będącymi stronami w sprawie, jak tego wymaga art. 10 § 1 k.p.a. Również w obowiązującym stanie prawnym aktualność zachowuje bowiem stanowisko, iż stronami postępowania o wydanie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści terenu, na którym ma być realizowana inwestycja, jak też właściciele i użytkownicy nieruchomości sąsiednich. W/w kwestii na podstawie akt sprawy wyjaśnić nie można, bowiem organy nie dokonały w tym zakresie żadnych ustaleń.
Z podanych powyżej przyczyn zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Wobec uchylenia rozstrzygnięć odmawiających ustalenia warunków zabudowy art. 152 powołanej wyżej ustawy nie miał zastosowania.
W dalszym toku postępowania organy administracji winny uwzględnić powyższe rozważania, organ pierwszej instancji winien w szczególności dokonać analizy stanu terenu, po prawidłowym - zgodnym z § 3 ust. 2 rozporządzenia - zakreśleniu granic obszaru analizowanego W zależności od treści tych działań po ustaleniu, zgodnie z przepisami k.p.a., wszystkich stron postępowania i niewątpliwego stanu faktycznego, organ winien dokonać jego oceny w świetle zwłaszcza postanowień art. 61 powołanej ustawy uzasadniając wydane orzeczenie zgodnie z regułami określonymi w art. 107 k.p.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI