II SA/Gd 683/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-06-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaprzyczepa kempingowaobiekt budowlanybudynek rekreacji indywidualnejzgłoszenie budowypozwolenie na budowęnadzór budowlanyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o rozbiórce dwóch połączonych przyczep kempingowych, uznając je za budynek rekreacji indywidualnej wymagający zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi M. L. i K. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego złożonego z dwóch połączonych przyczep kempingowych. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę i nakazały rozbiórkę. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że obiekt, trwale związany z gruntem i spełniający kryteria budynku rekreacji indywidualnej do 35 m2, wymagał jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie art. 49b P.b., a nie art. 48 P.b.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. L. i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Obiekt ten składał się z dwóch połączonych przyczep kempingowych, zabudowanych w sposób tworzący jedną całość i posadowionych na gruncie na pustakach betonowych oraz kołach, z zakotwieniem w gruncie za pomocą stalowych kotew osadzonych w stopach betonowych. Obiekt powstał w latach 2011-2019 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy uznały, że obiekt nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b.) i nakazały rozbiórkę na podstawie art. 48 P.b. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że zarzut dotyczący niewłaściwego adresata decyzji jest chybiony, wskazując, że inwestor jest właściwym podmiotem do otrzymania nakazu rozbiórki. Jednakże, sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego. W ocenie sądu, obiekt, ze względu na sposób posadowienia i połączenia z gruntem, należy kwalifikować jako budynek trwale związany z gruntem, a nie tymczasowy obiekt budowlany. Ponieważ obiekt pełnił funkcję rekreacji indywidualnej, miał parterową konstrukcję i powierzchnię zabudowy poniżej 35 m2, a na działce o powierzchni 7 ha znajdowało się 59 obiektów, sąd uznał, że spełnia on przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b. jako wolnostojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej. Taki obiekt wymagał jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. W związku z tym, postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie art. 49b P.b., a nie art. 48 P.b. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, a także postanowienie PINB z 5 lipca 2019 r. jako wydane w oparciu o wadliwy przepis. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło w punkcie 3 wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt taki, jeśli jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami i posiada dach, należy kwalifikować jako budynek. W tym przypadku, spełniając kryteria budynku rekreacji indywidualnej do 35 m2, wymagał jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób posadowienia i połączenia przyczep z gruntem (pustaki, koła, kotwy w stopach betonowych) przesądza o trwałym związaniu z gruntem. Obiekt pełni funkcję rekreacji indywidualnej, jest parterowy i ma powierzchnię poniżej 35 m2, co kwalifikuje go jako budynek rekreacji indywidualnej wymagający zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ogólna zasada wymagająca pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2.

P.b. art. 49b § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.

P.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.

Pomocnicze

P.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.

P.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych i zobowiązanie do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

P.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

P.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki w przypadku braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

P.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy dla obiektów zwolnionych z pozwolenia.

P.b. art. 49b § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakres obowiązków związanych z legalizacją zabudowy w przypadku braku zgłoszenia.

P.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku.

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli.

P.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie epidemii.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt spełnia przesłanki budynku rekreacji indywidualnej wymagającego jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie art. 49b P.b., a nie art. 48 P.b.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności decyzji z powodu skierowania do niewłaściwego adresata (sąd uznał inwestora za właściwego adresata). Przyczepy kempingowe nie są obiektem budowlanym i nie podlegają rozbiórce (sąd uznał je za obiekt budowlany).

Godne uwagi sformułowania

obiekt budowlany w postaci dwóch przyczep kempingowych o wymiarach ... zabudowanych deskami i blachą trapezową, częściowo okryty dachem, konstrukcji drewnianej krytym blachą, płytą falistą z tworzywa sztucznego. Cała konstrukcja tworzy jedną całość o nieregularnym kształcie... obiekt budowlany nie spełnia przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., tj. nie stanowi wolnostojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2... ustawione na gruncie przyczepy kempingowe, nie spełniające w danej chwili swojej pierwotnej funkcji transportowo - komunikacyjnej, stanowią obiekty budowlane. cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce.

Skład orzekający

Magdalena Dobek-Rak

przewodniczący

Dariusz Kurkiewicz

sędzia

Diana Trzcińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna przyczep kempingowych zabudowanych i trwale związanych z gruntem jako budynków rekreacji indywidualnej, a także właściwa podstawa prawna postępowania legalizacyjnego (art. 49b P.b. zamiast art. 48 P.b.)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie przyczepy kempingowe zostały połączone i zabudowane w sposób tworzący jedną całość, trwale związany z gruntem. Kluczowe jest ustalenie, czy obiekt spełnia definicję budynku rekreacji indywidualnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nietypowego obiektu budowlanego (połączone przyczepy kempingowe) i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, zwłaszcza rozróżnienie między pozwoleniem na budowę a zgłoszeniem.

Przyczepy kempingowe jako budynek rekreacji indywidualnej – kiedy wystarczy zgłoszenie, a kiedy potrzebne jest pozwolenie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 683/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2127/21 - Wyrok NSA z 2022-12-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2020 r., Nr [...] w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z 12 lutego 2020 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 201 r.nr [...], 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. L. i K. P. solidarnie kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. L. i K. P. (dalej także jako inwestorzy) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 15 czerwca 2020 roku, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z 12 lutego 2020 roku w przedmiocie rozbiórki.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 7 maja 2019 roku dokonał kontroli 59 obiektów budowlanych zlokalizowanych w Z. gm. C. na działce nr [..], obręb O. Pismem z 16 maja 2019 roku wystosowanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący zostali poinformowani o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz o terminie przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego oznaczonego na szkicu sytuacyjnym numerem [..] wraz z zabudową.
W wyniku przeprowadzonej 4 czerwca 2019 kontroli organ ustalił, że na działce o nr [..] znajduje się (m. in.) obiekt budowlany w postaci dwóch przyczep kempingowych o wymiarach 2,10 m x 4,30 m i 6,10 m x 2,20 m zabudowanych deskami i blachą trapezową, częściowo okryty dachem, konstrukcji drewnianej krytym blachą, płytą falistą z tworzywa sztucznego. Przyczepy posadowione zostały na gruncie na pustakach betonowych oraz kołach, natomiast zabudowa połączona z gruntem została za pomocą stalowych kotew osadzonych w betonowych stopach. Cała konstrukcja tworzy jedną całość o nieregularnym kształcie 10,50 x 8,62 x 4,40 x 6,10 x 1,60 x 1,85 x 2,95 m. Podczas kontroli inwestorzy K. P. oraz M. L. oświadczyli, że obiekt ten budowany był w latach 2011 do 2019. Inwestorzy oświadczyli również, że nie posiadają pozwolenia organu administracji architektoniczono – budowlanej na budowę ww. obiektu budowlanego.
Postanowieniem z 5 lipca 2019 roku PINB, na mocy art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. zm., dalej jako P.b.) postanowił wstrzymać roboty budowlane wykonane przez K. P. i M. L. oraz zobowiązać ich, na mocy art. 48 ust. 3 ww. ustawy, do przedłożenia do dnia 30 września 2019 roku następujących dokumentów:
1) zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi
3) zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowania wraz z kopią uprawnień
4) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec braku dostarczenia w zakreślonym terminie powyższych dokumentów do organu, PINB na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b., decyzją z 12 lutego 2020 roku nakazał inwestorom rozbiórkę opisanego wyżej obiektu budowlanego.
W wyniku wniesionego przez obu inwestorów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 15 czerwca 2020 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji zauważył, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany nie spełnia przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., tj. nie stanowi wolnostojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2, którego wybudowanie wymagało jedynie zgłoszenia, tym samym jego wybudowanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z ogólna regułą wynikającą z art. 28 P.b. W związku z powyższym PINB, stwierdzając naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 P.b., zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 P.b. Procedura ta wymaga przedstawienia przez inwestora koniecznych dokumentów określonych w żądaniu organu (wydanym postanowieniu), umożliwiających legalizację, w tym w szczególności dokument potwierdzający zgodność zabudowy z przepisami planowania przestrzennego. Organ II instancji stwierdził, że legalizacja samowoli budowlanej stanowi uprawnienie inwestora i organ nie jest obligowany do działania wbrew woli strony. Dlatego też wobec braku złożenia wymaganych dokumentów, określonych w postanowieniu PINB z 5 lipca 2019 r., organ I instancji zasadnie uznał, że inwestorzy nie wykazują woli zalegalizowania samowoli budowlanej i nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego.
Dodatkowo organ II instancji, w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że analizowany obiekt budowlany, który składa się z dwóch połączonych przyczep kempingowych, stanowi jedną zintegrowaną całość, a w szczególności nie jest możliwa zmiana miejsca posadowienia przyczep bez ingerencji w drewnianą zabudowę.
Inwestorzy M. L. i K. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 52 P.b. poprzez skierowanie decyzji do adresata nieuprawnionego do dysponowania nieruchomością, na której ulokowany jest obiekt;
2) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 P.b. poprzez błędne uznanie, że tymczasowo zaparkowane przez skarżących przyczepy kempingowe stanowią obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. i tym samym nakazanie rozbiórki co do przedmiotu nieobjętego zakresem unormowania art. 48 ust. 1 P.b.;
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, bowiem skierowana została do niewłaściwego podmiotu. Skarżący nie są bowiem właścicielami działki, na której znajdują się przyczepy, a nakaz rozbiórki powinien być skierowany do podmiotu, który ma tytuł prawny do nieruchomości, na której ulokowany jest przedmiot rozbiórki. Ponadto, przyczepy nie zostały trwale połączone z gruntem, a stwierdzona zabudowa ma charakter tymczasowy i służy jedynie ochronie przyczep przed działaniem sił przyrody. Skarżący podnieśli zarazem, że nie jest możliwe dokonanie rozbiórki pojazdu mechanicznego, w tym również przyczep kempingowych.
Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności decyzji w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 lutego 2020.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane.
W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęto decyzję rozbiórkową, odnoszącą się do obiektu pełniącego funkcję domu letniskowego w postaci dwóch połączonych ze sobą przyczep, zabudowanych w sposób tworzący z nich jedną całość, ustawionych na powierzchni gruntu na pustakach betonowych oraz kołach, połączonych z gruntem przy pomocy kotew stalowych, osadzonych w stopach betonowych. Sporny obiekt powstał w latach 2011 – 2019, bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy prawidłowo obowiązek rozbiórki został skierowany do skarżących, którzy nie są właścicielami nieruchomości, na której znajduje się będący przedmiotem postępowania obiekt, kwalifikacji dwóch przyczep kempingowych jako jednego obiektu budowlanego, w tym w szczególności uznania, że są one trwale połączone z gruntem oraz faktycznej możliwości rozbiórki przyczep kempingowych.
Analiza akt doprowadziła sąd do wniosku, że w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień, które należało uwzględnić z urzędu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Zdaniem sądu, o ile ustalenia faktyczne organów obu instancji nie nasuwają wątpliwości, o tyle kwalifikacja obiektu oraz wyprowadzone konsekwencje prawne, wynikające z zastosowania przepisów prawa materialnego naruszają prawo, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Poczynając od zarzutu najdalej idącego, a mianowicie wskazującego na nieważność decyzji organu ze względu na błędne wskazanie adresata, wskazać należy, że jest on chybiony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zostało zakwestionowane w toku postępowania, ani w skardze, że inwestorami spornego obiektu byli skarżący M. L. i K. P. Zgodnie z treścią art. 52 P.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 lub 49b P.b. W orzecznictwie wskazuje się, że wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych w cytowanym art. 52 P.b. nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność osób wymienionych w tym przepisie nie jest przypadkowa. Zamierzeniem ustawodawcy było, aby inwestor jako faktyczny sprawca naruszeń w zakresie przepisów P.b. w pierwszej kolejności był adresatem decyzji, a dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na inwestora z jakichś przyczyn nie będzie możliwe, ewentualny nakaz należy skierować do właściciela obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2289/20, LEX nr 3174641, wyrok WSA w Lublinie z 30 marca 2021 r., II SA/Lu 673/20, LEX nr 3163363). To na inwestorze spoczywa bowiem obowiązek właściwego przeprowadzenia procesu budowlanego, w tym uzyskania niezbędnych pozwoleń. Bez znaczenie przy tym pozostaje fakt, że inwestorzy w niniejszej sprawie nie byli (i nie są) właścicielami działki, na której umieszczony został obiekt budowlany, ponieważ przepis wyraźnie rozróżnia pomiędzy tymi dwoma podmiotami. A contrario przepis nie utożsamia inwestora z osobą posiadającą prawo własności nieruchomości, może to być bowiem inny tytuł prawny do nieruchomości, np. zobowiązaniowy. Fakt, że skarżący do chwili obecnej korzystają z ww. nieruchomości co najmniej od 2011 roku, kiedy to zaczęli proces budowlany, mimo że nie byli i nie są jej właścicielami, świadczy, że odbywa się to za wiedzą i zgodą jej właścicieli, a zarazem wskazuje na łączący strony węzeł prawny, na podstawie którego skarżący zrealizowali, a następnie użytkują posadowione obiekty od wielu lat, stanowiący o tym, że legitymują się oni prawem do dysponowania obiektem na cele budowlane. Na marginesie należy również dodać, że adresatem decyzji z art. 48 P.b. może być każdy z podmiotów wymienionych w art. 52 P.b. i skierowanie decyzji do osoby niebędącej właścicielem nieruchomości nie powoduje nieważności aktu rozbiórkowego. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że decyzja została doręczona właściwemu adresatowi, mającemu status inwestora, a w konsekwencji nieważność postępowania z powodu złego wskazania adresata nie zachodzi.
Przechodząc zaś do zarzutów związanych z naruszeniem art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 P.b. wskazać należy, że zgodnie z ogólną zasadą, wynikająca z Prawa budowlanego, odzwierciedloną w art. 28 ust. 1 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in. wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.
Pierwszą kwestią, która wymaga wyjaśnienia w odniesieniu do powyższego zarzutu, jest status spornego obiektu (kwalifikacja), tj. dwóch przyczep kempingowych wraz z zabudową, połączonych w sposób, który czyni z nich jedna całość, w szczególności przesądzenie, czy stanowi on budynek, czy tymczasowy obiekt budowlany oraz czy do tego typu obiektów ma zastosowanie wskazany art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b.
Należący do skarżących obiekt, co nie budzi wątpliwości, pełni funkcję rekreacji indywidualnej. Przypisanie tego typu obiektu do odpowiedniej kategorii obiektów podlegających rygorom art. 28 P.b. od dawna jest przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Przesądzono w nim już, że ustawione na gruncie przyczepy kempingowe, nie spełniające w danej chwili swojej pierwotnej funkcji transportowo - komunikacyjnej, stanowią obiekty budowlane (zob. wyrok NSA z 24 maja 2012 r., sygn. II OSK 384/11). Dodatkowo sam fakt przystosowania przyczepy do poruszania się po drogach nie dyskwalifikuje przyczepy od bycia obiektem budowlanym(zob. wyrok NSA z 10 września 2019 r. II OSK 1941/17, LEX nr 2727159). Przesądzające zatem dla kwalifikacji obiektów typu "przyczepa kempingowa" jako obiektów budowlanych jest ich faktyczne wykorzystanie jako obiektu budowlanego, a nie pojazdu. Istotne znaczenie w tym kontekście ma jednak powiązanie takiego obiektu z gruntem, tj. przesądzenie czy ma ono charakter trwały, czy nie w rozumieniu przepisów prawa.
W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że tego typu obiekt niepołączony trwale z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, czy mieszkaniową stanowi tymczasowy obiekt budowlany (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1256/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 5 P.b. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Stanowisko takie potwierdzają także m.in. wyroki NSA: z 9 października 2018 r., sygn. II OSK 2779/19, z 11 września 2019 r., sygn. II OSK 2523/17, z 10 września 2019 r., sygn. II OSK 1941/17, z 5 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1256/17, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyczepa kempingowa, czy barakowóz posiada cechy charakterystyczne, takie jak np. ściany i dach oraz co do zasady – jest nietrwale posadowiona na gruncie. W takiej sytuacji należy uznać, że przyczepa kempingowa może zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany (zob. wyrok NSA z 11 września 2019 r. II OSK 2523/17).
Inaczej jednak należy zakwalifikować obiekt typu przyczepa kampingowa, jeśli sposób jej powiązania z gruntem wskazuje na cechę trwałości w rozumieniu przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b. budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego przyczepy w okolicznościach niniejszej sprawy zostały posadowione na gruncie na betonowych pustakach oraz kołach oraz zostały zakotwione w gruncie za pomocą stóp betonowych. Zdaniem sądu zatem, obiekt ten wypełnia charakterystykę trwałego związania z gruntem. Zauważyć bowiem należy, powołując się na ukształtowane w tej mierze orzecznictwo sądów administracyjnych, że istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ aktualnie dostępne środki techniczne pozwalają także na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem. Jak podkreśla się więc w orzecznictwie - chodzi o to, żeby obiekt budowlany opierał się naturalnym siłom przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i kategorycznie wypowiadał się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 526/18, CBOSA). Zarazem, należy podkreślić, że to głównie cel, w jakim obiekt został posadowiony oraz okres jego funkcjonowania na działce przesądzają o charakterze tego obiektu, który odpowiada w swej istocie definicji z ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok NSA z 13 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 348/08, CBOSA). Sąd zauważa w tym miejscu, że brak jest definicji legalnej domku letniskowego, natomiast ustawodawca rozróżnia budynek rekreacji indywidualnej od budynku mieszkalnego. W obu pojęciach pojawia się pojęcie "budynek". Choć definicja zawarta w art. 3 pkt 2 Pr.bud. wskazuje, że jedną z cech budynku musi być trwałe związanie z gruntem oraz fundamenty, to podkreślić należy, że brak fundamentów w sensie ścisłym nie ma znaczenia dla ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako letniskowego, czy też dla uznania, że mamy do czynienia w ogólności z budynkiem.
W tej sytuacji, odmiennie niż uznał to organ odwoławczy, biorąc pod uwagę, że sporny obiekt jest trwale związany z gruntem, o czym mowa była powyżej, ponadto - jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach – należy potraktować go w kategoriach budynku w rozumieniu P.b. W konsekwencji, analizowany obiekt, wbrew stanowisku WINB, nie stanowi budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Co więcej, biorąc pod uwagę wielkość działki nr [..] – 7 ha oraz ilość obiektów na niej zlokalizowanych – 59, a także powierzchnię analizowanego obiektu skarżących (opatrzonego numerem [..]), która nie przekracza 35 m2 – należało uznać, że sporny obiekt wypełnia przesłanki, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., tj. stanowi wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej, rozumiany jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, gdy liczba tych obiektów na działce nie przekracza jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Taki budynek, zgodnie z powołanym przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.). W konsekwencji, procedura legalizacji powinna być prowadzona w oparciu o art. 49b P.b., a nie art. 48 P.b., co umknęło organom administracji obu instancji. Zgodnie bowiem z art. 49b ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Wobec przedstawionego stanowiska, znajdującego także poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, wybudowanie będącego przedmiotem skargi obiektu budowlanego na terenie części działki nr [..], oznaczonej jako "[..]" na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin, wymagało zatem od inwestorów dokonania zgłoszenia.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, nie jest prawidłowe stanowisko organów, że budowa spornego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, gdyż jak wskazano powyżej – konieczne tu było zgłoszenie. Z akt sprawy nie wynika zarazem, czy skarżący takiego zgłoszenia dokonali. Brak ustaleń w tym zakresie stanowi z kolei naruszenie przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Co więcej, w takiej sytuacji przedwczesne, niezależnie od tego, że zarazem wadliwe, było postanowienie z 5 lipca 2019 r. Postanowienie to wydane zostało bowiem na podstawie art. 48 P.b. Tymczasem, jego prawną podstawą powinien być art. 49b ust. 2 P.b., który przewiduje inny zakres obowiązków, związanych z ewentualna legalizacją zabudowy, niż art. 48 ust. 3 P.b. Wobec tego, na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd, działając w granicach niniejszej sprawy, uchylił postanowienie PINB z 5 lipca 2019 r. nr [..], bowiem wydane ono zostało w oparciu o wadliwy przepis prawa, a w konsekwencji w sposób wadliwy określało zakres ewentualnych obowiązków inwestorów związanych z legalizacją.
Jednocześnie, sąd nie podziela stanowiska skarżących co do charakteru przyczep usytuowanych na działce nr [..], nie będących – w ich ocenie - obiektem budowlanym oraz braku możliwości ich rozebrania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przyczepy są zabudowane w taki sposób, że tworzą jedną całość. W konsekwencji - nie ma możliwości usunięcia przyczep bez naruszania "zabudowy", która je integruje. Zarazem, nie sposób jest przyjąć, że przyczepy oraz "zabudowa" stanowią oddzielne obiekty budowlane. Rozdzielenie "zabudowy" i przyczep, o którym mowa w uzasadnieniach decyzji, stanowi jedynie wyszczególnienie konkretnych elementów analizowanego obiektu budowlanego, który bez wątpienia jest specyficzny, a nie przesądza o konieczności traktowania tych elementów jako osobnych obiektów. W szczególności należy zwrócić uwagę na funkcjonalne połączenie tych dwóch elementów - zabudowa ma służyć ochronie posadowionych w tym miejscu przyczep przed siłami zewnętrznymi. Odnosząc się do kwestii niemożności dokonania rozbiórki przyczepy kempingowej należy zauważyć, że celem decyzji o nakazie rozbiórki jest usunięcie naruszenia poprzez przywrócenie stanu poprzedniego (stanu sprzed naruszenia). W niniejszej sprawie można to przeprowadzić na co najmniej 2 sposoby tj. albo przeniesienie przyczep do miejsca, w którym będą one mogły legalnie pozostawać, albo poprzez fizyczną dekonstrukcję przyczep (rozłożenie na części). Bez znaczenie dla decyzji o rozbiórce pozostaje fakt, że przyczepy stanowią również pojazdy mechaniczne, ponieważ jednocześnie, o czym mowa była powyżej, zakwalifikowane zostały one jako obiekt budowlany, do którego decyzja ma zastosowanie. To do adresata decyzji należy prawo wyboru sposobu restytucji, a organ nie narzuca w tym zakresie żadnych wymagań poza obowiązkiem faktycznego przywrócenia stanu poprzedniego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 lutego 2020 r. Jednocześnie, sąd uchylił postanowienie tego ostatniego organu z 5 lipca 2019 r., o czym mowa była powyżej (punkt 2 wyroku).
O kosztach sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, zasądzając od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie adwokackie – 480 zł wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
W niniejszej sprawie sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta G. obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, uznając że w takich okolicznościach rozpoznanie sprawy na rozprawie wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia skarżących i ich pełnomocnika, uczestników postępowania i przedstawicieli organu, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Jednocześnie, sprawa nie mogła być rozpoznana przy wykorzystaniu środków komunikacji na odległość z jednoczesnym przekazem dźwięku i obrazu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI