II SA/Gd 682/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-11-27
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowępensjonat rehabilitacyjnypłyta gnojowaodległościprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchwała sąduWSAochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę pensjonatu rehabilitacyjnego ze względu na niezachowanie wymaganych odległości od płyty gnojowej oraz naruszenie procedury administracyjnej.

Sąd administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę pensjonatu rehabilitacyjnego, stwierdzając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od płyty gnojowej oraz naruszenie procedury administracyjnej przez organy niższych instancji. Kluczowym problemem była błędna interpretacja przepisów dotyczących odległości budynków mieszkalnych od budowli rolniczych, co miało wpływ na możliwość czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd podkreślił konieczność systemowej i celowościowej wykładni przepisów, uwzględniającej ochronę zdrowia i środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kartuskiego o pozwoleniu na budowę budynku usługowego – pensjonatu rehabilitacyjnego. Głównym powodem uchylenia było stwierdzenie, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, nie stosując wymogów odległościowych od płyty gnojowej znajdującej się na sąsiedniej działce. Sąd uznał, że przepisy te mają zastosowanie również do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, w celu ochrony zdrowia i środowiska, co wynika z systemowej wykładni przepisów Prawa budowlanego oraz Dyrektywy azotanowej. Dodatkowo, sąd stwierdził naruszenie procedury administracyjnej, polegające na wydaniu decyzji przez Starostę przed upływem terminu do wypowiedzenia się strony, co uniemożliwiło jej czynny udział w postępowaniu. Sąd uznał, że oba te uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie zarzutów dotyczących niezachowania odległości od drogi wojewódzkiej, sąd uznał je za zasadne w odniesieniu do obudowy śmietnika, która stanowi obiekt budowlany. Zarzuty dotyczące niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w kwestii liczby kondygnacji zostały uznane za niezasadne. W konsekwencji, sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie, a ich wykładnia powinna być systemowa i celowościowa, uwzględniająca ochronę zdrowia i środowiska, a nie tylko literalna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona przed uciążliwościami i zanieczyszczeniami pochodzącymi z płyt gnojowych jest istotna dla zdrowia ludzi, a przepisy te powinny być stosowane w sposób zapewniający bezpieczeństwo sanitarne i środowiskowe, co jest zgodne z celem prawa budowlanego i dyrektyw UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

P.b. art. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy projektować i budować zgodnie z przepisami, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących higieny, zdrowia i środowiska oraz warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem, w tym usuwanie ścieków i wód opadowych, a także poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przed wydaniem pozwolenia na budowę.

warunki techniczne budynków art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nakaz wznoszenia budynków mieszkalnych poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości wynikających z przepisów odrębnych.

warunki techniczne budowli rolniczych art. 6 § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie

Wymóg zachowania odległości 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach od płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych.

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Wymóg usytuowania obiektów budowlanych przy drogach wojewódzkich w określonej odległości od krawędzi jezdni.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

m.p.z.p. art. 51 § 2

Uchwała Rady Miejskiej w Żukowie nr XV/250/2008 z dnia 15 lutego 2008 r.

Ustalenia dotyczące wysokości i liczby kondygnacji budynków na terenie U5.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja urządzeń budowlanych, w tym placów postojowych i placów pod śmietniki.

warunki techniczne budowli rolniczych art. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie

Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

warunki techniczne budynków art. 19 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące usytuowania miejsc postojowych.

warunki techniczne budynków art. 22

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące usytuowania miejsc postojowych.

warunki techniczne budynków art. 23

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące usytuowania miejsc postojowych.

warunki technicznych budynków art. 29

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymogi dotyczące odprowadzania wód opadowych.

m.p.z.p. art. 8 § 5

Uchwała Rady Miejskiej w Żukowie nr XV/250/2008 z dnia 15 lutego 2008 r.

Dopuszczenie realizacji jednej kondygnacji podziemnej na całym terenie objętym planem.

warunki techniczne budowli rolniczych (uchylone) art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze

Wymóg zachowania odległości od płyt gnojowych (przepis uchylony).

warunki techniczne budowli rolniczych (uchylone) art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze

Przepisy dotyczące budowli rolniczych (przepis uchylony).

warunki techniczne budowli rolniczych (uchylone) art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze

Przepisy dotyczące budowli rolniczych (przepis uchylony).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. art. 1

Podstawowe wymagania dotyczące wyrobów budowlanych.

P.w. art. 104

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wdrażanie Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r.

Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu.

rozp. ws. opłat art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

rozp. ws. opłat art. 15 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od płyty gnojowej. Naruszenie procedury administracyjnej (art. 10 § 1 k.p.a.) przez organ I instancji. Naruszenie przepisów dotyczących odległości obiektów budowlanych od drogi wojewódzkiej (w odniesieniu do obudowy śmietnika).

Odrzucone argumenty

Niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby kondygnacji budynku. Brak przedłożenia projektu branżowego dotyczącego odprowadzania wód opadowych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że stanowisko to jest błędne. Tymczasem, o ile nie ulega wątpliwości, że z literalnego brzmienia ww. przepisów wynika, iż obiekty rolnicze objęte dyspozycją cyt. rozporządzenia muszą spełniać określone w nim wymogi, w tym wymogi odległości, w jakiej te obiekty mogą być lokalizowane od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich oraz od okien i drzwi w tych pomieszczeniach, to nie oznacza jeszcze, że właściwe odległości nie powinny zostać zachowane, kiedy obiektem istniejącym jest już obiekt rolniczy do przechowywania nawozów naturalnych stałych, a w jego sąsiedztwie ma powstać nowa zabudowa przeznaczona na pobyt ludzi. Taka więc wykładnia, celowościowa i systemowa, powołanych zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych realizuje cel tego aktu i założenia ustawodawcy go tworzącego, zatem musi mieć ona pierwszeństwo przed wykładnią językową. Niewątpliwie więc projekt nie spełniał wymagań przepisów szczególnych zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych. Wiata śmietnikowa stanowi zaś obiekt budowlany.

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Kurkiewicz

sędzia

Justyna Dudek-Sienkiewicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości budynków mieszkalnych od budowli rolniczych (płyt gnojowych), znaczenie wykładni celowościowej i systemowej przepisów, wpływ naruszenia procedury administracyjnej na wynik sprawy, kwalifikacja prawna obiektów budowlanych (np. obudowa śmietnika)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów, jednak jego zasady dotyczące wykładni prawa i procedury administracyjnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego związanego z budową pensjonatu w pobliżu gospodarstwa rolnego, co jest częstym problemem. Sądowa interpretacja przepisów dotyczących odległości od płyty gnojowej oraz naruszenia procedury administracyjnej jest bardzo praktyczna dla prawników i deweloperów.

Pensjonat za blisko płyty gnojowej? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak interpretować przepisy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 682/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie ze skargi A.F na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 16 kwietnia 2024 r. , nr WI-I.7840.1.17.2024.PK w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 19 grudnia 2023 r., nr B.6740.1362.2023.TC; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego A.F kwotę 1.477 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tutułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarga A. F., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, na decyzję Wojewody Pomorskiego nr WI-I.7840.1.17.2024.PK z dnia 16 kwietnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kartuskiego nr B.6740.1362.2023.TC z dnia 19 grudnia 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno – budowlanym oraz udzielenia pozwolenia na budowę została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Pismem z datą wpływu 5 września 2023 r. uczestnik postępowania M. K. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku usługowego - pensjonatu rehabilitacyjnego, budowę szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne oraz rozbiórkę dwóch istniejących budynków na terenie działki nr [...] obr. B., gmina Ż.
Starosta Kartuski - pismem z 14 września 2023 r., wezwał stronę wnioskującą do usunięcia braków wniosku w terminie siedmiu dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów. Organ wezwał do: dostarczenia trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz trzech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; uzupełnienia załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę informacji uzupełniającej (formularz B-4) o datę oraz czytelny podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu inwestora; dostarczenie pisemnej zgody właściciela obiektów budowlanych przeznaczonych obecnie do rozbiórki na ich rozbiórkę; organ zaznaczył przy tym, że z przedstawionej zgody musi jednoznacznie wynikać, że osoby udzielające zgody na rozbiórkę są jedynymi właścicielami tych obiektów – art. 30b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; dostarczenie szkicu usytuowania obiektów budowlanych przeznaczonych do rozbiórki - art. 30b ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; dostarczenie opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia podczas prowadzenia prac rozbiórkowych - art. 30b ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Pismem z 25 września 2023 r. wnioskodawczyni załączyła trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki dla tego projektu budowlanego; uzupełniła załączoną informację uzupełniającą o datę oraz czytelny podpis: dostarczając pisemną zgodą właścicieli obiektów budowlanych przeznaczonych do rozbiórki na ich rozbiórkę wskazała, że w przedłożonym załączniku projektu zagospodarowania działki wskazano graficznie obiekty przeznaczone do rozbiórki; wyjaśniła, że opis rozbiórki i sposób zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia zawiera się w opisie projektu budowlanego.
Pismem z 17 listopada 2023 r. Starosta Kartuski zawiadomił o wszczęciu postępowania i postanowieniem z tej samej daty nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych w złożonej dokumentacji nieprawidłowości, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, poprzez dostarczenie uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu obecnie planowanej inwestycji przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, ponieważ do projektu budowlanego załączono uzgodnienie na nieaktualnym rysunku zagospodarowania terenu, oraz ponumerowanie stron projektu budowlanego.
W dniu 8 grudnia 2023 r. wnioskodawca usunął znajdujące się w dokumentacji nieprawidłowości.
Starosta Kartuski w piśmie z 11 grudnia 2023 r. zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w terminie pięciu dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Decyzją z 19 grudnia 2023 r., nr B.6740.1362.2023.TC, organ I instancji zatwierdził projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno- budowlanym i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę dla wnioskowanego zamierzenia.
Skarżący - pismem z datą wpływu 22 grudnia 2023 r., złożył szereg uwag dotyczących przedmiotowej inwestycji. Wniósł też o przedłużenie pięciodniowego terminu co do możliwości zapoznania się z dokumentacją i zgłoszenia dalszych pisemnych wniosków i zastrzeżeń w sprawie, a także o odmowę wydania wnioskowanych pozwoleń.
Od decyzji organu I instancji skarżący złożył też odwołanie do Wojewody Pomorskiego, zarzucając naruszenie:
1. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 51 ust. 2 pkt 5 uchwały Rady Miejskiej w Żukowie nr XV/250/2008 z 15 lutego 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowo i Żukowo, obszaru sąsiadującego z Jez. Głębokim i Karlikowskim, rejon ulic Kartuskiej i Nowowiejskiej, gmina Żukowo poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno- budowlanym i udzieleniem pozwolenia na budowę i rozbiórkę pomimo, że planowana inwestycja jest niezgodna z § 51 ust. 2 pkt. 5 planu miejscowego z uwagi na niezachowanie wymogu co do ilości kondygnacji budynku, albowiem na terenie U5 przewidziano budynki o wysokości dwóch kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, zaś planowany budynek posiada trzy kondygnacje, tj. piwnicę, parter i poddasze;
2. § 5 pkt 5 uchwały 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, gdyż inwestycja narusza ustanowiony tą uchwałą zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu;
3. art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego, art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji gdy w planowanej inwestycji miejsca postojowe i śmietnik, które traktowane są jako obiekty budowlane, zlokalizowane są w odległości bliższej od krawędzi drogi wojewódzkiej niż wymagają tego przepisy prawa, a inwestor nie uzyskał zgody zarządcy drogi na usytuowanie tych obiektów w odległości mniejszej, niż określona przepisami;
4. § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy inwestor nie wykazał odpowiednimi dokumentami, w szczególności nie przedłożył projektu branżowego dotyczącego odprowadzania wód opadowych, celem ustalenia czy w planowanej inwestycji grunt będzie przepuszczalny, czy przyjmie całość wód opadowych i roztopowych z terenu nieruchomości, oraz czy nie będzie dochodziło do zalewania sąsiednich działek;
5. § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze w zw. z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy odległość mającego powstać budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi znajduje się w znacznie mniejszej odległości od płyty gnojowej, niż dopuszczają to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych;
6. § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków poprzez udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy projektowany budynek znajduje się w zasięgu zagrożeń i uciążliwości pochodzących m.in. z emisji gazów i zapachów z płyty gnojowej oraz chlewni, zlokalizowanych na sąsiedniej działce nr [...], a także udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo że nie zastosowano środków technicznych zmniejszających uciążliwości bądź zwiększających odporność budynku na zagrożenia o uciążliwości pochodzące z emisji gazów i zapachów z płyty gnojowej i chlewni i udzielenie pozwolenia na budowę budynku w odległości mniejszej, niż wymagają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych.
Odwołujący się zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez Starostę Kartuskiego wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez:
a) pozbawienie uczestnika postępowania czynnego udziału w sprawie na skutek pozbawienia go prawa do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji administracyjnej z 19 grudnia 2023 r. przed upływem wyznaczonego uczestnikowi terminu wskazanego w zawiadomieniu z 11 grudnia 2023 r., a doręczonego uczestnikowi dnia 19 grudnia 2023 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz przedłożoną do zatwierdzenia dokumentacją projektową;
b) poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, pomimo że uczestnik postępowania nie miał faktycznej możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w szczególności dokumentacji projektowej, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, a nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., gdyż sprawa nie należała do kategorii spraw niecierpiących zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną;
c) poprzez postępowanie organu i prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także naruszenie przez organ zasady bezstronności i równego traktowania stron.
W związku z tymi zarzutami odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz o uchylenie postanowienia Starosty Kartuskiego z dnia 23 maja 2019 r. o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych przedmiotowej budowy w odległości od sąsiedniej działki nr [...] sklasyfikowanej jako teren leśny 4,24 m i 6,68 m.
Decyzją z 16 kwietnia 2024 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że na terenie objętym przedmiotową inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowo i Żukowo, obszaru sąsiadującego z Jez. Głębokim i Karlikowskim, rejon ulic Kartuskiej i Nowowiejskiej, gmina Żukowo, uchwalonego uchwałą nr XV/250/2008 Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 15 lutego 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 26 maja 2008 r., nr 42, poz. 1239), dalej "m.p.z.p.". Działka inwestycyjna usytuowana jest na obszarze oznaczonym symbolami ZL (las i zalesienia), U5 (zabudowa usług gastronomicznych i pensjonatowych) oraz U5/A (zabudowa usług gastronomicznych jako uzupełnienie funkcji terenu U5). Przedmiotowe zamierzenie zlokalizowane jest na terenach U5 i U5/A. Na terenie U5 maksymalna powierzchnia zabudowy może wynosić 45 %, natomiast minimalna wielkość powierzchni terenu biologicznie czynnej - 20 % powierzchni terenu. Budynki mogą mieć maksymalnie 2 kondygnacje, w tym poddasze użytkowe, maksymalna wysokość to 12 m od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku do kalenicy. Dach powinien być wysoki dwuspadowy lub naczółkowy lub wielospadowy o nachyleniu głównych połaci
30°-45°, pokryty dachówką ceramiczną lub materiałami dachówko podobnymi w odcieniach czerwieni lub brązu. Na terenie U5/A maksymalna powierzchnia zabudowy to 45 %, natomiast minimalna wielkość powierzchni terenu biologicznie czynnej - 15 % powierzchni terenu. Budynek może posiadać do 2 kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, maksymalna wysokość obiektu to 10 m od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku do kalenicy. Dach powinien mieć parametry jak na terenie U5. Dopuszcza się budynek z jedną kondygnacją o wysokości maksymalnej do 7 m od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku do kalenicy, z dachem wysokim dwuspadowym lub naczółkowym lub wielospadowym o nachyleniu głównych połaci 20°-30°, pokrytym dachówką ceramiczną lub materiałami dachówko podobnymi w odcieniach czerwieni lub brązu. Zarówno na terenie U5 jak i U5/A obowiązują nieprzekraczalne linie zabudowy dla nowej zabudowy usytuowane w odległości 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ulicy K., w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...], a także 12 m od lasów i zalesień. Na terenach bez zbiorczej kanalizacji sanitarnej, do czasu realizacji takiego systemu, dopuszcza się stosowanie zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. Podstawą odprowadzenia wód opadowych z dachów będzie spływ powierzchniowy do gruntu w granicach własnej działki. Należy zabezpieczyć minimum 1 miejsce postojowego na każde 25 m2 powierzchni użytkowej usług.
Przedmiotem inwestycji jest budowa budynku usługowego - pensjonatu rehabilitacyjnego wraz ze zbiornikiem na ścieki oraz rozbiórka 2 istniejących budynków: garażowego oraz usługowego o funkcji gastronomicznej, na terenie działki nr [...] w B., gmina Ż. Powierzchnia zabudowy na terenie oznaczonym symbolem U5 to 625,20 m2, co przy powierzchni tej części działki inwestycyjnej wynoszącej 2350 m2 stanowi 33,95%. Natomiast powierzchnia biologicznie czynna na tym obszarze wynosi 926,80 m2, czyli 39,43%. Powierzchnia zabudowy na terenie U5/A wynosi 75,44 m2 (istniejący, przeznaczony do zachowania budynek baru), co przy powierzchni tego terenu wynoszącej 1186 m2 stanowi 6,36%. Powierzchnia biologicznie czynna obszaru U5/A to 384,56 m2, czyli 32,42%. Zaprojektowany na terenie U5 budynek posiada 2 kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe, oraz 1 kondygnację podziemną. Wysokość obiektu to 10,67 m, licząc od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku do kalenicy. Obiekt posiada dach wielospadowy o kącie nachylenia połaci wynoszącym 30°, przykryty dachówką w odcieniach czerwieni lub brązu. Budynek został usytuowany na działce z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni ulicy K. oraz od lasów i zalesień. Z uwagi na brak w okolicy systemu zbiorczej kanalizacji sanitarnej ścieki zostaną odprowadzone do zaprojektowanego na terenie nieruchomości inwestycyjnej zbiornika bezodpływowego. Wody opadowe zostaną zagospodarowane na terenie działki inwestycyjnej. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 945,92 m2, w związku z czym na potrzeby inwestycji zaprojektowano 38 miejsc postojowych na terenie działki inwestycyjnej.
Na tej podstawie organ ustalił, że rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto są zgodne z przepisami, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). W szczególności spełnione zostały zawarte w tym akcie wymogi dotyczące usytuowania budynków na działkach, przesłaniania i nasłonecznienia, usytuowania miejsc postojowych, zapewnienia dojścia i dojazdu do działek i budynków, odprowadzenia wód opadowych oraz zapewnienia dostępu do sieci.
W zakresie dotyczącym wymaganej odległości budynku od granicy lasu Starosta Kartuski - postanowieniem nr B.6740.3.4.2019.MG z 23 maja 2019 r., wyraził zgodę na odstępstwo od regulującego tę kwestię przepisu § 271 ust. 8 powyższego rozporządzenia, pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych, wynikających z pozytywnej opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Rozwiązania te, polegając na zaprojektowaniu w budynku - od strony granicy lasu - ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 120, zostały zatwierdzone przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Odnosząc się konkretnie do przedstawionych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że na terenie oznaczonym symbolem U5 m.p.z.p. dopuszcza budynek o wysokości 2 kondygnacji, w tym poddasze użytkowe (§ 51 ust. 2 pkt 5). Natomiast w zawartych w Dziale II uchwały ustaleniach dla całego obszaru planu dopuszczono realizację 1 kondygnacji podziemnej (§ 8 ust. 5). Wskazane w § 51 ust. 2 pkt 5 m.p.z.p. 2 kondygnacje należy zatem rozumieć jako kondygnacje nadziemne (parter i poddasze).
Zarzut naruszenia § 5 pkt 5 uchwały nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r., zakazującego wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, jest niezasadny. Dnia 6 lipca 2022 r. weszła bowiem w życie uchwała nr 550/XLIII/22 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Ramlejskich (Dz. Urz. Woj. Pom. z 21 czerwca 2022 r., poz. 2427), którą uchylono ustalenia uchwały nr 259/XXIV/16 z dnia 25 lipca 2016 r. w części dotyczącej Kartuskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, na terenie którego znajdowała się działka inwestycyjna nr [...] (§ 9 ust. 1), oraz zlikwidowano [...] Obszar Chronionego Krajobrazu w granicach gmin Ż. i P. (§9 ust. 2).
W kwestii usytuowania miejsc postojowych oraz śmietników w bliższej odległości od krawędzi drogi publicznej niż wynika to z art. 43 ust. 1 Lp. 3 lit. b ustawy o drogach publicznych organ podał, że przepis ten dotyczy lokalizacji obiektów budowlanych przy drodze wojewódzkiej. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki stanowią urządzenia budowlane. Ich lokalizacja została szczegółowo uregulowana w przepisach § 19 ust. 2 i 7 a także § 22 i § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji brak jest podstaw do zakwalifikowania placu postojowego i placu pod śmietnik jako obiektu budowlanego podlegającego wskazanemu przez skarżącego przepisowi ustawy o drogach publicznych.
Wojewoda Pomorski stwierdził również brak naruszenia § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z projektu wynika, że wody opadowe zostaną w całości powierzchniowo rozprowadzone do gruntu w obrębie działki inwestycyjnej, której ponad 30% (tereny U5 i U5/A) stanowi powierzchnia biologicznie czynna. Dodatkowo utwardzenia oraz miejsca postojowe zaprojektowane na terenie U5, na którym zaplanowano budynek pensjonatu, wykonane zostaną z płyt ażurowych, układanych na warstwie żwirowej, ze spadkiem 1% w kierunku terenów zielonych na nieruchomości inwestycyjnej. Wokół budynku zaprojektowano zaś drenaż. Organ podkreślił przy tym, że z projektu geotechnicznego wynika, iż wierzchnią warstwę podłoża gruntowego działki inwestycyjnej stanowią przepuszczalne piaski drobne o średnim współczynniku filtracji k10=2,49x102 cm/s, co pozwala na powierzchniowe odprowadzanie wód opadowych do gruntu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie organ II instancji uznał, że nie jest on zasadny. Wskazane rozporządzenie obowiązywało do dnia 1 marca 2023 r., kiedy to zostało zastąpione przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 297). Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, odległości płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach. Projektowany budynek znajduje się w odległości 18 m od usytuowanej na działce nr [...] płyty gnojowej. Jak jednak stanowi § 2 cyt. rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych. Powyższe uregulowanie nie ma zatem zastosowania w przypadku budowy innego typu obiektów, w tym budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w sąsiedztwie istniejących już budowli rolniczych i związanych z nimi urządzeń.
Dalej Wojewoda za bezzasadny uznał zarzut naruszenia § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak bowiem wyjaśnił, na chwilę obecną w polskim prawie nie ma wprowadzonych norm określających maksymalne poziomy uciążliwości zapachowych, w szczególności określających poziomy dopuszczalnej emisji gazów i zapachów pochodzących z płyty gnojowej i chlewni, które powodowałyby przekroczenie standardów użytkowania, w tym zagrożeń i uciążliwości dla wznoszonego budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
Wojewoda uznał również, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do zebrania i oceny materiału mogącego mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Wojewoda ten zarzut uznał za zasadny. Skarżący zawiadomienie z 11 grudnia 2023 r otrzymał w dniu 19 grudnia 2023 r., nie miał zatem możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Jak jednak wyjaśnił organ, uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W swym odwołaniu skarżący wskazał jednak tylko na okoliczności, które nie miały wpływu na wynik podjętego przez Starostę rozstrzygnięcia. Tymczasem naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Na powyższą decyzje skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty Kartuskiego z 19 grudnia 2023 r. w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, w szczególności mając na względzie, iż Wojewoda uznał w całości za uzasadnione i słuszne zarzuty skarżącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez Starostę poprzez pozbawienie skarżącego prawa czynnego udziału w postępowaniu poprzez pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym do przedłożonej przez inwestorów do zatwierdzenia dokumentacji projektowej, poprzez wydanie przez Starostę Kartuskiego decyzji administracyjnej z 19 grudnia 2023 r. przed upływem wyznaczonego skarżącemu terminu wskazanego w zawiadomieniu z dnia 11 grudnia 2023 r. a doręczonym skarżącemu 19 grudnia 2023 r. do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a także przed upływem wyznaczonego terminu do zapoznania się przez skarżącego z aktami sprawy;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, tj. nierozpoznanie i nieodniesienie się do zrzutów skarżącego polegających na naruszeniu przez Starostę Kartuskiego art. 81 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, pomimo że skarżący nie miał faktycznej możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w szczególności zatwierdzonej dokumentacji projektowej, przed wydaniem decyzji przez Starostę Kartuskiego, a nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., gdyż sprawa nie należała do kategorii spraw niecierpiących zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, oraz poprzez postępowanie organu i prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostę Kartuskiego w sposób nie budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także naruszenie przez organ zasady bezstronności i równego traktowania stron;
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty w konsekwencji błędnego nieuwzględnienia przez Wojewodę zarzutu, iż Starosta nie podjął wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także powielenie wskazanych uchybień przez Wojewodę Pomorskiego co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji;
- art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne nieprzeprowadzenie rozprawy zarówno przez Starostę Kartuskiego, jak i Wojewodę Pomorskiego w sytuacji, gdy zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron, w szczególności w kontekście czy planowaną inwestycję uczestników i funkcje jakie ma ona pełnić da się pogodzić z działalnością rolniczą prowadzoną od dziesiątek lat przez skarżącego.
Ponadto skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego:
- § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku usługowego - pensjonatu rehabilitacyjnego przeznaczonego na pobyt w nim ludzi w sytuacji, gdy projektowany budynek znajduje się w zasięgu zagrożeń i uciążliwości pochodzących m.in. z emisji gazów i zapachów z płyty gnojowej oraz chlewni, zlokalizowanych na sąsiedniej działce o nr [...], a także utrzymanie w mocy udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo, że nie zastosowano środków technicznych zmniejszających uciążliwości, bądź zwiększających odporność projektowanego budynku przeznaczonego na pobyt w nim ludzi na zagrożenia i uciążliwości pochodzące z emisji gazów i zapachów z płyty gnojowej i chlewni, a wręcz przeciwnie - utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę projektowanego budynku w odległości mniejszej od płyty gnojowej niż wymagają tego przepisy obowiązującego prawa, tj. § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze, co skutkuje zwiększeniem zagrożeń i uciążliwości z emisji gazów z płyty gnojowej na projektowany budynek przeznaczony na pobyt w nim ludzi;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane
w zw. z § 51 ust. 2 pkt. 5 uchwały Rady Miejskiej w Żukowie Nr XV/250/2008 z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowo i Żukowo, obszaru sąsiadującego z Jez. Głębokim i Karlikowskim, rejon ulic Kartuskiej i Nowowiejskiej, gmina Żukowo poprzez bezzasadne wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno- budowlanym i udzieleniem pozwolenia na budowę i rozbiórkę, pomimo że planowana inwestycja jest niezgodna z § 51 ust. 2 pkt 5 planu miejscowego z uwagi na niezachowanie wymogu co do ilości kondygnacji budynku w planowanym budynku usługowym - pensjonacie rehabilitacyjnym, albowiem zgodnie z § 51 ust. 2 pkt 5 planu miejscowego na terenie U5 przewidziano budynki o wysokości dwóch kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, podczas gdy planowany budynek usługowy - pensjonat rehabilitacyjny posiada trzy kondygnacje tj. piwnicę, parter oraz poddasze;
- art. 32 ust. 1 pkt. 2 i art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez bezzasadne wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzieleniem pozwolenia na budowę i rozbiórkę w sytuacji gdy w planowanej inwestycji miejsca postojowe i śmietnik, które traktowane są jako obiekty budowlane, zlokalizowane są w odległości bliższej od krawędzi drogi wojewódzkiej niż wymagają tego przepisy prawa, a inwestor nie uzyskał zgody zarządcy drogi na usytuowanie obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż określona przepisami prawa;
- § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez bezzasadne wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno- budowlanym i udzieleniem pozwolenia na budowę i rozbiórkę w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył projektu branżowego dotyczącego odprowadzania wód opadowych celem ustalenia czy w planowanej inwestycji grunt będzie przepuszczalny, czy przyjmie całość wód opadowych i roztopowych z terenu nieruchomości, oraz czy nie będzie dochodziło do zalewania sąsiednich działek;
- § 6 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze w zw. z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązującego prawa poprzez bezzasadne wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego - pensjonatu rehabilitacyjnego przeznaczonego na pobyt w nim ludzi w sytuacji, gdy odległość mającego powstać budynku od płyty gnojowej zlokalizowanej na sąsiedniej działce o nr [...] nie spełnia określonych przepisami prawa wymogów, gdyż projektowany budynek znajduje się w znacznie mniejszej odległości od płyty gnojowej niż dopuszczają na to przepisy ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie skarżący ponownie podkreślił, że po otrzymaniu zawiadomienia z 11 grudnia 2023 r., mimo osobistego stawiennictwa w organie, nie mógł przedstawić swojego stanowiska, gdyż decyzja została wydana już w dniu 19 grudnia 2023 r.
Pełnomocnik uczestniczki postępowania M. K. (inwestorki) wniósł o oddalanie skargi i powołał się na informację z Ministerstwa Rolnictwa (w aktach administracyjnych sprawy) z której wynika, że płyta gnojowa i jej usytuowanie nie ma znaczenia w tej sprawie, oraz wyjaśnił, że ta płyta gnojowa od wielu lat była pusta. Wskazał również, że na działce skarżącego nie ma chlewni, nie ma bydła, są tylko kury, ale w innym miejscu. Była kontrola ze Starostwa i tylko wtedy skarżący napełnił płytę gnojową.
W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, że prowadzi chlewnię, a płyta gnojna jest używana. Wcześniej w budynku chlewni były świnie, byki, a obecnie są kury. Są takie zwierzęta, na które jest koniunktura.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli zaś podczas tej kontroli sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W rozpoznawanej skardze strona zakwestionowała decyzję Wojewody
z 16 kwietnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 19 grudnia 2023 r. zezwalającą na budowę budynku usługowego – pensjonatu rehabilitacyjnego, szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne i rozbiórkę dwóch istniejących budynków, na działce nr [...], obręb B., gmina Ż.
Kluczowym problemem, jaki zarysował się na tle zawisłej przed Sądem sprawy była kwestia odległości pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w nowo projektowanym budynku od znajdującej się na działce sąsiedniej nr [...] płyty gnojowej. Organy - wydając sporne pozwolenie na budowę - uznały, że planowany budynek mieszkalny nie musi zachowywać odległości, jakie zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. poz. 297), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych", gdyż wymogi określone w tym akcie dotyczą sytuacji, kiedy to na działce rolniczej ma powstać budowla rolnicza i związane z nią urządzenia. Zdaniem Sądu stanowisko to jest błędne.
Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, odległości płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach. Jak wynikało z akt sprawy, projektowany budynek znajduje się w odległości 18 m od usytuowanej na działce nr [...] płyty gnojowej, zaś Wojewoda uznał, że skoro - zgodnie § 2 cyt. rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych, to uregulowanie powyższe nie ma zastosowania w przypadku budowy innego typu obiektów, w tym budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, w sąsiedztwie istniejących już budowli rolniczych i związanych z nimi urządzeń.
Tymczasem, o ile nie ulega wątpliwości, że z literalnego brzmienia ww. przepisów wynika, iż obiekty rolnicze objęte dyspozycją cyt. rozporządzenia muszą spełniać określone w nim wymogi, w tym wymogi odległości, w jakiej te obiekty mogą być lokalizowane od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich oraz od okien i drzwi w tych pomieszczeniach, to nie oznacza jeszcze, że właściwe odległości nie powinny zostać zachowane, kiedy obiektem istniejącym jest już obiekt rolniczy do przechowywania nawozów naturalnych stałych, a w jego sąsiedztwie ma powstać nowa zabudowa przeznaczona na pobyt ludzi. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, konieczność zachowania wskazanych w rozporządzeniu odległości dotyczy również odległości, jakie musi zachować nowo realizowany budynek mieszkalny od istniejącego już obiektu rolniczego.
Trzeba bowiem zauważyć, że przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690) statuuje ogólny nakaz wznoszenia budynków mieszkalnych przeznaczonych na pobyt ludzi poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości wynikających z przepisów odrębnych. Wśród tych uciążliwości wskazano w rozporządzeniu zanieczyszczenie powietrza oraz zanieczyszczenie gruntu i wód (§ 11 ust. 2 pkt 3 i 4). Przepis ten jest normą ogólną i ma zastosowanie w przypadku istnienia przepisów szczególnych, określających - w uproszczeniu - normy dla danych uciążliwości (por. wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2296/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie taką uciążliwością dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi mogą być uciążliwości zapachowe związane z istnieniem płyty gnojowej, tj. służącej do przechowywania nawozów naturalnych stałych, oraz możliwość zanieczyszczenia gruntu i wód na skutek przenikania nawozów naturalnych stałych do gleby. Wprawdzie w obowiązujących przepisach brak jest jednoznacznego uregulowania dotyczącego uciążliwości odorowych, to jednak powyższą problematykę należy rozpatrzyć systemowo, odnosząc się do ogólnych rozwiązań i zasad związanych z prawem budowlanym.
Mianowicie, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane", obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:
1) spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących:
a) nośności i stateczności konstrukcji,
b) bezpieczeństwa pożarowego,
c) higieny, zdrowia i środowiska,
d) bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów,
e) ochrony przed hałasem,
f) oszczędności energii i izolacyjności cieplnej,
g) zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych;
2) warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
a) zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,
b) usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów;
2a) możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu;
3) możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;
4) niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169 oraz z 2018 r. poz. 1217), w tym osoby starsze;
4a) minimalny udział lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych w ogólnej liczbie lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym;
5) warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
6) ochronę ludności, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
7) ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską;
8) odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej;
9) poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;
10) warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy.
2. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Z regulacji tej wynika ogólna zasada, dotycząca wszystkich inwestycji budowlanych, aby przy ich budowie uwzględniać wzajemne oddziaływanie z obiektami znajdującymi się w sąsiedztwie. Norma ta powstała, aby chronić mieszkańców m.in. przed zanieczyszczeniami środowiska, w tym zanieczyszczeniem wód. Niewątpliwie zaś istnienie w pobliżu inwestycji związanej z pobytem ludzi płyty gnojowej może powodować takie zanieczyszczenia. Zatem nie tylko owa płyta gnojowa, przy jej projektowaniu i realizacji, winna spełniać określone w rozporządzeniu wymogi, ale też należy przyjąć, że wszelkie budynki przeznaczone na pobyt ludzi realizowane w sąsiedztwie tej płyty powinny również uwzględniać wynikające z niej oddziaływanie na środowisko i ludzi, a tym samym także powinny być realizowane zgodnie z regułami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych dotyczącymi odległości.
Zdaniem Sądu, wpływ zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz chlewni na zdrowie ludzi i środowisko nie może budzić wątpliwości, mimo braku jednoznacznych regulacji dotyczących zapachowego oddziaływania obiektów budowlanych na siebie i na środowisko. Jak bowiem wynikało już z § 2 ust. 1 pkt 43 lub § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), chów lub hodowla zwierząt stanowi przedsięwzięcie zaliczane do mogących znacząco oddziaływać na środowisko zależnie od skali prowadzonej działalności (liczba dużych jednostek przeliczeniowych DJP). Inwestycje polegające na budowie płyt gnojowych oraz zbiorników na gnojówkę lub gnojowych na terenie gospodarstw prowadzących chów lub hodowlę zwierząt stanowi natomiast budowę związaną bezpośrednio z prowadzoną działalnością ponieważ gospodarowanie obornikiem i gnojowicą jest jednym z jej elementów. W związku z powyższym, także w przypadku inwestycji polegającej na budowie płyt gnojowych oraz zbiorników na gnojowicę lub gnojówkę na terenie gospodarstw, w których prowadzony jest chów lub hodowla zwierząt w skali przekraczającej wielkości określone w § 2 ust. 1 pkt 43 lub § 3 ust. 1 pkt 90 ww. rozporządzenia, należało przeprowadzić postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Także w aktualnym stanie prawnym, regulowanym przez rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, chów i hodowla zwierząt (innych niż norki), w zależności od wielkości hodowli, jest uznawana za przedsięwzięcie mogące znacząco zawsze oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 lit. a) lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko § 3 ust. 1 pkt 104). Niewątpliwie zaś z chowem i hodowlą zwierząt nierozerwalnie związane jest wytwarzanie składnika naturalnego w postaci obornika (mieszanka odchodów zwierząt oraz trocin, ściółki itd.). Obornik ten jest cennym źródłem składników mineralnych wykorzystywanym następnie do nawożenia pól i roślin, jednakże może także stanowić źródło zagrożenia ze względu na obecność w nim azotanów. Również zatem budowa takich budowli rolniczych na terenie gospodarstw, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 lit. a i w § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia, winna podlegać postępowaniu w sprawie oceny ich oddziaływania na środowisko.
Co więcej, w celu ograniczenia zanieczyszczenia środowiska (wody i powietrza) azotem pochodzącym z rolnictwa (w tym także pochodzącym z oborników wytwarzanych w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego) została przyjęta tzw. Dyrektywa azotanowa, czyli dyrektywa Rady (91/676/EWG) z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U.UE.L.1991.375.1 z dnia 1991.12.31). Dyrektywa azotanowa obecnie wdrażana jest w Polsce poprzez zapisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz.U. 2023 poz. 244), dalej jako "Program azotanowy". Zgodnie bowiem z art. 104 Prawa wodnego, w celu zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu, opracowuje się i wdraża na obszarze całego państwa Program działań. Program azotanowy zobowiązuje rolników do przechowywania nawozów naturalnych, wytwarzanych w gospodarstwie rolnym lub przyjętych od innego gospodarstwa rolnego, przez okres, w którym nie jest możliwe ich rolnicze wykorzystanie, w sposób bezpieczny dla środowiska, tzn. zapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu, przy czym Program ten ma zastosowanie do rolników określonych w art. 105a ust. 1 Prawa wodnego, zobowiązanych do opracowania planu nawożenia azotem. Niezależnie zaś od wielkości prowadzonej działalności rolniczej, w myśl art. 102 Prawa wodnego, produkcję rolną, w tym działy specjalne produkcji rolnej, oraz działalność, w ramach której są przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy, prowadzi się w sposób zapobiegający zanieczyszczaniu wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych i ograniczający takie zanieczyszczenie.
Całość wskazanych regulacji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że istnienie płyty gnojowej oraz chlewni może stanowić źródło zanieczyszczeń dla środowiska (wód i powietrza). To oddziaływanie, wbrew twierdzeniom organów, podlega regulacjom prawnym, przede wszystkim zawartym w Prawie wodnym, rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz w Programie azotanowym. W związku z tym oddziaływanie takie, w świetle § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i art. 5 Prawa budowlanego, winno zostać uwzględnione przy realizacji nowej budowy w pobliżu takiej płyty, gdyż będzie ona oddziaływać na mieszkańców budynku. Z tego właśnie względu przepisy ww. rozporządzenia należy wykładać w ten sposób, że również budowa budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w sąsiedztwie istniejącej płyty gnojowej, winna spełniać wymogi stawiane przez § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych co do odległości – w tym wypadku pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi od istniejących: zamkniętych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych tych zbiorników; czy też otwartych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, otwartych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska zawartego w przedłożonym przez Starostę piśmie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 maja 2021 r., w którym stwierdzono, że budowa spornego budynku usługowego – pensjonatu rehabilitacyjnego, nie podlega regulacjom rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych.
Podobną korelację i wzajemny wpływ dostrzeżono w orzecznictwie w przypadku istnienia cmentarza w pobliżu planowanej budowy budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Również w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1959 r., nr 52, poz. 315), uregulowano kwestię odległości cmentarza od zabudowań mieszkalnych. Na tle tej regulacji przyjęto, że negatywne oddziaływanie cmentarza powoduje, iż powyższy zapis oddziałuje w dwóch kierunkach: zarówno w sytuacji lokalizowania nowego cmentarza w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej już istniejącej na danym terenie, jak i lokalizacji nowej zabudowy w sąsiedztwie istniejącego cmentarza. Przeciwna wykładnia niweczyłaby bowiem całkowicie cel wydania tego rozporządzenia, tj. bezpieczeństwo sanitarne związane z istnieniem i budową cmentarzy (por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1827/19; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2138/13; z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 557/12; z 18 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1518/11; WSA w Gdańsku z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 202/23; z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 358/20, dostępne w CBOSA).
Taka więc wykładnia, celowościowa i systemowa, powołanych zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych realizuje cel tego aktu i założenia ustawodawcy go tworzącego, zatem musi mieć ona pierwszeństwo przed wykładnią językową. Wyłączne oparcie się na językowej wykładni rozporządzenia i założenie, że reguluje ono tylko warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać "budowle rolnicze i związane z nimi urządzenia budowlane" oraz reguluje "ich (budowli rolniczych – przypis Sądu) usytuowanie", mogłoby prowadzić do sytuacji, w której realizowane byłby inwestycje z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w zbyt bliskiej odległości od mogących stanowić źródło szkodliwych zanieczyszczeń budowli rolniczych. Na etapie użytkowania takiej inwestycji mogłoby to zaś nie tylko obniżać komfort mieszkańców oraz generować konflikty sąsiedzkie (związane z odorami) ale przede wszystkim doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do skażenia wody lub powietrza azotanami ze szkodą dla zdrowia ludzi zamieszkujących budynki sąsiadujące z płytą gnojową czy też chlewnią. Taką sytuację należy zaś uznać za nielogiczną i sprzeczną z wymaganiami ładu przestrzennego i społecznego, których elementem jest szeroko pojęte prawo budowlane i jego regulacje.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że z przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego wynikało, iż pomieszczenia przeznaczone na pobytu ludzi w projektowanym budynku znajdować się będą około 18 m od płyty gnojowej zlokalizowanej na działce nr [...], w sytuacji, gdy przepisy powołanego rozporządzenia przewidują odległość 25 m, zaś otwory okienne i drzwiowe będą znajdować się w odległości około 20,5 m od tej płyty, gdy rozporządzenie przewiduje 30 m. Niewątpliwie więc projekt nie spełniał wymagań przepisów szczególnych zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Sprzeczności tej orzekające w sprawie organy nie dostrzegły, na skutek błędnej wykładni § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych i przyjęcia, że wskazane w nim odległości nie mają zastosowania w sytuacji realizacji nowego budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w sąsiedztwie istniejącej płyty do przechowywania nawozów naturalnych płynnych na działce sąsiedniej nr [...].
Należy przy tym dodać, że na etapie postępowania przed organem I instancji Starosta, mimo wyznaczenia stronom terminu 5 dni na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, nie czekał z wydaniem decyzji do upływu tego terminu. Wydał bowiem decyzję w tym samym dniu, w którym skarżący otrzymał zawiadomienie oparte na treści art. 10 § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżący nie mógł złożyć stosownych uwag do projektu zagospodarowania terenu, w tym zarzutu dotyczącego naruszenia § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych, mimo że zarzut ten miałby istotny wpływ na wynik postępowania. Tym samym organ I instancji naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy ww. przepisy prawa materialnego oraz art. 8 i art. 10 k.p.a.
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia powyższych przepisów nie zostały uwzględnione przez Wojewodę, bowiem również ten organ przyjął błędną wykładnię § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych. Owa błędna wykładnia przepisów materialnych miała zatem wpływ na uprawnienia strony postępowania wynikające z art. 8 i art. 10 k.p.a., a w konsekwencji na wynik sprawy, bowiem podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego zachowania odpowiednich odległości nie uwzględnił także organ odwoławczy, utrzymując w mocy wydane pozwolenie na budowę.
W dalszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego niezachowania wymaganych prawem odległości projektowanych miejsc postojowych i śmietnika od krawędzi drogi wojewódzkiej oraz tego, że inwestor nie uzyskał zgody zarządcy drogi na usytuowanie tych obiektów budowlanych w mniejszej odległości od drogi.
Z art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że obiekty budowlane przy drogach wojewódzkich powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 8 m - w terenie zabudowy i 20 m – poza tym terenem. Z ustępów 2. i 2a tego artykułu wynika zaś, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Zgodę dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Zgodnie z przywoływanym zaś przez organy art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, urządzeniami budowlanymi są: urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Związek urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym, o jakim mowa w tym przepisie, ma charakter funkcjonalny. Chodzi bowiem o zapewnienie właściwych warunków użytkowania obiektu budowlanego. Urządzenia budowlane stanowią więc część obiektu budowlanego, pełniąc wobec niego, technicznie rzecz ujmując, funkcję służebną albo też w pewnych przypadkach, jeśli budowane są jako obiekty odrębne, mieszczą się również w pojęciu obiektu budowlanego (w kategorii budowli). To, że urządzenia budowlane zdefiniowano oddzielnie nie oznacza bowiem, że posiadają one samodzielny byt prawny wykraczający poza granice określone w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż urządzenia budowlane ze swojej istoty stanowią część obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego a 17 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 1202/20 i 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1974/10; oba w CBOSA).
W tej sprawie niewątpliwie plac postojowy, jak i plac pod śmietnik pełnić będą funkcję towarzyszącą zabudowie głównej, a więc będą to urządzenia budowlane, do których wymogi art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. b ustawy o drogach publicznych nie znajdują zastosowania. Z analizy projektu budowlanego wynika jednak, że zaprojektowano nie tylko plac pod śmietnik ale także obudowę śmietnika (organy nie wyjaśniły jaką dokładnie), w której w pojemnikach przechowywane będą odpady stałe, a zatem ma być to nie sama płyta śmietnikowa, lecz także jakiś obiekt budowlany (np. w formie wiaty – przyp. Sądu). Wiata śmietnikowa stanowi zaś obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 w zw. z pkt 4 prawa budowlanego; por. m.in. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 294/24, dostępny w CBOSA). W takim więc wypadku niewątpliwie zastosowanie znajdzie przepis art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych i spełnienie określonego w nim wymogu powinno zostać zbadane przez organy, czego w tej sprawie zabrakło.
Niezasadny natomiast - zdaniem Sądu, okazał się zarzut naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Borkowo i Żukowo, obszaru sąsiadującego z Jez. Głębokim i Karlikowskim, rejon ulic Kartuskiej i Nowowiejskiej, gmina Żukowo, uchwalonego uchwałą nr XV/250/2008 Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 15 lutego 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 26 maja 2008 r., nr 42, poz. 1239), dotyczący zawartego w tym przepisie wymogu co do ilości kondygnacji budynku.
Jak wskazuje skarżący, zgodnie z § 51 ust. 2 pkt 5 m.p.z.p., na terenie oznaczonym symbolem U5, na którym ma być realizowana sporna zabudowa, przewidziano budynki o wysokości dwóch kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, podczas gdy planowany budynek usługowy posiada trzy kondygnacje, tj. piwnicę, parter oraz poddasze.
Nie zauważył jednak skarżący, że wskazany zapis planu reguluje nie tylko ilość kondygnacji budynków, lecz także samą wysokość wyrażoną w metrach, tj. wysokość maksymalną do 12 m od średniej rzędnej terenu w obrysie budynku do kalenicy. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy plan miejscowy koreluje ilość kondygnacji budynku z jego wysokością wyrażoną w metrach, jest to zapis dla ładu przestrzennego, wskazujący jak ma wyglądać budynek, a zatem owo odniesienie do kondygnacji musi być rozumiane jako wymóg dotyczący ilości kondygnacji nadziemnych, nie zaś również podziemnych. To bowiem kondygnacje nadziemne wizualnie wpływają na otoczenie i zastany w nim ład przestrzenny, a więc w szczególności one powinny być uregulowane w planie miejscowym co do ilości. Ponadto, z ogólnych uregulowań powołanego planu miejscowego wynika, że dopuszcza on – na całym terenie nim objętym – realizację jednej kondygnacji podziemnej (§ 8 ust. 5 planu miejscowego).
Należy także dodać, że zgodnie z zapisami planu, np. na terenie U5/A budynki mogą posiadać do 2 kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, dopuszcza się jednak także budynki z jedną kondygnacją (o wysokości maksymalnej do 7 m). Tutaj także brak dookreślenia, że chodzi o kondygnacje nadziemne, a jest to oczywiste.
Odczytując więc całość ww. rozwiązań planistycznych należy stwierdzić, że zapis § 51 ust. 2 pkt 5 m.p.z.p., przewidujący dwie kondygnacje, w tym poddasze użytkowe, dotyczy kondygnacji nadziemnych, a dodatkowo – na podstawie zapisów ogólnych – możliwa jest realizacja jednej kondygnacji podziemnej. W związku z tym projektowany budynek, który ma posiadać piwnicę (kondygnacja podziemna), parter (pierwsza kondygnacja nadziemna) i poddasze użytkowe (druga kondygnacja nadziemna), nie jest sprzeczny z planem miejscowym, gdyż posiada dwie kondygnacje nadziemne (parter i poddasze).
Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, z uwagi na brak przedłożenia przez inwestora projektu branżowego dotyczącego odprowadzania wód opadowych celem ustalenia, czy w planowanej inwestycji grunt będzie przepuszczalny, czy przyjmie całość wód opadowych i roztopowych oraz czy nie będzie dochodziło do zalewania sąsiednich działek. Należy mieć na uwadze, że przepis art. 34 Prawa budowlanego, który reguluje wymagany zakres projektu budowlanego, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1679), dalej jako "rozporządzenie w sprawie projektu budowlanego", nie stawiają takich wymogów. Niezbędne jest jedynie, aby projekt budowlany był tak sporządzony, aby budynek spełniał wymogi określone w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz był realizowany zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi spełnienie warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną oraz odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu ich efektywnego wykorzystania, jak również usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów. W związku z tym, w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu projekt ma określać układ sieci i urządzeń uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych - w przypadku objęcia ich zakresem projektu (§ 15 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego). Z kolei w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego należy zawrzeć parametry techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków oraz wód opadowych (§ 20 ust. 1 pkt 9 lit. a rozporządzenia). Przy czym, w zależności do potrzeb, część opisowa projektu technicznego powinna obejmować geotechniczne warunki i sposób posadowienia obiektu budowlanego w formie dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego, oraz sposób zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej (§ 23 pkt 2 rozporządzenia).
Dokonując analizy przedłożonego przez inwestora projektu Sąd doszedł do przekonania, że dokument ten spełnia ww. wymogi. W szczególności projekt zawiera sporządzone geotechniczne warunki posadowienia, obejmujące opinię geotechniczną, dokumentację badań podłoża gruntowego oraz projekt geodezyjny, w którym stwierdzono, że warunki gruntowe działki są proste i można powierzchniowo odprowadzać do gruntu wody opadowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie co najmniej przedwcześnie udzielono inwestorom pozwolenia na budowę, gdyż organy nie zbadały prawidłowo czy przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych, którego przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Ponadto nie ustalono prawidłowo czy zostały spełnione wymogi co do odległości, w jakiej mogą być posadowione obiekty budowlane (obudowa śmietnika) od krawędzi drogi wojewódzkiej.
Stwierdzone naruszenie przepisów materialnych miało przy tym i ten istotny wpływ na wynik sprawy, że na skutek błędnej wykładni przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych i przyjęcia, że jego regulacje nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, Wojewoda niezasadnie przyjął, że działania organu I instancji, który nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwił mu przedstawienie swojego stanowiska i zarzutów, nie naruszały art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto organy obu instancji – na skutek tego naruszenia, nie podjęły właściwych działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego odnośnie okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą. Tym samym doszło do istotnego naruszenia § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budowli rolniczych w zw. z § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków i art. 5 Prawa budowlanego, a także przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów Sąd za konieczne uznał uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty z 19 grudnia 2023 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącego od organu zwrot kwoty 1477 zł, na którą składa się wpis od skargi (500 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (960 zł) przyznane w podwójnej stawce z uwagi na stawiennictwo pełnomocnika na rozprawie, a także wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI