II SA/Gd 680/13

II SA/Gd 680/13 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2014-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OZ 123/14 - Postanowienie NSA z 2014-02-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
art. 71, art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1, art. 85, art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 86, art. 81
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 112, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
par. 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) i pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2013 poz 627
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A w K. kwotę 697zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z 21 lutego 2013 r. nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w rejonie miejscowości S. i G. w gminie T. W. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 15 lipca 2011 r. "A" Sp. z o.o. skierowała do Wójta Gminy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości S. i G. w gminie T. W. Z załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia wynikało, że w ramach realizacji inwestycji planowana jest budowa do 38 elektrowni wiatrowych o mocy do 4,5 MW każda przy założeniu maksymalnej mocy zainstalowanej na poziomie 64 MW, stacji elektroenergetycznej (GPZ), podziemnej linii energetycznej, dróg wewnętrznych, placów montażowych oraz magazynu elementów eksploatacyjnych Grunty, na terenie których planowana jest realizacja inwestycji skupione są wokół ww. miejscowości, poza tym sąsiedztwo inwestycji stanowią tereny użytkowane rolniczo, lasy, cieki, jezioro, drogi lokalne, rowy melioracyjne. Z karty informacyjnej wynikało ponadto, że w granicach terenu objętego oddziaływaniem planowanej inwestycji zlokalizowane są budynki mieszkalne, z tego względu, jako założenia projektowe przyjęto następujące minimalne odległości od istniejącej zabudowy mieszkaniowej: od elektrowni wiatrowych – 450 m, zaś od naziemnej stacji elektroenergetycznej – 50 m. Wskazano nadto, że powierzchnia nieruchomości, na terenie których planuje się realizację przedsięwzięcia wynosi ponad 1 150 ha, natomiast powierzchnia przekształcona w wyniku realizacji inwestycji będzie wynosiła ok. 26 ha. Przedsięwzięcie zostanie zrealizowane w całości na terenach rolnych o glebach od II do VI klasy bonitacyjnej oraz użytkowanych jako drogi gruntowe i rowy melioracyjne związane z obsługą rolnictwa. W związku z tym, że inwestycja zajmie około 2,5% powierzchni ww. nieruchomości, ich główna rolna funkcja zostanie zachowana. Obiekt budowlany projektowany na potrzeby stacji elektroenergetycznej (GPZ) będzie budynkiem parterowym zlokalizowanym na działkach geodezyjnych nr [...] obręb Z. W. Magazyn elementów eksploatacyjnych przewiduje się do realizacji jako budynek parterowy o powierzchni około 200m2.
Opisując rodzaj zastosowanej technologii w zakresie realizacji przedsięwzięcia wskazano, że zaprojektowana aparatura stanowi wyroby typowe, posiadające niezbędne atesty, certyfikaty lub poświadczenia dopuszczające do stosowania w polskiej energetyce. Rozdzielnię projektuje się w oparciu o aparaturę modułową uzupełnioną aparaturą konwencjonalną. Z karty wynika także, że główne uciążliwości związane z realizacją przedsięwzięcia wystąpią na etapie eksploatacji turbin wiatrowych, a są to następujące rodzaje oddziaływań: emisja hałasu, migotanie cienia, możliwość upadku turbiny, zagrożenia kolizjami z awifauną, emisje substancji niebezpiecznych do środowiska (możliwość wycieków substancji ropopochodnych). W celu ograniczenia możliwości wystąpienia powyższych oddziaływań przewidziano następujące środki zaradcze: lokalizację turbin w oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej, lokalizację turbin z dala od obszarów chronionych i korytarzy migracyjnych, wykonanie turbiny w nowoczesnej technologii z zastosowaniem rozwiązań zabezpieczających przed możliwością wycieku płynów eksploatacyjnych oraz zainstalowanie fabrycznie nowych turbin. Ponadto napisano, że pracująca stacja i linia elektroenergetyczna są źródłem powstawania, przede wszystkim w bezpośrednim sąsiedztwie, torów wysokonapięciowych i wielkoprądowych, czynników, które w pewnych warunkach mogą oddziaływać na środowisko w sposób niekorzystny. Do czynników tych zaliczyć można: pole elektryczne, pole magnetyczne, hałas, gospodarkę odpadami, gospodarkę ściekową. W karcie informacyjnej zaproponowane zostały środki zaradcze (rozwiązania), których realizacja skutkować ma wykluczeniem lub minimalizacją ww. czynników.
Organ administracji, w oparciu o przedłożony wniosek z wyszczególnieniem numerów działek, na których realizowana ma być inwestycja ustalił, że liczba stron postępowania przekracza 20, co umożliwia zawiadamianie stron o czynnościach postępowania przez obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty sposób, a ponadto, że na terenie planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W myśl § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), projektowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W pismach z 28 lipca 2011 r. organ zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wyrażenie opinii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia. Oba ww. organy opiniujące zajęły stanowisko, zgodnie z którym w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie oceny jego oddziaływania na środowisko. Jednocześnie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z 2 września 2011 r. zaproponował szczegółowy zakres raportu, który powinien sporządzić inwestor w niniejszej sprawie.
W postanowieniu z 21 września 2011 r. Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz nałożył na niego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej ustawą ocenową), ze szczególnym uwzględnieniem elementów wyszczególnionych w sentencji tegoż postanowienia (m. in.: oddziaływań na zdrowie i warunki życia ludzi, jak hałas, wpływ na sen, efekt migotania cienie, pola elektromagnetyczne, wibracje akustyczne, zakłócenia w radiokomunikacji).
Wraz z pismem z 30 grudnia 2011 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wypis z ewidencji gruntów obejmujący działki, na których będzie realizowany projekt oraz leżące w obszarze jego oddziaływania.
W pismach z 27 stycznia 2012 r. Wójt Gminy zwrócił się Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia.
W postanowieniu z 31 stycznia 2012 r. ten ostatni organ wyraził opinię, że określone w raporcie warunki realizacji przedsięwzięcia, dotyczące bezpośredniego i pośredniego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, nie budzą zastrzeżeń. Opinię tą podtrzymał po zapoznaniu się z uzupełnionym materiałem raportu i wyjaśnieniami inwestora z piśmie z 22 czerwca 2012 r. Z kolei, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w ramach postępowania uzgodnieniowego, domagał się dodatkowych wyjaśnień od inwestora i uzupełnienia raportu w szczególności o wskazanie ostatecznej lokalizacji turbin wiatrowych, wyznaczenie na mapach tras migracji ptaków i nietoperzy, uzupełnienie składu gatunkowego fauny w sąsiedztwie terenów wodno-błotnych, uzupełnienie analizy florystycznej, przedstawienie metodyki proponowanego monitoringu porealizacyjnego ptaków i nietoperzy, analizę wpływu przedsięwzięcia na gatunki ptaków objęte ochroną w granicach obszarów Natura 2000.
W postanowieniu z 15 maja 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji na etapie eksploatacji (w punktach od 1 do 28), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (w pkt od 1 do 13) oraz nałożył na inwestora obowiązki w zakresie monitoringu środowiska i wykonania analizy porealizacyjnej (pkt 1 i 2 części III).
W toku postępowania organ dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony Stowarzyszenie "A", Fundację "B" oraz Fundację "C".
W dniu 27 lipca 2012 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna z udziałem zainteresowanej społeczności i przedstawicielami inwestora, w której udział wzięło około 120 osób. Ponadto, w ramach odpowiedzi na uwagi i wnioski kierowane przez członków społeczności lokalnej inwestor w pismach z 2 października 2012 r. oraz dwóch różnych pismach z 5 października 2012 r., zawarł swoje stanowisko w kwestii zastrzeżeń społeczeństwa. Niezależnie od tego modyfikował raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia w piśmie z 18 stycznia 2011 r. oraz sporządzając jego aktualizacje – na styczeń 2012 r., a następnie kolejne uzupełnienie w piśmie z 16 kwietnia 2012 r. (na żądanie RDOŚ).
Z uwagi na szczególnie akcentowany w toku postępowania problem zagrożenia akustycznego, organ zlecił wykonanie niezależnej od inwestora ekspertyzy akustycznej pod nazwą "Ocena odziaływania hałasu emitowanego do środowiska z projektowanego zespołu elektrowni wiatrowych w gminie T. W.".
W decyzji z 21 lutego 2013 r. Wójt Gminy ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w rejonie miejscowości S. i G. w gminie T. W. W sentencji decyzji określono: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji pozwolenia na budowę i 4) obowiązek przeprowadzenia analiz porealizacyjnych, wskazując ich przedmiot i zakres.
W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał przebieg postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji, w tym także wyniki postępowań, które miały miejsce przez organami współdziałającymi z organem merytorycznym w trybie art. 106 k.p.a. Opisał etapy udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, ze szczególnym uwzględnieniem czynności podejmowanych w związku z koniecznością zapewnienia udziału społecznego, a więc informowaniem społeczności o kolejnych etapach postępowania (sposobie, formach i terminie podania informacji o czynnościach do publicznej wiadomości) i podejmowanych czynnościach w sprawie. W decyzji opisano także zgłaszane przez członków społeczności lokalnej uwagi i wnioski – w ilości ponad 220 pism, przy czym omówiono je w sposób problemowy – w zależności od wskazywanego zagrożenia (hałas, wibracje, efekt migotania cienia, itd., vide: strony 18-32 decyzji). Ponadto, organ wyraził swoje stanowisko w kwestii twierdzeń stron postępowania, a więc Fundacji "B" oraz Stowarzyszenia "A", a także ustosunkował się do pisma Państwa B. dotyczących wpływu inwestycji na zdrowie i życie mieszkańców.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji podstawowymi problemami podnoszonymi przez społeczność lokalną i strony są: pogorszenie klimatu akustycznego do maksymalnego dopuszczonego prawem, generowanie hałasu i infradźwięków, zmiana krajobrazu z wiejskiego na przemysłowy, prawidłowość analizy akustycznej, możliwość powstania ograniczeń w użytkowaniu gruntów po wybudowaniu farmy wiatrowej, zmniejszenie dochodów z prowadzonej działalności, obniżenie wartości gruntów, zagrożenia związane z wystąpieniem awarii, zakłóceniem radiokomunikacyjnym, czy wyładowaniem atmosferycznym. Zdaniem organu, kwestie wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i życie ludzi zostały szczegółowo przeanalizowane w treści raportu. Typowe oddziaływania związane z tą inwestycją to: emisja hałasu słyszalnego i infradźwiękowego, oddziaływanie efektu migotania cienia oraz emisja elektromagnetyczna. Oddziaływania te, wbrew stanowisku stron postępowania i społeczności lokalnej, są bardzo dobrze zbadane i poznane. W ocenie organu, farma wiatrowa jest zaprojektowana z uwzględnieniem najnowocześniejszych technologii, a lokalizacja poszczególnych turbin rozpatrzona w kontekście ewentualnego pogorszenia życia lub zdrowia mieszkańców. Stąd też uwarunkowania określone w decyzji pozwalają na przyjęcie wniosku, że planowana farma wiatrowa jest bezpieczna dla zdrowia i życia ludzi. W treści decyzji przeanalizowano także wpływ inwestycji na sąsiednie obszary Natura 2000, tj. Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków – [...] oraz obszar ochrony ptaków [...]. Zdaniem organu, zaplanowane działania minimalizujące negatywny wpływ farmy na te obszary, polegające na rezygnacji z części turbin oraz przesunięciu lokalizacji niektórych z nich skutecznie zmniejszy ryzyko wstąpienia kolizji ptaków i nietoperzy z turbinami, jak również wyeliminuje efekt zmniejszenia bioróżnorodności wskutek utraty siedlisk.
Organ uzasadnił również konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej, stosownie do art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej. Oprócz tego, organ uznał za zasadne nałożyć na inwestora obowiązek wykonania dodatkowych analiz: analizy akustycznej w rozszerzonym zakresie, analizy infradźwięków, analizy efektu migotania cienia. Nie kwestionując zasadności i prawidłowości dostarczonych przez inwestora analiz przedrealizacyjnych, organ uznał, że z uwagi na znaczne niepokoje społeczne związane z realizacją przedmiotowej inwestycji konieczne jest dodatkowe potwierdzenie ustaleń prognoz wykonanych na potrzeby raportu już na etapie eksploatacji inwestycji. Podsumowując, organ uznał za udowodnione wszystkie fakty wynikające z dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, a materiał dowodowy za kompletny i aktualny.
Odwołanie od niniejszej decyzji złożyli: Stowarzyszenie "A", a także A. B., A. B., L. B. oraz K. B. A. B. nie został uznany za stronę niniejszego postępowania, wobec czego odrębnym postanowieniem orzeczono o niedopuszczalności odwołania w stosunku do niego. W pozostałych odwołaniach podniesiono liczne zarzuty, odnoszące się do treści raportu, rzetelności przeprowadzonego postępowania, wydania decyzji z naruszeniem zasad oficjalności postępowania, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do obywateli oraz rzetelnego uzasadnienia faktycznego decyzji.
W decyzji z 27 czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji odnośnie do opisu stanu prawnego niniejszej sprawy napisano, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy ocenowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określono rodzaje przedsięwzięć, które zaliczają się do ww. kategorii. Inwestycję będąca przedmiotem niniejszej sprawy należy, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b i pkt 7 rozporządzenia, sklasyfikować jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5 o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m oraz stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6.
Stosownie do treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Dalej, Kolegium powołało art. 80 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
Następnie organ odwoławczy zacytował przepis art. 66 ust. 1 ustawy, który określa elementy treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło kolejne etapy procedury przeprowadzonej przez organ I instancji, uwzględniającej konsultacje z organami współdziałającymi, a także procedurę uspołecznienia związaną z zapewnieniem społeczeństwu udziału w niniejszym postępowaniu. I tak, po nałożeniu na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie przedłożeniu przez niego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji przystąpił do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a także wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odpowiednio o - zaopiniowanie planowanego przedsięwzięcia i uzgodnienie warunków jego realizacji. Pismem z 31 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię, że określone w raporcie warunki realizacji przedsięwzięcia, dotyczące bezpośredniego i pośredniego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi nie budzą zastrzeżeń. Następnie, w wyniku wytycznych organu ochrony środowiska, inwestor dwukrotnie dokonał korekty i aktualizacji raportu w zakresie wskazanym przez organ uzgadniający. W konsekwencji, postanowieniem z 15 maja 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację niniejszego przedsięwzięcia i określił warunki jej realizacji, wskazując działania konieczne do podjęcia na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, a także obowiązki inwestora związane z okresem po oddaniu obiektu do użytkowania - w zakresie monitorowania środowiska oraz przedłożenia analizy porealizacyjnej. Kolegium wskazało, że wobec zgłoszonej przez inwestora uwagi odnośnie wymogu wyłączania turbin wiatrowych z uwagi na potrzebę ochrony nietoperzy we wskazanych wypadkach, RDOŚ uwzględnił uwagi inwestora i dokonał zmiany uzgodnień poprzez wykreślenie pkt. I 24 oraz nadanie nowego brzmienia pkt. I 25.
Dalej Kolegium napisało, że w związku z poszerzeniem materiału dowodowego organ I instancji wystąpił ponownie do Inspektora Sanitarnego o zaopiniowanie planowanego przedsięwzięcia. Organ ten pismem z 22 czerwca 2012 r. uznał, że określone w uzupełnieniach raportu o oddziaływaniu na środowisko warunki realizacji przedsięwzięcia, dotyczącego bezpośredniego i pośredniego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi nie budzą zastrzeżeń.
Wójt Gminy T. W. ponownie zapewnił możliwość udziału społeczeństwa, informując o niej na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, stronie internetowej, przez sołtysów na tablicy ogłoszeń w miejscu realizacji przedsięwzięcia oraz przesyłając informację o możliwości wzięcia udziału w postępowaniu mailem do wszystkich sołectw na terenie Gminy. Następnie, zorganizowano i przeprowadzono w dniu 27 lipca 2012 r. rozprawę administracyjną z udziałem mieszkańców Gminy, przedstawicieli Stowarzyszenia "A", przedstawicieli inwestora oraz autorów raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w ramach udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu wpłynęło ok. 220 pism z uwagami dotyczącymi przedsięwzięcia.
Kolegium wskazało, że dla terenu planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja jest prawidłowa i spełnia wszelkie wymogi, jakie nakłada na nią ustawa. Została ona wydana po przeprowadzeniu niezbędnych uzgodnień, uzyskaniu wymaganych przepisami opinii, sporządzeniu raportu zgodnie z wymogami przepisów ustawy oraz wytycznymi organu I instancji i RDOŚ. Zapewniono także dostęp społeczeństwa do udziału w postępowaniu.
W dalszej części Kolegium odniosło się do zarzutów odwołania traktując je jako grupy argumentów.
W kwestii zarzutu braku zapewnienia udziału społecznego (nie udostępnienia akt sprawy i nie dokonywania zawiadomień o kolejnych etapach postępowania we właściwej formie) Kolegium wskazało, że jest on chybiony. Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy ocenowej, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 49 k.p.a. stanowi zaś, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Po przeanalizowaniu całości akt organu I instancji Kolegium stwierdziło, że każda czynność Wójta Gminy, stanowiąca kolejny etap procedowania podczas wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach była podawana do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie, które wywieszano w Urzędzie Gminy, na tablicach ogłoszeń w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a także na oficjalnej stronie internetowej gminy [...]; strona docelowa, którą ustaliło Kolegium znajduje się w zakładce "Ochrona środowiska" a obwieszczenia publikowano pod adresem [...]).
Kolegium przeanalizowało treść obwieszczeń, zawarte w nich informacje oraz daty, okres i sposób ich wywieszenia. W toku postępowania obwieszono o: 1) wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i jednocześnie o wystąpieniu do RDOŚ i PPIS o wyrażenie wymaganych ustawą opinii (wywieszono w dniu 28 lipca 2011 r., zdjęto w dniu 17 sierpnia 2011 r.); 2) nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzeniu raportu (wywieszono w dniu 21 września 2011 r., zdjęto w dniu 17 października 2011 r.); 3) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (wywieszono w dniu 27 stycznia 2012 r., zdjęto w dniu 21 lutego 2012 r.); 4) o wydaniu przez postanowienia z 15 maja 2012 r. (wywieszono w dniu 21 maja 2012 r., zdjęto dnia 25 czerwca 2012 r.); 5) możliwości zapoznania się z treścią raportu i jednocześnie o rozprawie administracyjnej (wywieszono w dniu 2 lipca 2012 r., zdjęto w dniu 20 lipca 2012 r.); 6) zakończeniu postępowania dowodowego (wywieszono 17 października 2012 r., zdjęto 8 listopada 2012 r. oraz o wydaniu zaskarżonej decyzji (wywieszono 22 lutego 2013 r., odnośnik do treści decyzji znajduje się na ww. stronie internetowej). Organ ponadto wielokrotnie pouczał strony, że mogą się zapoznać z dokumentacją sprawy, składać uwagi i wnioski w formie pisemnej, elektronicznej i ustnej w Urzędzie Gminy pod wskazanym adresem w godzinach pracy urzędu. Dowodem na udział społeczeństwa w sprawie jest też przeszło 200 petycji i wniosków złożonych do akt przez mieszkańców gminy, a także ich liczny udział w rozprawie administracyjnej.
Odnośnie do zarzutu niezachowania zasady przekonywania oraz braku należytego uzasadnienia decyzji i powodów odmowy przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę Kolegium napisało, że zasada ta została wyrażona w art. 11 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Również ten zarzut zdaniem Kolegium jest niezasadny. Podczas rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej 27 lipca 2012 r., w której wzięli udział przedstawiciele inwestora, przedstawiciele Gminy oraz ok. 120 mieszkańców Gminy przedstawiono etapy postępowania, zaprezentowano treść raportu oraz odpowiadano na pytania i uwagi uczestników. Ponadto inwestor pisemnie odniósł się do uwag stron postępowania - w pismach dołączonych do akt sprawy: pismo z 2 października 2012 r. oraz dwie odpowiedzi z 5 października 2012 r. (stanowiące reakcję na uwagi Stowarzyszenia "A" i Państwa B.). Potwierdzeniem realizowania przez organ I instancji zasady przekonywania jest również wprowadzenie do treści zaskarżonej decyzji wymogu dla inwestora, polegającego na konieczności budowy systemu informacji i komunikacji spółki z lokalną społecznością, funkcjonującego na etapie budowy i przez cały okres eksploatacji farmy wiatrowej, które polegać będzie m.in. na: 1) utworzeniu aktualizowanej na bieżąco strony internetowej informującej o kolejnych etapach budowy i sprawozdaniach z funkcjonowania farmy wiatrowej (bez konieczności logowania i innych elementów limitujących dostęp); 2) udostępnieniu i zapewnieniu obsługi skrzynki poczty e-mail dla mieszkańców; 3) uruchomieniu infolinii czynnej codziennie bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat; 4) informowanie o funkcjonowaniu farmy w ogólnodostępnej prasie lokalnej - minimum raz na pół roku; 5) zapewnienie zespołu wsparcia oraz 6) organizowanie regularnych spotkań z mieszkańcami.
W kwestii zaś uwagi odwołujących na temat nienależytego uzasadnienia swego stanowiska przez organ I instancji, Kolegium wskazało, że w jego ocenie Wójt szczegółowo i kompleksowo odniósł się do uwag i zarzutów stron postępowania w obszernym uzasadnieniu decyzji (strony 9-39). Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy przewidziane zarówno przez k.p.a., jak i art. 85 ustawy. Wbrew zapatrywaniu skarżących, również kwestia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę została należycie uzasadniona - poprzez stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie zostało określone z dużą precyzją w zakresie parametrów technicznych istotnych z punktu widzenia intensywności oddziaływania na środowisko.
W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, nie zachodzi konieczność obligatoryjnego orzeczenia o przeprowadzeniu ponownej oceny w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (tak jak ma to miejsce w przypadku określonym w art. art. 82 ust. 1 pkt 4a, tj. w przypadku inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących). Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę przeprowadza się także: 1) na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub 2) jeżeli organ właściwy do wydania decyzji - o pozwoleniu na budowę - stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustawodawca przewidział zatem możliwość ponownego zanalizowania sposobu oddziaływania inwestycji na środowisko. Brak takiego wymogu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza o ewentualnych późniejszych działaniach w tym zakresie.
W odniesieniu do rzetelności raportu, jego błędów oraz braku obiektywnych analiz, a także nieuwzględnienia przez autorów raportu wytycznych wydanych przez GDOŚ w 2011 r. w tym przedmiocie, braku wzięcia pod uwagę faktu potencjalnych zmian w stosunkach własnościowych działek znajdujących się w sferze oddziaływania inwestycji oraz zbyt ogólnej treść raportu Kolegium podkreśliło, że "Raport o oddziaływaniu na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości S. i G. w gminie T. W." zawiera: podstawy prawne opracowania, formalnoprawne podstawy sporządzenia raportu, opis planowanego przedsięwzięcia (charakterystykę przedsięwzięcia, warunki użytkowania terenu w fazie budowy i w fazie eksploatacji, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń mogące wystąpić na etapach: budowy i eksploatacji), opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (elementy przyrodnicze środowiska objęte zakresem przewidywanego oddziaływania i formy ochrony przyrody ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - prognozowane oddziaływania), opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia (w tym: wariantowania technologicznego i lokalizacyjnego), przewidywane oddziaływanie wybranego wariantu przedsięwzięcia na środowisko - wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (oddziaływanie na etapie budowy na: gleby i stosunki gruntowo - wodne, wody powierzchniowe i podziemne, zasoby środowiska przyrodniczego, powietrze, klimat akustyczny, zdrowie ludzi, obiekty dziedzictwa kulturowego, odpady, wibracje; oddziaływanie na etapie użytkowania na: środowisko gruntowo - wodne, powietrze, klimat, pole elektromagnetyczne, klimat akustyczny, ludzi, faunę, florę, krajobraz i zabytki kultury, możliwość wystąpienia zakłóceń w zakresie radiokomunikacji; oddziaływanie na etapie likwidacji, skutki dla środowiska w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, analizę możliwości wystąpienia oddziaływania transgranicznego), uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, opis zastosowanych metod prognozowania oraz opis potencjalnych znaczących oddziaływań na środowisko (w tym: metody prognozowania zastosowane w ocenie oddziaływania na środowisko, oddziaływania wynikające z istnienia przedsięwzięcia, użytkowania zasobów naturalnych oraz związane z emisją zanieczyszczeń), opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, ocenę spełnienia przez planowaną farmę wiatrową wymagań technologicznych koniecznych do zastosowania w nowo uruchamianej instalacji na podstawie art. 143 ustawy - Prawo ochrony środowiska, analizę konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska, analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, propozycję monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji, trudności wynikające z niedostatków technicznych lub luk we współczesnej wiedzy, na które napotkano opracowując raport, streszczenie w języku niespecjalistycznym oraz bibliografię.
Jak wskazało dalej Kolegium, na terenie planowanej inwestycji nie występują gatunki roślin objęte ochroną prawną oraz siedliska kwalifikujące się do objęcia ochroną w postaci wyznaczenia obszaru Natura 2000 (raport s. 109). W ocenie Kolegium załączony raport zawiera wszystkie niezbędne elementy, jakie przewidział ustawodawca w procedurze ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 66 ustawy). Dokument ten był aktualizowany, stosownie do wskazówek organów administracji publicznej biorących udział w postępowaniu w sprawie wydania zaskarżonej decyzji. Po dokonanych uzupełnieniach w związku z etapem postępowania prowadzonym przed RDOŚ był on przedmiotem ponownej opinii PPIS oraz przedstawiony w etapie udziału społeczeństwa. Wypełniono tym samym procesowy wymóg gromadzenia i udostępniania zgromadzonego materiału dowodowego. Został on sporządzony na zlecenie inwestora, gdyż taki wymóg nakłada ustawa, ale oceniany jest przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. Od osoby sporządzającej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymaga się tylko wskazania nazwiska, nie zaś innych kryteriów czy to pod względem fachowości, czy braku powiązań z wnioskodawcą. Autor raportu, aby go sporządzić, musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Nie oznacza to jednak, że musi być biegłym w rozumieniu przepisów k.p.a. W raporcie znajdują się szczegółowe opisy i oceny potencjalnego wpływu inwestycji na wszelkie elementy środowiska (w tym na ludzi - str. 68-76 raportu), na każdym etapie inwestycji, a także środki umożliwiające minimalizację negatywnych skutków inwestycji. W ocenie Kolegium, wbrew zarzutom skarżących, inwestor jasno wyjaśnił czym jest efekt migotania cienia, przedstawił mechanizm jego powstawania oraz wyjaśnił różnicę miedzy tym efektem, a efektem stroboskopowym (str. 73-74 Raportu). Błędne jest również zapatrywanie skarżących co do niemerytorycznego i zbyt ogólnego charakteru raportu. Na stronie 123 raportu znajduje się bibliografia - jedną z pozycji są wytyczne w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych, GDOŚ 2011 - które de facto, co należy podkreślić, nie są aktem prawa powszechnie obowiązującego i stanowią jedynie wskazówkę dla inwestorów, organów i innych uczestników postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium, raport jest szczegółowy, wielokrotnie aktualizowany i logiczny. Zawiera także precyzyjny i obszerny opis przedsięwzięcia.
Zdaniem Kolegium, nie sposób się zgodzić z odwołującymi jakoby w Raporcie konieczne było określenie uwarunkowań środowiskowych inwestycji w nieistniejących, jedynie potencjalnie mogących zdarzyć się w przyszłości okolicznościach faktycznych - skarżący podnoszą możliwość wystąpienia dzierżawców gruntów do sądu z powództwem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego w przedmiocie zawarcia umowy dzierżawy gruntów z inwestorem, co może spowodować zmiany lokalizacji posadowienia elektrowni, a tym samym zmianę obszaru oddziaływania elektrowni. Kolegium podkreśliło też, że przy sporządzaniu raportu oceny oddziaływania na środowisko bierze się pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie jego sporządzenia. Z tego względu organy administracji rozstrzygając sprawę w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia nie mogą brać pod uwagę faktów, które ewentualnie zaistnieją w przyszłości.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia licznych uwag i wniosków mieszkańców, którzy sprzeciwiali się budowie planowanego przedsięwzięcia (organ I instancji w uzasadnieniu szczegółowo odniósł się do zarzutów społeczeństwa - spośród których najliczniejsze dotyczyły obawy wpływu inwestycji na życie ludzi, ptaków, bliskości farmy wiatrowej od zabudowań oraz jakość użytych przez inwestora technologii) Kolegium napisało, że przedmiotowe postępowanie ma na celu określenie takich wymogów dla planowanego przedsięwzięcia, aby wyeliminować lub ograniczyć do niezbędnego minimum oddziaływanie na środowisko. Zarówno uzgodnienia RDOŚ, jak i zaskarżona decyzja zawierają liczne obwarowania i nakładają na inwestora konkretne obowiązki mające na celu zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania planowanej inwestycji. Ponadto, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia licznych analiz porealizacyjnych, których zakres, w ocenie Kolegium, nie budzi wątpliwości - mimo, że ustawa jasno stwierdza, że właściwy organ może, a nie musi, nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia. W rozpatrywanej sprawie obowiązek sporządzenia części analiz wynika z ustaleń raportu oddziaływania na środowisko oraz uzgodnień RDOŚ. Organ odwoławczy podziela także stanowisko organu I instancji o celowości nałożenia obowiązku sporządzenia dodatkowych analiz: akustycznej w rozszerzonym zakresie, infradźwięków i migotania cienia. Zasadnie organ I instancji przyjął, że konieczność sporządzenia dodatkowych analiz wynika z charakteru potencjalnych oddziaływań oraz uwag złożonych przez społeczeństwo (s. 38 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Znaczące zaangażowanie społeczeństwa w postępowaniu świadczy o występujących niepokojach i obawach społecznych co do faktycznego oddziaływania inwestycji. Obowiązek sporządzenia analiz porealizacyjnych istniejącej inwestycji służyć będzie weryfikacji przyjętych na etapie obecnym założeń i umożliwi ocenę czy przewidywana intensywność oddziaływania odpowiada intensywności faktycznej. Okresy zawarte w decyzji, w których mają być dokonane poszczególne analizy zostały uzgodnione z RDOŚ, a Kolegium nie znalazło podstaw, aby podważać fachową wiedzę organu właściwego w tym zakresie. Podkreślono też, że analiza porealizacyjna ma na celu ograniczenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Jej sporządzenie jest w interesie właścicieli tych nieruchomości, a więc także skarżących.
W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie "A" domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wyrażonego w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wybiórcze potraktowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
2. Naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ nie uwzględnił zarzutów sformułowanych w odwołaniu przez Stowarzyszenie, ograniczając się do zbiorczego i ogólnego ustosunkowania się do zarzutów złożonych przez inną ze stron postępowania.
W uzasadnieniu skargi napisano, że Kolegium nie opisało, w jaki sposób i czy w ogóle rozpatrzyło argumenty przedstawione w odwołaniu Stowarzyszenia. Skarżący zakwestionował stanowisko Kolegium, jakoby decyzja wydana została zgodnie z prawem i spełniała wszelkie wymogi z niego wynikające Zdaniem skarżącego decyzja wydana została w oparciu o materiał dowodowy, zawierający szereg błędów, które nie zostały wzięte pod uwagę zarówno podczas podejmowania decyzji przez organ I instancji, jak również przez organ odwoławczy. Brak uwzględnienia tychże błędów przez Wójta doprowadził do wydania przez niego decyzji obarczonej wieloma wadami. Z kolei brak odniesienia się do argumentów Stowarzyszenia w wydanej przez SKO decyzji stanowi naruszenie prawa zarówno w odniesieniu do fachowości wydanej decyzji, jak również w odniesieniu do procedury rozpatrywania przedstawionego materiału dowodowego.
Dalej skarżący argumentował, że w przedmiotowej sprawie wniesiono dwa odwołania: 1. kierowane przez r. pr. A. B. oraz 2. przez Stowarzyszenie "A". Oba te odwołania w swojej wymowie są podobne, jednak argumenty przedstawione w odwołaniu skarżącego znacząco różnią się od treści argumentów drugiego z odwołań. Pomimo tego, że wszystkie zarzuty obu odwołań posiadają cechy identyfikacyjne (każdemu z zarzutów nadano unikalny numer), Kolegium nie wskazało, które konkretnie zarzuty się pokrywają. Zdaniem skarżącego, tak ogólne sformułowanie, jak użyte w uzasadnieniu decyzji Kolegium nie pozwala odnosić się jednocześnie do zarzutów przedstawionych przez obu odwołujących.
Dalej skarżący napisał, że jedynym zarzutem, spośród 8 zgłoszonych, do którego SKO odniosło się częściowo znajduje się w omawianej decyzji jest kwestia nieuwzględnienia przez autorów Raportu wytycznych wydanych przez GDOŚ w 2011 r. Dalej jednak organ nie odniósł się do kluczowej w tym zarzucie kwestii, tj. do konieczności unikania otaczania zabudowań mieszkalnych przez turbiny wiatrowe.
Niezależnie od tego, zdaniem skarżącego, decyzja dotknięta jest trzema następującymi błędami:
1. Raport oparty został na nieaktualnych, będących podstawą wszelkich analiz. Świadczy o tym fakt, że w miejscowości R. (załącznik nr A do niniejszej skargi) znajduje się wybudowany budynek mieszkalny, który nie został uwzględniony w analizach inwestora i tutejszego organu.
2. Oparcie analizy akustycznej o normę dla miejscowości R. 45 dB i tym samym uznanie tego obszaru za zabudowę zagrodową w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zdaniem skarżącego, założenie takie jest niewłaściwe ponieważ na tym obszarze znajdują się również tereny stanowiące zabudowę mieszkalną jednorodzinną, dla której należy stosować w myśl ww. rozporządzenia normę 40 dB. Sytuacja taka powoduje niezgodne z prawem zawyżenie dopuszczalnego hałasu dla mieszkańców.
3. Sprzeczności następujących sformułowań zawartych w decyzji: "Teren wokół planowanych siłowni pozostanie w formie niezmienionej i będzie mógł być użytkowany w dotychczasowy sposób. Nie ustanawia się żadnych stref bezpieczeństwa w pobliżu elektrowni wiatrowych. Nigdzie w Polsce nie stosuje się żadnych obostrzeń w tym względzie (obszary farm wiatrowych nie są grodzone, dozorowane czy oznaczane)" oraz zapis "W celu zabezpieczenia mieszkańców terenów sąsiadujących z planowaną inwestycją na okres zimowy zobowiązano inwestora do wdrożenia dodatkowych działań w postaci tablic ostrzegających o możliwym upadku kawałków lodu w bezpośrednim sąsiedztwie turbin". Zdaniem skarżącej oba zapisy wykluczają się wzajemnie, co sprawia, że wydana decyzja nie jest jednoznaczna.
Na rozprawie 9 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego załączył do akt sprawy pismo, stanowiące załącznik do protokołu. W piśmie tym obszernie opisano zarzuty pod adresem Raportu. W pierwszej kolejności zaprezentowano tezę, że treść Raportu pozostaje oderwana od inwestycji, co wynika z faktu, że inwestor na obecnym etapie nie podjął decyzji w sprawie typu i producenta turbin, które zostaną wykorzystane. W efekcie, Raport nie może ujawniać kluczowych danych odnośnie do wpływu inwestycji na środowisko, gdyż nie zawiera kalkulacji mocy, jaką produkować mają turbiny oraz nie zawiera niezbędnych analiz z terenu. Ponadto, dane wyjściowe przyjęte w wyliczeniach, zawartych w załącznikach do Raportu (zał. Nr 4) są rażąco zaniżone w stosunku do przyjętych jako jego podstawa. Szczególnie dobitnie obrazuje to kalkulacja natężenia hałasu wyliczona dla turbin o mocy 3 MW, posadowionych na wieży o wysokości 119 m przy średnicy rotora – 112 m. Tymczasem inwestor zakłada wybór turbin o mocy do 4.5 MW i wysokości do 130 m, a średnicy rotora do 140 m. Zdaniem skarżącego, przesądza to o bezużyteczności ustaleń raportu dla przedmiotowej inwestycji.
Dalej, w piśmie zwrócono uwagę na oparcie analizy akustycznej Raportu o nieaktualne rozporządzenie Ministra Środowiska z 4 czerwca 2007 r. w sprawie ustalenia wskaźnika hałasu Ldwn (Dz. U. nr 106, poz. 729 ze zm.), które utraciło moc w grudniu 2011 r., a więc nie obowiązywało w dacie sporządzenia Raportu.
W punkcie trzecim, czwartym, piątym i szóstym pisma kwestionowano stopień doprecyzowania wartości i parametrów inwestycji, zastosowanych przez inwestora materiałów (najwyższej jakości), a także planowanych robót odnośnie do wycinki drzew lub lokalizacji magazynu eksploatacyjnego. Zdaniem skarżącego, potwierdza to nieadekwatność raportu w stosunku do planowanej inwestycji. W punkcie siódmym pisma zakwestionowano stwierdzenia zawarte w raporcie o nieprzekraczaniu dopuszczalnego poziomu hałasu na skutek realizacji inwestycji, a także podkreślono, że w sposób bezzasadny inwestor odstąpił od analizy wpływu promieniowania elektromagnetycznego na życie i zdrowie ludzi, poprzestając na konstatacji, że stacja elektroenrgetyczna będzie ogrodzona i niedostępna dla osób postronnych (punkt 8 pisma).
Podobnie, analiza wariantowa zawarta w treści Raportu nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy ocenowej, zawiera odmienne założenia techniczne, przyjmując m. in wysokość wieży na poziomie 140 m, co pozostaje w sprzeczności z opisem przedsięwzięcia (punkt 9 i 10 pisma) oraz uzasadnienie sprzeczne z zasadami logiki (punkt 11 pisma). Analiza wariantów nie poparta została prezentacją oddziaływania dla wszystkich wariantów, a jedynie dla wariantu najkorzystniejszego, co uchybia treści art. 66 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy (punkt 12, 13 i 14 pisma). Dodatkowo brak jest wskazania wariantu proponowanego przez inwestora i opisu jego oddziaływania na środowisko, w tym zwłaszcza życie i zdrowie ludzi.
Skarżący zakwestionował także poprawność analizy zawartej w Raporcie wpływu planowanej instalacji na życie i zdrowie ludzi. W szczególności, efekt migotania cienia, stosownie do ustaleń Raportu nie występuje w odległości większej niż 500 m od turbiny. Stwierdzenia tego nie poparto jednak analizą pory roku, dnia, czy rodzaju turbiny, której to dotyczy (pkt 16 pisma). Raport nie analizuje także problematyki spadku wartości nieruchomości położonych w strefie oddziaływania inwestycji, a przedstawione wyliczenia metod, którymi posłużono się przy realizacji Raportu, pozbawione ich opisu, uniemożliwia poddanie jego treści kontroli merytorycznej (pkt 17 i 18 pisma). Zdaniem skarżącego, powyższe uchybienia, których nie dostrzegł organ I instancji, doprowadziły do wydania decyzji wadliwej, naruszającej normy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Decyzja ponadto uchybia treści art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy ocenowej, gdyż nie określa warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Nałożone zaś obowiązki związane z przeprowadzeniem analizy porealizacyjnej, zdaniem skarżącego, mają charakter iluzoryczny, gdyż pozostają poza kontrolą funkcjonowania przedsięwzięcia i jego wpływu na życie i zdrowie ludzi.
Odnosząc się z kolei do decyzji organu odwoławczego wskazano, że oparcie jej na Raporcie, zawierającym ww. wady, skutkuje wadliwą kontrolą instancyjną i naruszeniem art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. Podkreślono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez "grupowe" ustosunkowanie się do zarzutów odwołań stron i wybiórcze ich przeanalizowanie. W ocenie skarżącej, wydanie obu decyzji w opisanych wyżej okolicznościach faktycznych, przy tak ogromnym sprzeciwie społecznym, świadczy o naruszeniu normy art. 7 k.p.a. i nie uwzględnieniu interesu społecznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej w dalszej części ustawą ocenową. W myśl jego ust. 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie elektrowni wiatrowej, bezspornie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (§ 3 ust. 1 pkt 6 lit b i pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – Dz. U. 2010, Nr 213, poz. 1397). W sprawie postanowiono o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko i sporządzeniu raportu (art. 59 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy ocenowej).
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była więc w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości co do jakości i wyników tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 ustawy ocenowej. Raport nie stanowi bowiem opinii biegłego, gdyż ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę.
Z treści skargi oraz pisma, stanowiącego załącznik do protokołu rozprawy, stanowiącego w istocie rozwinięcie skargi, wynikają następujące zarzuty:
1) Raport oparty został na nieaktualnych mapach, będących podstawą wszystkich analiz,
2) Organ przyjął niewłaściwą normę akustyczną dla miejscowości R., traktując jej zabudowę jako zagrodową, a tymczasem jest tam także zabudowa jednorodzinna. Ponadto, analiza akustyczna sporządzona została na nieaktualnej podstawie prawnej (nieobowiązującym rozporządzeniu wykonawczym),
3) Organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutów odwołania, a uzasadnienie organu I instancji zawiera zapisy wewnętrznie sprzeczne, dotyczące sposobów wykorzystania terenów wokół planowanych siłowni,
4) Raport sporządzony został: w sposób nierzetelny i sprzeczny z przepisami ustawy, w oderwaniu od planowanej inwestycji, zawiera pojęcia niedookreślone w odniesieniu do parametrów konstrukcji i dokładnej lokalizacji turbin, w oparciu o zaniżone dane techniczne dotyczące mocy turbin, wysokości wieży i średnicy rotora. Ponadto, Raport nie zawiera prawidłowej analizy generowanego przez inwestycję promieniowania elektormagnetycznego, oparty został na wadliwej analizie akustycznej oraz wadliwej analizie wariantowej. Stwierdzenia Raportu dotyczące efektu migotania cienia nie zostały natomiast poparte analizą założeń, z których wynikają.
5) Konsekwencją zaakceptowania przez organy administracji obu instancji stwierdzonych uchybień w Raporcie z kolei jest naruszenie zasad postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także uchybienie wymogom prawnym w zakresie poprawności uzasadnienia rozstrzygnięć administracyjnych (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ustosunkowując się do wskazanych wyżej zarzutów należy w pierwszej kolejności przeanalizować przedłożony w niniejszej sprawie przez inwestora Raport o odziaływaniu na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości S. i G. w gminie T. W. (powoływany dalej jako Raport) pod kątem adresowanych w stosunku do niego zarzutów.
W ocenie sądu, chybiony jest zarzut oparcia ustaleń Raportu o nieaktualne mapy terenu. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że inwestor przedłożył dokumentację kartograficzną prawidłową pod względem formalnym i aktualną w stosunku do poszczególnych etapów procedowania. Oceny tej nie zmienia załączona do skargi kserokopia mapy inwestora i jej porównanie do satelitarnego zdjęcia rejonu miejscowości R., wskazująca na istnienie obiektu budowlanego, którego nie było na mapach inwestora. Abstrahując od faktu, że skarżący załączył słabej jakości kserokopię mapy, w żaden sposób nie opisaną, trudno czynić ją podstawą jakichkolwiek tez polemicznych w sytuacji, gdy nie zostało wskazane, z jakiego okresu mapę inwestora porównujemy i wreszcie – kiedy nastąpiła zmiana stanu faktycznego, na którą powołuje się skarżący (wybudowanie nowego obiektu budowlanego).
Odnośnie do analizy oddziaływań hałasu planowanej inwestycji z Raportu wynika, że inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej ma wpływ na klimat akustyczny panujący w otoczeniu przedsięwzięcia. Elektrownie wiatrowe są źródłami o dużej mocy akustycznej, powodującymi zmiany klimatu akustycznego w otoczeniu miejsc ich posadowienia. Czynnikiem zwiększającym zasięg oddziaływania akustycznego jest usytuowanie ruchomych części turbiny na znacznej, wynoszącej ok. 100 m wysokości. Dalej w Raporcie wskazuje się, że przeprowadzona analiza akustyczna wykazała, że z punktu widzenia kształtowania klimatu akustycznego realizacja farmy wiatrowej jest możliwa w planowanej lokalizacji. Dopuszczalny poziom hałasu w środowisku na granicy zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej LAeqD = 50 dB w godz. od 6- 22 oraz LAeqN = 40 dB w godz. od 22-6 oraz LAeqD = 55 dB w godz. od 6-22 oraz LAeqN = 45 dB w godz. od 22-6 dla zabudowy zagrodowej nie zostaje przekroczony dla żadnego z określonych do obliczeń receptorów.
Niewątpliwie, prognozowana lokalizacja elektrowni wiatrowej nie może powodować przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w środowisku. Art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie, zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Sposób ustalania wartości wskaźnika hałasu określa natomiast rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wskaźnika wartości hałasu (Dz. U. Nr 215, poz. 1414). W przedmiotowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zastrzeżono, że po uruchomieniu projektowanej inwestycji należy wykonać pomiary poziomów hałasu w dwóch cyklach, co stanowi dodatkową gwarancję nieprzekroczenia dopuszczalnych w tym zakresie norm. W raporcie nie stwierdzono też negatywnego oddziaływania infradźwięków. Niemniej, stwierdzenia Raportu podlegać winny ocenie, zwłaszcza w kontekście zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zasadnie organ I instancji, w celu weryfikacji powyższych twierdzeń wynikających z Raportu dopuścił dowód z opinii biegłego i przeprowadził ocenę oddziaływania hałasu emitowanego do środowisku z projektowanego zespołu elektrowni wiatrowych. Już z charakterystyki źródeł hałasu opisanych w opinii wynika, że wykonanie analizy akustycznej w odniesieniu do planowanego przez inwestora zespołu 26 elektrowni wiatrowych o mocy do 4,5 MW i wysokości konstrukcji do 190 m jest niemożliwe. Stąd, biegły przyjął za podstawę analizy turbiny o mniejszej mocy – 3 MW i wysokości konstrukcji 119 m, a więc takie same dane, jak autorzy Raportu. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, argumenty skargi wskazujące na wadliwość analizy akustycznej są uzasadnione. W sytuacji, gdy brak jest możliwości wykonania analizy akustycznej nośnika odpowiadającego parametrom planowanej farmy wiatrowej, brak jest podstaw, by uznać za rzetelną analizę opartą na danych znacznie zaniżonych. W takiej sytuacji, organ powinien rozważyć zastosowanie współczynnika, który urealniłby parametry przyjęte do obliczeń. Natomiast bezkrytyczne oparcie się na dostępnych danych, istotnie niższych od tych, które charakteryzują planowaną inwestycję, czynią ustalenia Raportu w istocie nierzetelnymi. Zdaniem sądu, w takich wypadkach, organy administracji obowiązane były odwołać się do zasady przezorności, stanowiącej ogólną zasadę prawa ochrony środowiska, wynikającą z art. 6 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. W doktrynie wskazuje się, że w praktyce stosowanie tej zasady powinno przejawiać się w tym, że wszystkie podmioty podejmujące działalność, której skutki nie są do końca sprawdzone, a mogą wywrzeć negatywny wpływ na środowisko, powinny dokonać wszechstronnej analizy, w jaki sposób można wyeliminować zagrożenia. W sytuacji gdy przeprowadzone badania wskazują, że nawet przy zastosowaniu najnowocześniejszych osiągnięć techniki nie da się wyeliminować zagrożeń dla środowiska, wynikających z planowanej działalności, podmiot zainteresowany jej podjęciem powinien z tego zrezygnować albo wyniki te będą jedną z podstaw do odmowy wydania przez organ administracyjny zezwolenia na prowadzenie takiej działalności.
W okolicznościach niniejszego przypadku, skoro, jak wynika z opinii biegłego, nie jest możliwe wykonanie analizy akustycznej w oparciu o dane planowane przez inwestora to obowiązkiem organu było ocenić tą okoliczność właśnie z punktu widzenia reguły przezorności i być może – jeśli jest to możliwe – skorygować dostępne dane w taki sposób, aby jak najbardziej urealnić uzyskane wyniki. Poprzestanie zaś na dostępnych danych istotnie odbiegających od przyjętych przez inwestora, gdyż znacznie zaniżonych co do parametru mocy turbiny, wysokości konstrukcji i średnicy rotora, faktycznie podważa wiarygodność ustaleń Raportu odnośnie do stwierdzenia o nie przekroczeniu norm hałasu dla żadnego z określonych do obliczeń receptorów.
Jeśli zaś chodzi o powołanie w Raporcie rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 czerwca 2007 r. w sprawie ustalenia wskaźnika poziomu hałasu LDWN Dz. U. Nr 106, poz. 729 ze zm.) jako podstawy analizy akustycznej sporządzonej w grudniu 2011 r. zauważyć należy, że słuszne są wywody skargi, wskazujące na uchylenie tych przepisów w sposób pośredni z dniem 16 listopada 2010 r. na podstawie art. 144 pkt 15 i 173 ust. 1 ustawy ocenowej. W konsekwencji, jako podstawę ustaleń w zakresie tych wskaźników należało powołać rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wartości wskaźnika hałasu LDWN (Dz. U. Nr 215, poz. 1414). Analiza przepisów obu rozporządzeń jednak wskazuje, że są one jednobrzmiące. Powyższe uchybienie należy zatem potraktować jako nie mające wpływu na wynik sprawy.
Jednocześnie, należy odnieść się także do podnoszonej zarówno w odwołaniu jak i w skardze kwestii rodzaju zabudowy w miejscowości R. i jej wpływu na określenie normy akustycznej. Skarżący argumentuje, że organy, wbrew przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U., Nr 120, poz. 826) przyjęły normę akustyczną – 45 dB właściwą dla zabudowy zagrodowej, w sytuacji, gdy w miejscowości tej znajduje się także zabudowa jednorodzinna, a dla niej właściwą normą akustyczną jest 40 dB. Analiza uzasadnienia decyzji organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że organ ten w żaden sposób nie ustosunkował się do tegoż zarzutu. Brak jest w tej decyzji ustaleń co do rodzaju zabudowy w miejscowości R. w kontekście zgłoszonych zarzutów w odwołaniu, w szczególności przesądzenia, że jest to zabudowa zagrodowa (a wówczas analiza akustyczna w tym zakresie jest prawidłowa), a w tej sytuacji nie sposób stwierdzić, czy przyjęta została właściwa norma akustyczna określająca oddziaływanie elektrowni wiatrowej na sąsiednią zabudowę. Zdaniem sądu, powyższe uchybienie świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei, w kwestii efektu migotania cienia sąd uznaje za wystarczające argumenty zaoferowane przez inwestora w obu pismach z 5 października 2012 r., stanowiących jego stanowisko w kwestii uwag stron i społeczności lokalnej. Założenia przyjęte w Raporcie w tym zakresie niewątpliwie wymagają weryfikacji i temu celowi służyć ma właśnie nałożony przez organ I instancji na inwestora (zaproponowany przez niego) obowiązek w zakresie sporządzenia analizy migotania cienia. Niewątpliwie, sporządzając taką analizę uwzględnić należy założenia, o których mowa w załączniku do protokołu, a więc takie założenia, jak pora dnia, roku, rodzaj turbiny, jej odległość od zabudowań, itd.
Ustosunkowując się do stanowiska skarżącego odnośnie do zbyt ogólnikowego określenia parametrów planowanej inwestycji (mocy turbin, wysokości konstrukcji, itd.) oraz dokładnego określenia lokalizacji turbin wskazać należy, że zarzut ten nie jest zasadny. W uzupełnieniu Raportu z marca 2012 r. inwestor wskazuje, że dokładna, ostateczna lokalizacja elektrowni wiatrowych oraz uzupełniająca infrastruktura zostały przedstawione na mapach stanowiących załącznik nr 1 i nr 2 do uzupełnienia raportu. Mapa nr 1 przedstawia wszystkie elementy planowanej farmy wiatrowej na podkładzie kartograficznym w skali 1:10000, ale przeskalowanym na wydruku do ok. 1:16000. Mapa nr 2 przedstawia planowaną farmę wiatrową ze wszystkimi elementami infrastruktury, w wariancie ostatecznym (26 elektrowni), na podkładzie kartograficznym w skali 1:25000. Na mapie tej zaznaczono również wstępny wariant lokalizacji siłowni (38 elektrowni) oraz obszary, które zgodnie z zaleceniami chiropterologa oraz ornitologa zostały wykluczone z lokalizacji siłowni. W kwestii zatem lokalizacji poszczególnych turbin planowanej farmy wiatrowej zarzut skargi okazał się chybiony. Natomiast, w ocenie sądu, na obecnym etapie postepowania, uwzględniając w szczególności jego specyfikę, polegającą na określeniu środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia, inwestor nie ma obowiązku dokładnego i precyzyjnego określenia typu planowanych turbin, ich producenta, wysokości konstrukcji, czy planowanej mocy turbin. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji określił rodzaj przedsięwzięcia, wskazując jego niezbędne maksymalne parametry: wysokość wieży, długość łopaty, wysokość całej konstrukcji oraz moc zainstalowanej turbiny. Uwzględniając tak określone przez inwestora maksymalne parametry planowanych siłowni wiatrowych przeprowadzono ocenę oddziaływania tej inwestycji na środowisko i w tym zakresie postępowanie organów administracji uznać należy za zgodne z prawem. W ocenie sądu bowiem we właściwej decyzji inwestycyjnej (w pozwoleniu na budowę w tym przypadku) inwestor będzie miał obowiązek dookreślenia tych parametrów, oczywiście z tym zastrzeżeniem, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ w postępowaniu w sprawie wydania takiej decyzji (art. 86 ustawy ocenowej). W konsekwencji, inwestor decydując już o wyborze konkretnych turbin będzie musiał wybrać je w taki sposób, aby spełniały warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z kolei, oceniając zarzut dotyczący niewłaściwej analizy wariantowej przedsięwzięcia zauważyć należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.
Analiza wariantowa ma bardzo istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aby zapewnić organowi możliwość przeprowadzenia jak najpełniejszej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ustawy ocenowej, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.
I tak, w niniejszym stanie faktycznym, w punkcie 7 Raportu odnajdujemy opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia i w tym zakresie: wariantowanie technologiczne (dwa warianty), wariantowanie lokalizacyjne (trzy warianty, w tym wariant wstępny, wariant wnioskowany o wydanie przedmiotowej decyzji i wariant przyjęty do realizacji, najkorzystniejszy dla środowiska). Formalna analiza zapisów Raportu wskazuje zatem na słuszność argumentów skargi, gdyż brak w nim tego właśnie jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy, tj. racjonalnego wariantu alternatywnego, a także określenia przewidywanego jego oddziaływania na środowisko. W Raporcie znajduje się jedynie opis wariantu przyjętego do realizacji, a jednocześnie najkorzystniejszego dla środowiska i jego oddziaływanie na środowisko. Pozostałe warianty – wariant wstępny i wariant wnioskowany o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań pozbawione są opisów oddziaływania na środowisko. Do końca też nie wiadomo, jakie znaczenie ma analiza wariantów technologicznych w świetle brzmienia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej. W ocenie sądu, organy administracji, w ramach realizacji zasady prawdy obiektywnej, winny były wyjaśnić te wątpliwości, wzywając inwestora do wyjaśnienia przeprowadzonej przez autorów Raportu analizy wariantowej Zamiarem ustawodawcy było bowiem stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami możliwymi do zrealizowana oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów. To wszystko prowadzi do wniosku, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej nie jest wystarczająca przedstawiona w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analiza wariantowa i wymaga ona uzupełnienia, a co najmniej wyjaśnienia. Jednocześnie należy przypomnieć, że skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy, a także skoro z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 ustawy wynika, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, szczególnie istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym, w omawianym zakresie należy uznać, że argumenty przedstawione w toku postępowania przez strony postępowania nie zostały przez organy należycie rozważone. W ocenie Sądu obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym. Istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie bez powodu ustawodawca w art. 85 ust. 2 ustawy ocenowej uregulował uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w sposób szczególny w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc m.in., że w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
Z kolei, odnosząc się do podnoszonego w odwołaniach i skardze zarzutu braku analizy w Raporcie kwestii spadku cen nieruchomości w związku z lokalizacją przedmiotowej inwestycji należy mieć na uwadze fakt, że decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia ma charakter decyzji ramowej, w której określa się niejako "warunki brzegowe" planowanego przedsięwzięcia i poza zakresem takiego postępowania jest badanie wartości działek sąsiadujących z planowaną inwestycją. Niezależnie od tego, jest to kwestia z zakresu prawa cywilnego, a więc pozostająca poza zakresem właściwości sądu administracyjnego, która mogłaby być potencjalnie podnoszona na etapie porealizacyjnym przed sądem powszechnym w zakresie ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Strona skarżąca musi mieć na uwadze, że decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia szkody lub nieodwracalnych skutków. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wpływa zatem na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli sąsiednich - wobec planowanego przedsięwzięcia - działek.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących Raportu, wskazujących w szczególności na wadliwość wynikających z niego analiz dotyczących negatywnego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie mieszkańców wskazać należy, że są one zbyt ogólnikowe. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na zasadę, jaka wynika z reguł dowodowych postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi strona dla uwiarygodnienia swego stanowiska powinna przedstawić dowód na jego potwierdzenie. Inicjatywa dowodowa nie polega przy tym na przedstawieniu jakichkolwiek dowodów, czy też formułowaniu tylko twierdzeń bez poparcia ich dowodami. Miarodajnym i wiarygodnym sposobem w zakresie kwestionowania merytorycznej treści raportu, byłoby przedłożenie przez podnoszącego zarzut innego raportu lub opracowań, w którym dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób sprzeczne byłyby z treścią raportu przedłożonego przez inwestora. Jak wynika z wyroku NSA z dnia 18 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577), aby zarzut o wadliwości raportu nie był gołosłowny, to powinien być poparty ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Takiego rodzaju dowodu strona skarżąca nie przedstawiła.
Reasumując, uchybienia w zakresie sporządzonej analizy akustycznej oraz właściwego wariantowania są w sprawie niniejszej szczególnie istotnym brakiem, gdyż zaproponowane przedsięwzięcie znajduje się w odległości jedynie 500 m od zabudowań mieszkalnych, co w świetle stanowiska wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska (np.: RDOŚ) zalecających konsekwentnie rozważenie zwiększenia tej odległości i stworzenia strefy buforowej od 500 -1000 m winno skłonić organy do szczególnie wnikliwego rozpoznania sprawy.
W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 6, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. i art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag dotyczących w szczególności poprawności analizy akustycznej, wariantowania przedsięwzięcia oraz prawidłowej identyfikacji rodzaju zabudowy w miejscowości R. w kontekście zastosowanej normy akustycznej. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 § 1 oraz 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztu postępowania, w tym kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, 17 zł za opłatę od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego (dwukrotna stawka minimalna) .