II SA/GD 677/24

II SA/Gd 677/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 124b ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr NSP-VIII.7581.1.9.2024.PG w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania demontażu linii elektroenergetycznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 23 sierpnia 2023 r. "E." S.A. (dalej: "Inwestor") wystąpiła do Starosty Puckiego (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni 0,0693 ha, nr [...] o powierzchni 0,0693 ha, nr [...] o powierzchni 0,0693 ha, nr [...] o powierzchni 0,0693 ha, nr [...] o powierzchni 0,0955 ha i nr [...] o powierzchni 1,7332 ha, położonej w obrębie P., gmina K., dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą
nr [...] oraz nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...]
o powierzchni 0,0680 ha i nr [...] o powierzchni 0,0684 ha, położonej w obrębie P., gmina K., dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą nr [...], do ich udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z usunięciem urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii napowietrznych SN-15kV i linii kablowych SN-15kV.
Decyzją z 12 grudnia 2023 r. Starosta, na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", odmówił udostępnienia wskazanych we wniosku nieruchomości, stanowiących własność B. F. (dalej: "Skarżący"), w celu wykonania czynności związanych usunięciem urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii napowietrznych SN-15kV i linii kablowych SN-15kV.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że art. 124b ust. 1 u.g.n. może być zastosowany, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, 2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.
O ile spełnienie drugiej przesłanki w niniejszej sprawie nie wzbudziło zastrzeżeń Starosty (przedłożona dokumentacja i wyjaśnienia potwierdzają, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na usunięcie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej), o tyle organ pierwszej instancji ocenił, że spełnienie pierwszej przesłanki nie miało miejsca. W tym zakresie Starosta wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami przedłożonymi przez pełnomocnika Inwestora w piśmie z 3 listopada 2023 r. planowane usunięcie urządzeń energetycznych objętych wnioskiem nie jest związane z konserwacją, remontem lub usuwaniem awarii linii energetycznych. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ pierwszej instancji podniósł, że co do zasady wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności powinny być związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii określonych obiektów, a więc mają służyć ich ogólnie pojętej konserwacji i utrzymywaniu w należytym stanie. Tym samym, decyzja ograniczająca uprawnienia właściciela nieruchomości w sposób opisany w art. 124b u.g.n. może zostać wydana wyłącznie w celu udostępnienia nieruchomości dla potrzeb wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii urządzeń określonych
w tym przepisie, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Podsumowując Starosta podniósł, że skoro Inwestor zamierza dokonać usunięcia unieczynnionych linii energetycznych służących do przesyłania energii elektrycznej
w postaci linii napowietrznych SN-15kV i linii kablowych SN-15kV, a nie konserwacji, remontu czy usunięcia awarii, art. 124b u.g.n. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Inwestora Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 11 kwietnia 2024 r. uchylił ją w całości i orzekł o zobowiązaniu Skarżącego do udostępnienia Inwestorowi części
wymienionych we wniosku nieruchomości, w celu wykonania demontażu urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii kablowych SN-15kV oraz linii napowietrznych SN-15kV wraz ze stanowiskami słupowymi. W decyzji wskazano, na czym będą polegać prace w odniesieniu do każdej z działek, ile będzie wynosić powierzchnia zajęcia działek na czas prac oraz okres zobowiązania do udostępnienia nieruchomości
(5 dni roboczych od dnia jej zajęcia przez upoważniony podmiot).
W uzasadnieniu Wojewoda przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść art. 124b ust. 1 u.g.n. wskazując, że z jego treści wynika, iż można go zastosować w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii wymienionych we wskazanej normie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń oraz usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, 2) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża na takie udostępnienie zgody.
Odwołując się do judykatury Wojewoda podniósł, że możliwość zastosowania
art. 124b u.g.n. należy odnosić do nieruchomości, której dotyczy wniosek. Należy więc ocenić, czy prace wykonane na tej konkretnej nieruchomości zaliczają się do jednej
z kategorii, o których mowa w tym przepisie. Jeżeli celem udostępnienia części nieruchomości jest usunięcie urządzeń i obiektów (demontażu linii napowietrznej) to usprawiedliwia to wydanie decyzji w oparciu o wskazany przepis.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że wniosek Inwestora dotyczy demontażu znajdujących się na nieruchomości urządzeń linii napowietrznej
SN-15kV oraz linii kablowych SN-15kV, stanowiących własność Spółki, z uwagi na wyłączenie z użytkowania istniejących linii. Inwestor wyjaśnił, że linie są unieczynnione
i nie zostaną ponownie włączone do eksploatacji. Wobec tego, zdaniem Wojewody, prace, które mają polegać na usunięciu urządzeń linii napowietrznej SN-15kV oraz linii kablowej SN-15kV służących niegdyś do przesyłania energii elektrycznej, mieszczą się w zakresie pojęć użytych w art. 124b ust. 1 u.g.n. Zatem pierwsza przesłanka została spełniona.
Przechodząc do oceny spełnienia drugiej przesłanki organ odwoławczy zaznaczył, że z art. 124b ust. 1 u.g.n. nie wynika sformalizowana procedura poprzedzająca wydanie decyzji. Zatem warunkiem dopuszczalności jej wydania jest wykazanie braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. Zdaniem Wojewody w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, gdyż o braku wyrażenia zgody świadczy dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (pisma z 12 grudnia 2022 r. i 27 marca 2023 r. wraz
z załącznikami). Organ odwoławczy wskazał, że korespondencja prowadzona pomiędzy Inwestorem a właścicielem nieruchomości dotyczyła rozliczeń związanych z roszczeniem odszkodowawczym wynikającym z bezumownego korzystania z nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne oraz demontażem tych urządzeń. Inwestor wnosił o wyrażenie zgody na demontaż przed ustaleniem kwestii odszkodowawczych, przesyłał do właściciela nieruchomości oświadczenia woli dotyczące jej udostępnienia
w celu demontażu urządzeń linii napowietrznej oraz kablowej. Inwestor nie otrzymał pisemnej odpowiedzi mimo prawidłowo doręczonego pisma. Pełnomocnik Inwestora dodatkowo wyjaśnił, że właściciel nieruchomości nie stawił się na umówione spotkanie.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda ocenił, że nie doszło do zawarcia porozumienia pomiędzy Inwestorem a właścicielem nieruchomości; w aktach sprawy brak jest dokumentu, który potwierdzałby wyrażenie przez właściciela nieruchomości zgody na przeprowadzenie prac demontażowych na jego gruncie.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że obie przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. zostały w niniejszej sprawie spełnione.
W skardze na decyzję organu odwoławczego B. F. zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 9 i art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku powołania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. przez niezastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 124b
ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na bezzasadnym przyjęciu przez Wojewodę, że prace, które mają polegać na usunięciu urządzeń linii napowietrznej 15kV oraz linii kablowej 15kV mieszczą się w zakresie pojęć użytych w art. 124b ust. 1 u.g.n.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody w całości (jako wydanej bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ewentualnie jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesiono również o dopuszczenie dowodu z dołączonego do skargi wydruku z internetowego systemu informacji przestrzennej przedstawiającego przeznaczenie nieruchomości Skarżącego
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") na okoliczność przeznaczenia nieruchomości Skarżącego w m.p.z.p. pod budownictwo mieszkaniowe.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że w zaskarżonej decyzji nie powołano podstawy prawnej (poza wskazaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9a u.g.n., które nie stanowią podstawy do zobowiązania właściciela nieruchomości przez organ do udostępnienia nieruchomości innej osobie lub podmiotowi w określonym celu, jeżeli nie wyraża on na to zgody). Podkreślono, że podstawy prawnej wydania decyzji nie można domniemywać z jej uzasadnienia; powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne to odrębne elementy decyzji administracyjnej.
Zdaniem Skarżącego brak powołania podstawy prawnej w decyzji Wojewody stanowi nie tylko istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale również podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), albowiem została ona wydana bez podstawy prawnej.
Niezależnie od powyższego Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 124b ust. 1 u.g.n. niezasadnie przyjmując, że prace, które mają polegać na usunięciu urządzeń linii napowietrznej 15kV oraz linii kablowej 15kV mieszczą się w zakresie pojęć użytych w art. 124b ust 1 u.g.n. W konsekwencji organ odwoławczy wadliwie uznał, że pierwsza przesłanka wydania decyzji w trybie art. 124b ust 1 u.g.n. została spełniona.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżący podniósł, że tylko w razie prowadzenia czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii ciągów, urządzeń i instalacji wskazanych w spornej regulacji istnieje możliwość jej zastosowania. Tym samym, tylko te trzy cele mogą być realizowane na gruncie art. 124b u.g.n. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z tych celów. Dodano, że celem art. 124b u.g.n. jest stworzenie warunków prawnych do utrzymania przewodów
i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości, za których stan są odpowiedzialne przedsiębiorstwa przesyłowe.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 12 lipca 2024 r. Inwestor wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w art. 124b ust. 1 u.g.n. wprost wskazano, iż chodzi w nim również
o usuwanie z gruntu ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.
W piśmie procesowym z 12 listopada 2024 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 398/24, którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Kosakowo nr C/720/2023 z dnia 28 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w obrębie Pogórze gmina Kosakowo, na zachód od ulicy Szkolnej w części dotyczącej terenu dróg wewnętrznych oznaczonego na rysunku planu symbolem 29-KDW oraz w części dotyczącej nieruchomości stanowiących działki o numerach: [...]-[...], położone w P., gmina K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody
Pomorskiego z 11 kwietnia 2024 r. uchylająca w całości decyzję Starosty Puckiego
z 12 grudnia 2023 r. i orzekająca o zobowiązaniu B.. F. do udostępnienia "E." S.A. części wymienionych w sentencji decyzji nieruchomości, w celu wykonania demontażu urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii kablowych SN-15kV oraz linii napowietrznych SN-15kV wraz ze stanowiskami słupowymi. W zaskarżonej decyzji wskazano, na czym będą polegać prace w odniesieniu do każdej z działek, ile będzie wynosić powierzchnia zajęcia działek na czas prac oraz okres zobowiązania do udostępnienia nieruchomości (5 dni roboczych od dnia jej zajęcia przez upoważniony podmiot).
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1145 ze zm.), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń
i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący - właściciel wskazanych we wniosku Inwestora nieruchomości, nie wyraził zgody na ich udostępnienie celem przeprowadzenia planowanych na nich robót - demontażu urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii kablowych SN-15kV oraz linii napowietrznych SN-15kV wraz ze stanowiskami słupowymi.
Z przekazanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że pismem z 12 grudnia 2022 r. (doręczonym 2 stycznia 2023 r.) Inwestor zwrócił się do Skarżącego z propozycją wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonych w P. przy ul. S. W piśmie poinformowano, że Inwestor zamierza podjąć ze Skarżącym rozmowy ugodowe mające na celu dobrowolną zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie (w okresie od 3 czerwca 2021 r. do 3 września 2022 r.) ze wskazanych
w piśmie nieruchomości, którego wysokość wyliczono na 80.115 zł. Poinformowano również, że po uzyskaniu zgody Skarżącego na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia demontażu urządzeń Inwestor przystąpi do podpisania porozumienia
w zakresie wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Pismo to pozostało bez odpowiedzi Skarżącego.
W aktach sprawy znajduje się również dokument zatytułowany "Notatka z rokowań", z którego wynika, że Skarżący nie stawił się na zaplanowane na dzień 2 marca 2023 r. spotkanie z przedstawicielami Inwestora, nie poinformował o swojej nieobecności, a także nie odbierał telefonu od pełnomocnika Inwestora.
W związku z powyższym pismem z 27 marca 2023 r. (doręczonym 3 kwietnia
2023 r.) Inwestor ponownie zwrócił się do Skarżącego z propozycją wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonych w P. przy ul. S. W piśmie poinformowano, że na spotkaniu w dniu 2 marca 2023 r. Inwestor zamierzał podjąć ze Skarżącym rozmowy ugodowe mające na celu dobrowolną zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie (w okresie od 3 czerwca 2021 r. do 3 września 2022 r.) ze wskazanych w piśmie nieruchomości, którego wysokość wyliczono na
80.115 zł. Poinformowano, że po uzyskaniu zgody Skarżącego na zajęcie nieruchomości
w celu przeprowadzenia demontażu urządzeń Inwestor przystąpi do podpisania porozumienia w zakresie wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Również i to pismo pozostało bez odpowiedzi Skarżącego.
Należy zauważyć, że art. 124b u.g.n. nie zawiera żadnych postanowień dotyczących trybu lub sposobu bądź formy uzyskiwania zgody na udostępnienie nieruchomości.
W judykaturze wskazuje się, że spełnienie tego obowiązku oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów nie doszło między stronami do porozumienia, ale inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ww. przepisie. Niemożność uzyskania zgody zachodzi natomiast wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia albo właściciel nieruchomości sprzeciwił się wyrażeniu zgody (zob. wyrok WSA w Olsztynie
z 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 311/18, wyrok WSA w Rzeszowie z 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 481/18, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że z treści art. 124b u.g.n. nie wynika, aby brak zgody musiał być wyrażony
w jakiejś szczególnej formie, w szczególności aby miało to mieć formę jednoznacznego
w tym względzie oświadczenia właściciela nieruchomości (zob. wyrok WSA w Gliwicach
z 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 152/18).
W związku z powyższym jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organów obu instancji, że druga ze sformułowanych w art. 124b ust. 1 u.g.n. przesłanek została
w niniejszej sprawie spełniona, albowiem Skarżący nie wyraził zgody na zajęcie stanowiących jego własność nieruchomości w celu wykonania czynności związanych
z usunięciem urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci linii napowietrznych SN-15kV i linii kablowych SN-15kV.
Przechodząc do zasadniczej kwestii spornej należy wskazać, że jej istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy planowane na działkach Skarżącego i objęte wnioskiem o udostępnienie nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne prace mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. W ocenie organu odwoławczego prace polegające na demontażu urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej uprawniają do uzyskania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n., natomiast Skarżący (a także organ pierwszej instancji) stoi na stanowisku, że prace, jakie mają być przeprowadzone na części jego nieruchomości nie mieszczą się w dyspozycji
art. 124b ust. 1 u.g.n.
W sporze tym należy przyznać rację organowi odwoławczemu. Analiza załączonych do wniosku z 23 sierpnia 2023 r. dokumentów wskazuje bowiem, że na nieruchomościach Skarżącego nie były planowane żadne prace, w wyniku których miałaby powstać nowa substancja infrastruktury elektroenergetycznej, a jedynie demontaż zbędnych elementów linii dotychczasowej.
O ile w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na nieruchomościach Skarżącego nie miały być wykonane czynności związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, to jednak nieruchomości te miały być udostępnione w celu demontażu urządzeń przesyłowych, a art. 124b ust. 1 u.g.n. wiąże prawo żądania udostępnienia nieruchomości również z celem w postaci usuwania z gruntu ciągów drenażowych, przewodów, urządzeń i obiektów (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2024 r.
sygn. akt I OSK 2268/20).
A zatem, celem udostępnienia części nieruchomości Skarżącego było usunięcie urządzeń i obiektów, co usprawiedliwiało wydanie decyzji w oparciu o art. 124b u.g.n.
Słuszność stanowiska Wojewody potwierdza nie tylko literalna wykładnia spornej regulacji.
Należy bowiem zauważyć, że w sposób zdecydowanie szerszy w porównaniu do
art. 124 u.g.n. został określony w komentowanym artykule zakres czynności, jakie mogą być podejmowane na podstawie uzyskanej decyzji. Na jego podstawie można zobowiązać do udostępnienia nieruchomości nie tylko w celu wykonania czynności związanych
z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, lecz także w celu wykonania czynności związanych z remontami oraz z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, a także w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie tych czynności (tak: P. Wojciechowski [w:] P. Czechowski (red.), Ustawa
o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, 2015).
Nie ulega wątpliwości, że art. 124b ust. 1 u.g.n., oprócz wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii, umożliwia także usuwanie z gruntu elementów infrastruktury przesyłowej. Ustawodawca nie wskazuje wprost, czy chodzi tu
o infrastrukturę nadal funkcjonującą, czy wyłączoną już z użytku. Można się domyślać,
że ratio regulacji dotyczy usuwania elementów sieci przesyłowej, które już nie działają, aczkolwiek nie można wykluczyć, iż w pewnych, specyficznych okolicznościach konieczny będzie demontaż elementów nadal zdatnych do użytku (tak: A. Bródka [w:] E. Klat-Górska (red.), Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, 2014).
Nie można tym samym zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1273/19, że "(...) usunięcie z nieruchomości odcinka sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami
i przepompownią ścieków nie mieści się w kategorii celu opisanego w art. 124b ust. 1,
tj. wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii. Za takim rozumieniem przemawia bowiem zarówno literalna treść przepisu jak i niewątpliwy zamiar ustawodawcy zmierzający do umożliwienia dostępu do działki w sytuacji zaistnienia potrzeby wyremontowania znajdujących się w nim lub na nim szeroko rozumianych urządzeń, dokonania ich konserwacji ewentualnie usunięcia zaistniałych awarii w ich funkcjonowaniu". Wbrew temu, co wskazano w tym judykacie, w treści art. 124b ust. 1 u.g.n. expressis verbis jest mowa o możliwości usuwania z gruntu ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.
Należy przy tym podkreślić, że zakresem zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. prima facie zostało objęte wyłącznie usuwanie ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów przesyłowych znajdujących się w gruncie (infrastruktura podziemna). Literalne brzmienie może sugerować, że usuwanie nie dotyczy infrastruktury naziemnej (np. sieci ciepłowniczej) oraz nadziemnej (przewodów linii elektroenergetycznej). Przy wykładni tej regulacji trzeba jednak pamiętać, że zasadniczo każdy ze wskazanych elementów infrastruktury przesyłowej związany jest jednak z gruntem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124b ust. 1 u.g.n., przez co zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są pozbawione podstaw.
Odnosząc się natomiast do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć, że uchylenie przez sąd administracyjny aktu
z powodu naruszenia tego rodzaju przepisów (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
A zatem, nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania aktu z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia aktu przez sąd (zob. uchwała NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66).
Istotnie, w sentencji decyzji z 11 kwietnia 2024 r. Wojewoda przywołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (stanowiący o tym, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy) oraz art. 9a u.g.n. (zgodnie z którym organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania
z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda), jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kilkukrotnie przywołano art. 124b u.g.n., przytoczono jego pełne brzmienie
i dokonano jego (prawidłowej) wykładni.
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera m.in. powołanie podstawy prawnej
(pkt 4) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 2).
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Zdaniem Sądu niewskazanie przez Wojewodę w sentencji decyzji art. 124b u.g.n. nie uniemożliwiło ani sądowej kontroli tej decyzji, ani skutecznego wniesienia na nią skargi, w której sformułowano m.in. zarzut naruszenia tej regulacji poprzez jej błędną wykładnię.
Podsumowując należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 10
i art. 77 § 1 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, pozwalał na ustalenie stanu faktycznego sprawy i jej istotnych okoliczności, zaś dokonana przez Wojewodę jego ocena nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W rezultacie, w zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 124b u.g.n. Jednocześnie oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego.
Odnosząc się końcowo do wniosku dowodowego sformułowanego w piśmie procesowym z 12 listopada 2024 r. należy zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 398/24, którym częściowo stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Kosakowo nr C/720/2023 z dnia 28 września 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w obrębie Pogórze gmina Kosakowo, na zachód od ulicy Szkolnej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w której kontroli sądowej poddano rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczące spełnienia przesłanek z art. 124b ust. 1 u.g.n., które to rozstrzygnięcie - jak wyżej wskazano - jest prawidłowe.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]