II SA/Gd 675/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. G.-B. i M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy Żukowo z 4 stycznia 2021 r., która ustaliła warunki zabudowy dla budowy parkingu na działce nr [...]. Skarżący, właściciele sąsiednich działek, twierdzili, że decyzja ta dotyczy w istocie bazy transportowej i narusza ich interes prawny, powołując się na wcześniejsze decyzje nakazujące przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając skarżących za niebędących stronami postępowania, ponieważ nie byli stronami postępowania zwykłego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i nie wykazali interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienie SKO. Sąd uznał, że SKO przedwcześnie odmówiło wszczęcia postępowania, nie badając wystarczająco interesu prawnego skarżących, który mógł wynikać z potencjalnego naruszenia ich prawa własności (art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 64 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) może być szerszy niż w postępowaniu zwykłym, a odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce tylko w przypadkach oczywistego braku legitymacji procesowej. WSA nakazał SKO ponowne rozpatrzenie wniosku, zbadanie interesu prawnego skarżących i ewentualne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, badanie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, zasady stosowania art. 61a k.p.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie skarżący powołują się na naruszenie prawa własności w kontekście decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżący, właściciele nieruchomości sąsiednich, posiadają interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, mimo że nie byli stronami postępowania zwykłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący mogli posiadać interes prawny, który należało zbadać, ponieważ skutki decyzji o warunkach zabudowy mogły naruszyć ich prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że SKO przedwcześnie odmówiło wszczęcia postępowania, nie badając wystarczająco interesu prawnego skarżących. Interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także z prawa cywilnego (np. prawo własności), a krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym może być szerszy niż w postępowaniu zwykłym.
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdy brak przymiotu strony nie jest oczywisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna być ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty. W innych przypadkach organ powinien wszcząć postępowanie i wyjaśnić wątpliwości w jego toku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że badanie legitymacji procesowej wnioskodawcy w drodze postępowania wyjaśniającego powinno odbywać się po wszczęciu postępowania, aby zapewnić stronie czynny udział. Odmowa wszczęcia powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy brak przymiotu strony wynika wprost z podania lub jest łatwy do ustalenia.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżący zarzucali naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5, 6 i 7 k.p.a. jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
SKO odmówiło wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., uznając skarżących za niebędących stroną.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla oceny legitymacji skarżących.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Podstawa interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli obejmuje skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO przedwcześnie odmówiło wszczęcia postępowania, nie badając wystarczająco interesu prawnego skarżących. • Interes prawny skarżących mógł wynikać z naruszenia ich prawa własności. • Krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym może być szerszy niż w postępowaniu zwykłym.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie byli stronami postępowania zwykłego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy. • Skarżący nie wykazali interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa wszczęcia postępowania powinna być ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy, bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji. • Sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. • Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego, do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, badanie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, zasady stosowania art. 61a k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie skarżący powołują się na naruszenie prawa własności w kontekście decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie interesu prawnego stron w postępowaniach administracyjnych, nawet tych nadzwyczajnych, i jak sądy administracyjne pilnują przestrzegania tych zasad.
“Sąsiedzi walczą o swoje prawo własności: WSA uchyla odmowę wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o warunkach zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.