II SA/GD 672/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę.
Skarżący D.S. złożył skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt ten znajdował się na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego jako teren upraw leśnych i łąk, z wyłączeniem możliwości zabudowy. Sąd uznał, że zarówno pierwsza przesłanka rozbiórki (brak pozwolenia na budowę), jak i druga (niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego) zostały spełnione, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt znajdował się na działce nr [..] w K., gmina K. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy z 1993 r., teren ten był oznaczony jako teren upraw leśnych i łąk z wyłączeniem możliwości zabudowy. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do obiektów budowanych przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r., obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeśli znajdują się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Sąd uznał, że obie przesłanki zostały spełnione: obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja była niezgodna z planem miejscowym obowiązującym w dacie budowy. Mimo że od 2003 r. nie ma planu miejscowego dla tego obszaru, skarżący nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy, mimo wielokrotnych wezwań organów. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, znajdujący się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę, podlega nakazowi rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obie przesłanki nakazu rozbiórki, określone w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r., zostały spełnione: obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy. Brak uzyskania decyzji o warunkach zabudowy przez skarżącego, mimo upływu wielu lat i wielokrotnych wezwań, potwierdza niezgodność z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
Pomocnicze
P.b. art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe.
P.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego art. 44 § ust. 1 pkt 1
Pozwolenia na budowę wymaga m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Lokalizacja obiektu budowlanego była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy (teren upraw leśnych i łąk z wyłączeniem zabudowy). Skarżący nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy, mimo wielokrotnych wezwań organów i upływu czasu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez organy obu instancji (art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 KPA). Przedwczesne wydanie decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na toczące się postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Niewłaściwe ustalenie przeznaczenia terenu zgodnie z przepisami planowania przestrzennego. Niedostrzeżenie uchybień w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce... Pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Mariola Jaroszewska
sędzia
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście samowoli budowlanych, znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy przy orzekaniu o rozbiórce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy przed 1995 r. na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego z wyłączeniem zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje długotrwały proces egzekwowania prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów planowania przestrzennego, nawet w przypadku obiektów nietrwale związanych z gruntem.
“Samowola budowlana sprzed lat: dlaczego sąd nakazał rozbiórkę domku na łące?”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gd 672/20 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2021-02-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Mariola Jaroszewska Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1498/21 - Wyrok NSA z 2024-03-06 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 ust. 1 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2021 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2020 r., Nr [...] w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie D. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 30 czerwca 2020 roku w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 19 lipca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) nakazał D. S. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach zewnętrznych 10,05 m x 4,55 m wraz ze związanym urządzeniem sanitariatem (w.c.) o konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 1,0 m x 1,05 m, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..], położonej w K., gmina K. W uzasadnieniu wskazano najpierw, że w związku z tym, że realizacja przedmiotowych obiektów została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm., dalej powoływana także jako P.b. z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ stwierdził, że D. S. na terenie działki nr [..] pobudował bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1994 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej (letniskową) o wymiarach 10,05 m x 4,55 m wraz z urządzeniem budowlanym - sanitariatem (w.c.) o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,0 m x 1,05 m. Nadto ww. działka leży na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenie Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. Przepisy te zakazują na terenie Parku Krajobrazowego m. in. lokalizowania i budowy domów letniskowych. Biorąc pod uwagę te okoliczności, zdaniem organu, należało orzec o rozbiórce ww. obiektów. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 29 grudnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 1 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 163/05 oddalił skargę D. S. na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 grudnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 października 2007 r. o sygn. akt II OSK 1307/06 - uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 163/05 oraz decyzje organów obu instancji. Naczelny Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku zakwestionował bezkrytyczną akceptację podstawy prawnej (art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.), jaką zastosowały organy nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki. W pierwszej kolejności bowiem powinna być rozważona, jako podstawa prawna ewentualnej rozbiórki, regulacja art. 37 ust, 1 pkt 1 ustawy, a więc w kontekście zgodności istniejącego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego w dacie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd zaakceptował zarazem zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz powołanie się na przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) dla wykazania, że budynki tymczasowe niepołączone w sposób trwały z gruntem, wymagały również uzyskania pozwolenia na budowę. W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z 1 kwietnia 2008 r. nakazał D. S. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach zewnętrznych 10,05 m x 4,55 m oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), o wymiarach zewnętrznych 1,00 m x 1,05 m, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] w K, gmina K. Organ stwierdził, że działka znajduje się na terenie, który nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ obowiązujący wcześniej na tym terenie plan utracił moc, a obiekty na działce wybudowano samowolnie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31 sierpnia 2010 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 7 lutego 2019 r. zawiadomił D. S., że z powodu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w toku postępowania w sprawie samowolnej zabudowy - może ubiegać się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [..] w K. D. S. poinformował pisemnie organ że w Urzędzie Gminy toczy się postępowanie administracyjne dotyczące zalegalizowania postawionego bez pozwolenia domku. W odpowiedzi na pismo organu Urząd Gminy pismem z 9 maja 2019 r. poinformował, że w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..] w K. nie toczyło się, ani nie toczy się żadne postępowanie. Decyzją z 10 marca 2020 r. PINB, rozpoznając sprawę ponownie, nakazał D. S. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 10,05 m x 4,55 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..], położonej w K., gmina K. W uzasadnieniu wskazano najpierw, że D. S. pobudował bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1994 r. na terenie działki nr [..] ww. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej. W związku z tym, że został on pobudowany na przed 1 stycznia 1995 r., zastosowanie ma ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Stosownie do tej ustawy obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, a ich budowę można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W związku z tym, że na tym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, skarżący został wezwany przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy tego obiektu budowlanego, czego nie uczynił. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, WINB decyzją z 30 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że obiekt budowlany został wybudowany w 1994 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ przypomniał, że w 1994 r. działka inwestycyjna była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy (uchwała Rady Gminy z dnia 30 lipca 1993 r., Dz. Urz. Województwa nr 16, poz. 90 z dnia 16 sierpnia 1993 r.). Zgodnie z ustaleniami tego planu, teren na którym znajduje się ta działka oznaczony był jako teren upraw leśnych i łąk - bez prawa zabudowy. Plan ten utracił moc i obecnie działka znajduje się na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla zrealizowanej inwestycji. Biorąc pod uwagę te okoliczności, organ pierwszej instancji wydał decyzję zgodnie z prawem. W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że Prawo budowlane z 1974 r. przewidywało możliwość zalegalizowania samowoli, jeżeli wybudowany bez zezwolenia obiekt budowlany spełniał wszystkie wymagania przepisów prawa, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku, gdy brak jest dokumentów potwierdzających legalność wybudowania obiektu - co ma miejsce w niniejszej sprawie - obowiązkiem organu jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśniono też, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest przepisem gminnym i tym samym nie stanowi podstawy prawnej dla wydawanych decyzji administracyjnych. Uchwała Rady Gminy z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego K., tzw. "[..]" w gminie K. również nie stanowi aktu prawa miejscowego. Fakt przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zmienia stanu faktycznego, a organ orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego w chwili wydania rozstrzygnięcia. Natomiast w kwestii zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., wskazano, że pismem z 6 listopada 2019 r. organ I instancji poinformował D. S. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona na każdym etapie postępowania może działać przez pełnomocnika, wobec tego w przypadku niemożności osobistego stawiennictwa w siedzibie organu I instancji, odwołujący się mógł wyznaczyć pełnomocnika. W kwestii umorzenia przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego wyjaśniono, że jego przedmiotem była decyzja, która została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem NSA z 5 października 2007 r., sygn. akt OSK 1307/06. W chwili obecnej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przedmiotem postępowania jest odrębna decyzja z 10 marca 2019 r. D. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję WINB z 30 czerwca 2020 roku wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonej do skargi dokumentacji w postaci wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 5 maja 2019 r. dla domku drewnianego rekreacyjnego na działce nr [..], obręb K. Organowi zarzucono naruszenie: 1) art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, polegające na tym, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego kwestii wszczęcia w dniu 13 maja 2019 r. postępowania przed Wójtem Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji i nie wyjaśnił, czy i w jaki sposób postępowanie to się zakończyło, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powoduje, że wydanie decyzji o nakazie rozbiórki było co najmniej przedwczesne. Zarzucono też naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 KPA, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w ten sposób, że organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń odnośnie do zgodności budowy obiektu z przepisami planowania przestrzennego, obowiązującymi od czasu realizacji inwestycji do chwili obecnej, co jest sprzeczne z zasadami, o których mowa w art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak też nie dostrzegł uchybień w tym zakresie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że biorąc pod uwagę fakt, iż materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., to koniecznym warunkiem przymusowej rozbiórki w sprawie było jednoznaczne ustalenie przez organy, że sporny budynek letniskowy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W kontekście tej przesłanki należało ustalić obecne przeznaczenie terenu, na którym znajduje się obiekt, ale też - przeznaczenie tego terenu od daty jego budowy. Organy nie wywiązały się z tego obowiązku. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób należyty, czy skarżący wystąpił o decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki. Organ ograniczył się jedynie do powielenia twierdzeń i ustaleń organu I instancji w tym zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy nie odniósł się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu, że z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy wystąpił w dniu 5 maja 2019 r., który wpłynął do Urzędu Gminy 13 maja 2019 r. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zobligowany był do przeprowadzenia postępowania dowodowego celem niezbędnego ustalenia okoliczności podniesionych przez stronę w odwołaniu, a które w istotny sposób przeczą ustaleniom organu I instancji, że nie toczyło się ani nie toczy się żadne postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..] w K. Organy powinny były dokonać szczegółowej analizy wszystkich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących dla obszaru, na którym zlokalizowana jest samowola budowlana od czasu jej realizacji do chwili obecnej, a wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń powinny znaleźć precyzyjne i wyczerpujące odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem organ nie odniósł się do miejscowego planu Gminnej Rady Narodowej z dnia 23 marca 1978 r. nr II/13/78. Jakkolwiek plan ten nie obowiązywał już w dacie zakończenia budowy spornego obiektu, to jego postanowienia mogły określać przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu w momencie rozpoczęcia budowy przedmiotowej inwestycji. Organy nie wypowiedziały się też, czy na terenie, na którym znajduje się działka inwestycyjna nie obowiązywał inny plan, niż miejscowy plan nr 162/XXXVII/93. Organy nadzoru budowlanego, orzekając o rozbiórce, powinny ustalić nie tylko, jakie było zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego terenu w poszczególnych obowiązujących historycznie planach miejscowych, lecz także poczynić ustalenia co do tego, czy plany te przewidywały przeznaczenie uzupełniające, a jeżeli tak, to jakie i czy w ramach tegoż przeznaczenia uzupełniającego dopuszczalna była realizacja na działce inwestora zabudowy rekreacyjnej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Kontrolując zaskarżoną w sprawie decyzję oraz decyzję organu I instancji sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a tym samym skarga D. S. nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niesporne jest, że w 1994 r. wybudowano na działce nr [..] w miejscowości K., gmina K. obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 10,05 m x 4,55 m. Z uwagi na to, że obiekt ten został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy P.b. z 1974 r. Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu jej art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy art. 37 – 42 P.b. z 1974 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. 1975, nr 8, poz. 48 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, stanowiły, że pozwolenia na budowę wymaga m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków (§ 44 ust. 1 pkt 1). Wyjątki wprowadzał ust. 2 i 3 § 44, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymagała budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych (ust. 2 pkt 1) pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego (ust. 2 pkt 2). Ponadto właściwy organ mógł warunkowo zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę położonego na obszarze wsi budynku gospodarczego i inwentarskiego, wznoszonego według projektu typowego lub powtarzalnego na terenie istniejącej zagrody (ust. 3). Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z brzmienia przywołanego powyżej przepisu wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest: 1) wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz 2) znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. W niniejsze sprawie podstawą prawną wydanej decyzji jest art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. Prawidłowość zastosowanej podstawy prawnej w niniejszej sprawie wynika z okoliczności sprawy, a jednocześnie - z wiążącego w tym zakresie w niniejszej sprawie wyroku NSA z 5 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1307/06. Należy przy tym wskazać, że pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08, LEX nr 1217983). Zagadnienie dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym do obiektów samowolnie wybudowanych w okresie obowiązywania P.b. z 1974 r. zostało bezpośrednio poruszone w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (CBOSA). W orzeczeniu tym wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Naczelny Sądu Administracyjny wskazał zarazem, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 P.b. z 1974 r. przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym nietrwale związanym z gruntem, pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej, co – w świetle przytoczonych powyżej przepisów – uzasadnia prawidłowość przyjęcia konieczności uzyskania pozwolenia na jego budowę. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, ponieważ skarżący nie legitymował się pozwoleniem na budowę spornego obiektu budowlanego. Okoliczność ta zresztą nie jest kwestionowana w skardze. W odniesieniu zaś do drugiej z przesłanek orzeczenia o rozbiórce, tj. znajdowania się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę, wskazać należy, że lokalizacja analizowanego obiektu jest niezgodna z przepisami planu miejscowego obowiązującego w dacie jego powstania. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu z uchwały nr 162/XXXVII/93 Rady Gminy w sprawie zatwierdzenia aneksu do "Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K." dla obrębu geodezyjnego K., wieś K., teren, na którym położona jest działka nr [..], znajduje się w jednostce planistycznej obejmującej tereny łąk i upraw leśnych (oznaczonych symbolem Ł i Ls), z wyłączeniem możliwości zabudowy. Zatem, obowiązujący w dacie budowy plan miejscowy wykluczał realizację spornego obiektu. Niezasadne jest zawarte w skardze oczekiwanie, by badać zgodność powyższej zabudowy z planem miejscowym z 1978 r., gdyż jak sam skarżący mimo wszystko trafnie zauważył, plan ten nie obowiązywał w dacie budowy. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, od 2003 r. nie ma już planu miejscowego dla tego obszaru. W konsekwencji, w ramach legalizacji powyższej inwestycji skarżący powinien przedstawić decyzję o warunkach zabudowy. Jak wynika z akt sprawy, mimo że niniejsze postępowanie toczy się od 2004 r. – do chwili wyrokowania przez sąd takiej decyzji skarżący nie przestawił. Zauważyć przy tym należy, że w piśmie z 2 września 2010 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego z pytaniem, czy w sprawie niniejszej inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy, ewentualnie – czy toczy się postępowanie w sprawie wydania tych warunków. Podobnie, w piśmie z 7 lutego 2019 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego z pytaniem, czy ubiegał się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornego obiektu budowlanego, informując jednocześnie, że skutkiem braku tej decyzji może być orzeczenie o rozbiórce. Organ wyznaczył jednocześnie skarżącemu termin na złożenie decyzji lub kopii wniosku o jej wydanie – do 8 marca 2019 r. W piśmie z 7 lutego 2019 r. skarżący poinformował, że w Urzędzie Gminy toczy się postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji postawionego bez pozwolenia domku na działce nr [..]. Jak ustalił organ, zwracając się do tego ostatniego Urzędu, we wskazanym okresie nie toczyło się żadne postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy, zainicjowane z wniosku skarżącego. Powyższe potwierdza również jego stanowisko zawarte w skardze wraz z załączonym do niej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy, który jest opatrzony datą 5 maja 2019 r. Skarżący zatem wystąpił wprawdzie z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale znacząco po terminie wyznaczonym przez organ. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżący – wbrew swoim twierdzeniom zawartym w skardze – miał świadomość, że by uniknąć rozbiórki, musi przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. O tej konieczności był informowany wprost przez organ I instancji, o czym świadczą wyżej przytoczone pisma organu z 2010 r. oraz 2019 r. Złożony wraz ze skargą wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z 5 maja 2019 r., wbrew oczekiwaniu skarżącego, nie może skutkować uwzględnieniem jego skargi. Tylko przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy mogłoby przynieść taki efekt. Bez wątpienia zaś skarżący takiej decyzji nie przedłożył, gdyż jej nie uzyskał. Przypomnieć należy, że postępowanie w przedmiocie analizowanej rozbiórki zabudowy na działce nr [..] toczy się od 2004 r., a przynajmniej od 2010 r. skarżący ma pełną świadomość konieczności legitymowania się decyzją o warunkach zabudowy dla legalizacji tej samowoli. Organ wyznaczał też skarżącemu termin na przedłożenie tej decyzji – w piśmie z 7 lutego 2019 r. Fakt dołączenia do akt postępowania sądowego ww. wniosku z 5 maja 2019 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy – zarazem z pominięciem przedłożenia samej decyzji – która niewątpliwie w okresie ponad półtora roku powinna być wydana przez organ I instancji – nie może zmienić oceny drugiej przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki, tj. znajdowania się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z przepisami planowania i zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę W związku z tym ustalono, że skarżący nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy dla obiektów budowlanych, znajdujących się na działce nr [..]. Zatem, z uwagi na niezgodność zabudowy z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi obecnie, jak i w chwili wybudowania obiektu, organ zobligowany był do orzeczenia rozbiórki budynku. W niniejszej sprawie zachodzą bowiem obie przesłanki wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, tj. zarówno samowolne posadowienie obiektu, jak i uczynienie tego na terenie nie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę. Z tych przyczyn sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca, są zgodne z prawem. Zarazem, zdaniem sądu, nie znalazły potwierdzenia zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze, gdyż materiał dowodowy ostatecznie został ustalony w sposób prawidłowy i kompletny, a także został właściwie oceniony w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skargę jako niezasadną oddalił. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta G. obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, uznając że w takich okolicznościach rozpoznanie sprawy na rozprawie wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia przedstawicieli organu i skarżącego oraz jego pełnomocnika, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Jednocześnie, brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy z równoczesnym przekazem obrazu i dźwięku na odległość. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę