II SA/Gd 648/14

II SA/Gd 648/14 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2015-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1201/15 - Wyrok NSA z 2017-01-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 3 pkt 9, art. 29 ust. 1 pkt 23, art. 30 ust. 1 pkt 3, art. 49 b, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. C. i A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 7 marca 2014 r., nr [...].
Uzasadnienie
M. C. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2014 r., orzekającą o braku podstaw do nałożenia na Spółkę A dodatkowych obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane pomimo realizacji w 12013 r., bez wymaganego zgłoszenia, robót budowlanych obejmujących wykopanie metalowego ogrodzenia o wysokości mniejszej niż 2,20 m, zlokalizowanego od strony miejsc publicznych na zabudowanej i częściowo ogrodzonej działce nr [...] położonej przy skrzyżowaniu ulicy A. i M. w M..
Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ nadzoru budowlanego w 2013 roku wszczął postępowanie w sprawie budowy ogrodzenia. W oparciu o przeprowadzone czynności organ ustalił, że właścicielami działki nr [...], położonej przy skrzyżowaniu ulic A. i M. w M. są osoby fizyczne. Na działce [...] usytuowany jest od strony ulicy M. nr [...] budynek handlowo - usługowy "C. R.", który od strony zaplecza był od lat 70-tych poprzedniego stulecia ogrodzony ogrodzeniem pełnym - kamiennym; za w/w ogrodzeniem, w kierunku wschodnim, znaczna część tej działki - do 2013r., nie była ogrodzona; wybudowane w 2013 r. ogrodzenie panelowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi uzupełnienie wcześniej wybudowanego ogrodzenia. Działka nr [...] przylega od strony wschodniej do działki [...], na której zlokalizowana jest stacja paliw " L.", od strony południowej do działki nr [...], na której zlokalizowana jest droga krajowa A. w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych i Autostrad, (właścicielem jest Skarb Państwa), od strony północnej do działek nr [...] i nr [...], których właścicielami są wnioskodawcy tj. Państwo M. i A. C. (działki zabudowane obiektem usługowo-handlowym 5h , skrajnym w zabudowie zwartej) oraz do działki nr [...] należącej do miasta M., która w rejonie rozpatrywanego ogrodzenia posiada nawierzchnię utwardzoną z kostki "polbruk", natomiast od strony zachodniej do ulicy M.. Rejon zawarty pomiędzy ulicami M. A., K., położony jest w centrum miasta M., a budynki usytuowane na działkach nr [...] i od nr [...] do nr [...], to budynki usługowo-handlowe przy ul. K. nr 5a-h; w pobliżu funkcjonują także centra handlowe ("J. ", "J." oraz "G. M." ); wzdłuż budynków przy ul. K. nr 5a-5h wykonany jest chodnik umożliwiający klientom dostęp do poszczególnych sklepów oraz pomieszczeń usługowych , a na jego przedłużeniu, na działce nr [...], wykonany jest chodnik, łączący A. z chodnikiem przy budynkach 5a-5h.
W roku 2013 Spółka A złożyła w Starostwie zgłoszenie zamiaru wykonania ogrodzenia na działce nr [...], na jej części położonej po stronie wschodniej istniejącego już na tej posesji kamiennego, pełnego ogrodzenia, na zapleczu budynku usługowo-handlowego "C. R.". Starosta wniósł sprzeciw do złożonego zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia decyzją z dnia 08.07.2013 r. znak [...], ponieważ inwestor nie uzupełnił zgłoszenia, w terminie wyznaczonym w postanowieniu z dnia 10.06.2013r. (nie przedłożył uzgodnienia z Miejskim Konserwatorem Zabytków).
Przeprowadzone w dniu 15 listopada 2013r. oględziny wykazały, że ogrodzenie na terenie działki nr [...] zostało wykonane od strony A. inaczej niż w zgłoszeniu co do którego Starosta zgłosił sprzeciw; w szczególności ogrodzenie wykonano w sposób w następujący:
-od wschodu - przy granicy z działką nr [...] (stacja paliw " L."), inwestor wykonał na istniejącym murze oporowym posiadającym wysokość 0,75m nad terenem działki nr [...] (teren działki nr [...] położony jest ok. 0,7m powyżej terenu działki [...]) ogrodzenie z siatki "modułowej" na słupkach, o wysokości ok. l,06m; łączna wysokość ogrodzenia wraz z murem oporowym od strony działki nr [...], wynosi 1,81m; do trzech słupków o wysokości ok. 3m - zamocowano oprawy oświetleniowe; instalacja elektryczna poprowadzona została po murze oporowym
-od zachodu - inwestor wykonał odcinek ogrodzenia o długości ok. 12,93 m, usytuowany w centralnej części działki, na przedłużeniu linii istniejącego ogrodzenia kamiennego otaczającego budynek usługowo - handlowy i prostopadle do A.; tę część ogrodzenia zakończono w odległości ok. 2,5m od granicy z A.; ogrodzenie to ma wysokość ok. 1,76m , jest wykonane z siatki metalowej "modułowej " zamocowanej do słupków; jednocześnie istniejące ogrodzenie kamienne, o wysokości 1,3m - 1,38m, podwyższone zostało o ok. 0,3 m tj. nad ogrodzeniem kamiennym wykonano drut kolczasty w 3 rzędach
-od południa - inwestor wykonał odcinek ogrodzenia o długości ok. 12,99m, wzdłuż A. (droga krajowa), ale w odległości ok. 2,5m od granicy z ulicą; ogrodzenie wykonane jest z siatki metalowej zamocowanej do słupków ("modułowej"), o wysokości 1,76m ; odległość ogrodzenia od krawędzi jezdni z wysepką autobusową wynosi ok. 11 m, od krawędzi jezdni bez wysepki ok. 14m (wg odczytu z mapy inwentaryzacji geodezyjnej), oznacza to, że wymagane odległości, o których mowa w art.43 ustawy o drogach publicznych zostały zachowane
-od północy - wykonano ogrodzenie "modułowe" z siatki metalowej zamocowanej do słupków o wysokości 1,76m, w linii, która w części środkowej położona jest przy granicy z działką sąsiada nr [...]; część tego ogrodzenia, w obrębie której zamontowana jest brama otwierana silnikiem elektrycznym i furtka, przebiega wewnątrz działki nr [...]- w odległości ok. 2m od granicy z działką miejską nr [...], natomiast fragment ogrodzenia , zlokalizowany przy istniejącym ogrodzeniu kamiennym wykonany został w odległości ok. 2m od granicy z działką nr [...].
Inwestorem budowy ogrodzenia w 2013 r. w zakresie przedstawionym powyżej był Spółka A Roboty budowlane zostały zakończone. Inwestor przedłożył organowi protokół sprawdzenia zrealizowanej instalacji elektrycznej, potwierdzający poprawność jej wykonania oraz pozytywną opinię Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Na części działki otoczonej rozpatrywanym ogrodzeniem wykonane jest utwardzenie terenu, znajduje się tam chodnik o szerokości ok. 2m z betonowych płyt chodnikowych 0,5mx0,5m, łączący A. z chodnikiem przy budynkach handlowo-usługowych ul. K. 5a-5h, oraz plac o nawierzchni z kostki brukowej typu "polbruk"; chodnik z płyt betonowych wykonany został w latach 90-tych poprzedniego stulecia. Zarówno właściciel działki nr [...] jak i miasto M. , nie wiedzą kto był inwestorem jego budowy.
Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r. przez teren działki nr [...] przebiegać ma jeden ciąg pieszy o ustalonym przebiegu i drugi ciąg pieszy o przebiegu postulowanym "wzdłuż projektowanej dobudowy do istniejących budynków usługowych przy ul. K. 5a-h". Ponadto zgodnie z treścią planu do czasu realizacji rozbudowy usług przy ul. K. 5a-5h, wzdłuż przebiegu postulowanego ciągu pieszego należy wprowadzić niewielkie formy zieleni i utwardzoną nawierzchnię.
Organ wyjaśnił, że budowa ogrodzeń, nie wymaga pozwolenia na budowę - stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane, ale w określonych ustawa przypadkach, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3.
Nadmienił przy tym, że rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej wykonania drutu kolczastego na istniejącym kamiennym ogrodzeniu, na wysokości od 1,30m-1,68 nad terenem, nastąpi w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w oparciu o inną podstawę prawną.
Organ stwierdził, że w sprawie zachodzi dodatkowa okoliczność, gdyż działka nr [...] w momencie rozpoczęcia w 2013r. wykonania ogrodzenia "modułowego", była już zabudowana budynkiem handlowo - usługowym i była częściowo ogrodzona (ogrodzeniem okalającym budynek od zaplecza). W powyższej sytuacji, wykonanie tego ogrodzenia na zabudowanej działce nie jest budową, w rozumieniu art. 29 ust. 1pkt 23 (co miałoby miejsce w przypadku działki niezabudowanej), jest natomiast rozbudową istniejącego urządzenia technicznego związanego z budynkiem "C. R." wybudowanym wcześniej na tej działce. Wykonanie w/w ogrodzenia bez zgłoszenia wyczerpuje przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ale tylko wówczas gdy ogrodzenie to wykonane zostało od strony miejsc publicznych lub jeśli jego wysokość jest większa niż 2,20m. Na podstawie oględzin ustalono, że wykonane przez Spółkę ogrodzenie ma wysokość mniejszą niż 2,20m. Analizując sprawę w aspekcie lokalizacji od strony miejsc publicznych spornego ogrodzenia działki, organ stwierdził, że miejscami publicznymi w rozpatrywanej sprawie są bez wątpienia A. (działka nr [...]) i udostępniana publicznie działka miejska nr [...], utwardzona kostką "polbruk". Przestrzenią publiczną jest także udostępniona do użytku publicznego część działki nr [...] - tzn. teren stacji paliw "L.". Uwzględniając jednakże fakt, że ogrodzenie panelowe wybudowane zostało w odległości ok. 2m - 2,5m od granicy z działką nr [...] (A.) i od granicy z działką miejską nr [...], a także uwzględniając okoliczność, że przy granicy z działką stacji paliw nastąpiła jedynie nadbudowa ogrodzenia na murze oporowym, stwierdza się, że wykonanie robót budowlanych na w/w odcinkach ogrodzenia nie wymagało zezwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej. W ocenie organu miejscem publicznym są również udostępniane przez właściciela do użytku publicznego działki nr [...] i nr [...]. Skoro więc metalowe , "modułowe" ogrodzenie zostało wybudowane bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], którą właściciel udostępnił do użytku publicznego i wykonał tam chodnik dla pieszych, to budowa ogrodzenia w tym miejscu wymagała uprzedniego zezwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej (odległość ok. 2m wykonanego ogrodzenia panelowego od granicy z działką nr [...] determinuje brak konieczności zgłoszenia).
Wobec naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane, konieczne było przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, w związku z wykonaniem przez inwestora robót budowlanych w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - tj. "bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia".
W toku niniejszego postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego ustalił ponadto, że inwestor uzgodnił rodzaj ogrodzenia z Konserwatorem Zabytków Miasta i wybudował za zgodą właścicieli nieruchomości, a instalacja elektryczna, doprowadzona do zasilania silnika bramowego i lamp oświetleniowych wykonana została poprawnie pod względem technicznym. Właściciele sąsiednich działek budowlanych, zabudowanych obiektami handlowymi przy ul. K. 5a-h domagali się likwidacji ogrodzenia działki, ponieważ w ich ocenie inwestycja uniemożliwia realizację funkcji wyznaczonej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednakże w ocenie organu, wykonane w/w ogrodzenie panelowe nie stanowi przeszkody dla budowy ciągu pieszego o ustalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przebiegu, przy czym budowa winna nastąpić w oparciu o wymagane zezwolenie Starosty, z poszanowaniem praw własności
W konsekwencji zaś w decyzji z dnia 7 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak jest podstaw prawnych do nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego, gdyż przedmiotowe ogrodzenie powinno być rozpatrywane w trybie przepisów art. 49b a nie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że przedmiotowe panelowe ogrodzenie od strony działki nr [...] i od strony działki nr [...] nie wymagało zgłoszenia, ponieważ wybudowane zostało od strony miejsc publicznych (A. oraz teren stacji paliw), jednakże ze względu na odległość 2-2,5 m od tych miejsc powoduje, że wykonanie tych robót nie wymagało zgłoszenia. odległość bowiem 2 m od strony miejsc publicznych nie zwalnia inwestora od obowiązku zgłoszenia. Jednakże niezależnie od tego czy ogrodzenie wymagało zgłoszenia czy nie – sprawa powinna być rozpatrywana na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotowe ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym. Ogrodzenie zlokalizowane na częściowo ogrodzonej działce nr [...] związane jest bowiem funkcjonalnie z budynkiem handlowo-usługowym C. R.. Aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że sprawy dotyczące samowolnej budowy ogrodzeń podlegają rozstrzygnięciu w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane, jednakże należy rozróżnić ogrodzenie jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym w przypadku działek zabudowanych, o którym mowa a art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego oraz ogrodzenie, które stanowi samodzielną budowlę w przypadku działek niezabudowanych. W odniesieniu do ogrodzenia stanowiącego urządzenie techniczne mają zastosowanie przepisy art. 51 Prawa budowlanego, natomiast w odniesieniu do ogrodzeń samodzielnych, nie związanych z obiektem budowlanym, znajdują zastosowanie przepisy art. 49 b Prawa budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym. Organ odwoławczy stwierdził również, że wybudowane ogrodzenie nie stanowi przeszkody do budowy ciągu pieszego o przebiegu ustalonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C. i A. C. zarzucili naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznaniem, że nie wymagały zgłoszenia nadbudowa ogrodzenia oraz wybudowanie ogrodzenia od strony miejsc publicznych ale w odległości 2-2,5 m od granicy nieruchomości. Nadto zarzucili naruszenie art. 49b Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i błędne zastosowanie do obiektu budowlanego wybudowanego częściowo wbrew sprzeciwowi i częściowo bez zgłoszenia przepisu art. 50 i 51, które nie miały zastosowania w sprawie. Skarżący zarzucili także pominięcie przez orzekające w sprawie organy treści punktów 10, 7.1 i 5.2 karty terenu 02-U obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrolując legalność sąd nie jest związany treścią zarzutów i wniosków skargi.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonych decyzji, Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji administracyjnych zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Kontrolowane postępowanie administracyjne było prowadzone na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle przepisów art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś zgłoszenia właściwemu organowi wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
W przedmiotowej sprawie bezsporny był fakt budowy przez Spółkę A na działce nr [...] położonej przy skrzyżowaniu ulicy A. i M. w M. ogrodzenia z siatki modułowej. Bezsporne jest, że Spółka zgłosiła zamiar wykonania ogrodzenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, jednakże organ wniósł sprzeciw od tego zgłoszenia.
Dla ustalenia okoliczności faktycznych odpowiadających hipotezie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wyjaśnić należało, czy ogrodzenie usytuowano od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Takie jego usytuowanie aktualizowałoby bowiem obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. w tym zakresie organ I instancji uznał, ze jedynie część ogrodzenia była wykonana od strony miejsc publicznych, wskazując przy tym, że w przypadku odsunięcia o 2-.2,5 m ogrodzenia od granicy nieruchomości, nie było wymogu zgłoszenia. Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że wykonanie ogrodzenia w taki sposób wymagało również zgłoszenia.
Według Sądu organ odwoławczy poczynił prawidłowe ustalenia w powyższym zakresie, właściwie argumentując potrzebę dokonania zgłoszenia.
Wobec tego należało zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, który zakwalifikował ogrodzenie jako usytuowane od strony drogi krajowej – A. oraz innych miejsc publicznych, a w konsekwencji wymagające zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.
Organy nadzoru budowanego obu instancji uznały, że w sprawie ma zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, jako że działka nr [...] była już zabudowana, stąd też ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego - robót budowlanych - powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 ustawy, ustalający katalog działań inwestycyjnych niewymagających pozwolenia na budowę. Przepis art. 30 ustawy określa jednak przedsięwzięcia, których realizacja jest uzależniona od dokonania zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Istotnie, jak stwierdziła skarżąca budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę. Wskazać jednakże należy, że budowa niektórych ogrodzeń wymaga zgłoszenia. Obiekt budowlany postawiony przez Spółkę należy właśnie do kategorii obiektów wymagających zgłoszenia stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Skoro zaś wzniesiony przez Spółkę obiekt podlegał obowiązkowi zgłoszenia, któremu nie uczyniła ona zadość, organ nadzoru budowlanego powinien był przeprowadzić procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu w trybie art. 49b ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Według wskazanych przepisów bowiem wydanie nakazu rozbiórki powinno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawne usankcjonowanie samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów.
Przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przepis art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane przewiduje legalizację samowoli budowlanej jeśli nielegalna budowa:
1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.
Organ dokonuje weryfikacji istnienia przesłanek legalizacji na podstawie dokumentacji, do przedłożenia której zobowiązuje inwestora zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi jeden z etapów legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Dopiero przedłożenie dokumentów, o których mowa w postanowieniu, umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem musi być wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Dodać też należy, że nieprzedstawienie przez inwestora dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym przypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje obciążają inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie z urzędu jest tu wykluczone. Pamiętać bowiem trzeba, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 49b ustawy, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego zgłoszenia i wdrożenia procedury z art. 49b ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Przepis art. 49b ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakaz rozbiórki.
Urządzenie budowlane zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym w sposób funkcjonalny, umożliwiające użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Urządzeniem budowlanym jest między innymi ogrodzenie zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego, które bez tego obiektu nie spełniałoby swojej funkcji technicznej. nie jest nim natomiast ogrodzeni działki niezabudowanej będące samodzielną inwestycją niepowiązaną z innym obiektem budowlanym. Wskazać jednakże należy, że urządzenia budowlane wznoszone wraz z obiektem budowlanym, z którym są związane w sposób funkcjonalny, powinny zostać objęte tym samym pozwoleniem na budowę nawet w przypadku, gdyby dla ich oddzielnego wzniesienia wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia. natomiast w przypadku ich oddzielnej budowy, przed albo po wzniesieniu obiektu budowlanego, któremu mają służyć, traktowane są one jako odrębne obiekty budowlane wymagające osobnego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (tak (W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis 2014, s. 51-52).
Przeprowadzając postępowanie w trybie art. 50, 51 Prawa budowanego zamiast w trybie art. 49 b Prawa budowalnego orany obu instancji naruszyły prawo materialne, co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił podjęte na podstawie art. 51 Prawa budowlanego decyzje organów obu instancji.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpatrując sprawę, organ przeprowadzi zatem postępowanie na podstawie przepisów art. 49 b ustawy Prawo budowlane.