II SA/Gd 645/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-10-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
nieważność decyzjiterminKodeks postępowania administracyjnegonieruchomości rolneSKOWSApostępowanie administracyjnedoręczenie decyzji

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji sprzed ponad 30 lat, powołując się na 30-letni termin z art. 158 § 3 k.p.a.

Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. o przejęciu nieruchomości na własność Państwa. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na upływ ponad 30 lat od doręczenia decyzji. WSA w Gdańsku oddalił skargę, potwierdzając, że zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a. (wprowadzonym w 2021 r.), nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia upłynęło 30 lat, nawet jeśli decyzja została wydana przed wejściem w życie tego przepisu.

Skarżąca J. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979 r. dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych. Sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na upływ ponad 30 lat od jej doręczenia. SKO utrzymało swoje postanowienie w mocy postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r., ponownie podkreślając, że organ nie był uprawniony do badania wadliwości decyzji po tak długim czasie. Skarżąca zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. i domagając się uchylenia postanowienia. Wskazała na niezgodność podstawy faktycznej decyzji z rzeczywistością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a., nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia upłynęło 30 lat. Termin ten upłynął w 2009 r. Sąd podkreślił, że przepis ten, wprowadzony w 2021 r., ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie. W związku z tym, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było niedopuszczalne, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej i ocenę zarzutów dotyczących prawidłowości decyzji z 1979 r. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 158 § 3 k.p.a., który wprowadza 30-letni termin uniemożliwiający wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Przepis ten ma zastosowanie również do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie, a także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 158 § 3

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Przepis ma zastosowanie również do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 158 § 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § 1

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Trzydziestoletni termin uniemożliwiający wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stosuje się nawet do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

PPSA art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 30-letniego terminu od doręczenia decyzji uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponownie sprawy i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, w sytuacji gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Niezgodność podstawy faktycznej decyzji z rzeczywistością (nieruchomość została przekazana później niż wskazano).

Godne uwagi sformułowania

nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat Ustawa ta nie przewidziała, aby przepis ten nie miał zastosowania do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uniemożliwił Kolegium dokonanie merytorycznej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności.

Skład orzekający

Diana Trzcińska

sędzia

Jakub Chojnacki

sprawozdawca

Krzysztof Kaszubowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 158 § 3 k.p.a. dotyczącego 30-letniego terminu na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w tym jego retroaktywne zastosowanie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, gdzie upłynął 30-letni termin od doręczenia/ogłoszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są terminy procesowe, nawet w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji, co może być zaskakujące dla osób nieznających szczegółów k.p.a.

Nieważność decyzji sprzed 45 lat? Sąd wyjaśnia, dlaczego to już niemożliwe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 645/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1491
art. 158 par. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/1814/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Pani J. W. (dalej: Skarżąca) wnioskiem z 22 czerwca 2023 r zwróciła się do Wojewody Pomorskiego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Kościerzynie z 2 marca 1979 r., nr RLS.604/b/20/79 (dalej: decyzja), w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych obejmujących działki nr [...] i [...], zapisane w rejestrze gruntów wsi J. pod nr [...] i [...].
Wojewoda przekazał wniosek według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium).
SKO postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówiło o wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Kolegium wskazało, że od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad 30 lat, w związku z czym nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
SKO po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. utrzymało swoje postanowienie w mocy.
Kolegium ponownie wskazało, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r., co oznacza, że organ nie był uprawniony do zbadania, czy decyzja ta zawierała kwalifikowane wady prawne.
We wniesionej do Sądu Skargę na postanowienie SKO z 16 kwietnia 2024 r., Skarżąca domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 158 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponownie sprawy i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawda, w sytuacji gdy jeżeli nie można stwierdzić nieważność decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że wskazana w decyzji podstawa faktyczna w postaci podania, że nieruchomość od roku 1952 pozostaje we władaniu Z. jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Nieruchomość bowiem została przekazana dopiero 17 marca 1964 r., co oznacza, że nie stało się to przed wejściem w życie ustawy z 5 kwietnia 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowanie niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem.
Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, potwierdzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ w myśl art. 158 § 3 k.p.a., nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru, decyzję doręczono Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r. Oznacza to, że trzydziestoletni termin upłynął w dniu 8 marca 2009 r.
Przepis art. 158 § 3 k.p.a. wprowadzono w życie z dniem 16 września 2021 r. na mocy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Ustawa ta nie przewidziała, aby przepis ten nie miał zastosowania do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Przeciwnie, ustawodawca w art. 2 ust. 1 tej ustawy rozstrzygnął, że trzydziestoletni termin uniemożliwiając wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stosuje się nawet do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.
Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uniemożliwienie uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności decyzji, do którego zalicza się między innymi decyzja stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Zarzut Skargi w tym zakresie jest nieuzasadniony, ponieważ zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w konsekwencji przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, kończy się decyzją administracyjną, w której właściwy organ administracji: stwierdza nieważność decyzji albo odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, ewentualnie stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Do uzyskania któregokolwiek z tych rozstrzygnięć, niezbędne jest jednak wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie, z uwagi na trzydziestoletni upływ terminu od doręczenia decyzji Skarżącej, wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, co w konsekwencji oznacza brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącej z 22 czerwca 2023 r. Z tego również powodu nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość decyzji z 1979 r. Brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uniemożliwił Kolegium dokonanie merytorycznej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko SKO jest prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI