II SA/Gd 645/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji sprzed ponad 30 lat, powołując się na 30-letni termin z art. 158 § 3 k.p.a.
Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. o przejęciu nieruchomości na własność Państwa. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na upływ ponad 30 lat od doręczenia decyzji. WSA w Gdańsku oddalił skargę, potwierdzając, że zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a. (wprowadzonym w 2021 r.), nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia upłynęło 30 lat, nawet jeśli decyzja została wydana przed wejściem w życie tego przepisu.
Skarżąca J. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979 r. dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych. Sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na upływ ponad 30 lat od jej doręczenia. SKO utrzymało swoje postanowienie w mocy postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r., ponownie podkreślając, że organ nie był uprawniony do badania wadliwości decyzji po tak długim czasie. Skarżąca zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie art. 158 § 2 k.p.a. i domagając się uchylenia postanowienia. Wskazała na niezgodność podstawy faktycznej decyzji z rzeczywistością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a., nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia upłynęło 30 lat. Termin ten upłynął w 2009 r. Sąd podkreślił, że przepis ten, wprowadzony w 2021 r., ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie. W związku z tym, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było niedopuszczalne, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej i ocenę zarzutów dotyczących prawidłowości decyzji z 1979 r. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 158 § 3 k.p.a., który wprowadza 30-letni termin uniemożliwiający wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Przepis ten ma zastosowanie również do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie, a także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 158 § 3
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Przepis ma zastosowanie również do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 158 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Trzydziestoletni termin uniemożliwiający wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stosuje się nawet do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.
PPSA art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 30-letniego terminu od doręczenia decyzji uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponownie sprawy i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, w sytuacji gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Niezgodność podstawy faktycznej decyzji z rzeczywistością (nieruchomość została przekazana później niż wskazano).
Godne uwagi sformułowania
nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat Ustawa ta nie przewidziała, aby przepis ten nie miał zastosowania do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uniemożliwił Kolegium dokonanie merytorycznej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
sędzia
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 158 § 3 k.p.a. dotyczącego 30-letniego terminu na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w tym jego retroaktywne zastosowanie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, gdzie upłynął 30-letni termin od doręczenia/ogłoszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są terminy procesowe, nawet w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji, co może być zaskakujące dla osób nieznających szczegółów k.p.a.
“Nieważność decyzji sprzed 45 lat? Sąd wyjaśnia, dlaczego to już niemożliwe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 645/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Jakub Chojnacki /sprawozdawca/ Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1491 art. 158 par. 2 Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/1814/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Pani J. W. (dalej: Skarżąca) wnioskiem z 22 czerwca 2023 r zwróciła się do Wojewody Pomorskiego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Kościerzynie z 2 marca 1979 r., nr RLS.604/b/20/79 (dalej: decyzja), w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych obejmujących działki nr [...] i [...], zapisane w rejestrze gruntów wsi J. pod nr [...] i [...]. Wojewoda przekazał wniosek według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium). SKO postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówiło o wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium wskazało, że od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad 30 lat, w związku z czym nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. SKO po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. utrzymało swoje postanowienie w mocy. Kolegium ponownie wskazało, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r., co oznacza, że organ nie był uprawniony do zbadania, czy decyzja ta zawierała kwalifikowane wady prawne. We wniesionej do Sądu Skargę na postanowienie SKO z 16 kwietnia 2024 r., Skarżąca domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 158 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponownie sprawy i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawda, w sytuacji gdy jeżeli nie można stwierdzić nieważność decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że wskazana w decyzji podstawa faktyczna w postaci podania, że nieruchomość od roku 1952 pozostaje we władaniu Z. jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Nieruchomość bowiem została przekazana dopiero 17 marca 1964 r., co oznacza, że nie stało się to przed wejściem w życie ustawy z 5 kwietnia 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowanie niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem. Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, potwierdzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ w myśl art. 158 § 3 k.p.a., nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru, decyzję doręczono Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r. Oznacza to, że trzydziestoletni termin upłynął w dniu 8 marca 2009 r. Przepis art. 158 § 3 k.p.a. wprowadzono w życie z dniem 16 września 2021 r. na mocy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Ustawa ta nie przewidziała, aby przepis ten nie miał zastosowania do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Przeciwnie, ustawodawca w art. 2 ust. 1 tej ustawy rozstrzygnął, że trzydziestoletni termin uniemożliwiając wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stosuje się nawet do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uniemożliwienie uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności decyzji, do którego zalicza się między innymi decyzja stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Zarzut Skargi w tym zakresie jest nieuzasadniony, ponieważ zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w konsekwencji przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, kończy się decyzją administracyjną, w której właściwy organ administracji: stwierdza nieważność decyzji albo odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, ewentualnie stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Do uzyskania któregokolwiek z tych rozstrzygnięć, niezbędne jest jednak wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie, z uwagi na trzydziestoletni upływ terminu od doręczenia decyzji Skarżącej, wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, co w konsekwencji oznacza brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącej z 22 czerwca 2023 r. Z tego również powodu nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość decyzji z 1979 r. Brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uniemożliwił Kolegium dokonanie merytorycznej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko SKO jest prawidłowe. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) skargę oddalił. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI