II SA/Gd 643/02

II SA/Gd 643/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 6 lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 1. zasądza od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego J. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Inspektor Sanitarny dla miasta [...] decyzją z dnia 30 sierpnia 2000 r. nr [...] po rozpatrzeniu protokołu kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 26 lipca 2000 r. w sklepie warzywno-spożywczym należącym do skarżącego J. R. nakazał, m.in. podłączyć sklep do sieci wodociągowej w terminie do dnia 31 grudnia 2000 r. Termin ten przesunięto następnie do dnia 31 sierpnia 2001r.
Ostateczną decyzją z dnia 5 września 2001 r. Inspektor Sanitarny dla miasta [...] odmówił uwzględnienia kolejnego wniosku J. R. o przesunięcie terminu wykonania obciążającego go obowiązku. .
Kolejne kontrole przeprowadzane w sklepie skarżącego wykazywały, iż nie podłączył on obiektu do sieci wodociągowej, mimo upływu terminu.
W dniu 7 stycznia 2002 r. Inspektor Sanitarny dla miasta [...] wydał tytuł wykonawczy Nr [...] w celu wyegzekwowania obciążającego J. R. obowiązku. Tego samego dnia postanowieniem Nr [...] organ nałożył na niego grzywnę w wysokości [...] oraz opłatę [...] za czynności egzekucyjne w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
W piśmie z dnia 24 stycznia 2002 r. potraktowanym przez organ administracji jako zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny skarżący podniósł, że czyni starania o pozyskanie stałego obiektu handlowego, który będzie spełniał wszelkie warunki sanitarne, o czym wielokrotnie informował Inspektora Sanitarnego dla miasta [...]. Wskazał, iż obecnie oczekuje na wypis z ewidencji gruntu, a po ustaleniu warunków zabudowy będzie mógł kompletować niezbędną dokumentację projektową i starać się o pozwolenie na budowę nowego obiektu. Zdaniem skarżącego ciągłe kontrole sanitarne w jego sklepie i nałożenie grzywny w wysokości [...] zmierzają do zniszczenia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 6 lutego 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż z skarżący nie wykonał podłączenia sklepu do sieci wodociągowej mimo ciążącego na nim obowiązku. W celu przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku wydano tytuł wykonawczy oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że funkcjonowanie sklepu, w którym sprzedawana jest żywność bez zapewnienia podstawowych zasad higieny - braku bieżącej wody jest niedozwolone i sprzeczne z § 6
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2000 r. w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji i obrocie środkami spożywczymi, używkami i substancjami dodatkowymi. Starania zmierzające do wybudowania nowego obiektu, w którym zapewnione będą warunki higieniczno-sanitarne nie zwalniają skarżącego od ich zapewnienia w funkcjonującym obecnie sklepie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, że obiekt, w którym prowadzi działalność gospodarczą jest obiektem drewnianym i został wybudowany na terenie należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w 1991 r. jako tymczasowy. "Wskazał, że obecnie uzyskał warunki techniczne zagospodarowania terenu, co pozwoli w przyszłości na wykonanie dokumentacji projektowej i rozpoczęcie budowy nowego obiektu, o czym informował Inspektora Sanitarnego dla miasta [...]. Podniósł, iż prowadzony sklep jest jedynym źródłem utrzymania dla niego i żony.
Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
Dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym w administracji - po doręczeniu mu tytułu, wykonawczego i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego ma możliwość skorzystania z dwojakiego rodzaju środków prawnych - zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Podkreślić należy, ze postępów prowadzone wskutek wniesienia przez stronę zarzutów ma całkowicie odmienny przebieg postępowania zażaleniowego zainicjowanego wniesieniem zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Skarżący w swoim piśmie, potraktowanym przez organy administracji za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego postaci grzywny w celu przymuszenia podał jedynie, że dotyczy ono: "postanowienia nr [...] tytułu wykonawczego oraz decyzji Nr [...] z dnia 7,01.2002 r. Inspektora Sanitarnego" i wniósł o ich "cofnięcie". Aby prawidłowo ocenić charakter pisma skarżącego należało w pierwszej kolejności zbadać pod względem formalnym tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 7 stycznia 2002 r. przez Inspektora Sanitarnego dla miasta [...].
W dacie wydania tytułu wykonawczego elementy jakie winien zawierać określał art 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 ze zm.). W myśl tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera:
1) oznaczenie wierzyciela,
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację,
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń,
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej.
wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela,
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu,
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej,
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. W dacie orzekania przez organy administracji obu instancji wzór tytułu wykonawczego
stanowił załącznik numer 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541). W części I formularza zatytułowanej "klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" zawarta została treść pouczenia, jakie winien zawierać tytuł. I tak, tytuł wykonawczy oprócz pouczenia, iż zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego powinien zawierać również określenie podstaw zarzutów. Ponieważ przywołany wzór tytułu wykonawczego stanowi element obowiązującego aktu prawnego to uznać należy, że organ egzekucyjny ma obowiązek pouczenia dłużnika o podstawach zarzutów.
Tytuł wykonawczy z dnia 7 stycznia 2002 r. zawiera jedynie pouczenie o prawie wniesienia zarzutów bez przytoczenia, co może być ich podstawą. Wskazać nadto trzeba, że organ pierwszej instancji błędnie pouczył skarżącego, iż katalog zarzutów określa art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy stanowi o nich art. 33 powołanej ustawy. Również nieprawidłowo przywołał jako podstawę ewentualnego wstrzymania postępowania egzekucyjnego art. 36 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zamiast art. 35 ustawy, wprowadzając tym samym skarżącego w błąd.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy administracji naruszyły przepisy art. 8 i 9 k.p.a., zaniedbując obowiązku poinformowania szczegółowo dłużnika o przysługujących mu środkach prawnych i przedwcześnie uznały, że pismo skarżącego z dnia 24 stycznia 2002 r. stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 7 stycznia 2002 r. o nałożeniu grzywny.
W razie wątpliwości organ, stosując się do postanowień art. 7-9 k.p.a. powinien, zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, pouczając ją o podstawach zarzutów - o ile wbrew nakazowi wynikającemu z przywołanych wyżej przepisów nie dokonał tego w samym tytule wykonawczym. Skoro tego nie uczyniono, to tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym nut istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na to, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzę uchyleniu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji powinien dołożyć staranności, by doprowadzić do wyjaśnienia jakiego rodzaju środek prawny skarżącego datowane 24 stycznia 2002r. Ocenić należy przy tym treść pisma i przez skarżącego, po uzyskaniu przez niego pełnej informacji o przysługujących mu środkach.
Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.