II SA/Gd 642/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego, uznając, że jego powierzchnia zabudowy przekraczała 150 m², co wymagało zgłoszenia, mimo że budynek był związany z produkcją rolną.
Sprawa dotyczyła skargi R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego. Skarżący argumentował, że powierzchnia zabudowy wynosiła 149 m², co zwalniało go z obowiązku zgłoszenia budowy. Organy nadzoru budowlanego ustaliły jednak, że powierzchnia zabudowy przekraczała 150 m², co wymagało zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym. Sąd administracyjny uznał, że sposób obliczania powierzchni zabudowy, zgodnie z Polską Normą, obejmuje rzut zewnętrznych wymiarów budynku, a częściowe cofnięcie ściany nie zmniejszyło tej powierzchni w sposób istotny dla kwalifikacji prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę R. G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chojnicach o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały budynek jako obiekt wymagający zgłoszenia, ponieważ jego powierzchnia zabudowy przekraczała 150 m². Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że powierzchnia zabudowy wynosiła 149 m², co zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego zwalniało go z obowiązku zgłoszenia. Kluczowym zagadnieniem sporu była prawidłowość określenia powierzchni zabudowy. Sąd odwołał się do Polskiej Normy PN-ISO 9836, która definiuje powierzchnię zabudowy jako rzut wymiarów zewnętrznych budynku na teren. Sąd uznał, że nawet częściowe cofnięcie ściany zewnętrznej nie wpłynęło na sposób obliczania powierzchni zabudowy, a płyta fundamentowa również powinna być uwzględniona. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, wstrzymując budowę z powodu braku wymaganego zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, wskazując jedynie na błędne pouczenie dotyczące terminu legalizacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powierzchnia zabudowy przekraczająca 150 m² wymaga zgłoszenia, a sposób jej obliczania zgodnie z normą PN-ISO 9836 obejmuje rzut zewnętrznych wymiarów budynku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut zewnętrznych wymiarów budynku na teren, a częściowe cofnięcie ściany nie zmniejsza tej powierzchni w sposób istotny dla kwalifikacji prawnej. Płyta fundamentowa również jest częścią budynku uwzględnianą przy określaniu wymiarów zewnętrznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 32
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 300 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 7 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, wymaga co najmniej dokonania skutecznego zgłoszenia.
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 2 pkt 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa jednokondygnacyjnych w budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m², przy rozpiętości konstrukcji nie więcej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy skarga dotyczy postanowienia kończącego postępowanie administracyjne.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
u.p.b. art. 48a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację liczy się od daty doręczenia postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powierzchnia zabudowy budynku przekracza 150 m², co wymaga zgłoszenia budowy.
Odrzucone argumenty
Powierzchnia zabudowy budynku wynosi 149 m², co zwalnia z obowiązku zgłoszenia. Zmiana stanu faktycznego budynku (częściowa rozbiórka ściany) zmniejszyła powierzchnię zabudowy. Budynek jest związany z produkcją rolną i nie wymaga zgłoszenia. Informacje z ewidencji gruntów wskazują na mniejszą powierzchnię zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut wymiarów zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu cofnięcie przez Skarżącego dolnej części jednej ze ścian zewnętrznych budynku nie ma wpływu na sposób obmiaru budynku w kontekście powierzchni zabudowy płyta fundamentowa stanowi najniższą część budowli, bezpośrednio stykającą się z podłożem i przenoszącą nań w sposób bezpieczny ciężar własny budowli i wszelkie jej obciążenia informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia w przedmiocie samowoli budowlanej
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'powierzchnia zabudowy' w kontekście Prawa budowlanego i Polskich Norm, a także zasady ustalania stanu faktycznego w sprawach samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji normy PN-ISO 9836 i jej zastosowania w kontekście Prawa budowlanego. Wynik sprawy zależy od konkretnych wymiarów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, szczególnie pojęcia 'powierzchnia zabudowy'. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem budowlanym.
“Czy 149 m² to już za dużo? Sąd rozstrzyga spór o powierzchnię zabudowy budynku gospodarczego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 642/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-12-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/ Jakub Chojnacki /sprawozdawca/ Krzysztof Kaszubowski Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2025 2025 r., nr WOP.7721.218.2024.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chojnicach (PINB), powołując się na art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. wstrzymał budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 158,9 m2, będącego w budowie bez wymaganego zgłoszenia, usytuowanego na działce nr [...], obręb ewidencyjny S., gmina C., którego inwestorem jest Pan R. G. (Skarżący). PINB w uzasadnieniu postanowienia stwierdził między innymi, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2024 r. ustalił, że na działce usytuowany jest będący w budowie jednokondygnacyjny budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 158,9 m2. Jest to obiekt o konstrukcji całkowicie drewnianej, posadowiony na fundamencie żelbetowym na planie krzyża, z dachem wysokim, dwuspadowym pokrytym papą, wysokość budynku wynosi 6,72 m a maksymalna rozpiętość konstrukcji mierzonej po obrysie zewnętrznym ścian wynosi 6,20 m. Obiekt nie jest wyposażony w jakiekolwiek instalacje wewnętrzne, jak również brak jest doprowadzonych przyłączy. Budynek posiada jedno pomieszczenie i według oświadczenia złożonego przez osobę upoważnioną biorącą udział oględzinach, budynek ma pełnić funkcję stodoły. Obiekt jest usytuowany w południowej części działki, w odległości ponad 160 m od linii brzegowej jeziora W. W ocenie PINB, obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania wypełnia dyspozycję art. 29 ust. 1 pkt 32 ustawy - Prawo budowlane, dotyczącą budowy obiektów wymagających co najmniej dokonania skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy. Zdaniem organu, dokonane ustalenia pozwalają przyjąć, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 29 ust. 2 punkt 33 ustawy Prawo budowlane, które zwalniałyby inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia realizowanej zabudowy. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpoznaniu odwołania Skarżącego od postanowienia PINB, postanowieniem z 8 lipca 2025 r. utrzymał je w mocy. WINB w uzasadnieniu postanowienia stwierdził między innymi, że prowadząc postępowanie odwoławcze zlecił organowi pierwszej instancji dokonanie ponownych pomiarów przedmiotowej zabudowy i wysokości budynku. Podczas ponownych oględzin w dniu 5 maja 2025 r. ustalił, że inwestor podczas prowadzenia robót budowlanych dokonał częściowej rozbiórki ściany zewnętrznej budynku zmniejszając tym samym gabaryty budynku (zmniejszono wykusz na poziomie parteru z 3 m x 1,37 m). Jednocześnie przy wejściu pozostawiono podcień, który został zamknięty od spodu płytą OSB i podobnie zamknięty od wewnątrz budynku. Zgodnie ze sporządzonym przez PINB szkicem, zmieniła się kubatura przedmiotowego budynku, zaś powierzchnia zabudowy wynosi 158,8 m2. Wysokość budynku wynosi 6,72 m. WINB odwołał się do powierzchni zabudowy z Polskiej Normy PN–ISO 9836:2015–12, wskazując, że zgodnie z pkt 5.1.2 tej regulacji, poprzez powierzchnię zabudowy należy rozumieć powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut wymiarów zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni: elementów budynku ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; elementów drugorzędnych budynku, np. schodów zewnętrznych, ramp i pochylni zewnętrznych, daszków, markiz, okapów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; zewnętrznych obiektów pomocniczych, np. szklarni i przybudówek. Zdaniem WINB, w świetle tej definicji powierzchnię nadwieszenia znajdującego się pod dachem, wyprowadzoną na wysokości pierwszego piętra należy zaliczyć do powierzchni zabudowy działki. Dalej WINB wskazał, że dla przedmiotowej działki Wójt Gminy Chojnice decyzją z 13 września 2022 r., odmówił wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stodoły – magazynu płodów rolnych, z uwagi na niezgodność z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zapisami załącznika nr 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Narodowego "Bory Tucholskie". Ponadto działka, jest zgodnie z pismem z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku z 7 kwietnia 2025 r., położona w obszarze natura 2000 [...] oraz w otulinie Parku Narodowego B. Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie nic poza twierdzeniem inwestora nie wskazuje – w szczególności dokumentacja zdjęciowa, na związanie analizowanego obiektu z produkcją rolną. Jednocześnie organ wskazał, że w obecnym stanie faktycznym nie może jednoznacznie wskazać, w sposób ostateczny określić faktycznego wykorzystania budynku, dlatego opierając się na oświadczeniu inwestora stwierdza, że przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy, który wymagał zgłoszenia stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 32 ustawy - Prawo budowlane. W dalszej części uzasadnienia postanowienia WINB odniósł się do możliwości złożenia wniosku o legalizację wskazując, że jest to możliwe w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia ostatecznego, czyli od 8 lipca 2025 r. Wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze na wyżej wskazane postanowienie WINB, Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi drugiej instancji. W skardze sformułowano następujące zarzuty: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na mylnym uznaniu przez organ, iż w mniejszej sprawie zachodziłaby konieczność wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego związanego z produkcją rolną, mimo iż organ zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę stanu faktycznego występującego na nieruchomości na dzień orzekania, stąd w ogóle nie zachodziłaby potrzeba prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a w szczególności "nie wystąpiłaby podstawa do wydania decyzji o tożsamym zakresie do decyzji", co w efekcie się doprowadziło do niezasadnego wydania postanowienia; naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzyganie wątpliwości interpretacyjnych w sprawie na niekorzyść strony, mimo że takie rozstrzygnięcie nie godziłoby w interesy osób trzecich i nie byłoby to sprzeczne z interesem społecznym; rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a. w zw. z art 15 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego, w tym niezebranie w sposób kompleksowy całego materiału dowodowego, a także poprzez poczynienie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie braku uwzględnienia w toku orzekania okoliczności, iż przed wydaniem postanowienia doszło do zmiany stanu faktycznego budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną, którego powierzchnia zabudowy wynosi 149 m² a rozpiętość konstrukcji 5,9 m, zaś fakt ten jest udokumentowany inwentaryzacją powykonawczą geodezyjną i ma swoje odzwierciedlenie w aktach Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Chojnicach, i w rezultacie pominięcie przez organ obecnego stanu sprawy w chwili wydawania postanowienia, co oznacza, iż nie mogło zostać wydane postanowienie o kwestionowanej treści, bowiem organ zobowiązany był do wzięcia pod uwagę stanu występującego aktualnie na nieruchomości na dzień wydawania rozstrzygnięcia; naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art 6 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania Skarżącego do władzy publicznej i nie kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności, a także równego traktowania, co w efekcie doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia, a w szczególności bezzasadne przyjęcie wbrew materiałowi dowodowemu, iż zmiana powierzchni zabudowy budynku gospodarczego nastąpiła po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, podczas gdy fakt taki w tym okresie nie miał miejsca; naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne oraz nienależyte wyjaśnienie podstaw oraz przesłanek do wydania postanowienia utrzymującego w mocy wstrzymanie prac budowlanych, a w szczególności przyjęcie za fakty okoliczności oczywiście sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy i w rezultacie niewywołanie u Skarżącego pożądanego odczucia, iż wydane postanowienie jest jedynym zasadnym rozstrzygnięciem jakie mogło zapaść w przedmiotowej sprawie; naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię, zastosowaną przy przyjęciu Polskiej Normy PN-ISO 9836:20215-12, polegającą na przyjęciu, iż powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego wynosi 158,8 m2, podczas gdy powierzchnia terenu zajętego przez budynek gospodarczy wynosi 149 m2, co w rezultacie doprowadziło do błędnego ustalenia powierzchni zabudowy; błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na przyjęciu, iż Skarżący nie posiada gruntów rolnych, podczas gdy jest on rolnikiem indywidualnym, co wynika wprost z dokumentacji załączonej do sprawy; dokonanie dowolnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego w postaci art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie, że budynek gospodarczy wybudowany jako stodoła nie ma związku z produkcją rolną i nie jest budynkiem gospodarczym "wobec braku budynku, wobec którego powinien pełnić rolę służebną". WINB w odpowiedzi na skargę zażądał jej oddalenia. Organ potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko i wyjaśnił, że zwrócił się do strony o przedłożenie dokładnych wymiarów przedmiotowego budynku wykonanych przez uprawnionego geodetę, jednakże pismo zostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia kończącego postępowanie administracyjne. W takiej sytuacji sprawa może być rozpoznana w tym trybie, bez względu na stanowisko stron postępowania (zob. art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Przechodząc do meritum, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zakwalifikowały budynek na działce nr [...], obręb ewidencyjny S., w gminie C., jako jednokondygnacyjny budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 300 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 7 m i wysokości nie większej niż 7 m, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce, na której zostały zaprojektowany (art. 29 ust. 1 pkt 32 Prawa budowalnego). Nie ulega wątpliwości, że budowa tego rodzaju budynków wymaga uprzedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Przyczyną takiej kwalifikacji prawnobudowlanej spornego obiektu budowlanego jest ustalona przez organy administracji powierzchnia zabudowy, przekraczająca 150 m². W ocenie Skarżącego taka kwalifikacja jest nieprawidłowa, ponieważ powierzchnia zabudowy budynku wynosi 149 m², co w konsekwencji powoduje, że jego budowa jest zwolniona z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania zgłoszenia zamiaru budowy. Skarżący powołuje się w tej mierze na treść art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego wedle którego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa jednokondygnacyjnych w budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m², przy rozpiętości konstrukcji nie więcej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Spór w sprawie odnosi się w istocie do prawidłowości określenia powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku, ponieważ od tego parametru zależy, czy zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, czyli przesłanka nakazująca wydanie postanowienia wstrzymującego budowę sporego budynku z uwagi na brak zgłoszenia zamiaru jego budowy. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "powierzchnia zabudowy". W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że w tej mierze należy sięgać do definicji pozaustawowej, a więc definicji "powierzchni zabudowy" sformułowanej w Polskiej Normie PN-ISO 9836 (por. wyrok NSA z 19 września 2023 r., II OSK 3204/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Do norm tych odwołuje się bowiem § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1669, dalej jako "r.z.f.p.b."), zgodnie z którym powierzchnie budynku określa się zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku nr 2 do rozporządzenia, uwzględniając przepisy § 14 pkt 4 lit. a oraz § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b r.z.f.p.b. Natomiast zgodnie z załącznikiem nr 2 do r.z.f.p.b., w punkcie 12 tabeli, przepisy § 12 r.z.f.p.b. odnoszą się do normy PN-ISO 9836 (w zakresie właściwości użytkowych w budownictwie - określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych), przy czym odnośnik wskazuje, że należy stosować najnowszą normę opublikowaną w języku polskim. Od 19 września 2020 r. do lipca 18 lipca 2022 r. obowiązywała norma PN-ISO 9836:2015-12, zaś od 18 lipca 2022 r. - obowiązuje norma PN-ISO 9836:2022-07. W tym miejscu zauważyć należy, że WINB błędnie powołał się na normę PN-ISO 9836:2015-12, ponieważ od lipca 2022 r. norma ta nie obowiązuje. Uchybienie to jednak nie ma wpływu na końcowy wynik sprawy, gdyż aktualnie obowiązująca norma zakłada, że powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut wymiarów zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu. Z kolei, według poprzedniego brzmienia normy, powierzchnia zabudowy była wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Niezależnie zatem od brzmienia norm w zakresie wyznaczania powierzchni zabudowy, podstawą jej obliczania w każdym przypadku jest rzut wymiarów zewnętrznych budynku. Jednocześnie obie normy wyraźnie wskazują, jakie elementy nie podlegają wliczeniu do powierzchni zabudowy i są to elementy niewystające ponad powierzchnię terenu, czy elementy drugorzędne budynku, np. schody zewnętrzne, rampy i pochylnie zewnętrzne, daszki, markizy, okapy dachowe, oświetlenie zewnętrzne. Zatem jeśli zgodnie z przywołaną normą powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut wymiarów zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu, to oczywiste jest, że wymiary te dotyczą całości budynku a nie tylko tej jego części, która styka się z gruntem. W tej sprawie oznacza to, że cofnięcie przez Skarżącego dolnej części jednej ze ścian zewnętrznych budynku nie ma wpływu zmniejszenie powierzchni zabudowy, ponieważ nie wpływa na sposób odwzorowania całości budynku na płaszczyźnie, na której budynek został posadowiony. Co więcej, sporny budynek posadowiono na płycie fundamentowej, która jak wynika z fotografii załączonych do protokołu oględzin z 5 maja 2025 r. wystaje ponad powierzchnię gruntu i licuje ze ścianami zewnętrznymi budynku. Płyta ta jako fundament stanowi najniższą część budowli (spornego budynku), bezpośrednio stykającą się z podłożem i przenoszącą nań w sposób bezpieczny ciężar własny budowli i wszelkie jej obciążenia (Z. Grabowski, S. Pisarczyk, M. Obrycki, Fundamentowanie, Warszawa 1997, s. 13). Jako część budynku płyta podlega uwzględnieniu przy określaniu jego wymiarów zewnętrznych. W rozpoznawanej sprawie płyta fundamentowa znajduje się pod całością budynku, w tym także pod słupami podtrzymującymi wykusz i wraz z zewnętrznymi ścianami wykuszu określa jeden z wymiarów zewnętrznych budynku, co prawidłowo zostało naniesione na znajdujących się w aktach sprawy rysunkach (szkicach) z oględzin. Wobec powyższego należy odnieść się do prawidłowości wykonanych w sprawie pomiarów. Jak wynika z akt administracyjnych, organy administracji dokonały dwukrotnych oględzin nieruchomości oraz dokonały dwukrotnych pomiarów spornego budynku. W obu przypadkach wynik pomiaru był taki sam. W obu przypadkach również, pełnomocnik Skarżącego obecny podczas oględzin, nie kwestionował poprawności wykonania pomiarów. To, że dokonane przez organ administracji pomiary budynku nie budziły wątpliwości Skarżącego potwierdza fakt, że po oględzinach z 25 lipca 2024 r. postanowił on przesunąć o 1,5 m część jednej z zewnętrznych ścian budynku, celem zmniejszenia powierzchni zabudowy. W świetle jednakże przywołanych wyżej, mających zastosowanie w sprawie regulacji, wykonana przez Skarżącego czynność przesunięcia ściany nie miała wpływu na sposób obmiaru budynku w kontekście powierzchni zabudowy i tym samym nie mogła przynieść oczekiwanego przez Skarżącego efektu, jakim bez wątpienia miało być wyłączenie prowadzonej inwestycji spod obowiązku uzyskania wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował rzetelności i arytmetycznej poprawności przedstawionych przez organ administracyjny wyników pomiarów budynku, kwestionował natomiast metodykę ich dokonania w kontekście obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych. We wniesionej do Sądu skardze, Skarżący trafnie zwrócił uwagę, że ze znajdującej się w aktach organu pierwszej instancji informacji z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o powierzchni zabudowy 149 m². Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Sposób obliczania powierzchni zabudowy na potrzeby ewidencji gruntów i budynków określa § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.), przy czym regulacja ta nie stanowi podstawy obliczania powierzchni zabudowy w postępowaniach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanych. Pomijając kwestię prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów i budynków, której ocena leży poza granicami rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że powierzchnia zabudowy określona w ewidencji gruntów i budynków nie jest podstawą ustaleń dla organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej, ponieważ organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do określania powierzchni zabudowy na podstawie przepisów i norm opisanych wyżej, czyli norm odmiennych niż normy stanowiące podstawę określania danych na potrzeby ewidencji gruntów i budynków. Ocena zasadności wprowadzenia przez prawodawcę dualizmu prawnego w omawianym zakresie, pozostaje poza wykonywaną przez Sąd kontrolą zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu na marginesie zauważyć należy, że nawet w hipotetycznej sytuacji, jeśliby sposób określania powierzchni zabudowy dla potrzeb postępowania sprawie samowoli budowlanej oraz dla potrzeb ujawnienia danych w ewidencji gruntów był tożsamy, to i tak nie wykluczałoby to weryfikacji tego parametru przez organy nadzoru budowlanego. Żaden przepis Prawa budowlanego nie odsyła w tym zakresie do ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), natomiast urzędowy charakter danych z ewidencji gruntów i budynków nie wyklucza przeprowadzenia przeciwdowodu celem weryfikacji poprawności ustalenia tego parametru (art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej jako "k.p.a."). Z zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem, dla którego WINB nie zgodził się ze Skarżącym, że sporny budynek gospodarczy nie podlega wymogowi uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zamiaru jego budowy była wyłącznie powierzchnia zabudowy. Biorąc pod uwagę zastosowaną przez WINB klasyfikację prawnobudowlaną spornego obiektu, uznać należy, że organ odwoławczy nie zakwestionował występowania pozostałych przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 32 Prawa budowlanego. W przeciwnym razie, przyjęta kwalifikacja nie byłaby możliwa. WINB pomimo wyrażanych w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości, co do związania budynku gospodarczego z funkcją rolną, ostatecznie uznał w tej kwestii oświadczenie Skarżącego. Gdyby tego nie zrobił, nie mógłby wydać zaskarżonego postanowienia stosując art. 29 ust. 1 pkt 32, ponieważ związanie z funkcją rolną jest jedną z określonych w tym przepisie przesłanek, których istnienie jest niezbędne do zakwalifikowania samowoli budowlanej jako dokonanej bez wymaganego prawem zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. W tym świetle zarzuty skargi są nieuzasadnione. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że nawet przy niebudzącym wątpliwości stwierdzeniu, że budynek jest związany z produkcją rolną - to z uwagi na powierzchnię zabudowy i tak wymagane było zgłoszenie zamiaru jego budowy, którego Skarżący nie dokonał. W sprawie nie było potrzeby prowadzenia dodatkowego postpowania wyjaśniającego. Z art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zwracanie się o operat geodezyjny tudzież pogłębiona analiza statusu Skarżącego jako rolnika nie były potrzebne do końcowego jej prawidłowego załatwienia przez WINB. Jeśli zaś nie było potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, to nie można uwzględnić przedstawionych w skardze zarzutów wobec prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego i ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że zawiera ono błędne pouczenie w zakresie daty, w której możliwe jest złożenie wniosku o legalizację budynku. WINB wskazał na stronie 7. uzasadnienia postanowienia, że jest to możliwe w terminie 30 dni od jego wydania, to jest od dnia 8 lipca 2025 r., gdy tymczasem stosownie do treści art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego, 30 dniowy termin liczyć należy od daty doręczenia postanowienia. Błąd ten jednak nie stanowi uchybienia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Błędne pouczenie ma charakter wyłącznie informacyjny i w żaden sposób nie modyfikuje ustawowych uprawnień Skarżącego odnośnie do terminu na złożenie wniosku o legalizację. Podsumowując powyższe rozważania, w ocenie Sądu WINB przeprowadził w tej sprawie postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokonał prawidłowych i niezbędnych dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego, a następnie prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, to jest art. 48 Prawa budowlanego, stwierdzając że sporny budynek wypełnia hipotezę normy art. 29 ust. 1 pkt 32 Prawa budowlanego, a mimo tego Skarżący rozpoczął jego budowę bez wymaganego prawem zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. W takim stanie rzeczy wydanie postanowienia stanowiło obowiązek ustawowy organu. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI