II SA/Gd 641/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej, B. P., który legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kluczowym problemem było ustalenie, czy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia, co jest warunkiem przyznania zasiłku zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazano jedynie datę od kiedy ustalono stopień niepełnosprawności (14 stycznia 2020 r.), ale zaznaczono, że "nie da się ustalić" od kiedy niepełnosprawność faktycznie istnieje. Organy administracji obu instancji (Prezydent Miasta Gdańska i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że nie mogą samodzielnie ustalać daty powstania niepełnosprawności, a są związane treścią orzeczenia o niepełnosprawności. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, Konstytucji RP oraz błędną interpretację art. 16 u.ś.r., domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że organy te oraz sąd administracyjny nie mają kompetencji do kwestionowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ani do samodzielnego ustalania daty powstania niepełnosprawności, jeśli orzeczenie tego nie precyzuje. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wiążąca jest treść orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, gdzie kluczowe jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i jego treść, w szczególności data powstania niepełnosprawności. Podkreślenie braku kompetencji organów administracji i sądów do samodzielnego ustalania tej daty.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w orzeczeniu o niepełnosprawności nie można ustalić daty jej powstania. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy data ta jest jasno określona.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie ustalić datę powstania niepełnosprawności na potrzeby przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, jeśli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera sformułowanie "nie da się ustalić"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może samodzielnie ustalać ani stopnia niepełnosprawności, ani daty jej powstania, jeśli orzeczenie zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności tego nie precyzuje. Jest związany treścią tego orzeczenia.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia, co musi wynikać z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jeśli orzeczenie stwierdza "nie da się ustalić" daty powstania niepełnosprawności, organ przyznający zasiłek nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania tej daty, a sąd administracyjny również nie może tego czynić.
Czy narusza przepisy KPA i Konstytucji RP decyzja odmawiająca zasiłku pielęgnacyjnego z powodu braku daty powstania niepełnosprawności w orzeczeniu, bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ administracji nie ma kompetencji do ustalenia daty powstania niepełnosprawności, zaniechanie dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie nie stanowi naruszenia przepisów.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podkreślił, że organy administracji są związane orzeczeniem o niepełnosprawności. Ponieważ nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania daty powstania niepełnosprawności, nie mogą prowadzić postępowania dowodowego w tym celu. Zatem zarzuty naruszenia KPA i Konstytucji w tym zakresie nie mogły okazać się skuteczne.
Przepisy (18)
Główne
u.ś.r. art. 16 § 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § 20
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.r.z.o.n. art. 2 § 10
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja niepełnosprawności.
u.r.z.o.n. art. 6 § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Powołanie zespołów do orzekania o niepełnosprawności.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 13 § 2 pkt 11 i 12
Zawartość orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (data powstania niepełnosprawności, data powstania ustalonego stopnia).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 14 § 4
Sformułowanie "nie da się ustalić" w orzeczeniu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji są związane treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i nie mogą samodzielnie ustalać daty powstania niepełnosprawności, jeśli orzeczenie tego nie precyzuje.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia KPA i Konstytucji RP poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i zaniechanie badania przesłanek faktycznych wynikających z dokumentacji medycznej. • Błędna, nadmiernie zawężająca interpretacja art. 16 u.ś.r. • Zastosowanie praktyki dyskryminującej osoby, których niepełnosprawność ujawnia się w wieku dorosłym.
Godne uwagi sformułowania
nie da się ustalić • nie jest władne do ustalenia • nie może być zatem zastąpione żadnym innym dokumentem, ani też ustaleniami organu w postępowaniu dowodowym • nie mają kompetencji prawnych, jak i kompetencji faktycznych do takiego stwierdzenia • nie są władne do ustalenia • nie da się ustalić daty lub okresu powstania niepełnosprawności • nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia • nie jest możliwe samodzielne orzekanie co do stopnia czy momentu powstania niepełnosprawności przez organ administracji • wyłącznie orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności uprawnia do dokonywania ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności • nie mają kompetencji do kwestionowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i dokonywania ustaleń faktycznych nie objętych jego treścią
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
sprawozdawca
Jakub Chojnacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, gdzie kluczowe jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i jego treść, w szczególności data powstania niepełnosprawności. Podkreślenie braku kompetencji organów administracji i sądów do samodzielnego ustalania tej daty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w orzeczeniu o niepełnosprawności nie można ustalić daty jej powstania. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy data ta jest jasno określona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi wymogami prawa a indywidualną sytuacją osoby z długotrwałą, ale trudną do udokumentowania w przeszłości niepełnosprawnością. Podkreśla znaczenie precyzji orzeczeń administracyjnych i ograniczenia jurysdykcyjne.
“Czy brak daty powstania niepełnosprawności w orzeczeniu pozbawia prawa do zasiłku? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.