II SA/GD 634/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. S. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 7 listopada 2017 r. w sprawie prowadzenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej wpisu nieruchomości położonej przy ul. C. w G. do tej ewidencji. Skarżący kwestionował zasadność wpisu, twierdząc, że jego dom nie posiada wartości zabytkowych i że procedura wpisu była wadliwa, oparta na nieaktualnych danych i bez przeprowadzenia odpowiednich dowodów. Sąd uznał, że zarządzenie Prezydenta Miasta jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Analizując przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz rozporządzenia wykonawczego, sąd stwierdził, że wpis do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków ma charakter obligatoryjny i opiera się na swoistym automatyzmie. Organ gminy nie ma swobody w decydowaniu o wpisie, jeśli nieruchomość figuruje już w ewidencji wojewódzkiej. Sąd podkreślił, że wszelkie zarzuty dotyczące braku walorów zabytkowych powinny być kierowane do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na etapie wpisu do ewidencji wojewódzkiej. Ponieważ nieruchomość skarżącego znajdowała się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wykreślił jej z tej ewidencji, wpis do ewidencji gminnej został uznany za zgodny z prawem. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie obligatoryjności wpisu do gminnej ewidencji zabytków na podstawie wpisu do ewidencji wojewódzkiej oraz ograniczenia możliwości kwestionowania tego wpisu na późniejszym etapie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieruchomość jest już wpisana do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznej oceny wartości zabytkowych na etapie wpisu do ewidencji wojewódzkiej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpis nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, która znajduje się już w wojewódzkiej ewidencji zabytków, wymaga od organu gminy ponownej oceny wartości zabytkowych nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpis do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków ma charakter obligatoryjny i opiera się na automatyzmie, a organ gminy nie ma swobody w decydowaniu o wpisie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o ochronie zabytków i rozporządzenia wykonawczego obligują Prezydenta Miasta do włączenia do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez konieczności ponownej oceny ich walorów zabytkowych. Zarzuty dotyczące braku wartości zabytkowych powinny być podnoszone na etapie wpisu do ewidencji wojewódzkiej.
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta w sprawie prowadzenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej wpisu konkretnej nieruchomości, stanowi akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie to stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, który władczo wkracza w zespół uprawnień właściciela i tym samym podlega kognicji sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zarządzenie Prezydenta Miasta, określające zabytki znajdujące się w ewidencji, władczo ingeruje w uprawnienia właścicielskie, co uzasadnia interes prawny strony do złożenia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Przepisy (12)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 4 i 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa do wpisania do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do złożenia skargi do sądu administracyjnego na akt organu jednostki samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako nieruchomości lub rzeczy ruchomej, będącej dziełem człowieka lub związanej z jego działalnością i stanowiącej świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 18 § ust. 1
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z. art. 7 § pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wpis do rejestru zabytków stanowi formę ochrony zabytków.
u.o.z. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wpis do rejestru zabytków następuje na podstawie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków.
u.o.z. art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 19 § ust. 1a pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Konieczność uwzględnienia ochrony innych zabytków nieruchomych ujętych w gminnej ewidencji zabytków w decyzjach dotyczących inwestycji.
Prawo budowlane art. 39 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzgodnienia pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 15 § ust. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków ma charakter obligatoryjny i nie wymaga od organu gminy ponownej oceny walorów zabytkowych. • Zarzuty dotyczące braku walorów zabytkowych powinny być podnoszone na etapie wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nie przy wpisie do ewidencji gminnej.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość skarżącego nie posiada wartości zabytkowych. • Procedura wpisu do gminnej ewidencji zabytków była wadliwa, oparta na nieaktualnych danych i bez przeprowadzenia odpowiednich dowodów (oględzin, opinii technicznych). • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77, 80 k.p.a.). • Naruszenie Konstytucji RP (art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 2 w zw. z art. 31 ust. 2 i 3, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1-4).
Godne uwagi sformułowania
wpis do gminnej ewidencji zabytków w odniesieniu do zabytków figurujących w wojewódzkiego ewidencji zabytków – nie jest zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego • ustawodawca nie pozostawił organowi gminy żadnej swobody w kwestii tego wpisu, a działanie organu gminy opiera się na swoistym automatyzmie • zarzuty co do braku walorów zabytkowych nieruchomości winni podnosić na etapie czynności materialnoprawnej w przedmiocie włączenia (wpisania) przez wojewódzkiego konserwatora zabytków obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
sędzia
Mariola Jaroszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obligatoryjności wpisu do gminnej ewidencji zabytków na podstawie wpisu do ewidencji wojewódzkiej oraz ograniczenia możliwości kwestionowania tego wpisu na późniejszym etapie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieruchomość jest już wpisana do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Nie rozstrzyga kwestii merytorycznej oceny wartości zabytkowych na etapie wpisu do ewidencji wojewódzkiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważne proceduralne aspekty wpisu do gminnej ewidencji zabytków i ograniczenia w jego kwestionowaniu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ochrony zabytków i nieruchomości.
“Wpis do rejestru zabytków: czy Twój dom może zostać uznany za zabytek bez Twojej zgody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.